Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ

[Giangtvx]

Nghe nói nhiều nhưng lần đầu tiên tôi được xem cảnh quả trứng đứng trên đầu đũa. Cám ơn bác!

[Giangtvx]

HIỆU ỨNG CÁNH BƯỚM CHO NHỮNG ĐIỀU TỬ TẾ

        09:21:48 23/03/2009

        Chỉ cần một tờ báo có tâm cho đăng những bài báo tình nghĩa tri ân thôi là một gia đình có bốn người con liệt sỹ có thể tìm được mộ của ba người để có thể đến thắp hương dọn cỏ trong ngày tảo mộ và thấy ấm áp hơn trước hơi ấm của cuộc đời.  

        Một cánh bướm đập khẽ ở Brazil có thể gây ra một cơn lốc ở bang Texas. Nhà toán học, khí tượng học Edward Lorenz đã nói về hiệu ứng cánh bướm như vậy khi ông nghiên cứu về các quá trình khí hậu.

        Một lời nói của người lính Mỹ Fred: "Đừng đốt, trong đó đã có lửa" giữa rừng xanh hoang vắng hơn ba mươi năm trước có khác gì một cánh bướm mong manh. ấy vậy mà đến nay nó đã trở thành cơn lốc văn hóa trên phạm vi thế giới với hiện tượng Nhật ký Đặng Thùy Trâm, giúp người đọc giác ngộ về tâm hồn Việt trong chiến trận. Chúng ta phải làm gì để có những hiệu ứng cánh bướm từ những điều tử tế mong manh trong xã hội hôm nay?

        Khi cái Tâm kết hợp với công nghệ hiện đại

        Khi các thần thánh được K.Marx tập hợp lại trong tiêu đề Gia đình thần thánh, ta có thể cảm nhận được một nụ cười hài hước triết học của ông. Nhưng khi các liệt sỹ được nối kết với nhau trong một gia đình thì chẳng những ta không thể hài hước, mà niềm thương cảm còn được nhân lên. Vì khi được đặt vào không gian gia đình, họ không  còn mang những áo giáp anh hùng, những hào quang thần thánh, họ trở thành những người con, người chồng, người vợ người anh em với bao nhiêu dấu hiệu làm ta xót xa. Đó là cảm nghĩ của tôi khi đọc cuốn Chuyện kể về một gia tỉnh liệt sỹ của Hoàng Liêm (NXB Thanh niên xuất bản năm 2009).

        Bốn người con, bốn số.phận khác nhau, bốn cách lên đường và bốn cách hy sinh chẳng giống gì nhau, nhưng có tới ba trong số họ đều là những liệt sỹ không địa chỉ trong suốt mấy chục năm qua. Toàn thắng đã ba mươi năm mà gia đình vẫn không biết các con mình đang nằm lại ở đâu. Hằng ngày, bà mẹ đi ra đường, cứ thấy bóng dáng anh bộ đội nào lại níu lấy để hỏi "Có gặp con tôi không, bao, giờ nó về?", đến nỗi có lần mẹ ngất xỉu.đi, một chiến sỹ qua đường phải dìu mẹ về nhà, đến lúc ấy gia đình mới biết và không cho mẹ tiếp tục ra đường tìm con như thế nữa.  

        Một hình ảnh khác đầy tính điện ảnh ám ảnh mãi trong tâm trí người đọc là hình ảnh một người mẹ tiễn con lên đường ra trận. Khi đoàn tàu quân sự dần tăng tốc, mang theo những chàng trai trẻ tiến về Nam, một bà mẹ đã vượt lên phía trước chạy theo đoàn tàu chới với trong chiều mưa mà không hề biết đến gạch đá dưới chân mình.

        Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ của Hoàng Liêm là cuốn sách đầu tiên viết về một gia đình anh hùng - một gia đình của nhiều liệt sỹ với cách kể chuyện rất giàu tính văn học và điện ảnh. Hoàng Liêm dẫn dắt người đọc đi từ một bài báo của chính anh đăng trên báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam được gia đình liệt sỹ biết đến khi tìm kiếm thông tin về các liệt sỹ trên Google hồi âm và tìm gặp tác giả từ đó dẫn đến các tư liệu khác đan xen với quá trình tìm mộ.  

        Theo lời kể của anh Bùi Khắc Thành, em của các liệt sỹ trong gia đình, sau khi tìm được mộ anh Tường, gia đình có thêm quyết tâm để tìm mộ anh Khới, anh Kiêm. Thông qua cuốn nhật ký còn lại của anh Khới, gia đình đã tìm đến những miền quê anh đã qua, đã huấn luyện và chiến đấu, gặp những người anh đã từng gắn bó để nắm bắt thông tin. Được sụ giúp đỡ của các cơ quan, đơn vị và của cộng đồng, gia đình đã tìm được nơi yên nghỉ của anh Khới tại nghĩa trang liệt sĩ Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa và tìm thấy phần mộ của anh Kiêm ở nghĩa trang liệt sĩ huyện Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk.

        Chỉ cần một tờ báo có tâm cho đăng những bài báo tình nghĩa tri ân như bài của Hoàng Liêm thôi là một gia đình có bốn người con liệt sỹ có thể tìm được mộ của ba người để có thể đến thắp hương dọn cỏ trong ngày tảo mộ và thấy ấm áp hơn trước hơi ấm của cuộc đời.

