Lính Tây Nguyên Phần 5

[nguyentrongluan]

    Thay đổi không khí một chút

          Gọi đò

 Nước sông bây giờ cạn thế ?
Ta về quê cứ ngẩn ngơ
Bãi giữa bây giờ lều quán
Nhập nhòe  đĩa xóc đêm khuya

Bến đò lom dom gái trẻ
Bia chai rượu hũ ê hề
Đò lười ườn lưng nằm ngủ
Bờ sông mía vẫn trổ cờ

Mảnh vườn nhà em dạo trước
Nhà ống quay lưng ra sông
Một thủa chúng mình tíu tít
Trung thu hát dưới gốc Hồng

Em đi mang cả con nước
Những mùa lũ réo bồi băng
 Mang cả những đêm khuya khoắt
Gọi đò da diết đêm đông

Sông  bây giờ sao cạn thế ?
Ở xa em có biết không !
Nước thì lúc trong lúc đục
Mỗi năm sông lại đổi dòng

Nhớ như ngày nao ríu rít
Mong đổi dòng về bên kia
 Để mình lội qua bãi cát
Gọi đò vờ giữa đêm mưa

Đò ơi ! tiếng mình non trẻ
Lanh canh rơi trên mặt sông
Sông đầy nên nghe thật rõ
Bến khuya đom đóm chạnh lòng

Gọi đò vờ từ năm ấy
Nay hoa râm  lại trở về
Giữa đêm anh gọi đò thật
Mà chẳng thấy tiếng đò thưa

Anh nép mình trên bến vắng
Gọi đò như từ cơn mê
Nước sông bây giờ cạn thế ?
Đò ơi ! con đò ngày xưa 

Mùa đông 2013- NTL

[tralientay]

Trên tàu về nhà sau một ngày bận rộn, chẳng muốn làm gì nữa chỉ đọc bài thơ của Luân.

"Gọi đò" là một hoài niệm về ngày xưa, có thật có ảo, có anh có em, một cô gái mờ ẩn nào đấy, nhưng là bạn từ tấm bé. Cô bạn gái giờ đã đi xa, đã "mang cả con nước", mang cả "những mùa lũ réo", "những đêm khuya khoắt", và cả tiếng "gọi đò đêm đông".

Ai đã ở những vùng quê khi sang dòng sông vắt qua làng chỉ có con đò, hẳn đã từng nghe tiếng gọi khuya thao thác "đò ơi!", tiếng gọi đò khuya đầy mong mỏi, khắc khoải và đợi chờ.

Chàng trai trở lại bến xưa ngẩn ngơ vì vật đổi sao rời, thấy "nước sông giờ cạn thế", thấy những thứ xưa không hề có với "nhập nhoè đĩa xóc" và "bia rượu ê hề", lại có "con đò ườn lưng nằm ngủ". Và người xưa đã đi xa. Chàng trai một mình trên bến vẫn thầm thào "ở xa em có biết không?", rồi đơn độc về lại những ngày thơ, chập chờn giữa mơ giữa thực khi mong sông đổi dòng để lội qua được bãi cát bên kia, để "vờ gọi đò giữa đêm mưa". Vờ gọi đò vì dòng đã đổi không cần đò vẫn qua được sông, nhưng vẫn nghe tiếng gọi đò vờ "lanh canh rơi trên mặt sông". Chuyện vờ gọi đò ấy theo chàng trai nhiều năm tháng, để nay tóc đã hoa râm trở về bến xưa gọi đò thật thì "chẳng thấy tiếng đò thưa".

Đọc hết bài thơ thấy xao xác những kỷ niệm xưa đeo đẳng suốt những đời người. Đời người với ai chẳng đầy những hoài niệm, những rung cảm đầu đời chớm nở, những lung linh đã qua không bao giờ có lại.
 
Và đầy kỷ niệm với ai tuổi thơ qua sông với những con đò.

