Nga đe dọa cắt khí đốt - Ucraina có thể trụ được bao lâu?
Tập đoàn “Gazprom” của Nga đã chuyển cho Tập đoàn năng lượng quốc gia Ucraina “Naftogaz-Ucraina” hóa đơn thanh toán trước tiền mua khí đốt tháng 6, với con số 1,66 tỷ đô la. Nếu không trả số tiền này đến trước ngày 2/6, “Gazprom” sẽ ngừng cung cấp khí đốt cho Ucraina.
“Hóa đơn thanh toán trước đã được lập trên cơ sở tính toán số lượng cung cấp dự kiến theo hợp đồng - 114 triệu mét khối mỗi ngày. “Naftogaz” có trách nhiệm thanh toán đến ngày mùng 2 tháng 6. Bắt đầu từ ngày mùng 3, phía Ucraina sẽ được cung cấp khí đốt theo lượng tiền đã thanh toán”, - người phát ngôn của “Gazprom” Sergei Kuprianov tuyên bố.
Đại diện “Gazprom” cũng thông báo, số tiền nói trên được tính trên cơ sở mức giá 486,5 đô la cho 1 nghìn mét khối. Tập đoàn “Naftogaz-Ucraina” cũng khẳng định đã nhận được hóa đơn. Tuy nhiên, chính quyền Ucraina từng nhiều lần tuyên bố chỉ chấp nhận mức giá 268,5 đô la, vì vậy, nguy cơ Ucraina bị cắt khí đốt trong tháng 6 là hoàn toàn có thể xảy ra.
Trước đây, “Gazprom” từng hai lần ngừng cung cấp khí đốt cho Ucraina, vào năm 2006 và năm 2009. Điều trớ trêu ở chỗ nếu “Gazprom” khóa đường ống thì khu vực bị ảnh hưởng đầu tiên chính là vùng Đông-Nam Ucraina thân Nga.
Vấn đề nằm ở hệ thống đường ống khí đốt của Ucraina. Để đảm bảo hoạt động cho khu vực công nghiệp vùng Đông-Nam, Ucraina phải lấy khí đốt từ đường ống vận chuyển sang châu Âu. Năm 2009, việc này đã diễn ra và Ucraina bị Nga cáo buộc lấy cắp khí đốt. Kết quả là “Gazprom” đã cắt cả khí đốt cung cấp cho các nước châu Âu. Ucraina tránh được thảm họa công nghệ tại Miền Đông nhờ đưa hệ thống đường ống sang chế độ hoạt động đối lưu.
Nói một cách đơn giản hơn, là nếu “Gazprom” khóa van khí đốt đầu vào, các doanh nghiệp Miền Đông và Nam Ucraina sẽ không có nhiên liệu và họ chỉ có thể hoạt động được nếu toàn bộ hệ thống đường ống khí đốt của Ucraina được chuyển sang chế độ bơm ngược.
Tiện đây, xin nhắc lại rằng người chiến thắng trong cuộc chiến khí đốt lần trước là Nga, đã buộc Ucraina phải đặt bút ký vào bản hợp đồng đầy bất lợi vào tháng 1 năm 2009.
Ucraina có thể trụ được bao lâu nếu không có khí đốt Nga?
Có vẻ như Ucraina đang tích cực chuẩn bị cho cuộc “chiến tranh khí đốt” lần thứ ba này và không hề che giấu điều đó. Trong vòng 1,5 tháng qua, “Naftogaz” đã bơm vào các bể chứa ngầm 2 tỷ mét khối khí đốt và từ nay đến ngày 2/6 có thể bổ sung thêm gần 1 tỷ mét khối nữa.
Theo đánh giá của Đồng chủ tịch Quỹ chiến lược năng lượng Dmitry Marunich, do nhu cầu khí đốt mùa hè giảm, cộng thêm việc “Naftogaz” cắt giảm cung cấp cho một số cơ sở công nghiệp, lượng khí đốt dự trữ nói trên cho phép Ucraina cầm cự được đến tháng 9 năm nay.
Trong lúc này, Nga cũng đang cố gắng tránh những bất trắc có thể xảy ra cho việc vận chuyển khí đốt sang châu Âu, trong trường hợp cắt khí đốt cung cấp cho Ucraina. Ngày hôm qua, Thứ trưởng Bộ Năng lượng Liên bang Nga Anatoly Yanovsky thông báo, “Gazprom” đang nghiên cứu khả năng bơm khí đốt dự trữ vào các kho chứa ngầm của các nước châu Âu. Đồng thời, Nga có thể tăng tối đa công suất đường ống mới - Dòng chảy Phương Bắc - đến 15 tỷ mét khối/năm, gần tương đương với lượng khí đốt cung cấp sang châu Âu qua lãnh thổ Ucraina.
Việc châu Âu có thể sống được trong một thời gian nào đó mà không cần khí đốt trung chuyển qua Ucraina là thực tế, tuy nhiên, “Gazprom” sẽ phải trả một giá đắt cho việc này.
“Nếu ngừng vận chuyển khí đốt qua đường Ucraina và tăng tối đa công suất đường ống Dòng chảy Phương Bắc, châu Âu có thể cầm cự được ở mức tằn tiện đến hết tháng 10. Nhưng đối với “Gaprom”, điều này có thể gây thiệt hại đến 10 tỷ đô la thu nhập”, - Tổng giám đốc Công ty East European Gas Analysis - Mikhail Kochermkin nhận xét.
Tạm thời, từ nay đến ngày 2/6 vẫn còn thời gian để tránh được cuộc chiến tranh khí đốt lần thứ ba. Kiev hiện vẫn đang tỏ ra tin tưởng ở khả năng đạt được thỏa thuận có lợi trong vấn đề này, mặc dù theo ý kiến của giới phân tích thì hầu như không có cơ sở hy vọng, xét về mặt pháp lý.
Liga.net