Không phải trò đùa

[danhthanh]

...
Anh nói liền một mạch, có cảm giác như anh đang đóc bài hóc thuộc lòng. Trong khi anh nói, Chính vẫn im lặng. Nếu có một lúc nào đó anh dừng lại, quan sát gương mặt người ngồi đối điện với mình, hẳn anh sẽ giật mình về cái vẻ lạnh lùng, thờ ở của anh ta. Nhưng, anh đủ can đảm không dừng lại, anh muốn nói cho hết những điều mình suy nghĩ về nhiệm vụ, rồi sau đó mọi việc tùy thuộc vào phản ứng của Chính.
-   Như thế có nghĩa là... anh sẽ là người trực tiếp chỉ huy đội trinh sát. Còn...
-   Còn anh thì chỉ huy Tôi ! - Chính bỗng hỏi và nhếch mép cười.
-   Mình muốn... dành cho cậu một khoảng chủ động nào đó - Tuân bỗng lúng túng.
-   Vẽ chuyện. Lại còn có cái thứ quyền lực bên trên quyền lực. Một nhúm người, nhiều nhặn gì. Tôi dám chắc rằng ông Nguyên không nói với anh như vậy...
• Dĩ nhiên... sư trưởng giao cho mình trực tiếp chì huy cuộc thóc sâu này, nhưng dù sao cậu cũng là người hiểu anh em hơn.
Chính cựa mạnh trên ghế, nhản nhó một hồi rồi bỗng ngước mắt Ịên nhìn thẳng vào mặt Tuấn.
-   Anh hóc ờ đâu cái thôi loanh quanh ấy? Hồi trước, anh đâu có như vậy? Đây không phải là sự tế nhị mà là sự giả dối. Anh sở rằng Tôi sẽ tự ái khi không đống một vai trò chỉ huy nào trong đội chứ gì? Vì thế nên anh mới tự bầy ra cho mình cái vai Thái thượng hoàng phải không? Vậy thì anh không hiểu Tôi rồi. Tôi chưa bao giờ không hài lòng vì phải giữ những vị trí khiêm tốn trong cuộc đời cả. Tóm lại là thế này, anh cứ chỉ huy Tôi, Tôi có thể làm phó cho anh hoặc làm tổ trưởng một tổ. Như thế cũng vinh dự cho Tôi lắm rồi. Ăn cỗ án bàn gì ở đây mà phải vội vã sắp xếp thứ bậc. Chỉ cần vượt qua biên giới là chúng ta đều ở trong tình trạng nguy hiểm như nhau. Anh hoặc Tôi, hoặc bất cứ chiến sĩ nào trong đội đều có thể bất giờ đủng phải một quả mìn hay trúng một viên đạn. Trở lại lối suy nghĩ ngày xưa, khi chúng ta cùng nhau lặn lội trong lòng địch đi, anh Tuấn ạ. Có như vậy mới đủ tin cậy lẫn nhau mà hoàn thành nhiệm vụ cực kỳ khổ khăn này.
-   Chính - Tuấn vội nắm lấy tay bạn - Mình xin lỗi cậu. Có lẽ... mình đã xúc phạm đến cậu, mìnhđã không thành thực. Quả là... mình có hơi bản khoăn khi phải lựa chọn cậu đi với mình. Đúng ra là chỉ cần một mình cậu cũng có thể dẫn đội trinh sát đi tới đích, hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng cấp trên đã giao nhiệm vụ đó cho mình có lẽ vì tính ch ất quan trọng của công việc. Nhưng, nếu không có cậu thì thật khó mà mình có thể hoàn thành được nhiệm vụ.
-   Thôi được rồi - Chính vội xua tay - Tôi không muốn nghe anh véo von nữa. Tóm lại là chúng bắt đầu từ việc gi nào?
-   Trước hết, chọn lấy mười lăm chiến sĩ có kinh nghiệm, có bản lĩnh...
-   Xong ngay!
-   Có cần phải tham khảo ý kiến anh Long không?
-   Không. Tôi chọn rồi anh quyết định và đưa danh sách đó cho anh Long.
-   Đồng ý. Sau đó, anh sẽ cùng anh em chuẩn bị cho chuyến đi.
-   Được, Nhưng việc này thì lại phải bàn với ông Long. Yêu cầu ông ấy dồn đẩy đủ trang bị đi rừng cho đội. Anh cũng nên biết rằng trang bị cho lính trinh sát ngày nay còn thua xa hồi đánh Mỹ đấy. Lương khô, thuốc men anh phải trực tiếp đi mà xin, nếu cần phải yêu cầu ông Nguyên viết lệnh.
. - Khó khăn thế kia à?
-   Thế đấy! Tôi đã nói rằng bây giờ không như hồi đánh Mỹ. Tất cả mọi thứ đều thiếu, đểu thừa ở đâu đó nhưng đều thiếu ở nơi người lính cần dùng! - Có trời mà biết vì sao lại như vậy? Hồi đánh Mỹ, anh còn sống răng răng ra người ta đã phát cho mỗi thằng một cái bao để bộc cái xác mình rồi. Nhưng bây giờ, liệt sĩ ở chiến hào đưa về phải nằm chờ hàng ngày mới được khâm niệm. Thế đây, ông chủ nhiệm của tôi ạ. Anh phải hiểu tất cả những cái đó đã, trước khi hiểu kẻ thù.
-   Đến thế nữa à?
-   Vâng còn hơn thế nữa. Có lần bí quá ông trưởng ban chính sách nửa đêm phải mò lên tận tông kho. Cậu có biết cái thằng cha phụ trách ở đó trả lời thế nào không? Hắn bảo đơn vị anh hết kế hoạch rồi! - Mẹ cha nó chứ! Lại có thể chết ngoài kế hoạch nữa chắc?