        Cái Tâm của một con người không thể ăn ngon ngủ yên trước số phận đồng đội gửi gắm qua một bài báo nhỏ có thể được nhân lên bởi những hiệu ứng cánh bướm trong một nền văn hóa giàu tính nhân văn. Nhưng nếu không có mạng Intemet với Google thì gia đình liệt sỹ cũng không thể tìm đến tác giả bài báo để bắt đầu hành trình tìm lại ba ngôi mộ người thân. Như vậy cái Tâm kết hợp với công nghệ hiện đại sẽ tạo ra hiệu ứng cánh bướm cho những điều tử tế..

[Giangtvx]

        Thấm thía thân phận con người

        Cỗ máy truyền thông tư bản thời chiến tranh lạnh đã nhồi vào đầu không ít người ngoại quốc cái ấn tượng về những chiến binh-người máy thực hiện những nhiệm vụ của hệ tư tưởng. Họ quên người lính của chúng ta cũng là một con người biết yêu ghét, giận hờn và có những khát vọng hết sức đời thường.

        Vi thế, khi đọc Nhật ký Đặng Thùy Trâm, các độc giả nước ngoài xúc động vì họ được nhìn thấu tận tâm can người bác sỹ - chiến sỹ, chia sẻ những yêu thương lớn thôi thúc chị ra trận, lắng nghe từng xao xuyến của tâm hồn người thiếu nữ tuổi yêu. Ngọn lửa mà Fred nói đến khi anh nói "Đừng đốt, trong ấy đã có lửa" chính, là ngọn lửa yêu thương con người hòa quyện cùng ngọn lửa lý tưởng của thế hệ thanh niên hồi ấy.

        Cuốn hồi ký "Có một thời như thế" của Võ Minh, NXB Thanh Niên xuất bản năm 2008 kể về những ngày thường khốc liệt và rời rạc của người lính ở rừng trong thời gian giữa hai trận đánh. Cách tiếp cận mới của Võ Minh đã giúp cho người đọc hiểu thêm về những người lính. Họ không phải chỉ luôn luôn ra trận với khí thế của con người đi vào ngày hội lớn, mà là những người trai trẻ phơi phới tuổi yêu sống vất vưởng trong rừng để cho chiến tranh cứa vào da thịt từng giờ từng ngày bằng một lưỡi dao cùn vẹt. Tác giả đưa ra rất nhiều chi tiết thực giúp cho người đọc nhìn những người lính làm nên kỳ tích của dân tộc như những con người bẵng xương bằng thịt.

        Những cảm niệm nhiều khi chưa thành ý nghĩ, những cảm xúc ngổn ngang chưa rạch ròi yêu ghét, những khát vọng nhiều khi cũng chẳng mấy cao siêu... ấy vậy mà tất cả những cái đó trong Nhật ký Đặng Thùy Trâm và trong các hồi ký khác đã có sức mạnh của những tia lade bắn phá những cục sạn định kiến về chiến binh-người máy trong đầu hàng triệu con người trên thế giới. Vì thế, có thể nói rằng ngay cả khi đã nằm xuống để linh hồn bơ vơ không địa chỉ, các liệt sỹ vẫn tiếp tục đóng góp cho xã hội thời đổi mới, làm cho những con người trên trái đất này hiểu nhau hơn, thương nhau hơn, thoát khỏi những mô hình tư duy đầy thiên kiến.

        Họ đã đem những tâm tư tinh cảm thật tận đáy thẳm tâm hồn đề thức tinh những người nghĩ sai hay vô cảm về cuộc chiến tranh của chúng ta, thức dậy những tình cảm nhân văn cao đẹp vốn rất khó trỗi dậy trước những tấm pano áp phích.

[Giangtvx]

        Vượt qua tính thực dụng về văn hóa

        Những cuốn sách như Nhật ký Đặng Thùy Trâm. Có một thời như thế và Chuyện kể về một gia đình liệt sỹ v.v..., có chung một điểm là cho phép người đọc nhìn các anh hừng liệt sỹ qua lăng kính nhân văn để bừng ngộ về số phận con người của họ... Ngày nay chúng ta bắt đầu có thêm điều kiện để thực hiện cách trình bày con người và giáo dục cộng đồng theo tinh thần của chủ nghĩa nhân văn.

        Chứng ta hầu như không còn dùng biện pháp treo gương, mà đã biết tận đụng hiệu ứng cánh bướm để cho con người nối mạng với nhau từ -những giá trị nhân văn nhân bản nhỏ nhoi kết nối lại trong mạng xã hội vả lan tỏa đi khắp hoàn cầu bằng hiệu ứng cánh bướm trong hội nhập và giao lưu văn hóa:  Nhưng không phải dễ dàng tạo được hiệu ứng cánh bướm cho những điều tử tế. Chính Lorenz cũng cho biết, nếu một cái đập cánh của con bướm có thể gây ra cơn lốc, thì một cái đập cánh khác cũng có thể dập tắt nó, và bên cạnh cái đập cánh của con bướm thì còn có vô vàn hoạt động khác có động năng đáng kẻ hơn rất nhiều có thể ảnh hưởng tới thời tiết.

        Được biết trước khi bài báo Bùi Khắc Tường - Giờ này anh ở đâu? tưởng nhớ liệt sỹ Bùi Khắc Tường ra mắt độc giả trên báo Điện tử, Hoàng Liêm cũng đã nhờ gửi đăng báo in, nhưng bị từ chối. Có lẽ vì trong thời buổi kinh tế thị trường hôm nay, một số cơ quan báo chí cần đất để đăng các bài giật gân câu khách về các minh tinh màn bạc nước ngoài, các chuyện đời tư của nghệ sỹ, nên đôi lúc có vẻ như vô tâm với cả những người là sỹ đang bơ vơ nơi góc bể chân trời không gặp được người thân.