[nguyentrongluan]

Tralientay yêu quí .
Chắc giờ này đã về đến nhà rồi chứ . MÌnh biết bạn ở bên đó làm việc với cường độ nặng
 . Mấy tiếng trên tàu về nhà là lúc nhớ về Việt nam nhiều lắm .
Thế mà đọc thơ mình trên tàu rồi nhớ con sông của đất Việt vậy là mình có ích rồi , mình có ích với bạn mình . Bạn thật tinh tế nhận thấy cái thực cái ảo trong thơ Luân . THực - chỉ là cái cớ để đi tới cái ảo . Ảo - là điều muốn nói về cái thực . Một Giáo sư Toányêu thơ  bình thơ ,lập luận logic khoa học về tâm tưởng . Mà mình nhớ là năm 1969 bạn thi HS giỏi văn toàn miền Bắc . Nên những lời bình của bạn có lí của nó . Cuối tháng 12 có về không ?  Gọi bọn mình nhé .

[baoleo]

Anh Luân đang về về tình yêu, một phạm trù phi vật thể- intangible 
Em xin bàn ké ở 'nhà' của anh, dư lày 

Như mạch nước ngầm.

Tình yêu của anh, giống như mạch nước ngầm.

Cũng là nước, nhưng nước ngầm rất khác với các dòng sông.
Sông Hồng chẳng hạn, rất hoành tráng, cuồn cuộn lũ đỏ phù sa, tràn ngập bến bờ, mỗi khi mùa mưa đến, hè về.
Ấy thế mà khi vào vụ lúa mùa chính vụ, mùa mà người nông dân cần nước nhất, mùa đón Tết, thì ‘nó’-con sông Hồng ấy, lại cạn trơ đáy.
Tình yêu mà như dòng sông thì hỏng.
Tất nhiên, dòng sông thì ai cũng nhìn thấy, nó ầm ào thế kia mà. Dưng mà, khi cần, có khi nó lại mất hút. 

Còn mạch nước ngầm?
Ẩn tít dưới tầng sâu bề mặt cỏ xanh, nhưng đa phần là ẩn sâu dưới vô số các lớp trầm tích đá vôi hoay đá hoa cương.
Lẽ tất nhiên, là chả có ai nhìn thấy, chứ đừng nói là biết nó có trữ lượng ‘dư lào’.
Thế dưng, triệu năm qua, nó-mạch nước ngầm ấy, nó vẫn ở đấy.
Và bây giờ, nó vẫn ở đấy.
Mai sau, giù cho dòng sông có đổi dòng. Mà các con sông thì đổi dòng thường xuyên, sông Hồng trên kia chẳng hạn. ‘Nó’ đã đổi dòng, tạo nên Hồ Tây thơ mộng của Hà Nội, nơi giá bất động sản quanh ‘nó’, luôn cao ngất ngưởng.
Ừ thì mai sau dòng sông, ‘nó’ có đổi dòng, thì nó-mạch nước ngầm ấy, nó vẫn ở đấy.

Mạch nước ngầm đôi khi cũng hiện ra. Dưng mà nó chỉ tí tách rơi. Còn thì đa phần, canh ba nó mới rơi cho một giọt, đến canh năm nó mới lại chắt chiu ra được một giọt khác. Giống như nước rỏ tí tách trong các hang động ở Chùa Hương hay là động Sơn Đoòng, ‘con’ động mới được phát hiện ra trên dẫy đại ngàn Trường Sơn năm rồi ấy.

Nhưng mà đừng coi thường nhé. Khi cần, mạch nước ngầm cũng có thể vắt mình, cháy hết, để cung cấp những dòng nước mát cho đời.
Dân Sài thành, dân Hà lội chẳng hạn, toàn dùng nước khoan từ lòng đất đấy.
Và đến mùa cấy lúa chính vụ, vụ mùa ấy. Khi dòng sông bỗng dưng đỏng đảnh, mất hút, phơi đáy cạn trơ để ra oai với đời.
Thì chính lúc ấy, cứu cho nhưng chân ruộng mạ, đang chờ một cơn mưa vô vọng, người nông dân sẽ khoan sâu vào lòng đất.
Dẫu cho giù phải chịu đau, nhưng mạch nước ngầm, cũng vẫn sẽ vắt mình ra, tặng cho người nông dân dòng nước bạc, để người nông dân thu về được vụ mùa vàng. 

