II - CUỐN NHẬT KÝ CỦA NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐỎ QUA HAI CUỘC TRƯỜNG CHINH
Chiều 30 tháng 4 năm 2008: Sau khi từ Hải Dương về, tôi nhận được thông báo của anh Thành qua điện thoại. Anh cho biết thời gian qua, gia đình đã tìm được mộ anh Khới tại nghĩa trang liệt sĩ Nam Ngạn, Hàm Rồng. Một thông tin quan trọng và có giá trị nữa là đã tìm thấy một trong số những cuốn nhật ký của anh Khới mà anh Tiềm còn giữ được.
Trong cuốn nhật ký này, anh Khới đã ghi lại những sự việc, những hoạt động và suy nghĩ của mình từ năm 1963. Anh Thành hẹn sẽ gặp và trao cho tôi.
Chiều 7 tháng 5 năm 2008: Sau giờ làm việc, tôi và anh Thành gặp nhau tại quán cà phê nhỏ trên đường Trần Quốc Toản (gần tòa soạn báo Văn nghệ). Chúng tôi vừa nhâm nhi cà phê vừa cùng nhau ôn lại những công việc đã làm trong thời gian qua.
Sau khi kể cho anh Thành nghe về những hoạt động của Hội CCB E271 trong dịp 30 tháng 4 và 1 tháng 5, tôi chăm chú nghe anh kể về việc gia đình đi tìm mộ anh Khới và anh Kiêm.
Vừa thưởng thức vị đắng của cà phê, anh Thành vừa chậm rãi:
Những ngày sau dịp Tết, mọi người trong gia đình đều rất mừng vì đã tìm thấy mộ anh Tường. Niềm vui đó đã thôi thúc cả nhà quyết tâm tìm nơi yên nghỉ của anh Khới và anh Kiêm.
Đầu tháng 4, em đã sắp xếp thời gian nghỉ để đi đến các nghĩa trang liệt sỹ của hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Em hy vọng anh Khới đã được quy tập về một nghĩa trang nào đó ở khu vực này.
Đi nhiều nghĩa trang, ở đâu em cũng thấy rất nhiều mộ liệt sĩ vô danh. Một số nghĩa trang có các liệt sĩ hy sinh ở chiến trường Lào, nhưng không ở đâu tìm thấy mộ liệt sĩ Bùi Khắc Khới.
Khi đứng trước một ngôi mộ liệt sĩ vô danh có ghi dòng chữ “Tình nguyện quân chiến đấu tại Savanakhet”, em bùi ngùi nhớ thương anh mình và các anh vô hạn.
Biết đâu anh Khới lại chẳng đang yên nghỉ dưới một nấm mộ chưa biết tên nào đó. Nghĩ tới đây, tự dưng nước mắt em cứ trào ra: “Bao nhiêu liệt sĩ đã anh dũng hy sinh mà trên nấm mộ của các anh vẫn không có tên mình?”
Ngày còn nhỏ thầy mẹ đã đặt tên cho anh. Cái tên thân thương “Bùi Khắc Khới” ấy đã theo anh đến trường, rồi anh vào bộ đội. Mỗi khi anh về nhà, bầy em nhỏ lại ríu rít chạy theo anh mà gọi một cách thích thú: “Anh Khới! Anh Khới!”.
Ở đơn vị, anh em chiến sỹ gọi anh là “Thủ trưởng Khới”. Khi anh đóng quân ở Nghệ An, Hà Tĩnh bà con yêu quý gọi anh là anh “Khởi”.
Bạn bè cùng trang lứa vì phục tài và yêu thương anh mà gọi anh một cách trìu mến là “Nghệ sỹ Khới”.
Còn anh, anh vẫn ghi trong nhật ký tên viết tắt của mình là “Ca hát” và khi vui đùa anh vẫn tự nhận mình là “Bùi Khắc Khổ”. Vậy mà tất cả những cái tên ấy đều không có trên mộ anh.
Có bao nhiêu liệt sĩ như anh? Vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất Tổ quốc, các anh đã dũng cảm chiến đấu, hy sinh tuổi thanh xuân tươi đẹp của mình. Vậy mà sau khi ngã xuống, các anh lại một lần nữa hy sinh cả tên gọi của mình.
Điều em rút ra qua các chuyến đi là rất ít hy vọng các anh nằm trong số các liệt sĩ có tên. Em chợt nhớ là em đã có quan hệ thân thiết với Phan Thị Bích Hằng (người có khả năng tìm kiếm mộ liệt sỹ), sau những lần về công tác tại trường Quản trị kinh doanh công nghệ Hà Nội. Em điện thoại liên hệ và được Bích Hằng nhận lời giúp đỡ.
Những ngày sau đó, nhờ sự giúp đỡ của Phan Thị Bích Hằng, nhờ những thông tin có được từ bạn bè đồng đội và nhờ sự quan tâm của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa, gia đình đã tìm được mộ anh Khới tại nghĩa trang liệt sĩ Hàm Rồng.
Đúng như suy đoán của anh Thành, mộ anh Khới là một ngôi mộ chưa có tên. Sau những phép thử tâm linh và những thông tin từ đồng đội của anh Khới, gia đình, các cơ quan liên quan đều tin tưởng chắc chắn đây là mộ của anh.