        Nếu ai đó bi nhiễm một thứ văn hóa vô cảm, mặc cảm và vọng ngoại, thì dẫu trong cuộc sống xã hội thời hội nhập có hàng ngàn hàng vạn cánh bướm cùng đập mạnh cũng chẳng mấy khi gây ra được những cơn lốc văn hóa như trường hợp Nhật ký Đặng Thùy Trâm. Vì thế, muốn tạo ra hiệu ứng cánh bướm cho những điều tử tế thường khá mong manh, chúng ta phải vượt qua sự hỗn loạn thực dụng về văn hóa trong xã hội hôm nay

Đỗ Minh Tuấn           

[Giangtvx]

CẢM NGHĨ SAU KHI ĐỌC CUỐN "Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ"

        19:52' 28/2/2009

        (TCTG) Tôi đã đọc cuốn sách "Chuyện kể về một gia đình liệt sỹ" của Hoàng Liêm. Cuốn sách nhỏ nói về một gia đình liệt sỹ mà thông qua các liệt sỹ và gia đình ấy ta thấy cả thế hệ thanh' niên, cả hậu phương dốc sức cho tiền tuyến đánh thắng.

        Hoàng Liêm thuộc lớp thanh niên lớn lên đã phải đương đầu với cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ và quyết tâm thống nhất đất nước của dân tộc ta. Hoàng Liêm đã cùng bạn bè thầy cô đội mũ rơm đi học. Những năm anh học trung học phổ thông (trường cấp 3 Thạch Thất), đế quốc Mỹ ném bom dữ dội miền Bắc, trường phải sơ tán, các lớp học đặt nửa nổi nửa chìm trong lòng đất, núp dưới bóng tre làng.

        Tâm hồn Hoàng Liêm nhạy cảm, anh học khá môn văn nên cảm thụ văn học rất sâu sắc, phong phú. Anh sống tình nghĩa, nồng hậu với bạn bè và mọi người. Anh lớn lên, tiếp thu nền giáo dục mới XHCN và hình thành nhân cách của người thanh niên thế hệ Hồ Chí Minh.

        Sách của Hoảng Liêm đúng như tên gọi " Chuyện kể về một gia đình liệt sỹ", một gia.đình anh hùng mà một trong những liệt sỹ của gia đình ấy là đồng đội thân yêu của Hoàng Liêm. Chuyện được kể chân thành, giản dị, dễ nghe, dễ xem, dễ hiểu, dễ cảm, dễ nhớ, dễ hình dung làm cho người đọc như đã cùng sống với những người trong gia đình liệt sĩ ấy. Người đọc như được cùng ra mặt trận, cùng chứng kiến những khó khăn gian khổ, cùng vượt qua thử thách với Hoàng Liêm và những người chiến sỹ.  Chuyện kể mộc mạc mà sâu sắc. Hoàng Liêm rất trung thành ghi lại được nhiều chi tiết trong cuộc sống chiến đấu nên chuyện kể có sức sống động. Anh yêu đồng đội, gắn bó với đơn vị cùng cả đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ chiến đấu. Khi đồng đội hy sinh Hoàng Liêm đau buồn thương nhớ mãi không nguôi.

        Hơn ba mươi năm sau ngày hòa bình, có đêm không ngủ Hoàng Liêm vẫn nhớ về đồng đội' anh đã thức dậy, viết bài thơ "Đêm nhớ ' đề tặng đồng đội - Những người không về sau cuộc chiến :  

                                               Đêm  
                                               Giật mình, tỉnh giấc
                                               Một mình trằn trọc, nhớ đồng đội xưa
                                               Ngoài hiên nhả tí tách những hạt mưa
                                               Nhớ đến nao lòng những bạn hiền
                                               không về sau cuộc chiến.

        Anh nhớ về từng người và từng chi tiết không quên của họ. Đọc xong "Chuyện kể về một gia đình liệt sỹ" tôi cảm ơn Hoàng Liêm không chỉ vì tình cảm của Hoàng Liêm đối với những người đã ngã xuống vì đất nước; cũng không vì Hoàng Liêm đã nói hộ chúng ta lòng biết ơn đối với những gia đình liệt sĩ, những bà mẹ Việt Nam anh hùng, mà tôi còn cảm ơn Hoàng Liêm vì anh đã ghi được vào chuyện kể của mình "Thái độ xử lí các vấn đề của thanh niên thời đại ngày ấy. Một thái độ đúng đắn, chính xác"

        Thế hệ ấy:

        - Khi đi học rất ham học, chịu đựng và vượt qua mọi gian khổ đề học giỏi.  

        - Khi giặc Mỹ ném bom miền Bắc, các trường Đại học phải vào rừng, sinh viên vừa làm trường vừa học vả nghiên cứu khoa học - Thế hệ này đã biết sử dụng vũ khí hiện đại để đánh thắng trận Điện Biên Phủ trên không ở Hà Nội.

        - Khi đồng bào miền Nam kêu gọi, quân thù, buộc ta phải cầm súng, dù rất lưu luyến giảng đường họ vẫn không do dự "Xếp bút nghiên" lên đường ra trân.

        "Chuyện kề về một gia đình liệt sỹ" của Hoàng Liêm cùng với các câu chuyện về Lê Mã Lương, Trinh Tố Tâm, nhật ký Đặng Thùy Trâm, nhật ký Nguyễn Văn Thạc... đã làm rõ tư cách công dân, thái độ và cách xử lí vấn đề của thế hệ thanh niên đối với đất nước ngày ấy: Họ rất yêu hòa bình (như lời chi Vượng thường hát) nhưng họ không nhân nhượng ké thù.  