-   Những thằng như thế... phải mang ra mà bắn!
-   Ngài sẽ còn nhiều dịp m.à phẫn nộ - Chính khẽ nhún vai rồi đứng dậy - Một giờ nữa Tôi sẽ mang danh sách tới cho anh, được không? Quả thực là cũng may mà anh trở lại chiến trường sớm đấy, nếu không thì... anh cũng đến hông.
-   Kỳ quặc - Tuấn bỗng bật cười lớn - Khi mình ở. chiến trường ra Hà Nội hóc thì người ra nói rằng bọn mình ở chiến trựờng lâu, tác phong thì du kích, đầu óc thì mù mờ, nhìn đời ngở ngở ngác ngác. Bây giờ trở lại chiến trường thì cậu lại nhận xét rằng nếu ở lâu ngoài đó mình sẽ hông. Thế là làm sao?
-   Còn làm sao nữa? Anh sẽ trở thành một sĩ quan mẫu mực, hiểu nhiều biết rộng, nói năng chín chắn, quần áo lúc nào cũng thởm tho bông lộn. Thế thôi!
-   Nhưng... như thế thì có gì là xấu?
-   Chẳng có gì là xấu cả, có điều, anh sẽ nhập vào một thế giới khác, sẽ xa lạ với bọn Tôi.
-   Thế theo cậu... thì cứ có chiến tranh, cứ ở chiến trường mãi thì mình mới là mình hay sao? Không phải vậy đâu, chúng ta phải được hít thở bầu không khí khác, phải có một cuộc sống đa dạng, phong phú hơn, chứ không phải là như thế này.
Chính nhăn mặt, nhổ toẹt một bãi nước bọt:
-   Thì Tôi có thiết quái gì cái bầu không khí khét lẹt mùi thuốc súng, cái cuộc sống căng thẳng, đơn điệu, đầy chết chóc này đâu... Nhưng, cái cuộc sống ngoài kia, ở phía sau lưng chúng ta, cũng làm mình hoảng sở không kém đâu. Anh nên nhớ rằng sau năm bẩy mươi làm Tôi đã đi làm công tác biệt phái hơn một năm trời Sài Gòn. Cái cơ quan mà Tôi công tác có chức năng quản lý một khối lượng tài sản rất lớn mà ta đã thu hồi được ở các công sở của chính quyền cũ. ô tô, biệt thự, ti vi, tủ lạnh, kim loại quý, và cả các đồ trang sức quý giá của các bà mệnh phụ phụ nhân, các loại máy nghe nhạc... đủ cả. Sau một năm tất cả những thứ đó tan biến như bong bông xà phòng! Tôi biết là nó đã đi những đâu? Tôi biết tất cả các thủ đoạn mà người ta đã sử dụng về chiếm đoạt nó. Tôi đã cho vài thằng đi tù... Nhưng, chỉ được vài thằng thôi và Tôi đã bị chúng nó bu vào Tôi như một lũ chó sói. Cũng may mà Tôi vẫn còn là quân nhân, bộ quân phục này đã cứu Tôi. Tôi chỉ việc nhổ toẹt vào tất cả những cái đó và trở về đơn vị. Dĩ nhiên là với một nhận xét không lấy gì làm tốt. Chỉ có điều chúng nó không thể buộc tội được Tôi là đã tở hào dù là một đồng xu trong cái đống của cải ngồn ngộn ấy! Có hàng trăm thủ đoạn chúng dùng để mua chuộc, dụ dỗ Tôi. Nhưng, nhờ trời, Tôi là lính trinh sát, mắt Tôi quá tinh, mũi Tôi khá thính, thần kinh Tôi cũng khá vững vàng, và của đáng tội, trình độ võ thuật và tay súng của Tôi cũng không vừa, vì thế nên Tôi đã trụ được ở cái nơi đó hơn một năm trời. Trong khi đó thì anh đi học, còn Tôi, ở ngay tại đó Tôi đã học được nhiều điều mà người khác dẫu sống một đời chưa chắc đã biết hết được. Thế đấy, ông thủ trưởng của Tôi ạ. Bây giờ thì ông đi lo phần việc của ông đi và nhớ là phải khôn ngoan đấyr nếu không thì lính của ông sẽ hốc xơi!
-   Nói xong, Chính vội vàng bỏ đi ngay. Dường như cậu ấy cũng cảm thấy ngạc nhiên với chính mình vì đã nói nhiều đến thế. Còn Tuấn, anh hoàn toàn bất ngờ trước những điều mà anh vừa được biết về Chính, người bạn chiến đấu cũ của mình. Anh cô hình dung ra quáng đời ngắn ngủi mà Chính đã trải qua khỉ đi công tác biệt phái. Đó quả là một cuộc chiến đấu, vật lộn trước hết với chính mình, sau đó là với những thối xấu xa của con người. Nhửng năm vừa qua anh đã không biết thế nào là sức mạnh của vật chất, của tiền bạc, tiện nghi. Nhưng có người có thể vì nó mà bản rẻ cả lương tâm, cả quá . khứ vinh quang của mình, vì nó mà trở nên tàn ác để tiện, bỉ ổi. Chính đã vượt qua cuộc vật lộn ấy, và anh đã chiến thắng những cám dỗ và yếu hèn, đó và có thể ngạo nghễ "nhổ toẹt" vào tất cả những kẻ xâu xé cái đống của cải vật chất ấy. Nhưng rõ ràng dấu vết mà cuộc vật lộn ấy để lại trong tâm hồn anh không phải là nhỏ. ở anh đã xuất hiện cách nghĩ rằng: ngoài mặt trận, ngoài chiến hào ra không có nơi nào con người có thể sống trung thực với nhau, chân thành cởi mở với nhau. Đã xuất hiện cái nhìn thiếu thiện cảm, thiên lệch với một đời sống vật chất đẩy đủ, tiện nghi... Đó là những hạn chế không nhỏ “đối với sự hoàn thiện của một con người. -Rồi đây, khi đất nước trở lại thanh bình. Chính sẽ bắt đầu cuộc sống bình thựờng của mìnr ra sao? Chắc hẳn là sẽ khống tránh khỏi sự dao động, vấp váp: Cái nhìn cực đoan đối với con người và cuộc sông đa dạng đẩy mâu thuẫn của nó chắc chắn sẽ không mang lại cho con người sự thanh thản, hạnh phúc.
