Scandal xe tăng MBT-2000 ở Peru: Nga ngáng chân Trung Quốc?
VietnamDefence - Sau khi Peru trả lại 5 xe tăng MBT-2000 và dừng kế hoạch mua xe tăng này, Trung Quốc cay cú đang tìm cách đổ lỗi cho Nga ghen ăn tức ở, "không ăn được thì đạp đổ". Lý lẽ của hai bên thế nào?
Như P2 đã đưa tin vào tháng 4.2010, chính phủ Peru đã đưa ra quyết định bất ngờ dừng việc mua xe tăng MBT-2000 do công ty NORINCO (Trung Quốc) sản xuất được thông báo vào năm 2009. Tạp chí Trung Quốc “Xe tăng và xe thiết giáp” (do NORINCO và Viện nghiên cứu tăng-thiết giáp Hoa Bắc thành lập) trong số mới tháng 9.2010 đã có bài sâu về scandal xe tăng Trung Quốc-Peru này - Peru từ chối mua MBT-2000, loại tăng trước đó đã giành thắng lợi tại cuộc thầu xe tăng của Trung Quốc.
Điều gì đã xảy ra ở Peru
Ngày 11.7.2010, Tổng tham mưu trưởng quân đội Peru trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh truyền hình địa phương Chanel N đã tuyên bố rằng, 5 xe tăng Trung Quốc MBT-2000 tham gia cuộc duyệt binh ngày 8.12.2009 đã được trả lại cho nhà sản xuất Trung Quốc.
Ông nhấn mạnh rằng, các xe tăng này chỉ là các mẫu trình diễn, được chuyển cho quân đội Peru để thử nghiệm khả năng cơ động và sức mạnh hỏa lực. Không nên qua việc trình diễn xe tăng tại cuộc duyệt binh để đưa ra kết luận sai lầm rằng, quân đội Peru đã quyết định mua các xe tăng này. Ông cũng từ chối xác nhận là các xe tăng Trung Quốc đã mất quyền tiếp tục tham gia vào cuộc thầu mua xe tăng của Peru.
Theo chương trình hiện đại hóa lục quân, Peru đã quyết định mua 80-140 xe tăng với tổng trị giá có thể lên tới nhiều trăm triệu đô la.
Theo báo chí Peru, việc trả lại xe tăng Trung Quốc có liên quan đến sự can thiệp của Ukraine, nhà cung cấp động cơ diesel cho các xe tăng Trung Quốc xuất khẩu.
Tháng 3.2010, công ty xuất khẩu vũ khí Ukrspetsexport thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine đã thông báo cho Bộ Quốc phòng Peru rằng, việc Trung Quốc bán MBT-2000 là vi phạm các thỏa thuận đã đạt được giữa Trung Quốc và các công ty Ukraine. Vì thế, Ukraine sẽ không cung cấp khoang động cơ-truyền động cho các xe tăng do Trung Quốc bán cho Peru.
Nhận được cảnh báo của Ukraine, Ủy ban quốc phòng Peru đã hủy bỏ kế hoạch mua xe tăng Trung Quốc MBT-2000. Trong bối cảnh không thể chắc chắn phía Trung Quốc nhận được giấy phép xuất khẩu động cơ Ukraine của nhà sản xuất cuối cùng, Peru đã quyết định trả lại 5 xe tăng đã nhận.
Ngoài việc dẫn lại chi tiết (chủ yếu dựa vào báo chí Nga) những sự kiện đã biết liên quan đến việc Ukraine từ chối chung cấp động cơ 6TD-2E, tạp chí đưa ra giả thiết của mình về nguyên nhân thất bại của thương vụ với Peru.
Đồng thời, tạp chí cũng bắt đầu từ những bình luận của các chuyên gia Nga đăng tải trên báo chí Nga. Vô số những trích dẫn theo lời các chuyên gia và báo chí Nga mà nguồn chính xác luôn không thể xác định cho phép tác giả bài báo trong một số trường hợp không phát biểu với tư cách cá nhân mình.
Giả thiết của Trung Quốc: Trăm sự tại quỷ kế của Nga
Các tác giả bài báo giải thích sự thất bại của thương vụ xe tăng Trung Quốc-Peru là do sự can thiệp của Nga, nước đang sử dụng sự ảnh hưởng đang tăng lên đối với Ukraine để đẩy Trung Quốc khỏi các thị trường vũ khí triển vọng.
Cụ thể, bài báo dẫn lời chuyên gia quân sự Nga Vladimir Yevseyev cho rằng, vụ đổ vỡ hợp đồng xe tăng Trung Quốc-Peru ở mức độ nhất định có liên quan đến quan hệ Nga-Ukraine được cải thiện. Dường như, Nga đã làm tổn hại Trung Quốc (và giúp đỡ Ukraine) khi giành thị phần của Trung Quốc trên thị trường vũ khí thế giới và đồng thời khôi phục hợp tác quân sự Nga-Ukraine, ông Yevseyv nhận định.
Báo chí Nga viết rằng, Bộ trưởng Quốc phòng mới của Ukraine Mikhail Ezhel rất chú ý đến vấn đề buôn bán vũ khí và “đã bố trí những người tin cậy vào vị trí béo bở như công ty Ukrspetsexport”. Ezhel cũng sử dụng vụ scandal xe tăng này làm cớ để đẩy những người thân cận với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Aleksandr Kuzmuk khỏi Ukrspetsexport.
Báo chí cũng khẳng định, bản thân sự hợp tác giữa Ukraine và Trung Quốc trong việc cung cấp động cơ 6TD-2E cho xe tăng Trung Quốc đã được thỏa thuận khi Kuzmuk còn đương chức.
