Cuộc đấu mìn ở chiến trường K! - Nhavanquandoi

[hong c9d3e866]

  Hóa ra còn bao thứ mình không biết, hồi đó chỉ biết vài thứ lèo tèo ĐH, chống tăng, K5,k58 ....thế là hết phim. Cũng phải thôi buông súng lại vội vàng cuốc, cày làm thuê gánh mướn để gắng tồn tại, khi ngẩng đầu lên thì mọi thứ đã vụt xa. Diễn đàn là nơi anh em mình viết lại những gì đã qua, nhớ quên, nhầm lẫn là chuyện thường tình. Được cùng nhau chia sẻ  thời trai trẻ thấy thật ấm lòng, thì ra vẫn chưa quên hết những gì đã qua. M..ì...n đấy các bác cứ....xơi tiếp

[Giangtvx]

Thời 8x bên K có lẽ các máy dò mìn được trang bị chưa dò được 652A, nay theo các tổ chức dò mìn thì đã phát hiện được nó với các máy dò đời mới.

Tôi rất quan tâm. Bác có thể nói rõ hơn được không?

[loc85c5]

  Hóa ra còn bao thứ mình không biết, hồi đó chỉ biết vài thứ lèo tèo ĐH, chống tăng, K5,k58 ....thế là hết phim. Cũng phải thôi buông súng lại vội vàng cuốc, cày làm thuê gánh mướn để gắng tồn tại, khi ngẩng đầu lên thì mọi thứ đã vụt xa. Diễn đàn là nơi anh em mình viết lại những gì đã qua, nhớ quên, nhầm lẫn là chuyện thường tình. Được cùng nhau chia sẻ  thời trai trẻ thấy thật ấm lòng, thì ra vẫn chưa quên hết những gì đã qua. M..ì...n đấy các bác cứ....xơi tiếp

Chào bác hong c9d3e866! Đừng giận bác! Cứ vô tư như một khúc tâm tình của người Nghệ Tỉnh cùng anh anh em CCB nhá bác! Tránh sao được một vài hạt sạn trong Gạo bác hongd3 . Vui đi bác! để em lui gót,để kẻo "chuyện trong nhà chưa tỏ,ngoài ngõ đã rõ" thì...no.no..ấy.ấy.no.no..thì xấu hổ trăm bề!

[Quocngoaicu]

Thời 8x bên K có lẽ các máy dò mìn được trang bị chưa dò được 652A, nay theo các tổ chức dò mìn thì đã phát hiện được nó với các máy d đời mới.

Tôi rất quan tâm. Bác có thể nói rõ hơn được không?

Đây là link nói về chuyện đó
www.jca.apc.org/banmines/materials/photograph/land%20mine%20sample/type72a.html
Trong này noi rõ mô-đen máy có thể dò duoc 652a

[nguyenthanhnhan]

Thân chào các anh,

Tôi có âm thầm đọc những trao đổi qua lại từ khi topic này được mở. Thú thật lúc đầu có hơi thắc mắc với nick của chủ topic -  nhavanquandoi... tuy không phải là gì ghê gớm, nhưng có vẻ hơi "xa cách quần chúng". Sau đó ít lâu, mới biết hóa ra đó là một nhà văn thật sự, lại cũng là một người quen, tuy tôi tiếp xúc với anh chưa nhiều lần, nhưng qua những dịp gặp nhau, có thể nói là đồng bệnh tương liên, đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu. Có điều mấy lần gặp đó chúng tôi không trao đổi về chuyện chiến trường K mà nhiều chuyện khác. Có thể anh không trực tiếp tham gia chiến đấu như nhiều người trong số các anh chị thành viên website này, nhưng tôi hiểu một điều, ở một khía cạnh, anh đắm đuối với văn nghiệp; ở khía cạnh khác, anh thiết tha khao khát viết về người lính, vì bản thân anh đã mặc áo lính mấy chục năm qua.

Về vấn đề mìn và tác động của vũ khí nói chung, tôi đọc một cuốn sách, và riêng về vụ này, tác giả viết hẳn riêng một chương mà tôi, theo nhận xét chủ quan, thấy cũng có ích chút nhiều nếu chúng ta tham khảo. Vì vậy xin mạo muội giới thiệu với các anh. (Tôi không biết những gì mình post dưới đây có phù hợp với quy định của trang hay không, nhưng nếu các anh quản trị trang có dời bài này đi chỗ khác, xin xui lòng thông báo link cho tôi và các thành viên khác biết chỗ. Xin trân trọng cám ơn.)

[nguyenthanhnhan]

STIFF: THE CURIOUS LIVES OF HUMAN CADAVERS

Tác giả: Mary Roach

Chương 6: TỬ THI GIA NHẬP QUÂN ĐỘI


Những luân lý nhớp nháp của đạn và bom

Nguyễn Thành Nhân trích dịch


Trong suốt ba ngày của tháng 1/1893 và một lần nữa trong suốt bốn ngày của tháng 3, đại úy Louis La Garde của Quân đoàn Quân y Mỹ cầm vũ khí để chống lại một nhóm quân thù khác thường. Đó là một nhiệm vụ quân sự chưa hề có tiền lệ, một nhiệm vụ mà sau đó anh sẽ không bao giờ được nhớ tới vì nó. Dù La Garde phục vụ với tư cách một bác sĩ phẫu thuật, anh không phải là kẻ xa lạ với chiến đấu vũ trang. Trong cuộc hành quân Powder River năm 1876, anh đã được tặng thưởng huy chương vì lòng dũng cảm trong khi đối đầu với những bộ lạc Sioux thù địch. La Garde đã chỉ huy cuộc tấn công chống lại tù trưởng Dull Knife [Dao Cùn]; cái tên của ông ta, chúng ta chỉ có thể giả đoán, không phản ánh tí gì về sự nhạy bén về trí tuệ và quân sự hay chất lượng và phương tiện của lực lượng quân sự của ông ta.

La Garde đã tiếp nhận mệnh lệnh lạ lùng và đầy tính định mệnh của mình vào tháng 7/1892. Anh sẽ nhận, lá thư viết, một khẩu súng Springfield cỡ 30 mới, có tính thử nghiệm. Anh sẽ sử dụng khẩu súng này, cùng với khẩu Springfiel cỡ 40 theo quy chuẩn của mình, và báo cáo cho Xưởng quân khí Franford, Pennsylvania vào mùa đông sau. Hiện ra trong tầm ngắm của hai khẩu súng là một đám người, trần truồng và không vũ khí. Việc họ trần truồng và không vũ khí là điều không lạ lùng gì mấy. Điều lạ thường hơn là tất cả bọn họ đều đã chết. Họ đã chết vì những nguyên nhân tự nhiên và đã được thu thập – từ đâu thì không được tiết lộ – như là những đối tượng trong một cuộc thực nghiệm của Ủy ban Hậu cần Quân sự. Họ sẽ bị treo lên một hệ thống ròng rọc trên trần nhà của trường bắn, bị bắn vào một chục chỗ với những liều thuốc nạp khác nhau (để giả cách những khoảng cách khác nhau) và bị mổ xác. Sứ mệnh của La Garde là so sánh các tác động sinh lý của hai loại vũ khí khác nhau lên các xương và các cơ quan của cơ thể con người.

Quân đội Hoa Kỳ hoàn toàn không phải là quân đội đầu tiên cho phép thử nghiệm trên tử thi dân sự. Quân đội Pháp, La Garde đã viết trong cuốn Các thương tổn do súng đạn, “từng bắn vào các xác chết vì mục đích dạy về các tác động của đạn trong chiến tranh” từ khoảng năm 1800. Quân đội Đức cũng vậy, nó đã cố gắng dựng lên các nạn nhân giả ở ngoài trời, với những khoảng cách tương đương với những khoảng cách trong một chiến trường thật. Ngay cả quân đội Thụy Sĩ nổi tiếng là trung lập cũng cho phép tiến hành một loạt nghiên cứu đạn đạo học của các vết thương quân sự trên tử thi vào cuối thập niên 1800. Theodor Kocher, một giáo sư phẫu thuật người Thụy Sĩ kiêm ủy viên của lực lượng dân quân Thụy Sĩ (người Thụy Sĩ thích không phải đánh nhau hơn, nhưng họ cũng được trang bị vũ khí, không nhiều hơn những con dao bỏ túi/đồ khui nắp hộp màu đỏ là mấy), đã dành ra một năm để bắn những khẩu súng Vetterli vào mọi loại mục tiêu – những cái chai, những quyển sách, ruột heo đổ đầy nước, xương bò, sọ người, và, cuối cùng, một cặp tử thi còn nguyên vẹn – với mục đích thấu hiểu cơ cấu của vết thương do đạn.