        Cảm ơn Đảng Cộng Sản Việt Nam đã lãnh đạo để thế hệ này đã làm tròn nghĩa vụ của họ đối với đất nước. Họ là cả một thế hệ công dân ưu tú đã giải quyết rất đúng đắn vẩn đề của đất nước và của thời đại. Cách xử lý đúng đắn ấy tô đậm thêm truyền thống yêu nước, anh hùng bất khuất của dân tộc ta.

        Lịch sử đất nước đã sang trang. Tôi 'hy vọng những tác phẩm như "Chuyện kể và một gia đình liệt sỹ" sẽ tạo sức mạnh cho thế hệ thanh niên ngày nay vươn lên đủ trí tuệ, đủ nghi lực dưới sự lãnh đạo Đảng, là một thế hệ công dân đủ tư cách giải quyết được đói nghèo, những gì còn bất công lạc hậu của đất nước.  Tôi mong cô, nhiều bạn, nhất là các bạn trẻ đọc cuốn sách này để phát huy truyền thống cách mạng của các thế hệ tiền bối, ra sức học tập, sáng tạo để tiếp tục xây dựng đất nước ta to đẹp hơn, đàng hoàng hơn như lòng mong muốn của Bác Hồ.

Nhà giáo Lê Thị Băng Hải              
Nguyên Phó Giám đốc sở Giáo dục Hà Sơn Bình(cũ)

[Giangtvx]

HÌNH ẢNH NGƯỜI MẸ TRONG
"Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ"

        (ĐCSVN) - Tôi có may mắn được đọc cuốn sách này, ngay từ khi còn là bản thảo. Đọc sách, tôi vô cùng xúc động về sự hy sinh to lớn của gia đình cụ Bùi Khắc Tráng trong cuộc kháng chiến chống. Mỹ cứu nước. Cũng qua cuốn sách, những người trẻ tuổi như chúng tôi thêm hiểu về thế hệ cha anh đã sống và chiến đấu như thế nào. Hình  ảnh các bà mẹ đã để lại những ấn tượng sâu sắc trong lòng tôi 

        Đọc sách "Chuyện kể về một gia đình liệt sỹ" của tác giả Hoảng Liêm, NXB Thanh Niên vừa ấn hành tháng 1/2009, tôi đã được gặp mẹ của liệt sĩ Nguyễn Quốc Khải. Bà chỉ có mình anh là con trai, vậy mà vì chí trai thời chiến mẹ dằn lòng để anh nhập ngũ và khi biết anh đã hy sinh mẹ vẫn giữ những kỷ niệm đẹp về anh đến tận cuối đời.

        Trên đường tìm về quê bạn, người viết đã cho tôi gặp lại mẹ với những gói Polyvitamin dúi vào tay từng người lính trong tiểu đội của Khải: "Cầm đi! Khi nào mệt ngậm một viên cho khỏe". Cử chỉ đó, lời nói đó chỉ có thể lả của một người mẹ và chỉ có thể là mẹ của những người lính chiến đang sắp sửa dấn thân vào những tháng ngày chiến đấu gian khổ ác liệt.

        Cũng trên đường về quê bạn, tác giả lại nhớ vè hình ảnh mẹ liệt sĩ Nguyễn Đức Thắng - Người mẹ không thể tìm được hình hài con, đã gói nắm đất quê hương nơi anh ngã xuống để mang về nơi anh sinh ra:

                                             Nước mắt nhạt nhòa, run rẩy bàn tay
                                             Gói nắm đất nơi anh ngã xuống
                                             Nâng niu như bế con thời bú mớm
                                             Mẹ đưa anh về nơi anh sinh ra.

        Đọc những câu thơ nặng tình mẫu tử như thế, ai mà không nước mắt nhạt nhòa.

        Một người mẹ chẳng rõ mẹ ai đã xuất hiện như là mẹ của tất cả những người lính trên đoàn tàu. Mắt tôi nhòa đi khi đọc những dòng tác giả vẽ lên hình ảnh mẹ :

        "Trong bóng chiều mưa lâm thâm, đoàn tàu quân sự dần tăng tốc, mang theo những chàng trai trẻ tiến về Nam. Trên sân ga, những bàn tay và những chiếc khăn, vẫy vẫy! Vượt trên những chiếc khăn, vượt trên những bàn tay, chúng tôi thấy một bà mẹ già vượt lên phía trước Bà chạy theo đoàn tàu mà không hề biết đến gạch đá dưới chân mình. "

        Đọc những dòng trên tối có cảm nhận đó là những câu thơ thấm đẫm nước mắt của những người đi - Nước mắt của những anh hùng.

        Bóng mẹ già chới với chạy theo đoàn tàu trong cái chiều đưa tiễn ấy làm sao có thể phai nhạt trong tâm tưởng của những người ra trận. Câu thơ của người lính năm ấy đã thể hiện được tình cảm của những người đi với mẹ và lòng mẹ đối với các con, với đất nước :

                                             Nước mưa rơi, hay nước mắt chúng con
                                             Trên dáng mẹ vươn dài theo đất nước. 

[Giangtvx]

        Trong chuyến về quê bạn, tác giả đã thắp một nén hương trên mộ bà mẹ Việt Nam anh hùng Lâm Thi Lam. Câu chuyện mà người con trai của mẹ kể đã được tác giả ghi lại như một khúc ca về tình mẹ và tình yêu đất nước.

