Tổ hợp tên lửa phòng không "Trường kiếm-2000" của Anh
Tổ hợp tên lửa phòng không "Trường kiếm-2000" do Công ty "British aerospace" chế tạo trên cơ sở tổ hợp tên lửa phòng không “Trường kiếm” (Rapier) trang bị cho quân đội Anh từ năm 1971.
Trong thành phần Trung đoàn phòng không số 12 của Anh, “Trường kiếm” đã tham gia các hoạt động tác chiến trong thời gian diễn ra xung đột tranh giành quần đảo Malvinas giữa Anh và Argentina năm 1982.
Theo nguồn tin từ Chính phủ Anh cho biết, trong cuộc xung đột này, Anh đã triển khai 12 ống phóng và đã tiêu diệt được 14 máy bay của Argentina. Ngoài ra, “Trường kiếm” còn được quân đội Iran sử dụng trong cuộc chiến giữa Iran và Iraq trong những năm 1970. Trong cuộc chiến này nó đã tiêu diệt máy bay ném bom loại Tu-22 của Iraq.
"Trường kiếm-2000" dùng để chống lại các mục tiêu bay thấp (tên lửa có cánh, máy bay không người lái, trực thăng yểm trợ hoả lực) trong điều kiện địch sử dụng các phương tiện tác chiến điện tử chế áp tích cực.
Vào năm 1955, tổ hợp tên lửa phòng không "Trường kiếm-2000" đã bắt đầu được đưa vào trang bị cho các đơn vị, phân đội Lục quân và không quân Anh. Nhà sản xuất dự kiến sẽ tiến hành sản xuất tất cả 205 tổ hợp, nhưng cho đến năm 1997 mới đưa vào trang bị tất cả 57 tổ hợp.
Tổ hợp có các đặc tính kỹ chiến thuật vượt trội, khả năng chống nhiễu cao, hoả lực mạnh, mức độ tự động hoá quá trình hoạt động tác chiến cao, có hai kênh dẫn hướng tên lửa. Ngoài ra, theo đánh giá của các chuyên gia, tổ hợp này có độ bền cao trước tác động từ những vụ nổ hạt nhân.
Tất cả thiết bị của tổ hợp tên lửa phòng không "Trường kiếm-2000" được bố trí trên 3 rơmoóc đồng trục đa năng với các nguồn điện cung cấp độc lập.
Rơmoóc đầu tiên lắp đặt bệ phóng với 8 tên lửa phòng không có điều khiển, trạm quang điện tử (truyền hình) dùng để theo dõi mục tiêu và tên lửa và máy phát tần vô tuyến dùng để truyền mệnh lệnh dẫn hướng tên lửa.
Rơmoóc thứ hai lắp đặt trạm radar phát hiện mục tiêu "Dagger". Rơmoóc thứ ba - trạm radar dẫn hướng tên lửa "Blindfire-2000". Các rơmoóc được kéo bởi 3 ô tô 4 tấn có khả năng vượt địa hình cao. Trên thân xe bố trí 15 tên lửa phòng không có điều khiển.
Ngoài ra, trong thành phần của tổ hợp còn có 2 đài điều khiển bắn từ xa cho người chỉ huy và trắc thủ, được bố trí trên giá ba chân. Mỗi bán rơmoóc có máy phát điện điêzen riêng, máy điều hoà và thiết bị làm lạnh bằng chất lỏng.
Các bán rơmoóc được liên kết với nhau bằng cáp sợi quang. Điều này làm tăng độ bền hoạt động khi bị tác động xung điện từ. Tất cả các thiết bị được chuẩn hoá một cách rộng rãi (bao gồm cả các nguồn cung cấp điện), dễ thử nghiệm và thay thế.
Trạm radar phát hiện mục tiêu "Dagger"
Trạm radar 3 toạ độ kết hợp - xung với việc xử lý tín hiệu dople "Dagger" của công ty Plessi cho phép phát hiện và bám đến 75 mục tiêu đồng thời theo 3 toạ độ, cũng như đánh giá mức độ nguy cơ của các mục tiêu trong tình hình nhiễu phức tạp. Khi phát hiện bị tên lửa chống radar tấn công, trạm radar tự động ngừng hoạt động.
Thành phần chính của thiết bị anten radar là lưới phẳng gồm 1024 nguồn bức xạ, có giản đồ hướng nhiều tia (theo góc tà) với tầng búp sóng bên thấp. Để thiết lập giản đồ hướng của anten sử dụng sơ đồ song song. Máy phát được trang bị hệ thống làm lạnh bằng chất lỏng.