Kocher – và ở một mức độ nhất định là La Garde – đã biểu lộ niềm ao ước rằng công việc nghiên cứu đạn đạo với những tử thi của họ sẽ đưa tới một hình thức súng chiến đấu giàu tính nhân bản hơn. Kocher nhấn mạnh rằng mục tiêu của chiến tranh là làm sao để kẻ thù không chết mà chỉ không thể chiến đấu được. Để đạt được mục đích này, ông khuyên là nên hạn chế kích cỡ của những viên đạn và chế tạo chúng từ những chất liệu có độ tan chảy cao hơn chì, để chúng ít bị biến dạng hơn và do đó hủy hoại ít mô hơn.

Sự tước đi sức mạnh – hay “khả năng ngăn chặn”, như giới chế tạo đạn dược hay nói – trở thành cái Chén Thánh của ngành nghiên cứu đạn đạo. Làm cách nào để ngăn chặn một người ngay tại chỗ, mà không làm cho anh ta bị thương hay chết, nhưng dứt khoát phải trước khi anh ta gây thương tích cho bạn hay giết chết bạn. Thật sự, khi đại úy La Garde và những tử thi đang nhún nhảy của anh trở thành trung tâm chú ý trong lần kế tiếp, vào năm 1904, cuộc nghiên cứu khoác cái tên “nâng cao khả năng ngăn chặn”. Đề tài này nằm ở vị trí cao trong bản danh sách những việc phải làm của các vị tướng lĩnh, sau sự dính líu của quân đội Mỹ ở Philippines, trong giai đoạn cuối của cuộc chiến tranh Tây Ban Nha – Mỹ, nơi những khẩu Colt 38 đã thất bại, trong vô số trường hợp, trong việc chặn đứng kẻ thù ngay lập tức. Trong khi Colt 38 được xem là hữu hiệu đối với chiến tranh “dân sự hóa” – “ngay cả một lính Nhật khắc kỷ,” La Garde viết trong cuốn Các thương tổn do súng đạn,“thường cũng té ngửa khi anh ta bị bắn trúng lần đầu” – rõ ràng đó không phải là trường hợp đánh nhau với “những bộ lạc hoang dã hay một kẻ thù cuồng tín.” Những thổ dân Moro của Philippines được xem là có cả hai tính chất đó: “Một kẻ cuồng tín như một người Moro, mỗi tay vung một con dao bolo, tiến về trước nhanh như gió… phải bị bắn trúng với một viên đạn có khả năng ngăn chặn tối đa,” La Garde viết. Anh thuật lại câu chuyện về một thổ dân bộ lạc hăng tiết vịt đánh nhau, người đã tấn công một đơn vị canh gác của quân đội Mỹ. “Khi anh ta còn cách khoảng 100 thước Anh, cả đội cảnh vệ nã súng vào anh ta.” Dù sao đi nữa, anh ta đã cố tiến thêm khoảng 95 thước Anh về phía trước trước khi cuối cùng té quỵ xuống đất.

La Garde, do sự thôi thúc của Ủy ban Chiến tranh, đã tiến hành một cuộc điều tra về các loại súng và đạn khác nhau của quân đội và hiệu lực tương đối của chúng trong việc nhanh chóng ngăn chận một kẻ thù. Anh quyết định rằng một cách để làm việc này là bắn vào những tử thi bị treo và ghi chú về “sức chấn động” như được ước đoán bởi “sự náo động đã xuất hiện”. Nói cách khác, thân trên, cánh tay hay cẳng chân đang bị treo đã đu đưa ngược về phía sau bao xa khi bạn bắn vào nó? “Nó dựa trên giả thuyết rằng động lượng của các thi thể đang treo với những sức nặng khác nhau có thể so sánh tương quan và đo lường được bằng cách nào đó, và nó thật sự có ý nghĩa là một yếu tố liên quan tới khả năng ngăn chặn,” theo lời của Evan Marshall, người đã viết cuốn sách về khẩu súng ngắn có khả năng ngăn chặn (Nó được gọi là Súng ngắn có khả năng ngăn chặn). “Điều mà nó thật sự làm được là những dữ liệu ngoại suy đáng ngờ từ những thử nghiệm đáng ngờ.”

Ngay cả đại úy La Garde cũng nhận ra rằng nếu bạn muốn tìm xem một khẩu súng có khả năng ngăn chặn một người như thế nào, tốt nhất bạn nên thử nó trên một thực thể chưa hoàn toàn dừng lại vĩnh viễn. Nói cách khác, một thực thể đang sống. “Những con thú được chọn là những con bê sắp bị giết thịt ở các sân gia súc Chicago,” La Garde viết, làm cho khoảng 10 hay 15 người sẽ đọc cuốn sách của anh sau thập niên 1930 khá bối rối, vì từ “những con bê” [beeves], nghĩa là gia súc, đã biến mất khỏi ngôn ngữ đàm thoại hàng ngày. Với 16 con bê sau đó, La Garde đã tìm ra lời giải đáp: Trong khi đạn của khẩu Colt cỡ nòng lớn (45) khiến những con thú rơi xuống đất sau ba hoặc bốn phát súng, những con vật bị bắn với những viên đạn cỡ 38 nhỏ hơn không rơi xuống đất, ngay cả sau mười phát súng. Và kể từ đó, quân đội Mỹ đã tự tin xông pha chiến trận, biết rằng khi những con bò tấn công, những người lính của họ sẽ sẵn sàng.

Trong hầu hết các trường hợp, chính giống lợn hèn mọn đã gánh chịu mũi dùi của cuộc nghiên cứu tổn thương do đạn dược ở Hoa Kỳ và châu Âu. Ở Trung Hoa – tại Đại học Quân y số 3 và Hội Quân nhu Trung Hoa, trong số những con vật khác – những con chó lai là các mục tiêu. Ở Úc, như báo cáo trong phiên họp của Hội nghị chuyên đề lần thứ 5 về Đạn đạo của các vết thương, các nhà nghiên cứu nhắm vào những con thỏ. Thật hấp dẫn khi phỏng đoán rằng một nền văn hóa chọn loài vật bị xỉ vả nhiều nhất của nó cho sự nghiên cứu đạn đạo. Người Hoa đôi khi ăn thịt chó, nhưng ngoài ra không sử dụng hay thương yêu chúng nhiều cho lắm; ở Úc, những con thỏ được xem là một mối họa – được người Anh du nhập vào Úc để đi săn, chúng đã sinh sôi nảy nở (như những con thỏ), và trong khoảng thời gian 20 năm, đã gặm sạch 2 triệu mẫu Anh bụi rậm ở miền Nam nước Úc.

Ở trường hợp nghiên cứu của Mỹ và châu Âu, giả thuyết này không đứng vững. Những con lợn không bị bắn vì nền văn hóa của chúng ta miệt thị chúng là bẩn thỉu và kinh tởm. Chúng bị bắn là vì các cơ quan nội tạng của chúng khá giống với của chúng ta. Tim của lợn là một sự tương hợp rất gần. Những con dê là một ưa chuộng khác, vì buồng phổi của chúng giống như của chúng ta. Tôi đã nghe sĩ quan cao cấp Marlene DeMaio nói về điều này. Bà nghiên cứu về áo giáp ở Viện Bệnh lý học Quân đội (AFIP). Khi trò chuyện với DeMaio, tôi có ấn tượng rằng rất có khả năng tạo ra toàn bộ một con người không có chức năng con người từ những bộ phận của các loài khác. “Đầu gối của con người rất giống với đầu gối của loài gấu nâu,” bà nói, tiếp theo là một phát biểu hoặc gây kinh ngạc hoặc không đáng ngạc nhiên cho lắm: “Bộ não của con người giống như não của những con bò Jersey vào khoảng 6 tháng tuổi.”(1) Tôi đã biết từ một nguồn khác rằng hông đà điểu giống hông người như đúc, một tình huống đã mang lại lợi ích cho con người hơn là cho những con đà điểu; ở Đại học Iowa State, chúng đã bị làm cho què theo cung cách như bị hoại tử xương rồi sau đó bị các nhà nghiên cứu đang tìm kiếm sự hiểu biết về chứng bệnh này cho chạy qua chạy lại những cái máy quét CT hệt như những con thoi. Nếu tôi ghé xem lại những phát súng ở Ủy ban Chiến tranh, hẳn tôi sẽ chuẩn y một cuộc nghiên cứu, không phải là về việc vì sao đôi khi con người không ngã xuống đất sau khi bị bắn, mà vì sao họ thường hành động như thế. Nếu phải mất tới khoảng 10 hay 12 giây để mất đi ý thức do mất máu (và hậu quả là sự mất khí oxy trong não), thì vì sao những người đã bị bắn vẫn thường té quỵ ngay tại chỗ? Chỉ trên TV nó mới không diễn ra như thế.