-   Nhưng biết làm sao được? Con người là sản phẩm của hoàn cảnh  xã hội mà. Chính đã được nhào nặn như thế trong cuộc chiến đấu đối mặt với kẻ xấu. Trong một hoàn cảnh như vậy, chỉ có hoặc rắn đanh lại, hoặc tự tan chảy ra mà thôi. Dù sao anh cũng tin rằng sẽ không phải ân hận vì đã chọn Chính là người sẵn sàng thay thế mình chì huy đội trinh sát khi anh hy sinh. Ý nghĩ ấy khiến anh hoàn toàn yên tâm và có lẽ bây giờ anh mới có thể thực sự bắt tay vào việc chuẩn bị chi chuyến công tác đặc biệt của mình.

[danhthanh]

III
Anh không ngờ Doanh phải ra đi sớm đến như vậy. Thế là sự đã không thể khác. Sau gần một ngàý chạy ngược chạy xuôi để chuẩn bị cho đội trinh sát, anh hoàn toàn không chờ đợi một cuộc chia tay buồn bá như vậy, hình như Doanh đã chờ anh suốt cả buổi chiều.
-   Mình đợi để chúc mừng cậu, và... chia tay cậu luôn.
Doanh cô giữ giọng bình thân, nhưng nhìn vào đôi mắt anh ta, Tuấn thấy cả một nỗi buồn vời vợi.
-   Sao thế...
-   Mai mình đi rồi.
. Đi đâu?
-   Về tuyến sau... Trước mắt là về phòng cán bộ quân đoàn đợi có lệnh điều động. Rất có thể mình phải rời quân đội.
-   Đến nỗi thế cơ à? - Tuấn thắng thốt kêu lẽ
-   Tại sao cấp trên lại có thể...
-   Mọi điều đều có thể y ra cả, Tuấn ạ Mình rất tiếc - Anh khẽ buông một tiếng thở dài Nhưng... mình không ân hận gì cả. Đã ba lần nguởi ta yêu cầu mình làm tờ trình. Biết làm sao được người ta không thế tin mình nữa khi mà... mình đã gắn bò với một người phụ nữ của cái dân tộc dang là kẻ thù của chúng ta. Nhưng mình đâu biết rằng lịch sử lại đi những nước oái oăm như thế này? Suy cho cùng thì mình và cô ấy có tội gi cơ chứ?
-   Nhưng - Tuấn cô tìm cách an ủi bạn - Có ai kết tội cậu đâu? Đây chí là việc chấp hành những nguyên tắc bảo vệ của tố chức. Người ta chí điều động cậu từ tuyến trước về tuyến sau, chứ có ai làm tinh làm tội gì cậu đâu nào?
-   Còn hơn cả một cái án, Tuấn ạ. Phải rời trung đoàn trong lúc này đối với mình là chuyện đáng buồn. Bạn bè, dong chí và cả cấp trên trực tiếp của chúng ta đều thấy đây là một quyết định vô lý. Nhưng... vẫn cứ phải chấp hành, cẩn thận vẫn hơn mà. Có những người ở tận đâu đó để ra một nguyên tác nào đó. Những nguyên tắc ấy rồi trúng đầu ai người nấy chịu... Khi mình lấy vợ, mình cũng đã xin phép tổ chức. Chính ông trưởng phòng cán bộ sư đoàn đã đi thâm tra xác mình lý lịch nhà có vợ mình và ký quyết định đồng ý cho phép mình kết hôn. Ấy thế mà hôm vừa rồi cậu có biết ông ấy nói với mình thế nào không? Ông ấy bảo "Hay là CẬU xin ly dị đi. Nếu CẬU ly dị mọi việc có thể sẽ khác!". Mình hỏi lại ông ta: "Đồng chí dựa vào những nguyên tắc đạo đức nào mà khuyên Tôi như thế? Ông ta tra lời: "Tôi dựa trên những nguyên tắc của tổ chức'’ "Xin lỗi đồng chí - Mình ngắt lời ông ta một cách gay gắt: • "Tôi nhổ toẹt vào cái thứ nguyên tắc ấy của đồng chí. Vợ Tôi là người Víột gốc Hoa nhưng cô ấy không phản bội Tôi, không‘phản bội nhân dân Việt Nam thì Tôi không cô môt lý do gì phản bội họ...". "Nếu vậy thi... tổ chức sẽ buộc phải xử lý anh theo tinh thần chỉ thị số...". "Tôi sẽ chấp hành chỉ thị dó. Nhưng đồng chí nên biết ràng, những kẻ có lởi khi Tôi phải rời tuyến I, lại là bọn Pôn Pốt đấy!". "Sao? Anh nói sao? - Ông ta mở tròn mắt quát - Anh không được án nói hồ đồ đấu". Tôi biết mình lắm chứ - Doanh bình thân, nói - Gần một năm qua Tôi đã có đủ thời gian để hiểu kẻ thủ và tìm cho ra các cách đánh chúng có hiệu quả nhất. Nếu Tôi còn được chỉ huy trung đoàn thì bọn Pôn Pốt nhất định sẽ no đòn. Dĩ nhiên, sẽ có người nào đó thay Tôi và rồi đồng chí ấy cũng sẽ tìm ra cách đánh chúng có hiệu quả. Nhưng, dù sao cũng cần phải có thời gian để tìm hiểu, thử nghiệm. Mà thời gian trong chiến tranh có nghĩa là xương máu đấy. Vậy ai được lởi trong việc Tôi buộc phải rời đội ngũ của mình? Đồng đội của Tôi, trung đoàn của Tôi, hay bọn Pôn Pốt?v Mình đã hỏi ông ta như vậy đấy. Và, dĩ nhiên ông ta chụp luôn cho mình cái mũ tự cao tự đại, nhưng sự thật quả là như thế đấy.