Các tham số tín hiệu mô phỏng - tần dò được xác định tự động. Máy thu của radar được chế tạo theo sơ đồ của máy thu đổi tần. Khi xử lý tín hiệu, trong máy thu sử dụng biến đổi tần kép. Các đường hãm trong sóng âm học bề mặt được sử dụng như là các bộ lọc phối hợp.
Các đặc tính đặc trưng của trạm “Dagger” là công suất phát xạ tương đối lớn khi mà các đặc tính trọng lượng, kích cỡ nhỏ (trọng lượng 860kg), dải động lực học của máy thu rộng, tốc độ xử lý dữ liệu cao và sử dụng sơ đồ liên kết siêu lớn bao gồm đến 70.000 các thành phần lozíc.
Ngoài ra, trạm radar có độ tin cậy cao (thời gian làm việc trung bình đến khi hỏng hóc 600h), cũng như các đặc tính khai thác sử dụng tốt (tự động kiểm soát hoạt động của tất cả các thiết bị, thời gian khôi phục trung bình 30 phút).
"Dagger" được trang bị hệ thống nhận biết “địch - ta” do công ty Kossor Elektroniks chế tạo. Ngoài việc thực hiện các chức năng cơ bản, hệ thống này có thể được sử dụng để xác định toạ độ các mục tiêu theo dõi.
Trạm radar dẫn hướng "Blindfire-2000"
Trạm radar đơn xung "Blindfire-2000" bảo đảm tự động theo dõi mục tiêu trên không và dẫn hướng cho các tên lửa phòng không có điều khiển trong bất kỳ thời gian nào ngày cũng như đêm không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết.
Phương án radar DN-181 của tổ hợp "Trường kiếm" là phương án cải tiến, có độ bí mật hoạt động và khả năng chống nhiễu cao nhờ việc sử dụng tín hiệu với biến điệu tần số tuyến tính. Ngoài ra, trong trạm radar mới, cạnh thiết bị phản xạ chính của anten (ở vị trí camera) lắp đặt máy thu phát xạ liên tục dùng để đưa tên lửa đến đường quan sát mục tiêu một cách nhanh chóng.
Phương pháp dẫn hướng tên lửa phòng không có điều khiển trong tổ hợp này được thực hiện tương tự như tổ hợp "Trường kiếm". Trạm "Blindfire-2000" khai thác tín hiệu tỉ lệ với độ lệch góc tên lửa so với đường quan sát mục tiêu, sau đó tín hiệu được biến đổi thành mệnh lệnh điều khiển.
Ống phóng
Ống phóng tổ hợp tên lửa phòng không có điều khiển "Trường kiếm-2000" được tính toán để bố trí 8 tên lửa và được trang bị hệ thống thuỷ lực học.
Dẫn động của nó bảo đảm bắn vòng trong bề mặt thẳng đứng và xoay ống phóng đã nạp tên lửa theo góc tà từ -5 đến +60° trong mặt phẳng thẳng đứng. Việc nạp đạn cho ống phóng được thực hiện bằng tay bởi kíp gồm 2 người.
Để nâng cao hiệu quả bắn trong các điều kiện sử dụng các phương tiện tác chiến điện tử, trong ống phóng lắp đặt trạm quang - điện tử theo dõi mục tiêu và tên lửa. Trạm này gồm các thiết bị quan sát nhiệt và truyền hình, bảo đảm tự động theo dõi các mục tiêu đã chọn để bắn và dẫn hướng tên lửa đến mục tiêu đó.
Trong trạm sử dụng các bộ vi xử lý “Argus” М700/40 bằng sơ đồ liên kết lớn có khả năng hoạt động nhanh đến 1,6 triệu thao tác/s.
Tên lửa phòng không có điều khiển
Trong tổ hợp tên lửa phòng không "Trường kiếm-2000" sử dụng tên lửa phòng không có điều khiển một tầng “Trường kiếm” Mk2.
Tên lửa này được chế tạo theo sơ đồ khí động lực học thông thường. Ở phần giữa tên lửa lắp đặt mặt của thiết bị ổn định với anten thu mệnh lệnh dẫn hướng, còn đuôi bố trí cần điều khiển khí động lực học… bảo đảm khả năng theo dõi trong quá trình bay với sự hỗ trợ của trạm quang - điện tử.
Tên lửa phòng không có điều khiển có động cơ nhiên liệu rắn hai chế độ do công ty Roiyal Ordnans chế tạo. Tên lửa có thể được trang bị các đầu đạn tác chiến nổ - mảnh với đầu nổ điều khiển từ xa (laze) dùng để tiêu diệt các mục tiêu có kích thước nhỏ (tên lửa có cánh và tên lửa chống radar) và đầu đạn bán xuyên thép với đầu nổ tiếp xúc hoạt động chậm dùng để chống lại máy bay và trực thăng của địch. Việc kích nổ đầu đạn tác chiến có thể được thực hiện với sự hỗ trợ của thiết bị tự thủ tiêu.