Tôi đặt câu hỏi này với Duncan MacPherson, một chuyên gia nghiên cứu đạn đạo khả kính kiêm tư vấn cho Sở cảnh sát Los Angeles. MacPherson nhất quyết rằng tác động đó chỉ đơn thuần về mặt tâm lý. Bạn có té quỵ hay không là do trạng thái tinh thần của bạn. Những con vật không biết bị bắn nghĩa là gì, và do đó, ít khi thể hiện sự dừng lại và ngã quỵ ngay tức khắc. MacPherson chỉ ra rằng một con nai bị bắn qua tim thường chạy thêm 40 hay 50 thước Anh trước khi quỵ xuống. “Loài nai không biết gì về những điều đang diễn ra, vì thế nó chỉ làm theo cung cách nai của nó trong khoảng 10 giây rồi nó không còn làm gì được nữa. Một con thú có một khuynh hướng tệ hại hơn sẽ sử dụng 10 giây đó để tiến về phía bạn.” Ở khía cạnh hài hước, có những người bị bắn nhưng không trúng – hoặc trúng nhưng với đạn mã tử không thâm nhập vào bên trong mà chỉ làm cho rất đau – thế nhưng họ lăn đùng ngay xuống đất. “Tôi biết một tay sĩ quan đã bắn một phát vào một gã, thế là gã kia nằm dài thẳng cẳng, mặt úp xuống,

MacPherson kể với tôi. “Anh ta tự nhủ, ‘Ôi Trời, mình nhắm vào phần giữa như đã dự định, nhưng hẳn là mình đã bắn nhầm vào đầu. Tốt hơn mình nên quay lại trường bắn.’ Sau đó anh ta bước tới gần gã kia và không thấy dấu đạn nào trên người gã. Nếu một hệ thần kinh trung ương không bị bắn trúng, bất cứ điều gì xảy ra nhanh đều chỉ là do tâm lý.”

Giả thuyết của MacPherson giải thích cho những khó khăn mà quân đội gặp phải đối với những thổ dân Moro vào thời của La Garde, những kẻ được cho là đã quen với các tác động của những khẩu súng và tiếp tục hành động theo cung cách thổ dân của họ cho tới khi họ không thể nữa do mất máu và sau đó là mất ý thức. Đôi khi chỉ vì không biết những viên đạn có tác động thế nào mà một tên địch có thể tạm thời vẫn trơ trơ. Đó cũng có thể là sự hung tợn và quyết tâm tuyệt đối. “Có nhiều tay tự hào vì sự trơ trơ của họ trước sự đau đớn,” MacPherson nói. “Họ có thể có nhiều lỗ đạn trên người trước khi gục xuống. Tôi biết một thám tử của sở Cảnh sát L.A., anh ta bị bắn xuyên qua tim bởi một khẩu Magnum cỡ 0,357 thế nhưng anh ta đã giết chết gã bắn mình trước khi gục xuống.”

Không phải ai cũng đồng ý với giả thuyết về tâm lý. Có những người cảm thấy một sự quá tải về thần kinh đã diễn ra khi bị trúng đạn. Tôi từng nói chuyện với một viên phó cảnh sát dự bị kiêm nhà thần kinh học/ tay súng kiệt suất tên là Dennis Tobin ở Victoria, Texa. Anh ta có một giả thuyết về điều này. Tobin, người đã viết chương “Quan điểm của một nhà thần kinh học về ‘khả năng ngăn chặn’” trong cuốn sách Súng ngắn có khả năng ngăn chặn, thừa nhận rằng một khu vực của cuống não gọi là hệ thống kích hoạt lưới (RAS)  chịu trách nhiệm cho sự gục ngã đột ngột. Hệ thống này có thể bị tác động bởi những xung lực phát sinh từ các cảm giác đau đớn cực độ ở nội tạng.(2) Khi tiếp nhận những xung lực này, RAS gửi đi một tín hiệu làm yếu đi một số cơ nhất định ở đôi chân, và kết quả là người bị tác động ngã quỵ xuống đất.

Chúng ta có thể tìm thấy một sự ủng hộ hơi yếu ớt cho giả thuyết thần kinh của Tobin ở các nghiên cứu loài vật. Loài nai có thể tiếp tục đi, nhưng dường như chó và lợn cũng phản ứng giống như con người. Hiện tượng đáng lưu ý trong giới quân y này lùi lại tới năm 1893. Trong lúc tiến hành ghi chép những tác động của một khẩu súng Krag-Jorgensen lên cơ quan nội tạng của những con chó còn sống ở khoảng cách 200 thước Anh, một nhà thực nghiệm đạn đạo tên là Griffith đã nhận xét thấy rằng khi bị bắn vào bụng, những con vật này “chết ngay tức khắc như thể chúng bị điện giật.” Griffith thấy điều này thật khác thường, như ông đã chỉ ra trong Những hoạt động của Hội nghị Y học Liên Mỹ lần thứ nhất, “không phần chủ yếu nào bị bắn có thể lý giải cho cái chết ngay lập tức của những con thú.” (Trên thực tế, có lẽ những con chó không chết ngay lập tức như Griffith đã tin tưởng. Có nhiều khả năng là chúng chỉ ngã quỵ và từ khoảng cách 200 mét, trông như đã chết. Và trong thời gian Griffith đi qua khoảng cách đó để tới bên cạnh chúng, chúng mới thật sự chết do mất máu.)

[nguyenthanhnhan]

Năm 1988, một nhà bệnh học thần kinh người Thụy Điển tên là A.M. GÖransson, khi đó ở Đại học Lund đã tự mình đứng ra điều tra câu hỏi hóc búa này. Như Tobin, GÖransson nhận ra rằng có gì đó trong tác động của viên đạn đã gây ra một sự quá tải lớn cho hệ thần kinh trung ương. Và có lẽ do không ý thức được những tương đồng giữa não người và não của những con bò Jersey 6 tháng tuổi, ông nối bộ não của 9 con lợn đã bị gây mê vào một máy điện não đồ EEG, mỗi lần một con, rồi bắn vào thân sau của chúng. GÖransson thuật lại rằng ông đã dùng một loại “đạn năng lượng cao”, vốn không quyết liệt như nghe có vẻ thế, cho công việc này. Điều mà người ta có thể hình dung là bác sĩ GÖransson đã leo vào xe, lái ra xa phòng thí nghiệm của mình một quãng, rồi nã những viên đạn Thụy Điển tương đương với những quả tên lửa Tomahawk vào những con lợn không may, nhưng trên thực tế, tôi nghe nói, đó chỉ là một loại đạn nhỏ, bay nhanh.

Ngay sau khi bị trúng đạn, tất cả số lợn trừ ra 3 con cho thấy sự giảm dao động nghiêm trọng trong điện não đồ, biên độ trong một số trường hợp giảm xuống tới 50%. Vì lũ lợn đã ngưng hoạt động do bị gây mê, không thể nói rằng chúng bị như thế là do những viên đạn, và GÖransson chọn cách không nghiên cứu thêm. Và nếu chúng đã mất ý thức, GÖransson không cách nào biết được cơ cấu đó là gì. Vì sự tủi nhục sâu sắc của những con lợn trên khắp thế giới, ông khuyến khích cho việc nghiên cứu xa hơn.

Các đề xuất của giả thuyết quá tải thần kinh hướng tới “khoang căng tạm thời” như là nguồn của tác động. Tất cả những viên đạn, khi xuyên vào cơ thể con người, tạo ra một khoang trống trong lớp mô bao quanh chúng. Cái khoang này khép lại gần như ngay lập tức, nhưng trong khoảnh khắc chưa tới một giây đó, họ tin tưởng, hệ thần kinh đã phát ra một tín hiệu báo nguy – một tín hiệu mà dường như đủ để làm quá tải các mạch thần kinh và khiến cho toàn hệ thống treo một tấm bảng “Đã ra ngoài câu cá” trên cửa.

Những đề xuất này cũng tin rằng những viên đạn tạo ra các khoang căng có kích thước đáng kể có khả năng tạo ra sự chấn động cần thiết để đạt được mục tiêu về “khả năng ngăn chặn” của lý thuyết đạn đạo. Nếu điều này đúng thì để đo khả năng ngăn chặn của một viên đạn, người ta cần có khả năng nhìn thấy khoang căng khi nó mở ra. Đó là lý do vì sao Thượng đế tốt lành và công ty Kind & Knox Gelatine, kẻ trước người sau, đã phát minh ra chất tương tự như mô của con người.