-   Mình cũng đồng ý như vậy, cậu phải ra đi thì quả là thiệt thòi cho sư đoàn. Nhưng chẳng lẽ, ngay cả sư đoàn trưởng cũng không thể can thiệp được việc này hay sao? Tại sao ông ấy lại có thể buộc phải chấp hành một lệnh ngu ngốc đến thế?
Doanh nhếch mép cười ngao ngãn:
-   Sư đoàn trưởng thì cũng chỉ là một thành viên của tổ chức quân đội. Ông ấy không thể làm gì hơn được, sáng nay, sau buổi giao ban, ông ây goi mình lên hầm chỉ huy và buồn rầu nói. "Thôi, cậu cứ đi đi, mọi việc rồi sẽ sáng tỏ, miễn là cậu giữ được tinh thần". Mình cũng chẳng nói thêm, chỉ hỏi ông ấy một câu: "Tôi muốn biết ai sẽ thay Tôi chỉ huy trung đoàn?" Ông ấy lắc đầu, buồn bã "Tôi cũng chưa biết lấy ai mà lấp vào cái chỗ trống ấy đây". Ông già im lặng một hồi lâu rồi bỗng ngẩng lên hỏi "Theo anh thì ai có khả năng thay anh chỉ huy trung đoàn được?" Cậu có biết mình tiến cử ai không?
Tuân lắc đầu. Doanh mỉm cười rồi nói nhỏ: Vinh.
Tuấn giật mình, ngở ngác, tưông mình nghe nhầm.
-   Vinh à. Nhưng cậu ấy cũng đang chờ quyết định kỷ luật?
-   Nó sẽ không sao đâu. Nếu có bị kỷ luật thì đó cũng là vụ "kỷ luật đáng yêu". Theo mình, trong số các tiểu đoàn trưởng hiện nay, Vinh là tay cứng hơn cả.
-   Thế ý kiến của ông Nguyên ra sao?
-   Ông ấy cười và hỏi lại "Cậu không đùa đấy chứ?". Mình trả lời rằng, lúc này Tôi không còn bụng dạ đâu mà đùa nữa. Ông ấy im lặng. Nhưng đến khi tiến mình ra cửa, ông ấy vỗ vai mình và nói "Vinh là tay khá đấy, nhưng trước mắt thì chưa thể bổ nhiệm được".
Họ vừa trò chuyện vừa nắm tay nhau đi theo đường mòn trong khu chỉ hủy rồi ra tới một trảng cỏ ở ven rừng. Mặt trời sắp lặn, chân trời phía tây hồng’ rực lên như đang có một đám cháy lớn. Rừng lặng như tờ, văng vẳng tiêng nhạc vang lên từ những chiếc rađiô trong khu đống quân của sở chỉ huy. Họ lặng lẽ ngồi bên nhau trên trảng cỏ.
Tuấn biết rằng anh không thể nào an ủi được Doanh, có những nỗi buồn không thể nào chia sẽ. Trong những năm đánh Mỹ, đã có lần đội trinh sát của anh đã được tiểu đoàn của Doanh cứu thoát khi đang nằm gọn trong vòng vây địch. Nhưng đó là vòng vây của địch, người ta hoàn toàn có thể dùng sức mạnh, lòng quả cảm và trí thông mình mà cứu giúp nhau, còn hiện nay Doanh đang nằm trong một "vòng vây" vô hình của những định kiến, những nguyên tắc mà anh không thể nào cứu giúp.
....

[danhthanh]

...
   Cậu có biết và vợ mình gặp nhau trong trường hợp nào không?
-   Mình chỉ nghe loáng thoáng. Hồi các cậu mới cưới nhau mình đã rời sư đoàn rồi.