Bài báo nêu rõ rằng, trong thỏa thuận Trung Quốc-Ukraine hợp tác trong dự án MBT-2000 (được sản xuất tại Pakistan theo giấy phép với tên gọi Al Khalid) không hàm chứa dưới hình thức rõ ràng việc cấm xuất khẩu động cơ Ukraine sang các nước khác trừ Pakistan.
Tuy vậy, khi MBT-2000 của Trung Quốc chứ không phải Oplot-M của Ukraine giành thắng lợi trong cuộc thầu xe tăng của Peru, điều này đã làm bùng nổ giận dữ của Ukraine. Ezhel đã tiến hành cải tổ Ukrspetsexport và áu đó Ukraine bắt đầu gây áp lực với Peru để bản Oplot-M.
Trong khi đó, Nga cũng khoanh tay đứng ngó. Dường như Tổng giám đốc công ty Rosoboronoexport Anatoly Isaikin đã nhiều lần liên lạc với phía Ukraine qua đường dây nóng và nói rằng, Nga không dự định tham gia cuộc thầu của Peru và cạnh tranh với Ukraine ở đây.
Hơn nữa, theo khẳng định của tạp chí Trung Quốc, Isaikin đã thông báo với phía Ukraine rằng, Nga dự định hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu quốc phòng của Ukraine tại Mỹ Latinh (

) và sẽ mua các động cơ turbine khí của Ukraine cho các trực thăng Mi-17 bán cho Venezuela.
Nga và Trung Quốc trong cuộc đấu tranh giành giật Ukraine
Dẫn lời Tổng biên tập tạp chí “Xuất khẩu vũ khí” của Nga Dmitry Vasiliev nói rằng, Nga và Trung Quốc đã đang trở thành các đối thủ cạnh tranh trên thị trường vũ khí bởi vì Trung Quốc đã “luộc lại” được nhiều công nghệ nhận từ Nga. Mà nguồn cung cấp những công nghệ này hầu như toàn là Ukraine, nước đã chuyển cho Trung Quốc khá nhiều tài liệu kỹ thuật thời Liên Xô.
Trên thực tế, tạp chí Trung Quốc nhận định, Nga muốn hợp nhất nỗ lực với Ukraine để không cho Trung Quốc giành được thị phần lớn hơn trên thị trường vũ khí thế giới. Ở đây có nhấn mạnh rằng, không lâu sau khi đóng băng việc bán động cơ xe tăng Ukraine cho Trung Quốc, Rosoboronoexport đã đe dọa không cung cấp lô tiếp theo động cơ RD-93 cho Trung Quốc vì máy bay FC-1 lắp RD-93 đang đe dọa triển vọng xuất khẩu MiG-29 của Nga.
Theo tạp chí này, đang diễn ra “sự lạnh nhạt trong hợp tác quân sự Trung Quốc-Ukraine”. “Sau khi gặp phải những thay đổi trong sự hợp tác kỹ thuật quân sự Trung Quốc-Ukraine, nhiều chuyên gia của chúng ta vẫn hy vọng rằng, “mây sẽ tan và trời lại sáng”, bài báo viết.
Các chuyên gia chỉ ra rằng, trong nhiều năm, Trung Quốc không chỉ là đối tác thương mại-kinh tế quan trọng của Ukraine, mà còn là khách hàng chính mua hàng quân sự của Ukraine. Nhiều chương trình sản xuất các loại vũ khí mới của Ukraine đã chỉ có thể thực hiện được nhờ các khoản đầu tư của Trung Quốc.
Một cán bộ có trọng trách tại Viện nghiên cứu Kvant nói rằng, nếu không có đầu tư của Trung Quốc, viện này đã không thể đưa vào sản xuất hệ thống laser chống tên lửa Kashtan-M. Hơn nữa, thị trường xuất khẩu chính của hệ thống này là Trung Quốc, trong thời gian tiến hành Thế vận hội Olympics ở Bắc Kinh, hệ thống này được bố trí gần các tất cả công trình lớn để bảo vệ chống các cuộc tấn công khủng bố.
Theo bài báo, trong ngành công nghiệp xe tăng Ukraine, không phải tất cả đều hài lòng với quyết định của Ukrspetsexport liên quan đến việc bán MBT-2000 cho Peru. Điều đó thể hiện rõ nhất với Viện thiết kế Luch của Ukraine.
Từ năm 1996, Viện thiết kế Luch đã có quan hệ mật thiết với nhiều công ty công nghiệp quốc phòng Trung Quốc, trong đó có NORINCO, để cùng xúc tiến sản phẩm cảu mình ra thị trường bên ngoài. Thành công lớn nhất là việc hợp tác hiện đại hóa các xe tăng Type 59 của Trung Quốc được cung cấp trước đây cho các nước thế giới thứ ba.
Trong dự án này, công ty Ukraine đã cung cấp cho xe tăng cải tiến này tên lửa chống tăng có điều khiển phóng từ pháo tăng 3UBK10-1 Bastion cỡ 100 hoặc 105 mm (tùy thuộc vào việc có thay pháo tăng hay không).
Dẫn nguồn báo “Người đưa tin công nghiệp quốc phòng” (VPK, Nga), tạp chí Trung Quốc khẳng định rằng, sự hợp tác này mang lại cho Viện Luch những khoản lợi nhuận lớn và nâng cao uy tín của viện khi cho phép phá vỡ thế độc quyền của Viện thiết kế KBP Tula của Nga trong lĩnh vực tên lửa có điều khiển phóng bằng pháo tăng......
Mời các bạn xem tiếp tại
http://vietnamdefence.com/Home/phantich/Scandal-xe-tang-MBT2000-o-Peru-Nga-ngang-chan-Trung-Quoc/20108/49565.aspx