Tôi sắp bắn một viên đạn vào thứ gần giống như một cái đùi người mà không phải là một cái đùi người: một khối gelatin dùng cho thử nghiệm đạn đạo có kích thước 6 x 6 x 18 in-sơ. Gelatin dùng cho thử nghiệm đạn đạo về cơ bản là một phiên bản méo mó của món dessert gelatin [giống như món rau câu của VN], nó đậm đặc hơn dessert gelatin, đã được chế biến theo công thức để tương hợp với độ đậm đặc của mô người, ít màu sắc hơn và do không có đường, thậm chí còn ít có khả năng làm hài lòng những người khách dự bữa tối hơn. Ưu thế của nó so với một cái đùi tử thi là nó cho phép chúng ta quan sát khoang căng tạm thời. Không như mô thật, chất phỏng theo mô người không khép lại: khoang trống vẫn còn đó, cho phép chúng ta nhận định các dạng đạn đạo, và bảo tồn kết quả hoạt động của một viên đạn. Ngoài ra, bạn không cần phải mổ một khối chất phỏng theo mô người; vì nó trong veo, bạn chỉ cần bước tới cạnh nó sau khi bắn nó và quan sát tổn hại. Sau đó, bạn có thể mang nó về nhà, ăn nó và tận hưởng những cái móng tay móng chân khỏe hơn, bền hơn trong 30 ngày.

Giống như các sản phẩm gelatin khác, gelatin dùng cho thử nghiệm đạn đạo được làm từ những mảnh xương bò đã xử lý và da lợn “vừa mới cắt”.(3) Website của công ty Kind & Knox không liệt kê chất tương tự mô người trong các danh sách ứng dụng kỹ thuật chế biến gelatin của nó, một điều khiến tôi khá ngạc nhiên, giống như việc một phụ nữ phụ trách quan hệ công chúng của hãng này đã không đáp lại cuộc gọi của tôi. Bạn sẽ nghĩ rằng một công ty cảm thấy hoàn toàn thoải mái khi ca tụng các đức tính của Mỡ da lợn Số 1 trên website của nó (“Nó là một nguyên liệu sạch”; “Có sẵn trong các xe bồn hay ô-tô ray”) hẳn phải thấy thoải mái với việc nói về chất gelatin dùng cho thử nghiệm đạn đạo, nhưng rõ ràng tôi đã có cả đống xe tải hay ô-tô ray để học cách PR gelatin.

Cái đùi người giả của chúng tôi đã được chế biến thành món ăn bởi Rick Lowden, một kỹ sư vật liệu xích xe; lĩnh vực chuyên môn của anh là những viên đạn. Lowden làm việc ở Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge của Ủy ban Năng lượng ở Oak Ridge, Tennessee. Phòng thí nghiệm này nổi tiếng nhất về công việc nghiên cứu của nó trong Dự án Manhattan (phát triển bom nguyên tử) và hiện đang tiến hành một loạt dự án rộng hơn nhiều và nói chung ít nổi tiếng hơn. Ví dụ, lúc sau này Lowden đang liên quan tới việc thiết kế một viên đạn không chì thân thiện với môi trường và sẽ không khiến cho quân đội phải mất đi một tay và một chân để dọn dẹp nó sau này. Lowden yêu những khẩu súng, thích nói về chúng. Ngay lúc này anh đang cố nói với tôi về chúng, một thử nghiệm đặc biệt, vì tôi cố lái câu chuyện quay về với những xác chết, thứ mà rõ ràng Lowden không khoái gì cho lắm.

Bạn nghĩ rằng một gã đàn ông cực kỳ thoải mái khi nói về đức tính của những viên đạn đầu lõm (“mở rộng gấp đôi kích thước của nó và cứ lao vào người đó”) sẽ thấy thoải mái khi nói về những xác chết, nhưng hiển nhiên là không. “Chị cứ lằng nhằng,” anh ta bảo khi tôi nhắc tới viễn cảnh bắn vào mô của tử thi. Sau đó anh phát ra một âm thanh mà tôi diễn dịch trong sổ tay của mình là: “Úi giời.”

Chúng tôi đang đứng dưới một cái mái che trong trường bắn Oak Ridge, sắp bố trí cuộc thử nghiệm khả năng ngăn chặn đầu tiên. “Những cái đùi” nằm trong một thùng ướp lạnh bằng nhựa dẻo để mở dưới chân chúng tôi, lấm tấm mồ hôi. Chúng có màu nước dùng, và nhờ có chất quế bổ sung thêm vào để che đậy mùi hôi của chất liệu, nghe như mùi của kẹo cao su Big Red. Rick mang cái thùng ướp lạnh tới bàn mục tiêu, cách đó 30 bộ, rồi đặt một cái đùi thế phẩm vào cái giàn giữ. Tôi bắt chuyện với Scottie Dowdell, người sẽ giám sát cuộc thử nghiệm hôm nay. Anh ta nói với tôi về nạn dịch bọ thông ở vùng này. Tôi chỉ tới một hàng thông chết trong cánh rừng ở phía sau mục tiêu khoảng nửa dặm. “Giống như ở đó hả?” Scottie bảo không. Anh bảo chúng chết vì những vết đạn, một điều mà tôi chưa bao giờ biết ở những cây thông.

Rick quay lại và bố trí khẩu súng. Nó không thật sự là một khẩu súng mà là một “máy đa chức năng”, một khẩu súng bắn đinh có thể gắn nhiều loại nòng có cỡ khác nhau. Khi nó đã nhắm vào mục tiêu, bạn kéo một sợi dây để giải phóng viên đạn. Chúng tôi đang thử nghiệm một số đạn mới được cho là dễ vỡ, nghĩa là chúng vỡ ra khi va chạm. Đạn dễ vỡ được thiết kế để giải quyết  vấn đề “xâm nhập quá mức” hay sự nảy bật, tức là những viên đạn xuyên qua các nạn nhân, dội lại từ những bức tường và gây tổn thương cho người qua lại, cảnh sát hay những người lính đã bắn chúng. Tác động phụ của viên đạn vỡ ra khi va chạm là nó có thể vỡ ra khi ở trong cơ thể bạn nếu bạn bị trúng đạn. Nói cách khác, nó có một khả năng ngăn chặn thật sự tốt. Về cơ bản, nó hoạt động như một quả bom tí hon bên trong cơ thể nạn nhân, và do đó, cho tới hiện nay, chủ yếu chỉ được dùng cho những hoạt động theo kiểu “phản ứng đặc biệt” của đội SWAT, ví dụ như để giải cứu con tin.

[nguyenthanhnhan]

Rick đưa cho tôi sợi dây lẫy cò và đếm ngược từ ba. Khối gelatin đặt trên bàn, chìm trong ánh nắng, đang tắm nắng bên dưới bầu trời Tennessee xanh ngắt, bình yên – tra la la, đời thật vui, là một khối gelatin thật tốt, tôi… VÚT!

Khối genlatin văng khỏi bàn, bắn tung vào không khí, và rơi xuống cỏ. Như John Wayne đã nói, hoặc có lẽ sẽ nói, nếu anh có cơ hội thì chẳng bao lâu sau khối gelatin này sẽ không còn làm phiền bất kỳ một ai nữa. Rick nhặt nó lên, đặt nó vào giá đỡ trở lại. Bạn có thể nhìn thấy hành trình của viên đạn xuyên qua “cái đùi”. Thay vì xuyên qua và thoát ra từ phía sau, viên đạn đã dừng lại khi cắm vào khối gelatin chừng vài in-sơ. Rich chỉ vào khoang căng. “Nhìn kia. Thật hoành tráng. Hoàn toàn làm cho mất năng lực.”

Tôi đã hỏi Lowden là những chuyên gia đạn dược có bao giờ nghĩ tới việc sẽ tự mình, giống như Kocher và La Garde đã làm, cố thiết kế những viên đạn sẽ tước đi sức mạnh mà không làm bị thương hay giết chết người. Nét mặt của Lowden thể hiện cái vẻ mà nó đã thể hiện trước đó khi tôi bảo rằng những viên đạn xuyên qua áo giáp thật “tuyệt”. Anh trả lời rằng quân đội chọn những vũ khí ít hay nhiều dựa vào việc chúng có thể gây tổn thương bao nhiêu cho một mục tiêu, “bất kể mục tiêu đó là một con người hay một chiếc xe.” Đây là một lý do khác để gelatin thử nghiệm đạn đạo chứ không phải là những tử thi đã được sử dụng cho các cuộc thử nghiệm khả năng ngăn chặn. Chúng ta không nói về việc nghiên cứu sẽ giúp nhân loại cứu vớt những cuộc đời; chúng ta đang nói về việc nghiên cứu sẽ giúp nhân loại tước đi những cuộc đời. Tôi cho là bạn có thể lập luận rằng mạng sống của những viên cảnh sát và những người lính sẽ được bảo toàn, nhưng chỉ bằng cách cướp đi sinh mạng của một ai đó trước. Dù sao, đây cũng không phải là việc sử dụng mô con người cho điều mà bạn có thể tìm được sự ủng hộ rộng rãi của công chúng.