Giọng Doanh trầm hẳn xuống:
-   Hôm ấy đúng vào ngày ba mươi tháng tư. Tiểu đoàn mình đóng quân ở khu vườn phía sau của đinh Độc lập. Lúc ấy mình đang nằm trên bãi cỏ dưới một vòm cây lớnvà hình như vừa nghe loáng thoáng tiếng động cơ máy bay. Choàng mắt dậy việc đầu tiên mình nhìn thấy là những cột khói đang tuôn lên nghi ngũt. Theo bản năng, mình hét lên: "Khói quá! Dập lửa đi, máy bay đấy!" Những tiếng cười con gái bỗng tóa lên khiến mình tỉnh hẳn. Lúc ấy mình mới nhận ra xung quanh mình bầu không khí của một ngày hội. Gần hai chục cô nữ sinh mặc áo dài đủ màu đang bao quanh bếp lửa của cậu Lân. Họ mang tới đủ các thứ và đang giúp các đồng chí anh nuôi của đơn vị nấu cơm chiều. Có lẽ bộ dạng mình lúc đó tức cười lắm, nên các cô cứ cười rũ ra. Một cô mặc áo dài tím mạnh dặn lên tiếng:
Thưa đồng chí chỉ huy! Đây là đinh Độc lập và máy bay của tụi Mỹ thì đã cút về bên kia Thái Bình Dưông hết trơn rồi ạ". "Xin lỗi các bạn - Mình lúng túng trả lời - có lẽ Tôi nằm mơ. Các bạn thông cảm. Chúng Tôi đã nhiều lần phải trả giá vì sự sơ suất khói lửa khi mà trên trời bọn không quân Mỹ làm mưa làm gió. Cho nên... cứ nhìn thấy khói là Tôi đã rựon cả người. Đó là một phản xạ có điều kiện, phải không các bạn. Nhưng... sao mà các bạn đến đây đông vui thế này?
-   Tụi em đến chúc mừng bộ đội giải phóng. - Cô gái áo tím đỡ lời các bạn - Chúng em có mang theo cả hoa. Nhưng... hoa đã bị nhầu nát hết cả rồi. Còn một ít quà bảnh, thuốc lá các má ngoài khu phô" gửi biếu mấy anh. Nhưng mấy anh đây không nhận, nói phải chờ lệnh của. ông chỉ huy.
Cậu Lân anh nuôi trưởng nháy mắt chỉ vào mình.
-   Thủ trưởng của bọn Tôi đó. Các bạn ra thuyết phục anh ấy nhận quà đi. Có cả thuốc lào đấy, thủ trưởng ạ.
-   Ôi thế thì hên quá. Tụi em đâu có biết anh là chỉ huy? - Cô gái quay lại ngoắt tay một cái, mấy cô liền mang tới những bộc, những gói bảnh kẹo chất đẩy xung quanh. Mình lung túng thật sự, biết làm thế nào bây giờ nhỉ. Trên chưa có chỉ thị gì về khoản này mà, cô gái mặc áo tím bước tới trước mặt mình, mặt đỏ bừng hai bàn tay cứ vò vào nhau.
Có lẽ cô phải thay mặt các bạn nói những lời chính thức:
"Thưa ông chỉ huy - Cô gái bối rối lên tiếng - Chúng em là nữ sinh của trường Lê Quý Đôn... ư... được... được bà con cô bác trong khu phố ủy thác ư... mang... quà tới... úy lạo... các chiến sĩ gọi là chút lòng thành của bà con... mong ông.,, chỉ huy... vui... lòng...” Gắng nói xong được mấy câu như vậy, rồi cô gái ù té chạy, nép vào phía sau lưng các bạn. Mình cũng lúng túng, nhưng phải liều thôi, mà muốn cho mọi việc trôi chảy, thì phải nghĩ cách làm cho nó bớt phần long trọng đi. Nghĩ vậy, mạnh dặn bước tới: "Vậy các bạn cũng phải cho phép Tôi đọc điễn văn đáp từ chứ? Nào, xin mời vị đại điện của các vị ra đây". Các cô gái lại rúc rích, đùn đẩy. Cô gái mặc áo tím đành phải đứng lên phía trước. Mình e hèm một tiếng, nháy mắt với mấy cậu anh nuôi và mấy cậu thông tin đang đứng ngó phía sau, rồi trịnh trọng lên tiếng: "Thưa vị đại điện và các vị trong đoàn. Thứ nhất, xin thay mặt toàn thể cán bộ chiến sĩ trong đơn vị cảm ởn tấm lòng của các vị và bà con cô bác. Qua các vị, Tôi xin gửi lời chúc mừng tới bà con... cô bác, chúc mừng thành phố Sài Gòn vừa được giải phóng”. Mọi người vỗ tay hoan hô. Cánh lính bịt miệng cô nín cười. Thứ hai
-   Mình tiếp tục bằng cái giọng trịnh trọng như vậy
-   "Tôi xin phép được khiếu nại với các quý vị đại biểu. Tôi còn trẻ thế này, lại chưa vợ vậy mà bị kêu là "ông" thì e rằng oan uổng quá - Cánh lính ở lên cười. - Các cô gái cũng rúcc rích cười theo. Cô áo tím vội chạy về phía sau lưng các bạn. Mình vẫn tỉnh bở và tiếp tục với giọng nghiêm chỉnh như vậy
-   Ấy, xin các vị trật tự cho. Mời vị đại điện đứng vào vị trí của mình đi chứ, quân đội chúng Tôi thì phải có trật tự... Bây giờ mới đến việc quan trọng nhất. Tôi cho rằng chúng ta đã làm xong phần nghi lễ, các đồng chí bộ đội, xin mời lại cả đây chúng ta có thể tiếp xúc thân mật với nhau chứ, phải không các bạn?.
Cánh lính được "mở barie" bắt đầu kéo tới tán rào rào, dĩ nhiên theo phép lịch sự mình phải tiếp xúc với vị đại điện áo tím, chỉ một lát sau thì mình biết tên cô ấy, biết cả nơi ở và cũng theo phép lịch sự, mình hẹn sẽ có một dịp nào đó ghé thăm gia đình...
-   Rồi cậu đến chứ?