        Các con mẹ cứ lần lượt ra đi và lần lượt hy sinh trên chiến trưởng. Có nỗi đau nào đau hơn thế. Không phải chỉ ở chiến trường xa mà sự hy sinh còn đến ngay trên mảnh đắt mẹ đang sống. Người con dâu hiếu thảo của mẹ đã chiến đấu và đã hy sinh anh dũng ngay trên mâm pháo bảo vệ quê nhà.

        Mỗi lần nhận.giấy báo tử nỗi đau của mẹ như khắc sâu thêm. Đến ngày đất nước toàn thắng, mẹ vẫn hằng ngày mong ngóng tin con. Gặp anh bộ đội nào cũng hỏi: "Có biết con tôi không?" "Nó còn sống không?" "Bao giờ nó về"...

        Đọc đến đoạn này tôi đã khóc nhiều. Hình ảnh nảy tôi đã thấy ở đâu đó Tôi như đã gặp bà ở Liên Xô, Rumani, Ba Lan hay Pháp... Sau chiến tranh thế giới thứ hai hoặc sau cuộc chiến tranh ở một nơi nào trên thế giới. Có thể nói đây là bức họa sâu lắng nhất về các bà mẹ mất con trong chiến tranh.  

        Hình như trong chiến tranh,.trong khổ đau và gian khó người ta dễ yêu thương nhau hơn. Tôi rất cảm phục tình cảm mẹ chồng nàng dâu giữa mẹ Lam và chị Vượng. Cả hai người phụ nữ đều dằn nỗi đau vào sâu trong lòng mình để giữ cho người kia không gục ngã. Mẹ chồng và nàng dâu là chỗ dựa tin cậy của nhau. Chính vì thế khi chị Vượng hy sinh, mẹ Lam vô cùng đau đớn :

        "Tin đau đớn làm cả làng, cả xã bàng hoàng.
        Nhận tin con dâu hy sinh mẹ khóc ngất, lặng đi. Mẹ khóc tới mức không thở được. Mẹ ngất lả đi."  

        Dưới ngòi bút tả chân của tác gỉa, tôi thấy chị Vượng hiện lên như một anh hùng. Chị chỉ được làm vợ chưa đầy hai tháng nhưng chị là một cán bộ Đoàn, một trung đội trưởng nữ dân quân đã chiến đấu hy sinh cả cuộc đời.

        Khi biết một cách mơ hồ chồng chị đã hy sinh, ước mơ làm mẹ không thành nhưng chị vẫn giữ đạo làm dâu hiếu thảo. Thương anh, thương cho phận mình chị chỉ dám lén ra sau vườn khóc một mình mỗi khi về nhà mẹ.

        Chị cùng người chồng yêu quý của mình đã chiến đấu, hy sinh giấc mơ hạnh phúc gia đình và cả cuộc đời thanh xuân cho hòa bình thống nhất đất nước. Chị thật sự đã là một anh hùng ! Trong cuốn sách, tác giả rất ít nói về mẹ chị Vượng. Thế nhưng người đọc van thấy bà là một người mẹ dịu dàng, thương con đến nồng nàn mà mộc mạc, tinh tế vả sâu sắc. Khi đứng trước mộ mẹ Lam, tác giả có liên tưởng đến mẹ mình, sự liên tưởng đó càng làm tôn lên những hy sinh vô bờ bến của những bà mẹ Việt Nam anh hùng.

        Đọc sách tôi hiểu rằng tác giả không có ý tập.trưng vào hình ảnh các bà mẹ, nhưng chỉ với những nét khắc họa ấy thôi, người đọc cùng đã thấm thía sự hy sinh thầm lặng của các bà mẹ trong chiến tranh là cực kỳ to lớn.

        Lớp người trẻ tuổi như chúng tôi hôm nay luôn ghi lòng tạc dạ công ơn và sự hy sinh to lớn của.các giạ đình liệt sỹ, của các bả mẹ Việt Nam anh hùng. Tôi tin rằng tất cả các bạn trẻ khi đọc cuốn sách này đều có cảm nhận như tôi.

      

Ngọc Dung - Sinh viên ĐHTM              

[Giangtvx]

"Câu chuyện ấy - Như một câu chuyện huyền thoại của thời nay"

 (ĐCSVN) - Tháng 1-2009 Nhà xuất bản Thanh Niên đã xuất bản cuốn sách "Chuyện kể về một gia đình liệt sỹ " của tác giả Hoàng Liêm, cựu chiến binh, cộng tác viên của báo Điện tử ĐCSVN. Cuốn sách kể về một gia đình có 4 liệt sỹ và có những người con, người cháu thành đạt.