Dĩ nhiên, một lý do lớn để những nhà chế tạo đạn dược bắn vào chất gelatin dùng cho thử nghiệm đạn đạo là khả năng tái chế. Miễn là bạn theo đúng công thức, nó luôn luôn như cũ. Những cái đùi tử thi khác nhau về độ đậm đặc và độ dày, tùy theo tuổi tác, giới tính và điều kiện thể chất của chủ nhân chúng khi họ ngưng sử dụng chúng. Vẫn còn một lý do khác: việc dọn dẹp dễ như ăn cháo. Những gì còn lại của những chiếc đùi sáng nay sẽ được gom lại, bỏ vào thùng ướp lạnh, một món tráng miệng sạch sẽ, không máu và ít calori.

Việc nã súng vào khối gelatin dùng cho thử nghiệm đạn đạo không hoàn toàn tránh được cái vụ máu đông. Lowden chỉ vào những chấm lốm đốm theo kiểu Truyện giật gân trên ngón chiếc giày vải của tôi. “Trên giày của chị có một ít mô giả kìa.”

Rick Lowden chưa bao giờ bắn một người chết, dù anh có cơ hội. Anh đang thực hiện một dự án, cộng tác với cơ sở phân rã con người của Đại học Tennessee, mục tiêu là phát triển những loại đạn cưỡng lại sự ăn mòn của các hợp chất axit bên trong một tử thi và giúp các tòa án xử lý các tội ác sau khi chúng xảy ra.

Thay vì bắn những viên đạn thử nghiệm vào những tử thi của mình, Lowden quỳ xuống với một con dao mổ, một cái nhíp và đặt chúng vào bên trong bằng cách phẫu thuật. Anh giải thích rằng anh đã làm như thế là vì anh muốn những viên đạn kết thúc ở những vị trí cụ thể: cơ, mô mỡ, các khoang ở đầu và ngực, bụng. Nếu anh bắn vào các mô này, chúng có thể thâm nhập quá sâu, như người ta nói, và bay cắm xuống đất.

Anh còn làm theo cách đó vì anh cảm thấy phải làm như thế. “Tôi luôn có ấn tượng rằng chúng ta không thể bắn vào một thân thể.” Anh nhớ lại một dự án khác, trong đó anh đang phát triển một thứ xương người mô phỏng có thể đặt vào bên trong những khối gelatin dùng cho thử nghiệm đạn đạo cũng hệt như  những khoanh chuối và thơm nổi lểnh bềnh trong món rau câu Jell-O. Để xác định đường kính của xương giả, anh cần bắn vào một khúc xương thật và so sánh cả hai. “Tôi được cung cấp 16 cái chân tử thi để bắn vào. Ủy ban Năng lượng bảo tôi họ sẽ chấm dứt dự án của tôi nếu tôi làm điều đó. Chúng tôi phải bắn vào những cái xương đùi lợn để thay vào đó.”

Lowden nói với tôi rằng các chuyên gia đạn dược quân sự thậm chí còn lo ngại về những chủ trương bắn vào gia súc vừa mới chết. “Có nhiều gã không chịu làm điều đó. Họ sẽ đi mua một khúc đùi lợn sấy ở tiệm hay một cái chân từ lò sát sanh. Ngay cả lúc đó, nhiều người trong số họ không công khai những gì họ làm. Vẫn còn một vết nhơ.”

Mười bộ sau lưng chúng tôi, đang đánh hơi bầu không khí, là một con chuột chũi vừa có một chọn lựa không may mắn về bất động sản trong cuộc đời của nó. Con vật có kích thước bằng nửa cái đùi người. Nếu bạn bắn con chuột đó với một trong những viên đạn này, tôi nói với Rick, chuyện gì sẽ xảy ra? Nó có hoàn toàn bốc hơi hay không? Rick và Scottie trao nhau một cái nhìn. Tôi có cảm giác rằng vết nhơ gắn với việc bắn một con chuột chũi khá là nhỏ bé.

Scottie đóng thùng đạn lại. “Điều sẽ xảy ra là nó tạo ra một đống bài báo.”

Chỉ tới rất gần đây quân đội mới nhúng lại ngón chân của mình vào dòng nước đục của việc nghiên cứu đạn đạo trên tử thi do tài trợ công khai. Như người ta có thể hình dung, các mục tiêu hoàn toàn mang tính nhân đạo. Ở Phòng thí nghiệm nghiên cứu chấn thương đạn đạo tên lửa của Viện Bệnh lý học Quân đội năm ngoái. Sĩ quan cao cấp Marlene DeMaio đã mặc cho những cái tử thi những bộ áo giáp mới phát triển và bắn một loạt  các loại đạn hiện đại vào ngực chúng. Ý tưởng là để kiểm tra những lời khẳng định của các nhà sản xuất trước khi cung cấp chúng cho những người lính. Rõ ràng là những lời khẳng định về tính hiệu quả của những nhà sản xuất áo giáp không luôn luôn đáng tin cậy. Theo Lester Roane, kỹ sư trưởng ở cơ sở thử nghiệm áo giáp và đạn đạo độc lập H.P. White Labs, các công ty không thực hiện các thử nghiệm trên tử thi. Cả H.P. White cũng không. “Bất kỳ người nào nhìn vào nó một cách lạnh lùng và lô-gic sẽ không gặp rắc rối gì với nó,” Roane nói. “Nó là thịt chết. Nhưng vì lý do nào đó, nó là một điều không đúng về mặt chính trị từ trước khi có một thuật ngữ cho sự đúng đắn về mặt chính trị.”

Các thử nghiệm trên tử thi của DeMaio thể hiện một bước cải tiến rõ ràng so với những thử nghiệm áo giáp trước đó của quân đội: Trong Chiến dịch Lợn lòi hồi thời Chiến tranh Triều Tiên, áo giáp Doron đã được thử nghiệm một cách đơn giản bằng cách trao nó cho 6 ngàn binh sĩ và để xem họ ổn như thế nào so với những binh lính mặc các loại áo giáp theo quy chuẩn. Roane bảo có lần anh đã xem một cuốn phim video do một sở cảnh sát trung ương quay về việc thử nghiệm áo giáp bằng cách cho các viên sĩ quan mặc vào rồi bắn vào họ.

Mánh lới để thiết kế áo giáp là làm cho nó dày và đủ cứng để chặn những viên đạn mà không quá nặng, nóng và bất tiện đến nỗi những viên sĩ quan không thể mặc nó. Điều mà bạn không hề muốn là điều mà những người dân quần đảo Gilbertese từng chịu đựng. Trong lúc tôi ở D.C. để gặp DeMaio, tôi ghé tới Nhà bảo tàng lịch sử tự nhiên của Viện Smithsonian. Ở đó tôi đã xem một cái áo giáp từ quần đảo Gilberstese. Những trận đánh ở Micronesia căng thẳng và đẫm máu đến mức các chiến binh Gilbertese phải mặc từ đầu tới chân một loại áo giáp dày như thảm chùi chân làm từ xơ dừa. Ở trên đỉnh của sự nhục nhã to lớn của việc biến sự xuất hiện của một người ở chiến trường thành sự xuất hiện của một chậu cây khổng lồ là thực tế rằng tấm áo giáp nặng nề kềnh càng tới mức nó đòi hỏi sự hỗ trợ của nhiều người hộ vệ để giúp bạn xoay trở.

Cũng như với các tử thi dành cho thử nghiệm xe hơi, những thi thể mặc áo giáp của DeMaio được trang bị những máy đo gia tốc và những load cell [thiết bị biến lực thành tín hiệu điện], trong trường hợp này thì trên xương ức, để ghi lại những lực va chạm và cho các nhà nghiên cứu một bản dịch y khoa chi tiết về điều đang diễn ra ở lồng ngực bên trong tấm áo giáp. Với một số vũ khí có cỡ nòng kinh khủng hơn, các tử thi chịu đựng những vết rách phổi và bị gãy các xương sườn, nhưng không có gì được diễn dịch thành một tổn thương mà – nếu bạn chưa là một tử thi – có thể giết chết bạn. Thêm nhiều thử nghiệm được lên kế hoạch, với mục tiêu tiến hành một cuộc thử nghiệm hình nộm song song với các tử thi đã từng được ngành ô-tô sử dụng – để một ngày nào đó chúng ta sẽ không còn cần đến những tử thi nữa.