Có tình yêu giống như mạch nước ngầm. Không nhìn thấy được nó mênh mông ‘dư lào’. Lại hiếm hoi cơ hội gập nhau vì đủ mọi nguyên do của giông bão cuộc đời.
Dưng mà, nó là dòng nước khoáng thiên nhiên tinh chất, ‘một phần tất yếu của cuộc sống’ đấy.
Và cho giù, những dịp bên nhau, không dạt dào như lũ sông Hồng, nhưng các cụ đã chả bẩu: ‘nướn ngầm rỏ giọt (thực ra là mưa dầm) -> thấm lâu’ cơ mà.

Tình yêu anh có, cũng như mạch nước ngầm ấy thôi.

[nguyentrongluan]

@ Baoleo :
Chú luận về sông và nước ngầm làm anh thấy vừa vui vừa buồn . Mấy ai thấy và biết mạch ngầm ở đâu ngay . Mà thấy sông ngay thôi . Nước ngầm là sữa của những dòng sông , là người tình của biển cả đấy mà . Cám ơn Bao Leo động viên để muốn viết hơn .

[nguyentrongluan]

Sự đau lòng của hoa Pơ lang

      Bây giờ chả thấy ai quan tâm đến loài hoa này . Bán không được , có đâu mà bán . Mà có mua về chả nhẽ để nó nằm ườn ra hay sao ? bởi nó không có cành có lá đẻ cắm nó vào lọ hoặc chí ít cũng thả nó vào bình nước . Pơ lang chỉ có trong trí nhớ và bài hát xa lăng lắc tự thuở nào . Lớp trẻ chả đứa nào thuộc bài hát ấy nữa . Người ta hát người ta gọi tên loài hoa này bằng nhiều thứ tên nhưng tựu chung lại nó chả có ích gì với cái thời bánh mì đã có đã no ngày nay . Bánh mì cần có hoa hồng .

     Tháng ba , trời trong dần lên . Lá cũng xanh mởn lên . Mấy con Bồ Các bay về đậu trên ngọn cây Gạo . Bồ Các bố nói với Bồ Các mẹ . Xuống bãi mía nhặt lá khô lót nệm cho con nó nằm . Bồ Các mẹ dạ vâng . Dưới bãi sông lũ trẻ thả trâu đốt lửa nướng chuột đồng khói mù lên ngọn cây Gạo khiến lũ bồ các non kêu mếu máo . Cay mắt quá cay mắt quá . Bồ Các bố à vào lấy cánh vỗ liên hồi quạt khói cho con . Chợt nó nhìn những bông hoa đỏ như lửa cánh như cái buồm màu máu trên cây . Bồ Các bố men ra cành cây nhặt những cánh hoa xắp rụng thả vào ổ cho lũ con . Ôi mát quá , đẹp quá . Mà kì lạ thật khói cũng tan đi nhanh chóng chỉ còn hương thơm và khuôn mặt những đứa con hồng lên . Bồ Các bố lẩm bẩm , kì lạ kì lạ !
Bồ Các chỉ làm tổ trên ngọn cây Gạo . Nhưng không phaỉ cây Gạo nào cũng có tổ Bồ Các . Cây gạo phải chừng dư ba chục tuổi mới đủ cao để Bồ Các đến trú ngụ . Bồ Các bố đã từng bảo với Bồ Các mẹ . Mình phải tìm cây thật là cao , gai thật nhiều mà làm tổ cho mẹ mày nằm ổ . Bồ Các mẹ cảm động nhìn cái tổ to như cái thúng nhòi trên ngọn cây cài găm bằng những cành cây lót nệm lá mía khô . Dưới đất lũ trẻ chăn trâu vẫn nô đùa , chúng nó bẻ trộm ngô , đào trôm khoai nướng ăn và làm đủ thứ trò bố mẹ chúng không hề biết . Lũ trẻ biết có tổ Bồ các trên cây nhưng xưa nay chúng không dám chèo lên ngọn cây gạo . Gai nhọn hoắt , cao tít hút thế chúng nó chịu thua . Thực ra chúng nó chịu thua bởi bố mẹ chúng nó dọa , cây Gạo ấy có ma . Hí hí , Bồ Các bố khoái . Ma cũng có ích đấy chứ , thiêng như ma mà lị . Cây Gạo cây Đa nào mà chả thiêng . Mấy năm gần đây dưới gốc gạo xuất hiện mấy mẹ nạ giòng ngực và mông phổng phao đến cắm hương xì xụp khấn vái . Khói hương ngửi xa thì thơm nhưng cứ hun lên đít mấy con Bồ Các non khiến chúng nó còi không lớn được . Cũng may chỉ hơn tháng sau là chúng biết bay chuyền hễ cứ thấy mấy bà son phấn múp míp đến là chúng bay sang ngọn tre trong xóm để sơ tán .
 