        Đó là gia đình họ Bùi thôn Hồ Nam, xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá. Đây là một trong 10 gia đình có công với cách mạng tiêu biểu ở Thanh Hoá. Người trụ cột ở gia đình là ông Bùi khắc Tráng, người cha có công nuôi dạy 10 người con khôn lớn, trưởng thành. ông là một người cha đáng kính, người thầy giáo đáng trân trọng. Sát cánh cùng ông là người bạn đời thuỷ chung, là mẹ Việt Nam anh hùng Lâm Thị Lam, là em dâu của một bà mẹ Việt Nam anh hùng và là chị gái của một bà mẹ Việt Nam anh hùng khác. ông bà Bùi Khắc Tráng - Lâm Thị Lam có 4 người con liệt sỹ. Đã hai lần ông bà tiễn các con trai lên đường nhập ngũ và có tới 4 lần nhận giấy báo tủ (trong đó có một liệt sỹ là con dâu). Nhà văn Vương Trí Nhàn sau khi đọc cuốn sách, đã viết về người cha, người mẹ của 4 con liệt sỹ như sau "...đây là người cha của các anh - cụ Bùi Khắc Tráng, cụ đã cầm tay dạy các anh tập viết Và, người mẹ tiễn các con đi ngày ngày mong ngóng, sau hoà bình, lúc nào cũng ra đường chờ xem có anh bộ đội nào đi qua lại hỏi có biết con tôi không, có tin gì về nó không, bao giờ nó về?". Còn tác giả Hoàng Liêm đã viết "những giọt nước mắt được lén lau khi chỉ có một mình, người mẹ ấy âm thầm chịu đựng. âm thầm thương yêu và tạo mọi điều kiện cho chồng con vững vàng vươn tới" và mẹ Việt Nam anh hùng Lâm Thị Lam đã ra đi về với tổ tiên mà chưa được toại nguyện tìm được hài cốt ba con đã hy sinh trên chiến trường. Còn cụ Bùi Khắc Tráng "đau thương chồng chất đau thương, nhưng ông vẫn vững vàng để làm trụ cột của cả gia đình. Vượt trên mọi đau thương mất mát, ông vẫn là chỗ dựa tin cậy để vợ và các con vượt qua những tháng năm gian khổ sau chiến tranh. ông đã tôi luyện ý chí cho những người con của ông học tập và thành công trong sự nghiệp". Trong ngôi nhà đầy yêu thương và cống hiến ở vừng quê Thanh Hoá, tác giả Hoàng Liêm đã góp phần viết thêm vào trang sử sáng ngời, chủ nghĩa anh hừng cách mạng của dân tộc Việt Nam nói chung và gia đình cụ Tráng nói riêng. Liệt sỹ Bùi Khắc Khới là con trưởng của gia đình, anh là chiến binh cửa cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ, anh là tấm gương mẫu mực trong gia đình và ở đơn vị. Anh hy sinh tuổi trẻ và tình yêu sôi nổi của mình cho sự nghiệp giải phóng đất nước và tình đoàn kết chiến đấu keo sơn Việt - Lào. Người con trai thứ hai, liệt sĩ Bùi Khắc Kiêm và người vợ là liệt sỹ Lê Thị Vượng. Anh Kiêm và Chị Vượng chỉ chung sống với nhau được ít ngày thì anh Kiêm đi bộ đội, vào chiến trường, còn chị Vượng vào dân quân - pháo thủ phòng không, chiến đấu chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ bảo vệ quê hương. Anh Kiêm đã hi sinh, năm 1965 trong một trận đánh ác liệt ở chiến trường. Hơn hai năm sau, người vợ yêu dấu của anh - chị Vương đã hi sinh trên trận địa phòng không bảo vệ quê nhà. Tác giả Hoàng Liêm xúc động viết "Đôi vợ chồng trẻ khát khao hạnh phúc, mơ về một cuộc sống tươi đẹp đã hiến dâng cà tình yêu, tuổi trẻ và giấc mơ hạnh phúc gia đình của mình.cho sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước". Trên đất nước Việt Nam thân yêu, trải qua mấy chục năm trường kỳ kháng chiến, chống giặc ngoại xâm đã có biết bao nhiêu cặp vợ chồng đã sống, chiến đấu và hy sinh như thế.

        Người liệt sĩ cuối cùng của gia đình là anh Bùi Khắc _ Tường. Anh Tường nhập ngũ năm 1972 khi gia đình đã có  ba liệt sỹ. Anh có thể xin hoãn, nhưng với Tường thi "Không! Có lệnh là đi, chẳng dùng dằng làm chi" Tường là một sinh viên giỏi, một cây sáo điêu luyện, một giọng ca truyền cầm. Anh sống với lòng yêu thượng bạn bè, đồng đội và giàu nghị lực, trong chiến đấu anh là một trinh sát gan dạ, một xạ thủ dũng cảm, anh đã hy sinh trong một lần đi trinh sát do bị địch phục kích.

        Tác giả Hoàng Liêm đã gặp những người còn lại của gia đình ông giáo Tráng và bà mẹ Việt Nam anh hùng Lâm Thị Lam. Họ đã sống và vượt qua nhiều khó khăn, vươn lên thành đạt - tất cả đều tốt nghiệp đại học. Các anh Tiềm, Tân, Thành; các chị Chính, Mười là những cử nhân, kỹ sư, thạc sỹ đang tích cực làm việc, cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tồ quốc.

        Và một chuyện tình cờ nhưng lại là một dấu ấn khắc sâu trong tâm khảm của tác giả Hoàng Liêm. Đô là nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày thương binh liệt sĩ (27/7/2007), tắc giả Hoàng Liêm đã viết bài "Bùi Khắc Tường giờ này anh ở đâu?".phát trên báo Điện tử Đảng Cộng.sản Việt Nam. ít ngày sau người thân của liệt sĩ Bùi Khắc 'Tường do đọc được bài đó trên báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. đã gọi điện đến toà soạn xin gặp tác giả bài báo. Cuộc gặp đầy xúc động giữa vợ chồng anh Thành em ruột liệt sĩ Bùi Khắc Tường) với tác giả Hoàng Liêm và một sô cựu chiến binh đều là bạn, chiến đấu của anh Tường đã diễn ra vào ngày cuối năm 31/12/2007. Và sau cuộc gặp đầy xúc động ấy, tác giả cùng với các đồng đội còn sống và gia đình đã tham gia tìm hiểu lại quá khứ và những di vật của những người đã khuất. Cuộc tìm mộ của ba liệt sĩ trong gia đình cụ Tráng đã được tắc giả kể lại  một cách chân thật, đây xúc động. Dẫn lời gia đình tác giả viết "vậy là gia đình chúng tôi thành công lần thứ hai khi đi tìm mộ các anh, cho dù hài cốt các anh chưa đưa về được với quê hương, bản quán. Chúng tôi tạm hài lòng và đã thực hiện được phần nào nguyện vọng của thầy, mẹ tôi trước lúc ra đi"