-   Cậu hỏi một câu thừa hết sức. - Doanh mỉm cười • nếu không đến thì làm sao nên chuyện. Nhưng phải hai tháng sau điều đó mới xảy ra. Thú thực là mình hứa như vậy, rồi quên béng luôn. Hai tháng sau cũng tình cờ mà bọn mình gặp lại nhau trên một chuyến ô tô buýt. Cô ấy nhận ra mình và nhắc lại lời hứa, mình xin lỗi và buộc phải theo có ấy về thăm gia đình. Mọi việc bắt đầu từ đó. Nhà cô ấy cũng nghèo. Ông cụ làm nghề thuốc. Quê gốcở Quảng Đông, lưu lạc sang đấy từ hồi còn trẻ, lấy vỢ quê Nam Định, nhưng bà cụ thì đã mất từ năm bảy mươi hai... Sau giải phóng, Hoa xin đi học lớp sư phạm ngắn hạn rồi về dạy ở trưởng cấp một của khu phố. Gia đinh Hoa cũng không có ai tham gia ngụy quân, ngụy quyền nên khi bọn mình xin tố chức cho phép kết hôn cũng không có trở ngại gi lắm. Lính mình sống với nhau rất hạnh phúc thằng con trai của mình thì thật là tuyệt vởi. Hôm mình về tranh thủ trước khi lên chiến đấu trẻn này, nó đã lẫm chẫm biết đi và biết bi bô gọi bố. Tất cả là như vậy đấy, Tuấn ạ. Mình không có lý do gì để ân hận khi đã lựa chọn và mình tin rằng đã lựa chọn đúng hạnh phúc của mình. Vừa rồi, khi phía Trung Quốc gấy ra làn sóng "nạn kiều” một số khá đông người Hoa ở thành phố đã bở về nước... Nhưng... ông cụ nhà mình thì không. Vợ mình đã viết thư lên đơn vị cho mình và nói rằng: "Dù có thế nào chăng nữa thì cha con em cũng không rời bở mành đấy này, nơi cha em và đến lượt em đã tìm được hạnh phúc thực sự của mình". Không biết ở dưới thành phố người ta làm khó dễ gì cho ông cụ và mẹ con cô ấy không? Mình cũng lo lắm cậu ạ, đến như ở đấy, mình sống gần những người đồng chí đã từng vào sinh ra tử với nhau mà còn khó xử thế này, nữa là ở thành phố, nơi mà không khí chính trị đang rất phức tạp. Cậu là người bạn tốt và chân thành, cậu khuyên mình nên như thế nào đấy?
Doanh đã kết thúc câu chuyện cửa mình bằng một CÂU hỏi như vậy. Tuấn biết, thật giả đãi nếu khuyên bạn cứ hoàn toàn yên tâm, tin tương. Có rất nhiều lý do để nói rằng hoàn cảnh của Doanh hiện nay là đáng lo ngại. Ai đánh bảo đánh rằng danh dự của anh ấy sẽ không bị xúc phạm và những công lao của anh ấy sẽ không bị lãng quên? Liệu anh ấy sẽ sống ra sao khi phải xa đồng đội, xa những người hiểu mình, tin mình nhất? ở cái nơi nào đó mà anh ấy được điều động tới ở phía sau, liệu người ta có chịu để tâm sức mà tìm hiểu kỹ càng về một con người không? Hay chì nhìn thấy trong lý lịch có đồng chữ"vợ người Việt gốc Hoa" người ta đã vội vàng nhìn anh ấy bằng một cái nhìn thiểu tin tương, cơi mơ. Rồi đến lúc chính anh ấy sẽ mòn mới, chắn nản. Những công việc vô thương vô phạt mà người ta sẽ chất lên lưng anh ấy, sẽ giết dần những năng lực tiềm tàng trong con người anh ấy. Và,„ hình ảnh một trung đoàn trưởng tài giơi thông mình sẽ dần dần phai mơ trong tâm trí mọi người... Cái kết cục có thể sẽ như thế. Thật là, đáng buồn... *
-   Mình không biết nên khuyên cậu như thế nào đấu. Doanh ạ - Tuấn thành thực lên tiếng sau một hồi im lặng - Cậu là người có đủ bản lĩnh, có đủ trí lực để mà tìm ra cách xử sự hợp lý nhất trong hoàn cảnh hiện nay. Mình chỉ nhắc cậu một điều, đừng bi quan mệt mới và đừng để mất lòng tin. Đến một lúc nào đó tình hình có thể sẽ khác.
-   Đến lúc nào? Đến khi nào? - Tiếng Doanh thoảng trong gió - Chở được vạ thì má xưng. Nhung thồi, cậu cứ yên tâm. Mình chấp nhận mọi thử thách của cuộc đởi. Chỉ có điều đáng buồn là vào những ngày quyết liệt nhất, gay go nhất của cuôc chiến này thì mình lại buộc phải rời các bạn. Nghe tin tức từ dưới đơn vị báo về, có lúc mình đã phát khóc lên. Có những điểm chốt của trung đoàn mình hàng thắng trời nay không ngày nào anh em được nhô lên khỏi mặt đất. Địch dùng các phân đội nhỏ và hởa lực kiến suốt cả ngày lẫn đêm. Nước thì thiểu, mỗi lần đi lấy nước là một lần thương vong. Có đồng chí vừa kéo được túi nước về đến hầm thì gục xuống. Máu hòa lấn với nước. Cứ tình trạng này kéo dài thì bộ đội sẽ không còn đủ sức chiến đấu nữa đâu. Bây giờ cậu đã là tham mưu trưởng, cậu phải kiến nghị thế nào với cấp trẻn về cách đánh, chứ cứ cù cưa mãi thế này thì đến đất cũng không giữ nói đâu. Không nên coi thường kẻ thủ. Với lối đánh du kích này, lính ta đã chẳng quật ngã cả một đội quân vào loại manh nhất thế giới đó sao?' Phải mơ chiến dịch Lớn, phải tố chức các đợt tiến công trợc tiếp vào những tuyến phòng ngự của địch, glành lại thế chủ động. Tự kiềm chế đến thế LÀ đù lắm rồi. Lính ta đều là những người chỉ huy* lính ta thừa hiểu cái bất lợi của phương pháp phòng thủ thụ động này. Chiến tranh cò những quy luật khắc nghiệt của nó. Không thắng tức là bại.