      Dưới gốc Gạo bây giờ lỉnh kỉnh bát hương và những cành hoa nhựa . Lũ trẻ chăn trâu biến mất từ lúc nào . Mấy Bồ Các con buồn  ngẩn ngơ vì không còn được xem những trò chơi của những thằng  người, thay vào đấy là chỉ nhìn thấy những con người phốp pháp chổng mông bái lậy . Cũng từ dạo ấy Bồ Các bố dặn con , nằm im đừng ngó ra ngoài thấy khói hương nhiều quá kéo những cánh hoa đỏ này úp lên mặt con nhé , đàn bà nó không chèo cao được đâu nó chỉ khấn vái thôi .

       Năm sau bỗng cây Gạo nẩy mầm ở cành dưới , nơi cái cành cây cụt vì bão. Cái mầm lạ hoắc lá nhọn như kim và kiêu ngạo . Nó mọc rất nhanh ngùng ngoằng chi chít những là lá và thân như dây đan xoắn . Gió rung rinh , tụm lá mới cười he he . Tớ chả phải cắm dễ xuống đất chả phải vất vả lo nước lo mùn các người cứ cầy sâu vào đất mà ăn ,Ông Gạo ơi ăn hộ cho tớ he he . Bồ Các con hỏi bố , nó là gì mà quyền lực thế ? sao ông cây Gạo lại để nó hoành hành thế ? Bồ các bố hỏi sang mẹ . Mẹ nó bảo , nghe mấy con mụ khấn vái chiều qua reo lên , ối giời ơi có tầm gửi kia kìa . Tầm gửi à ? Bồ các bố lẩm bẩm ra chiều nghĩ ngợi . Chùm tầm gửi lớn nhanh như thổi . Mướt xanh , rậm rạp rung rinh rung rinh . Bồ Các bố xà xuống , chui vào tùm tầm gửi . Chả thấy mùi hương gì chả thấy có hoa hay quả  chỉ thấy kín đáo rậm rạp . Bồ các bố cười hè hè . Ông ỉa vào đây cho mày một bãi , đồ đáng ghét . Bồ Các mẹ cũng lại xà xuống , ỉa vào đây cho mày một bãi , đồ đáng ghét . Cứ thế chùm tầm gửi là cái chuồng xí cho nhà bồ các nó lớn ù ù tán to như cái thúng  . Gió thổi về từ ngoài sông lùm tầm gửi rung rinh hát , kiêu ngạo . Ghét thế .
Từ ngày có Tầm gửi hút nhựa trên thân mình cây Gạo buồn lắm , những bông hoa gạo cũng còi cọc hẳn đi . Cánh hoa như những cánh buồm nhỏ màu máu mong manh uể oải rơi . Cánh hoa rơi nở bung những nhón bông trắng xốp bay lơ mơ ra bờ  sông . Cây Gạo buồn dầu gọi với vào gió theo những chấm bông trắng , các con đi đi, đi tự thân mà kiếm sống con nhé , hãy đến chỗ không có con người mà lập nghiệp con ạ . Những chấm bông trắng mông lung trên không trung trong gió đầu hè .   