Vì chính bà đề xuất việc sử dụng tử thi, DeMaio đã được tư vấn nên tiến hành với sự thận trọng cực kỳ. Bà thu thập những lời chúc phúc của ba bản tin cơ quan, một nhà tư vấn pháp lý quân đội và một nhà luân lý học có chân trong hội. Cuối cùng dự án được chấp thuận, với một điều kiện: không được thâm nhập quá sâu. Những viên đạn phải dừng lại sau khi xuyên qua lớp da của tử thi.

DeMaio có đảo tròn đôi mắt vì cáu tiết hay chăng? Bà bảo không. “Khi còn học ở trường y tôi thường nghĩ rằng, ‘Thôi nào, đừng vô lý thế. Họ đã sống hết thời hạn của mình, họ đã hiến cơ thể họ, cậu có biết không?’ Khi tham gia dự án này, tôi nhận ra rằng chúng ta là một phần của niềm tin công chúng, và thậm chí khi nó không có ý nghĩa về mặt khoa học, chúng ta phải chịu trách nhiệm đối với các quan tâm về mặt tình cảm của mọi người.”
Ở cấp độ thể chế, sự cảnh giác đến từ nỗi sợ trách nhiệm pháp lý, những tường thuật khó chịu trên báo chí và việc rút lại tài trợ. Tôi đã nói chuyện với đại tá John Baker, cố vấn pháp lý từ một trong các cơ quan tài trợ cho cuộc nghiên cứu của DeMaio. Lãnh đạo của cơ quan này muốn tôi cố gắng đừng gọi tên nó ra và chỉ cần nói tới nó như là “một cơ quan liên bang ở Washington”. Ông bảo với tôi rằng hơn hai mươi năm qua, những nghị viên dân chủ và các nhà lập pháp có tinh thần tiết kiệm đã cố đóng cửa nơi này, như Jimmy Carter, Bill Clinton và Những người đấu tranh cho đối xử có đạo đức với thú vật đã làm. Tôi có cảm giác rằng yêu cầu phỏng vấn của mình đã làm một ngày của người đàn ông này sụp đổ giống như nhiều cây thông ở phía sau một trường bắn của Ủy ban Năng lượng.

[nguyenthanhnhan]

“Mối quan ngại là một số người còn sống sẽ giật mình đến độ họ sẽ kiện tụng,” đại tá John Baker nói từ bàn giấy của ông ở Washington. “Và không có một cơ quan pháp luật nào ở khu vực này, chị không thể trông chờ vào đâu được ngoài sự phán xét công minh.” Ông chỉ ra rằng dù các tử thi không có quyền, người nhà họ có quyền. “Tôi có thể hình dung ra một dạng kiện tụng nào đó dựa vào sự khó chịu về cảm xúc… Chị nhận một số (trong các ca này) trong một tình huống ở nghĩa trang, nơi người chủ sở hữu cho phép những cỗ quan tài mục rửa và những cái xác rã tan.” Tôi đáp rằng miễn là bạn đã được thông báo về sự chấp thuận – một bản thỏa thuận có chữ ký từ người hiến tặng, viết rằng anh ta đã hiến thi thể của mình cho nghiên cứu y học – có lẽ những người còn sống sẽ không đặt thành vấn đề nghiêm trọng.

Điểm mắc mứu là từ “được thông báo”. Sẽ là công bằng để nói rằng thông thường khi mọi người hiến tặng thi thể, của chính họ hoặc của người thân, họ không cần biết tới những chi tiết rùng rợn về những điều sẽ được thực hiện với họ. Và nếu bạn nói với họ những chi tiết, họ có thể đổi ý và rút lại sự chấp thuận. Một lần nữa, nếu bạn dự định bắn vào họ, sẽ tốt hơn nếu chạy tới cột cờ và sắp xếp để mọi chuyện hoàn toàn ổn thỏa. “Một phần của sự tôn trọng các cá nhân là nói cho họ biết những thông tin mà có thể họ có một phản ứng tình cảm đáp lại,” Edmund Howe nói. Anh là biên tập viên tờ Journal of Clinical Ethics, người đã tường thuật về việc chuẩn y cuộc nghiên cứu của Marlene DeMaio. “Dù người ta có thể tiến hành theo cách khác và không đụng chạm tới phản ứng đó và do đó về mặt đạo đức không phạm phải tai hại đó.” Nhưng điều bất lợi của việc giữ lại thông tin có thể quan trọng đối với họ là “nó có thể xâm phạm tới phẩm giá của họ ở một mức độ nhất định.” Howe đề xuất một khả năng thứ ba, đó là để cho gia đình chọn lựa: Họ có muốn nghe những chi tiết cụ thể về những gì sẽ được thực hiện với cơ thể hiến tặng không – những chi tiết có thể gây khó chịu – hay họ thích không biết hơn.

Đó là một sự cân bằng khéo léo mà rốt cuộc đã được thể hiện bằng lời nói. Baker nhận xét, “Chị thật sự không muốn nói với một ai đó rằng “Vâng, điều chúng tôi sẽ làm là mổ nhãn cầu của họ. Chúng tôi đưa họ ra, đặt họ lên bàn, rồi cắt họ thành những phần đẹp đẽ, rồi sau khi hoàn thành chúng tôi gom tất cả những thứ đó cho vào một cái túi đựng rác và cố giữ chúng chung nhau để có thể trả lại bất cứ thứ gì còn lại cho bạn.’ Điều đó nghe thật kinh khủng.” Mặt khác, “nghiên cứu y học” là một khái niệm mơ hồ. “Thay vì thế, chị nói, ‘Một trong những quan tâm chủ yếu của chúng tôi ở đây, tại trường đại học này, là là nhãn khoa. Vì thế ở đây chúng tôi làm việc rất nhiều với những chất liệu liên quan tới mắt.” Nếu có người quan tâm suy nghĩ cặn kẽ về việc đó, sẽ không khó để đi đến kết luận rằng một ai đó mặc áo blu trắng sẽ, ít ra, cắt nhãn cầu của bạn ra khỏi đầu bạn. Nhưng hầu hết mọi người không muốn nghĩ sâu về chuyện đó. Họ tập trung vào cứu cánh hơn là phương tiện: Thị giác của ai đó có thể được cứu giữ một ngày nào đó.

Các nghiên cứu đạn đạo đặc biệt khó giải quyết. Làm sao bạn có thể quyết định là vẫn ổn khi cắt rời cái đầu của một người ông của ai đó rồi bắn vào mặt nó? Ngay cả khi lý do để bạn làm điều đó là thu thập dữ liệu để bảo đảm rằng những thường dân vô tội bị bắn vào mặt bằng đạn mã tử sẽ không chịu những thương tích biến dạng? Ngoài ra, làm sao bạn có can đảm thực hiện việc cắt đầu một người ông của ai đó và bắn vào nó?

Tôi đặt những câu hỏi này với Cindy Bir, người đã tự mình thực hiện chính điều đó. Tôi đã gặp cô khi ở Wayne State. Bir đã quen với việc bắn vào người chết. Năm 1993, Viện Công lý Quốc gia (NIJ) để giao cho cô nghiên cứu các tác động va chạm của các loại đạn mã tử khác nhau: đạn nhựa, đạn cao su, túi đựng đậu khô, vô số loại. Cảnh sát bắt đầu dùng đạn mã tử từ cuối thập niên 1980, trong những tình huống mà họ cần khuất phục những thường dân – hầu hết là những gã phá rối trật tự và bị loạn thần kinh bạo động – mà không gây nguy hiểm tới tính mạng của họ. Trong 9 trường hợp kể từ lúc đó, “đạn mã tử” chứng tỏ là có thể gây tử vong, buộc NIJ phải cử Bir xem xét điều gì sẽ xảy ra với những loại đạn khác nhau đó, với mục đích không để cho sự việc diễn ra như trước.

Đối với câu hỏi, “Bạn làm thế nào để cắt rời đầu một người ông của ai đó?” Bir đáp, “Tạ ơn Trời, Ruhan làm việc đó giúp chúng tôi.” (Cũng chính là Ruhan đã chuẩn bị các tử thi cho va chạm ô-tô.) Cô nói thêm rằng các loại đạn mã tử không được bắn từ những khẩu súng mà từ súng hơi vì làm như thế vừa chính xác vừa ít ồn ào hơn. “Tuy nhiên,” Bir thừa nhận, “tôi rất mừng khi công việc đó kết thúc.”