Mình e rằng lính ta còn chưa hiểu thấu dã tâm của kẻ thù. Tham vọng của lính lớn hơn ta tương rất nhiều.
-   Đúng thế - Tuấn gật đầu đồng ý với nhận xét của Doanh - Mình cho rằng đã đến lúc lính ta phải có những biện pháp tích cực hơn.
-   Có lẽ phải chở đợi một thởi cơ chính trị nào đó.
Tuấn bỗng nhớ tới nhiệm vụ ngày mai của mình. Có lẽ. nó cũng ít nhiều liên quan đến cái mà Doanh vừa gọi là "thởi cơ chính trị", ở bên trong nội bộ bọn Pôn Pốt cũng đang xảy ra một cái gì đó. Có thể đó là sự rạn nữt, chia rẽ. Và, cũng sẽ đến lúc nhân dân Campuchia phải thức tỉnh. Anh định kể cho Doanh nghe về nhiệm vụ của mình, nhưng nhớ lởi dặn của sư trưởng anh lại thôi. Anh bỗng cảm thấy áy náy về điều đó. Có lẽ nào mình lại không tin tương ở Doanh? Nhưng vấn có những nguyên tắc không thể vượt qua được. Đúng thế, chính số phận của Doanh cũng đang bị điều khiển bơi những nguyên tắc nào đó.

[Nguyenthevinh0609]

Cám ơn bác nha! Một câu chuyện rất hay rất cảm động, em cứ chờ bài mới của bác mãi, nếu có thể thì bác cho e xin bản đầy đủ để đọc đỡ ghiền nhé, vã lắm rồi bác ơi. Cám ơn bác trước nha !

[danhthanh]

Chương mười bốn

”Đôi lúc lính ta cũng nên thử làm những cuộc trinh sát cho chính mình lính ta sẽ thấy ở phía trước không phải là ít những cạm bẫy. Lính ta đã từng đứng trước những ngả ba đường và băn khoăn tự hỏi: nên đi về lối nào. Nên xử sự thế nào đấy? Không có sự lựa chọn nào là ngẫu nhiều cả. Đối khi cũng xẩy ra những trưởng hợp như thế này. Lính ta làm những tín hiệu bảo sự nguy hiểm cho người khác, nhưng có khi loanh quanh, sau đó, rồi chính mình lại đạp phải mìn bẫy.”
Nhật ký của một người lính trinh sát.

I
Anh hoàn toàn không ngờ lại có một chuyến đi vội vã như thế này. Bảy giờ tôi có xe đi Sài Gòn. Sư đoàn trưởng yêu cầu anh đi kết hợp luôn cho tiện vì hai chiếc xe con của chỉ huy sư đoàn đều hỏng, không hy vọng gì được sửa chữa xong ngay ngày mai. Anh chỉ kịp nhào xuống đại đội trinh sát, giao cho Long và Chính một số công việc chuẩn bị cho đội trinh sát rồi vội vã lên đường.
Khi anh ra đến khu kho của hậu cần sư đoàn thì chiếc xe tải đã có hai ba người ngồi. Thấy anh tới, đồng chí trợ lý, chính sách vội nhẩy xuống nhưởng chỗ cho anh trẻn ca bin, nhưng anh vội vã xua tay:
-   Mình ngồi trẻn thùng cũng được. Xe chở gì thế?
-   Báo các thủ trưởng... - Anh trợ lý chính sách ngập ngừng - Toàn ba lô cả ạ.
-   Thế thì không sao. Anh cứ lên ca bin ngồi đi. Tôi ngồi dưới này cho thoải mãi.
-   Nhưng báo các anh... toàn là đồ của người chết cả đấy, sợ anh ngồi trẻn đó không tiện.
-   Thì đã sao? Đồ của người chết chứ có phải xác người chết đâu mà sợ?
Anh vừa nói vừa đu người nhẩy lên thùng xe. Trẻn xe quả thực đã làn chặt những ba lô. Anh vội xếp gọn lính lại dành lấy một khoảng trống rồi ngồi lọt thỏm vào đó:
-   Êm chắn! Thôi, đi đi ông tài ơi!