    Bỗng một ngày có một toán người mặt mũi hầm hầm mang theo dao gậy đến chặt cây que rào kín gốc cây Gạo . Họ chỉ chỏ lên lùm tầm gửi . Tầm gửi cười he he . À thì ra chúng mày cũng biết đến oai danh nhà ta hả ? rồi chúng mày còn chịu nhiều đau khổ . He he . Cả nhà Bồ các hoang mang . Cây gạo cũng hoang mang . Hoa Pơ lang cũng nín thinh không bay ra những nhón bông nữa . Ngày hôm sau lại một toán người đằng đằng khí thế dao gậy kéo ra phá toang quây rào của lũ người hôm trước rồi dựng lên hàng rào mới . HỌ vứt hết bát hương hoa nhựa của mấy mẹ nạ giòng cúng tế đi , họ cử người ăn nghỉ luôn tại gốc Gạo canh chừng kẻ phá bĩnh .  Không lâu la chút nào kẻ phá bĩnh đã tới . Cuộc đấu khẩu dưới gốc gạo như sau :
-   Đ.mẹ  .Cây gạo này mọc ở đất cũ của nhà tôi , nó là của nhà tôi . Đừng động tới mà tan mặt
-   Đ.mẹ . mày bảo ai đụng tới . Đất nhà mày từ hồi cải cách đã chia về nhà tao . Đồ địa chủ cút mẹ mày đi khỏi làng nay lại còn về mà lên mặt
-   Chả phải của thằng nào hết , tao rào trước , tao trông nom nó từ lúc mới nhú . Cây Gạo này ở ngoài bãi sông thằng nào thấy trước thì được , lộc giời đ. phải của riêng thằng nào . Sờ vào tao chém .......
Thế là lũ con người ấy lao vào đánh nhau , họ gào thét họ chém nhau thật . Máu đổ dưới gốc cây thấp thoáng mấy chùm hoa đỏ . Trên bãi cỏ chả nhận ra đâu là hoa đâu là máu nữa . TRời tối dần . Bồ Các bố bảo Bồ Các mẹ thôi mình mang con đi thôi  ,đi xa khỏi chỗ
con người đông nhung nhúc này thôi . Bồ Các mẹ buồn rầu . Lũ Bồ các con ngơ ngác sao họ chém nhau hở Bố ? Bố nó thở dài . Chỉ vì đám tầm gửi kia kìa . Mấy thằng người bảo đấy là thuốc tiên chữa cái bệnh ung thư mà loài người đang mắc phải . Họ chém nhau để giành lấy thuốc tiên họ muốn sống lâu để rồi họ lại ghét nhau bon chen với nhau để phá rừng phá sông phá suối rồi họ lại ghét nhau hơn nữa  . Trong đêm lũ Bồ các con ngẫm ngợi , thuốc tiên là gì nhỉ ? ung thư là cái quái gì nhỉ ? Cái thằng người sao hay ghét nhau thế nhỉ ? làm tầm gửi hay thật . Gió đầu hè mát rượi từ ngoài sông ràn rạt . Con sông vẫn phì phọp sóng . Trong làng thấp thoáng đèn đóm và tiếng réo gọi ơi ới . Những đoàn người chập chờn như ma trơi đi về phía gốc Gạo bờ sông .
                              ******

         Câu chuyện trên tôi được một bông hoa Gạo trên bãi sông kể lại . Hôm ấy về quê , dừng xe ngắm nhìn cây Pơ Lang đìu hiu khô khốc bên sông . Tôi xuống xe nhặt bông hoa đỏ thẫm trên bãi cỏ . Cánh hoa đã quăn mép , màu thì vẫn tươi . Bông hoa như một ngọn lửa quen thuộc với tôi một thời đạn bom ở Tây nguyên . Tôi chợt lại thấy máu anh em nơi chiến trận ngày nào , lại thấy những nấm mồ cô đơn khi chúng tôi lên đường đi trận mới . Biết tôi là lính Tây Nguyên hoa Pơ lang kể chuyện  như người thân lâu ngày gặp lại . HOa nói với tôi tha thiết ân tình . Sự đau đớn của cây Gạo xứ bắc , nỗi đau buồn của hoa Pơ lang hiền lành . Tôi ngước lên nhìn cây Gạo khốn khổ . Tổ Bồ Các trống không tơi tả  . Cái cành cây có lùm tầm gửi bị chặt cụt đến tận thân cây  hệt như cánh tay bạn tôi bị văng đi lúc lao vào cửa mở Lệ Ngọc Gia Lai . Ôi cây Gạo khốn khổ , cây Pơ lang lính Tây nguyên tôi hằng yêu quí .