Bir đối phó theo cách mà các nhà nghiên cứu tử thi khác vẫn làm, với một sự pha trộn giữa lòng trắc ẩn và việc rủ bỏ cảm xúc. “Chị đối đãi họ với phẩm cách, và chị nên cách ly thực tế rằng… Tôi không muốn nói rằng họ không phải là con người, nhưng… chị nghĩ về họ như là một mẩu vật thí nghiệm.” Bir đã được đào tạo làm y tá, nhưng theo cách nào đó đã nhận ra làm việc với những người chết thì dễ hơn. “Tôi biết họ không thể có cảm giác, và tôi biết rằng tôi không làm họ đau.” Ngay cả những nhà nghiên cứu tử thi từng thực hành nhiều nhất cũng có những ngày khi mà công việc trong tay tự thể hiện nó như là một thứ gì khác hẳn với phương pháp khoa học. Đối với Bir, nó không dính dáng gì tới thực tế rằng cô đang hướng những viên đạn vào các đối tượng của mình. Đó là những khoảnh khắc khi một mẩu vật bước ra khỏi tình trạng ẩn danh của họ, tình trạng vật thể của họ, và bước vào sự tồn tại quá khứ của họ với tư cách một con người.

[nguyenthanhnhan]

“Chúng tôi nhận mẩu vật và tôi tới để giúp Ruhan, và quý ông này phải đến thẳng từ bệnh xá hay nhà thương,” cô nhớ lại. “Ông ta mặc một cái áo thun và quần vải flanen. Tôi có cảm giác giống như… đây có thể là bố của tôi. Sau đó có một người mà tôi phải đến xem – rất nhiều lần chị muốn nhìn một cái vào mẩu vật để chắc chắn rằng nó không quá lớn (để nhấc lên) – và người này đang mặc một bộ đồ ngủ bệnh nhân ở thị trấn quê tôi.”
Nếu bạn thật sự muốn thức khuya để lo âu về những vụ kiện và dư luận xấu, hãy kích nổ một quả bom gần thi thể của ai đó đã hiến xác cho khoa học. Đây có lẽ là điều cấm kỵ chắc chắn nhất trong thế giới nghiên cứu tử thi. Thật sự, nói chung họ thích có những động vật còn sống, bị gây mê, với tư cách là những mục tiêu của các vụ nổ hơn là những người chết. Trong một báo cáo năm 1968 của cơ quan Defense Atomic Support Agency (DASA) có tựa là Các dự đoán về sức chịu đựng của con người đối với những tác động trực tiếp của các luồng hơi – tức là từ những quả bom – các nhà nghiên cứu đã thảo luận về các tác động của các vụ nổ thí nghiệm trên chuột nhắt, chuột đồng, chuột cống, lợn, lừa và khỉ đuôi cụt chứ không phải trên các đối tượng thật sự của chấn thương. Chưa từng có người nào cột một tử thi vào ống nổ [shock tube] để xem chuyện gì xảy ra.

Tôi đã ghé thăm một người tên là Aris Makris. Anh làm việc cho một công ty ở Canada gọi là Med-Eng Systems; nó chế tạo thiết bị bảo vệ cho những người dò gỡ mìn bộ binh. Tôi đã nói với anh về bản báo cáo của DASA. Tiến sĩ Makris giải thích rằng người chết không luôn luôn là những mẩu vật tốt nhất để đo sức chịu đựng của người sống đối với những vụ nổ do buồng phổi của họ đã xẹp và không thực hiện công việc mà những buồng phổi thường làm. Sóng chấn động từ một quả bom gây tàn phá nhiều nhất là trên phần mô dễ bị ép nhất của cơ thể: nhất là những túi khí nhỏ xíu, tinh tế, nơi máu thu nhận khí oxy và thải khí CO2 ra. Một sóng chấn động do nổ ép lên và làm vỡ các túi khí đó. Lúc đó máu sẽ trào vào buồng phổi và làm chủ nhân của chúng chết ngộp; đôi khi rất nhanh, trong vòng 10-20 phút, đôi khi trong khoảng vài giờ.

Makris thừa nhận rằng, gạt bỏ các vấn đề y sinh sang một bên, chắc chắn là những nhà nghiên cứu sức chịu đựng trong các vụ nổ không khoái làm việc với các tử thi cho lắm. “Có quá nhiều thách thức về đạo đức hay quan hệ công chúng với việc đó,” anh nói. “Việc cho nổ tung các tử thi chưa trở thành một thói quen: Xin vui lòng hiến cơ thể của bạn cho khoa học để chúng tôi có thể làm nó nổ tung?”

Gần đây, có một nhóm đã tạo nên cơn bão. Trung tá Robert Harris và một toán nhiều bác sĩ khác từ Phân khu nghiên cứu Chấn thương cực lớn của Viện Nghiên cứu phẫu thuật Quân đội ở Fort Sam Houston, Texas, đã tuyển chọn các tử thi để thử nghiệm năm loại giày đã được dùng phổ biến hay vừa mới tung ra thị trường cho các đội đi dò gỡ mìn. Kể từ thời chiến tranh Việt Nam, một lời đồn đã quả quyết rằng những đôi dép mỏng là thứ mang dưới chân an toàn nhất cho công tác gỡ mìn, vì chúng tối thiểu hóa những chấn thương gây ra bởi chính những mảnh giày dép giống như những mảnh đạn, cộng thêm sự tổn hại và nguy cơ của nhiễm trùng. Thế nhưng chưa có ai từng kiểm nghiệm sự khẳng nhận đó trên một bàn chân thật, cũng chưa có ai thực hiện các thử nghiệm trên tử thi về bất kỳ thứ trang bị nào mà theo lời mời chào của những nhà sản xuất là an toàn hơn nhiều so với giày trận theo tiêu chuẩn.

Những anh chàng không biết sợ của Chương trình Đánh giá Mức độ cực thấp (LEAP) đã bắt tay vào cuộc. Khởi sự năm 1999, 20 tử thi từ một chương trình hiến tặng cơ thể của trường y ở Dallas bị cột, từng người một, vào một cái giá thòng xuống từ trần của một hầm chống bom. Mỗi tử thi đeo những máy đo sức căng và load cell ở gót chân và mắt cá, và mang một trong sáu loại giày. Một số giày được khẳng định là sẽ bảo vệ bằng cách nhấc bàn chân lên khỏi luồng hơi nổ vốn giảm đi các lực của nó rất nhanh; một số khác thì bằng cách hấp thu hoặc làm chệch hướng lực của luồng hơi. Các thi thể được bố trí ở tư thế đang bước đi, gót chân trên mặt đất, như thể đang sải bước một cách tự tin tới miền tiêu diêu cực lạc của mình. Như để trông có vẻ thật hơn, từ đầu đến chân mỗi tử thi khoác đủ những thứ đồng phục chiến trận thường dùng. Ngoài việc bổ sung thêm vẻ có thật, những bộ đồng phục này tạo ra một mức độ tôn trọng, kiểu tôn trọng mà một chiếc áo nịt xanh lơ không thể mang lại, ít ra là trong mắt của giới hậu cần quân đội Mỹ.

Harris tin rằng những lợi ích nhân đạo của cuộc nghiên cứu nặng cân hơn bất kỳ tiềm năng xâm phạm tới phẩm cách nào. Tuy nhiên, anh cũng đã tham khảo ý kiến của những nhà quản lý chương trình hiến xác về khả năng thông báo cho các người thân về các chi tiết của cuộc thử nghiệm. Họ khuyên là cứ phớt lờ đi, vừa vì cái mà họ gọi là “sự gợi nhớ lại nỗi đau” của các gia đình vốn đã làm hòa với quyết định hiến xác, vừa vì lý do khi bạn đi sâu vào những chi tiết xác thực của một cuộc thử nghiệm, rõ ràng bất kỳ cách sử dụng tử thi nào cũng có khả năng gây khó chịu. Nếu những điều phối viên của chương trình hiến xác liên hệ với người nhà của các tử thi tham gia LEAP, họ có phải liên hệ với người nhà của những tử thi tham gia thử nghiệm thả rơi chân ở dưới sảnh, hoặc, về vấn đề đó, với tất cả những tử thi đưa vào phòng thí nghiệm giải phẫu khắp khuôn viên đại học hay không? Như Harris chỉ ra, sự khác nhau giữa một thử nghiệm nổ và một lớp giải phẫu chủ yếu là về quãng thời gian. Việc này chỉ kéo dài trong một phần nào đó của giây, việc kia kéo dài một năm. “Rốt cuộc lại,” anh nói, “trông họ đều giống như nhau.” Tôi đã hỏi Harris anh có dự định hiến xác mình cho nghiên cứu hay không. Giọng anh nghe có vẻ hoàn toàn hăng hái với viễn cảnh đó: “Tôi luôn luôn nói, ‘Sau khi tôi chết, cứ đặt tôi ngay ngoài đó và thổi tung tôi lên.’ ”