Tên lửa phòng không có điều khiển có độ tin cậy cao, không phải điều chỉnh và kiểm tra trong thời gian hàng chục năm. Nó được cất giữ và vận chuyển bằng các côngtenơ chuyên dụng.
Việc sử dụng trong tổ hợp hai máy phát mệnh lệnh độc lập (trên trạm "Blindfire-2000" và ống phóng), cũng như hai thiết bị theo dõi (thiết bị radar quang - điện tử) cho phép tiến hành bắn hai mục tiêu đồng thời. Việc xử lý thông tin nhận được từ trạm radar "Dagger" hoặc thông qua mạng phòng không thống nhất, phóng và dẫn hướng tên lửa được thực hiện một cách tự động với sự hỗ trợ của máy tính điện tử chuyên dụng.
Tuy nhiên, trong trường hợp cần thiết, trắc thủ có thể độc lập xác định các mục tiêu nguy hiểm nhất và tiến hành bắn mục tiêu đó trong chế độ bằng tay. Ngoài ra, việc trang bị thiết bị ngắm bắn chuyên dụng cho phép kíp tổ hợp tên lửa phòng không xác định các toạ độ góc (phương vị và góc tà) của mục tiêu phát hiện bằng mắt thường (khi không có các nguồn thông tin khác) và chuyển các toạ độ này đến một trong các phương tiện theo dõi.
Hoạt động tác chiến của tổ hợp được tiến hành theo các bước sau: Trạm radar quan sát "Dagger" tiến hành phát hiện mục tiêu, nhận biết mục tiêu quốc gia và theo dõi.
Thông tin về tuyến đường của mục tiêu được xử lý với sự hỗ trợ của thuật toán quy định mục tiêu tiêu diệt phù hợp ưu tiên đã chọn trước (ví dụ, bắn mục tiêu đang bay từ hướng ưu tiên đã chọn trước). Trắc thủ lựa chọn chế độ theo dõi mục tiêu – vô tuyến điện hoặc quang điện tử.
Khi ở chế độ vô tuyến điện, trạm radar tự động theo dõi mục tiêu, trắc thủ bấm nút phóng tên lửa khi mà điểm gặp nhau giữa tên lửa và mục tiêu trong khu vực tiêu diệt. Tiếp theo, chặn bắt tên lửa đã phóng và dẫn hướng tên lửa đến mục tiêu.
Mệnh lệnh dẫn hướng tên lửa được chuyển đến khoang của tên lửa với sự hỗ trợ của máy phát mệnh lệnh. Khi tên lửa đang tiến hành tìm kiếm trong quá trình bay, tổ hợp có thể tiến hành bao quát theo dõi các mục tiêu tiếp theo và phóng quả tên lửa thứ hai.
Các biến thể
Có tính đến thị trường vũ khí truyền thống chuyên sử dụng trong các khu vực sa mạc và các nước có khí hậu nóng nên Anh đã tiến hành chế tạo phương án xuất khẩu của tổ hợp "Trường kiếm-2000" - "Jernas".
Trong thành phần của Jernas gồm cabin điều khiển được lắp đặt trên khung gầm xe ô tô hạng nhẹ (loại 4x4). Trên cabin này bố trí bàn điều khiển của người chỉ huy và trắc thủ tổ hợp tên lửa phòng không, cũng như máy điều hoà.
Một số hình ảnh về “Trường kiếm -2000”:









Các đặc tính kỹ - chiến thuật Cự ly bắn tối thiểu 0,5km
Cự ly bắn tối đa 8km
Độ cao tối đa tiêu diệt mục tiêu 3,5km
Độ cao tối thiểu tiêu diệt mục tiêu 0,15km
Tham số hướng giới hạn 5,5km
Vận tốc tối đa tiêu diệt mục tiêu 500 m/s
Xác suất tiêu diệt mục tiêu bằng 1 tên lửa 0,6
Thời gian triển khai 10 phút
Thời gian phản ứng 5s
Tên lửa “Trường kiếm” Mk2Trọng lượng phóng 43kg
Chiều dài 2,24m
Đường kính tối đa của thân 130mm
Vận tốc bay tối đa 700m/s
Trọng lượng đầu đạn tác chiến 1,5kg
http://bee.net.vn/channel/3725/201006/To-hop-ten-lua-phong-khong-Truong-kiem2000-cua-Anh-1757261/