        Những dòng cuối cùng của cuốn sách, tác giả tâm sự "Câu chuyện ấy - như một huyền thoại của thời nay, một huyền thoại đẫm nước mắt và khổ đau, hạnh phúc và tình yêu một huyền thoai bi hùng của một gia.đình, của bao gia đình và của cả dân tộc Việt Nam trong chiến tranh và sau chiến tranh". Còn nhà văn Vương Trí Nhàn cảm xúc "Nếu những gì, chứng ta âm thầm làm hàng ngày được ghi lại trên trang sách thì những người đã hi sinh hôm qua, như cũng thấy được an ủi

Trúc Thanh           

[Giangtvx]

NHỮNG LIỆT SĨ MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI

        (TCTG) - Những năm qua, tủ sách "Tiếp lửa truyền thống - mãi mãi tuổi hai mươi" của Nhà xuất bản.Thanh Niên đã giới thiệu tới đông đảo bạn đọc nhiều cuốn nhật ký, hồi ký của những thanh niên thời chống Mỹ viết về thời đại mình, về cuộc chiến đấu ác liệt chống kẻ thù xâm lược: Đó là những trang viết từ mồ hôi, máu và nước mắt của những chiến sỹ quả cảm đối mặt với sự sống, chết ngoài mặt trận.

        Nhân dịp đón Xuân Kỷ Sửu, Nhà xuất bản Thanh Niên đã cho ra mắt cùng bạn. đọc cả nước cuốn sách "Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ" của tác giả Hoàng Liêm.

        Đây là cuốn sách của một cựu chiến binh luôn trăn trở về những đồng đội của mình đã không về sau cuộc chiến.

        Trong hành trình tìm kiếm những đồng đội đã hy sinh, anh đã đến với một gia đình có 4 liệt sĩ và trong quan hệ ruột thịt có tới 3 "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Anh thấy mình phải cầm bút, phải viết về những con người đã sống một cuộc sống đẹp trong những ngày tháng gian lao và sự cống hiến đến khôn cùng của họ vì những mục tiêu cao cả của dân tộc.

        Sau những năm tháng dai dẳng của hai cuộc chiến tranh, sau những đau thương mất mát, ở gia đình này vẫn có một tình cảm nồng hậu, một sự gắn bó yêu thương và một sự vươn lên mạnh mẽ trong cuộc sống.

        Bằng hình thức kể chuyện, tâm tình, mộc mạc-, tác giả đã đem đến cho độc giả nhiều câu chuyện xúc động. Khi thì câu chuyện được đồng đội kể cho nhau nghe, khi thì anh kể em nghe, chị kể em nghe, cũng có khi là bác kể cháu nghe, các câu chuyện đã vẽ lại đời sống tinh thần, tài năng, nỗi niềm tâm sự của các liệt sĩ trước hạnh phúc riêng tư và sự hy sinh vì Tổ quốc.

        Các câu chuyện kể thường được bắt đầu bằng sự đòi hỏi của thế hệ trẻ hôm nay với những người đi trước. Họ muốn biết về truyền thống của gia đình, họ muốn hiểu về quê hương để từ đó thêm yêu Tồ quốc và thêm quý những tháng năm xây dựng hòa bình.

        Cũng trong cuốn sách này tác giả còn giới thiệu chân dung người cha, người mẹ đã gạt nước mắt tiễn đưa những người con ra trận.  

       "Đấy là người cha của các anh - Cụ Bùi Khắc Tráng. Cụ đã cầm tay dạy các anh tập viết. Và đây người mẹ tiễn các con đi ngày ngày mong ngóng, sau hòa bình lúc nào cũng ra đường, chờ xem có anh bộ đội nào đi qua, lại hỏi có biết con tôi không, có tin gì về nó không, bao giờ nó về.

        Những chi tiết ấy đọc một lần không thể quên nổi " - Vương Trí Nhàn

        Tác giả thực hiện những chuyến đi. đẻ trở về quá khứ, đi để nghe và ghi lại những chuyện kể về tình yêu cuộc sống về ước muốn hòa bình của những người yêu nhau những cặp vợ chồng mà khi Tổ quốc cần thì họ sẵn sàng hy sinh tất cả:  

                                            Anh yêu em dù muôn trùng xa cách
                                            Em mãi ở trong anh
                                            Em - cô giáo của anh
                                            Nhưng em ơi chiến tranh
                                            Ké thù buộc chúng ta cầm súng
                                            Nếu một ngày lửa anh ngã xuống
                                            Vĩnh biệt em rồi anh vẫn thuộc về em.

        

(Thơ LS Bùi Khắc Khởi gửi người yêu)     

        Xen vào các câu chuyện là những trang nhật ký của người liệt sĩ đã qua hai cuộc trường chinh; những bức thư còn nóng bỏng không khí chiến trường và cả những dòng lưu niệm thiết tha tình bạn, tình đồng chí trước lúc lên đường của liệt sĩ Bùi Khắc Tường.

        Đọc những trang nhật ký cửa liệt sĩ Khắc Khới ta nhận ra một tuổi trẻ tài hoa, một tình yêu trong sáng và một tấm gương về sự kiên tri bến bi phấn đấu không mệt mỗi, một sự hy sinh cao cả vì độc lập tự do của Tổ quốc.