Nếu Harris có thể tiến hành nghiên cứu của mình bằng cách sử dụng những cái chân hình nộm thay cho các tử thi, hẳn anh sẽ làm như vậy. Hiện đang có một cặp rất tốt cho công việc này, được phát triển bởi Tổ chức Khoa học và Kỹ thuật Phòng ngự Úc. (Ở Úc, cũng giống như ở các nước trong Khối Thịnh vượng chung khác, không được phép thử nghiệm đạn đạo và chất nổ trên các tử thi. Và có những từ nhất định đánh vần nghe rất tếu.) Chân giả dễ vỡ (FSL) được làm từ những chất liệu phản ứng lại vụ nổ cũng tương tự như cách chân tử thi phản ứng; ví dụ, chúng có những cái xương làm bằng nhựa đã khoáng hóa, và chất gelatin dùng cho thử nghiệm đạn đạo thay cho cơ. Vào tháng 3/2001, Harris đã dùng chân giả do Úc sản xuất để thử nghiệm với cùng những vụ nổ mìn mà các tử thi đã trải qua, để xem các kết quả có tương quan với nhau hay chăng. Thật đáng thất vọng, các mẫu xương gãy hơi khác nhau. Vấn đề chính, vào thời điểm đó, là chi phí. Mỗi FSL – không thể tái sử dụng chúng – có giá khoảng 5000 đô; giá của một tử thi (chi phí chuyên chở, xét nghiệm HIV và viêm gan C, hỏa thiêu, vv…) nói chung là vào khoảng 500 đô.

Harris hình dung đây chỉ là vấn đề thời gian trước khi các trở ngại được khắc phục và giá cả giảm đi. Những vật thay thế được ưa thích hơn không chỉ vì các thử nghiệm liên quan tới mìn và các tử thi khá mắc mứu về mặt đạo đức (và cả ở nghĩa đen) mà còn vì các tử thi không giống nhau. Họ càng già, xương của họ càng mỏng và mô của họ càng kém đàn hồi. Trong trường hợp thử nghiệm mìn, sự tương hợp ở các lứa tuổi đặc biệt yếu kém, với người dò gỡ mìn trung bình ở lứa tuổi 20 và tử thi trung bình ở lứa tuổi 60. Nó cũng giống như thử nghiệm tiếp thị những đĩa đơn của ban Kid Roch trước một khán phòng toàn là fan của Perry Como.

Cho tới thời điểm đó, sẽ khá là khó thực hiện đối với các kiểu thử nghiệm mìn của Khối Thịnh vượng chung, vì các nước này không thể sử dụng tử thi còn nguyên vẹn. Các nhà nghiên cứu ở Anh đã tìm cách thử nghiệm những đôi giày trên những cái chân đã bị cắt bỏ, một công việc bị chỉ trích rất nhiều, do thực tế rằng các chi này nói chung đều bị hoại thư hay do biến chứng của bệnh tiểu đường, điều khiến cho chúng chỉ là những bản sao kém cỏi của những cái chân khỏe mạnh. Một nhóm khác thử mang một kiểu giày bảo vệ mới vào chân sau của một con nai lai để thử nghiệm. Phải biết rằng nai không có ngón chân và gót chân, còn con người không có những móng guốc, và theo tôi biết, không có quốc gia nào sử dụng nai lai để gỡ mìn. Do vậy, thật khó mà – dù cũng hơi vui vui thú vị – cố tưởng tượng ra giá trị của một cuộc nghiên cứu như thế.

Về phần mình, LEAP hóa ra lại là một nghiên cứu có giá trị. Huyền thoại về chiếc dép lê đã được xác minh (các chấn thương cũng nghiêm trọng tương tự như với một đôi giày trận), và một loại giày – giày Med-Eng’s Spider – chứng tỏ rằng nó là một sự cải tiến rất tuyệt vời so với giày theo đúng tiêu chuẩn (dù cần có nhiều mẫu hơn nữa để chắc ăn.) Harris xem dự án này là một thành công, vì với mìn bộ binh, ngay cả một thắng lợi nho nhỏ trong việc bảo vệ cũng có thể mang ý nghĩa là một khác biệt lớn lao ở kết quả y học của một nạn nhân. Anh nói, “Nếu tôi có thể cứu được một bàn chân hay giữ cho việc cắt cụt chỉ chỉ tới bên dưới đầu gối, đó là một thắng lợi.”

Một điều không may cho công cuộc nghiên cứu thương tổn con người là những thứ càng có khả năng tình cờ làm bị thương hay giết chết mọi người – những thứ mà chúng ta cần nghiên cứu và thấu hiểu nhất – lại cũng là những thứ có khả năng làm tổn thương những tử thi nghiên cứu nhất: các vụ đụng xe, các phát súng, các vụ nổ, các tai nạn thể thao. Không cần sử dụng các tử thi để nghiên cứu những chấn thương nhẹ hoặc sức chịu đựng của con người đối với giày dép không phù hợp. “Để có thể bảo vệ chống lại một mối đe dọa, dù đó là một chiếc xe hơi hay một quả bom, chị phải đưa con người tới các giới hạn của nó. Chị phải đi tới chỗ tàn phá.”

Tôi đồng ý với tiến sĩ Makris. Có phải điều đó có nghĩa là tôi sẽ để cho ai đó làm nổ tung bàn chân đã chết của tôi để giúp cứu những cái chân của những người gỡ mìn của khối NATO? Đúng thế. Và tôi có sẽ để cho ai đó bắn vào gương mặt đã chết của tôi với một viên đạn mã tử để giúp ngăn chặn các tai nạn chết người? Tôi cho là tôi sẽ. Tôi sẽ không cho phép ai đó làm điều gì với thi thể của tôi? Tôi chỉ có thể nghĩ tới một thử nghiệm mà tôi biết rằng nếu tôi là một tử thi, tôi sẽ không muốn dính dáng gì tới nó. Thử nghiệm cụ thể này không được thực hiện nhân danh khoa học hay giáo dục hay những chiếc xe hơi an toàn hơn hay những người lính được bảo vệ tốt hơn. Nó được thực hiện nhân danh tôn giáo.

¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬

Chú thích của tác giả:

1.   Tôi không hỏi DeMaio về những con cừu và sự tương đồng giữa các bộ phận giải phẫu có chức năng sinh sản của chúng với nữ giới, kẻo không bà buộc phải rút ra những kết luận về sự tương đồng giữa trí khôn và các cung cách hành xử của tôi với của, tôi không biết, loài mọt trong quả bông.

2.   MacPherson phản đối rằng những vết thương do đạn hiếm khi đau vào lúc đầu. Nghiên cứu của triết gia/khoa học gia thế kỷ 18 Albrecht von Haller đã đề xuất rằng nó tùy vào loại đạn đã bắn. Thực nghiệm trên những con chó, mèo, thỏ và những con thú nhỏ không may khác, Haller đã liệt kê một cách hệ thống các cơ quan nội tạng tùy theo nó có biểu lộ sự đau đớn hay không. Theo tính toán của ông, dạ dày, ruột, bong bóng, niệu quản, âm đạo, tử cung và tim thì có, trong khi buồng phổi, gan, lá lách và thận “có rất ít cảm giác, khi tôi kích thích chúng, lụi dao vào chúng và cắt chúng thành nhiều mảnh mà những con thú vẫn tỏ ra không cảm thấy đau đớn chút nào.” Haller thừa nhận rằng nghiên cứu này có vài thiếu sót về phương pháp luận, đáng chú ý nhất là, theo lời ông, “một con vật mà phần bụng bị mở ra đang trong sự hành hạ kinh khủng đến độ nó khó mà phân biệt được tác động của một kích thích nhẹ thêm vào.”

3.   Theo website của công ty Kind & Knox, các sản phẩm khác chế biến từ chất gelatin nấu từ xương bò và da lợn bao gồm kẹo dẻo, kẹo nuga, cam thảo, kẹo dẻo hình gấu, kẹo caramen, nước uống thể thao, bơ, kem lạnh, viên bọc vitamin, thuốc nhét hậu môn và lớp vỏ màu trắng khó ưa bọc mé ngoài những thỏi xúc xích Ý. Điều mà tôi đang muốn nói ở đây là nếu bạn thấy lo lắng về chứng bò điên, chắc chắn bạn còn có nhiều thứ để lo âu hơn mức bạn tưởng. Và nếu có bất kỳ nguy cơ nào, mà tôi nghĩ là không có, tất cả chúng ta đều sẽ tận số, vì thế cứ thoải mái đi và nhấm nháp một mẩu Snickers khác.