THáng 11/2013 NTL

[tralientay]

Ta cùng nghe lại bài hát một thời "Em là hoa Pơ Lang" của Đức Minh.

Nhiều người đã hát hay bài này.

Từ Tường Vi
http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/em-la-hoa-po-lang-535.html

Thanh Nhàn
https://www.youtube.com/watch?v=Mli2zPAfbvg

Anh Thơ
http://www.nhaccuatui.com/bai-hat/em-la-hoa-po-lang-anh-tho.E842FGlU2ZsD.html

Rơ Chăm Phiang
http://mp3.zing.vn/bai-hat/Em-La-Hoa-Po-Lang-Ro-Cham-Phiang/ZWZC8OCB.html

Có bản độc tấu guitar do Đức Minh soạn rất hay mà tìm mãi không ra.

[chienc3.1972]

Minh họa cho Gọi đò của Luân đen

Gọi Đò - Dương Ngọc Thái

http://hn.nhac.vui.vn/images/player.swf?playlistfile=http://hn.nhac.vui.vn/asx2.php?type=1%26id=201224

Lời bài hát:

Gọi đò ơi! Ai giúp đưa tôi kịp sang đò.
Bên kia sông buồn, người ta đang tưng bừng đón dâu.
Gọi đò ơi! Cớ sao không có ai đưa đò,
Để con đò buồn hiu quạnh bến quê,
Chẳng còn ai nhớ mong mình về.
Ngày đi, em đưa tôi qua đò chiều,
Em hứa bao điều mãi đợi chờ nhau.
Nhưng mà sao em lại quên.
Em quên câu yêu thương,
Bao năm xa quê hương nay lại về
Sắc son câu thề, mà người xưa bỏ bến theo chồng.
Đò ơi! Ai đưa tôi qua đò chiều
Cho nhắn đôi điều đến người mình yêu.
Tiếng hò ai nghe quạnh hiu.
Mai đi xa quê hương, mang trong tim yêu thương
Duyên tình đầu thiết tha hôm nào
Mà giờ đây như nước qua cầu

[lixeta]

Đọc kỹ mới thấy bạn già LTN thâm thúy. Con bồ các và cây gạo hiền lành, tử tế bao nhiêu thì bóng dáng con người ngày nay lại càng nanh nọc, tàn bạo và tham lam bấy nhiêu. Hãy nghe lão ấy tả con người:
- "mấy mẹ nạ giòng ngực và mông phổng phao"
- "một toán người mặt mũi hầm hầm"
- " Cuộc đấu khẩu dưới gốc gạo như sau :
-   Đ.mẹ  .Cây gạo này mọc ở đất cũ của nhà tôi , nó là của nhà tôi . Đừng động tới mà tan mặt
-   Đ.mẹ . mày bảo ai đụng tới . Đất nhà mày từ hồi cải cách đã chia về nhà tao . Đồ địa chủ cút mẹ mày đi khỏi làng nay lại còn về mà lên mặt
-   Chả phải của thằng nào hết , tao rào trước , tao trông nom nó từ lúc mới nhú . Cây Gạo này ở ngoài bãi sông thằng nào thấy trước thì được , lộc giời đ. phải của riêng thằng nào . Sờ vào tao chém ......."
- "Thế là lũ con người ấy lao vào đánh nhau , họ gào thét họ chém nhau thật" .

Chính vì lũ con người như vậy mà cả cây gạo lẫn con bồ các đều dặn các con "hãy tìm đến nơi không có con người để mà sinh sống". Đau quá, CON NGƯỜI hỡi!

[bob]

Sự đau lòng của hoa Pơ lang

      Bây giờ chả thấy ai quan tâm đến loài hoa này .

_ Ông LTN ơi. Sao mà ông viết cái truyện ngụ ngôn "thời hiện đại" nó hài hước, nó hay thế, nó đúng thế!. Chim bồ các và cây gạo hiền lành còn "ngạc nhiện, ngơ ngẩn..." dài dài với cái lũ "con người" ấy! và cấp trên của lũ "con người" ấy nữa!  ...