        Đọc sách, ta thấy mặc dù cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ hy sinh nhưng những người trong cuộc vẫn rất yêu đời. Những bài ca: "Tình trong lá thiếp", "Những cánh chim hoà bình ', "Tình bạn ', "Ngôi sao ban chiều, "Giờ nảy anh về đâu".., vẫn nhiều lần được vút lên, vang xa ngợi ca cuộc sống, tình yêu, tình bạn, tình đồng đội.

        Đọc cuốn sách nhỏ ta thấy được tầm vóc lớn lao của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, thấy được cái giá phải trả cho cuộc sống hoà bình xây dựng hôm nay. Đọc sách ta càng thêm quý trọng và biết ơn những anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc.

        Những trang cuối của cuốn sách, tác giả cùng những người thân của các liệt sỹ đã bằng mọi cách có thề để tìm nơi các anh yên nghỉ. Đây là nét văn hóa Việt Nam, đây là sự tri ân của những con người hôm nay với những người đã quên mình vì nghĩa lớn.

        Trong sự nghiệp đổi mới và phát triển hôm nay, lớp lớp thanh niên ưu tú đang hăng say xây dựng đất nước. Trước mỗi niềm vui thắng di họ vẫn luôn hướng về cội nguồn, vẫn luôn có ý thức tìm hiếu về truyền thống chiến đấu vé vang và những đau thương mất mát của thế hệ đi trước.

        Là những người đã qua chiến tranh, các cựu chiến binh như tác giả cuốn sách "Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ đang cố gắng ghi lại những gì họ đã qua, những điều họ đã thấy đề làm chỗ dựa tinh thần cho lớp trẻ hôm nay.

        Hy vọng cuốn sách sẽ được đông đảo bạn đọc đón nhận.

        

Ngọc Hà - Sinh viên trường ĐH KHXHNV        

        

[Giangtvx]

NHỮNG LỜI TRI ÂN CỦA GIA ĐÌNH LIỆT SĨ

(Trích bài phát biểu của gia đình trong buổi họp báo về cuốn sách)

        Cuộc chiến tranh giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước của dân tộc ta đã kết thúc thắng lợi vé vang vào ngày 30 tháng 4 năm 1975. Hơn 30 năm sau ngày chiến thắng, nhiều thanh niên lên đường chiến đấu đã may mắn được trở về với gia đình. Họ đã lấy vợ sinh con và nhiều người đã lên ông lên bà. Thế nhưng, ba người anh trai của tôi là Bùi Khắc Khởi, Bùi Khắc Kiêm và Bùi Khắc Tường có ngày ra đi mà mãi không có ngày trở lại. Các anh đã nằm lại chiến trường giữa tuổi 20 đầy sức sống.

        Gia đình, thầy mẹ tôi đã 3 lần tiễn con đi và 4 lần nhận giấy báo tử trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

        Trong 4 liệt sỹ có chi dâu chúng tôi, chi Lê Thị Vượng là vợ liệt sĩ Bùi Khắc Kiêm. Chi đã tham gia chiến đấu với máy bay Mỹ và anh dũng hy sinh trên trận địa pháo cao xạ năm 1967 tại quê nhà.

        Điều mà thầy mẹ tôi luôn trăn trở, day dứt và khát khao là làm thế nào để tìm được mộ các anh tôi. Trước lúc lâm chung, thầy mẹ tôi đã gọi anh em chứng tôi tới gần mà dặn: Các con phải cố gắng tìm được mộ và đưa được hài cốt các anh về.  

        Nhiều năm đã trôi qua, gia đình chúng tôi rất lúng túng, chưa biết tìm các anh từ đâu? Thông tin từ các giấy báo tử chỉ mang tính ước lệ: "Đ/c Bùi Khắc Khới đã anh dũng hy sinh tại mặt trận phía Tây của Tổ quốc" hoặc lúc Bùi Khắc Kiêm, Đ/c Bùi Khắc Tường đã anh dũng hi sinh tại mặt trận phía Nam".

        Bằng cách nào để tìm được các anh? Khi chúng tôi còn chưa tìm được câu trả lời thì tình cờ cuối năm 2007, cháu Chiến đọc được bài viết của tác giả.Hoàng Liêm trên báo điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam với tựa đề: "Bùi Khắc Tường - Giờ này anh về đâu?".  

        Đọc báo, cả đại gia đình chứng tôi đều òa khóc và vô cùng xúc động như được gặp lại chính người thân của mình sau hơn 30 năm xa cách..Chúng tôi cảm phục tình bạn, tình đồng đội của cựu chiến binh Hoàng Liêm với anh trai tôi là liệt sĩ Bùi Khắc Tường. Thông qua toà soạn báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, chúng tôi đã tìm đến tác giả Hoàng Liêm.  

        Cuộc gặp gỡ tối 31/12/2007 giữa tác giả và gia đình chúng tôi thấm đẫm nước mắt. Gặp được tác giả Hoàng Liêm, tôi có cảm giác như gặp được chính anh Tường bằng da bằng thịt vậy. Từ đây chúng tôi đã gặp được các anh Trần Anh Phương, Võ Minh, Vũ Kiệm, Nguyễn Lâm, Chu Văn Mẫn và rất nhiều đồng đội của anh Tường. Qua các anh, chúng tôi biết thêm nhiều thông tin và cuối cùng, sự nỗ lực, nhiệt tình của các CCB E271 anh hùng đã giúp gia  đình chúng tôi tìm được mộ anh Bùi Khắc Tường. Anh Tường hiện nay đã quy tập về nghĩa trang LS Bù Đăng của tỉnh Bình Phước.