Chiếc xe rồ máy ầm ĩ, rùng mình một cái, rồi khật khưỡng lăn bánh trẻn con đường đất đầy ổ gà xuyên qua khu rừng glà. Đêm giữa thắng, có trăng nhưng trời nhiều mấy nên vấn tôi om om. Ánh đèn pha rạch hai luồng sáng gay gắt phía đầu xe. Trong thùng xe hầu như không nhìn rõ vật gì. Mỗi khi xe sập xuống một ổ gà những chiếc ba lô lại nẩy lên, nhẩy ào ào xuống người Tuấn. ”Mấy ông bạn này đến là mất trật tự". Anh vừa xếp lại chỗ ngồi của mình vừa lẩm bẩm. Nói chung, ba lô của liệt sĩ đều nhẹ, chỉ một tay xách. Có xuất hình như chỉ có cái vỏ ba lô và một bộ quần áo, nhẹ thòm thõm. Nhưng cũng có xuất hỏi đánh tay một chút, hẳn bên trong còn có cả cái vở chăn, bộ tăng võng, hay một vài cuốn sách. Có một chiếc ba lô khá nặng, cứ thình thoảng lại nhảy tốt xuống đầu Tuấn khiến anh rất khó chịu. Bên trong lại nghe lóc xóc tiếng kim khí nữa. Tò mò Tuấn nắn bóp một hồi là nhận ra một lô những thìa, dĩa, phuốc xét. Có lẽ bằng i nốc đấy. Cái tay này đến là kỳ quặc. Lại cả mùi nước hoa nữa, cái mùi nước hoa trận với mùi mồ hôi lính, mùi ẩm mốc của vải sợi, mùi khét của thuốc đạn, tạo nên một cái mùi tống hợp lởm Lợm. "Không khéo trong ba lô của cái anh chàng này có cả một đôi xu chiêng phụ nữ cũng nên. Một tay nhặt nhạnh có cỡ và nịnh đánh nữa. Rất có thể vợ anh ta là một cô bán cháo lòng hay bún chả ở một phố phủ phố huyện nào đó. Có trời mà biết bên trong cái ba lô to phình này còn có những gì nữa?" Anh đánh đánh cá một ăn một trăm rằng tay này không phải là lính chiến. Rất có thể là một tay quản lý hay anh nuôi hay một tay trợ lý nào đó của cơ quan trung đoàn. Hằng ngày ngoài những lúc bận công việc nhà binh ra anh ta cũng mất khá nhiều thì giờ để làm cho cái ba lô của mình mỗi ngày một căng! Có thể ở đầu giưởng anh ta còn có cả một cái hòm gỗ nữa. Tôi tôi, trước khi chui vào màn đi. ngủ, anh ta vấn cẩn thận bấm đèn pin mơ khóa chiếc hòm gỗ, rồi lục tục xếp. Và, trước khi ngủ say, thế nào anh ta cũng nghĩ tới chuyến phép sắp tới với tất cả sự thú vị của nó...! Nhưng rồi một quả đạn pháo vu vở, hay một quả mìn vớ vấn gài trẻn đường đến kho gạo!... Thế là tất cả chấm hết! Anh ta thì nằm lại vùng biên giới này, còn những cái thìa, dĩa, và những lọ nước hoa thì đang trẻn đường trở về. Nhưng thôi, dù sao cũng không nên nghĩ xấu về những người đã chết. Trong giấy báo tử của anh ta, người ta vấn cứ ghi đầy đủ những đồng chứ: "đã hy sinh dững cảm trẻn chiến trưởng biên giới Tây Nam vì sự nghiệp bảo vệ Tố quốc" kia mà. Nhưng dù sao cũng phải có gắng thoát khỏi cái mùi nước hoa này. Anh nghĩ vậy rồi vội vàng mơ xà cột lấy chiếc đèn pin ra. Phải loay hoay một hồi lâu anh mới nhét được chiếc ba lô cồng kềnh ấy lên phía đầu xe, chền kỹ nó xuống bên dưới. Làm xong công việc đó, anh thở phào nhẹ nhõm rồi trở lại chỗ ngồi của mình, mùi nước hoa vấn phảng phất đâu đó, nhưng không còn gay gắt như trước nữa. Xe cũng đó ra tới đường chính, đường êm hơn, xe đỡ xóc, anh duỗi hai cẳng chân và dựa lưng vào đóng ba lô cho giãn xương cót. Lòng anh cũng trở nên bình thản, thư thái hơn, có cảm giác mọi việc đều Ổn cả. Cuộc chia tay với Doanh hồi chiêu dưòng như không còn ám ảnh anh nữa. Sáng mai mình sẽ có mặt ở Sài Gòn, làm xong việc, nếu có thởi gian mình sẽ đến cơ quan tìm Thủy. Có lẽ cô ấy cung đã thu xếp Ổn thỏa cuộc sống của mình. Ý nghĩ vì cuộc gặp gỡ sắp tới khiến lòng anh dịu lại, tạm thởi xua tan những ấn tượng nặng nề mà anh đã thâu nhận được trong thởi gian vừa qua, khi tiếp xúc với những vấn đè phức tạp, rối ren của cuộc chiến tranh mới này. Thấp thoáng trước mặt anh lại hiện ra gương mặt dịu hiên, trẻ trung của Thủy, vẳng bên tai anh là tiếng hát, một điệu dân ca chan chứa tình người. Cuộc sống rồi cuổì cùng cũng phải tới cái đích ấy, đó là nghệ thuật và tình yêu, những điều kỳ diệu nhất mà con người đã khám phá và sáng tạo nên. Nhưng bên cạnh những điều kỳ diệu, con người còn phạm phải hàng ngàn điều ngu xuẩn mà một trong những điều ngu xuẩn ấy là chiến tranh và vũ khí nguyên tử, là nạn phân bịêt lính tộc cực đoan. Con người luôn hướng tới sự hoàn thiện, nhưng cũng đứng trước những nguy cơ hủy diệt. Ai sẽ cứu loài , người khỏi vực sâu của thảm họa? Không ai khác, chính con người phắi tự cứu mình. Nhưng bằng những khả năng nào để con người trẻn toàn thể hành tinh này có thể hiểu nhau,
thương yêu nhau.Phải chăng, một trong những khầ năng ấy là nghệ thuật và tình yêu? Đến một lúc nào đó, bằng một sức mạnh nào đó, con người sẽ được thức tỉnh, sẽ biết yêu thương nhau và quý trọng nghệ thuật,, Chợt nhớ nhưng sách của Pautôpsxki. Từ hôm lên biên đội này, mình không có thởi gian mà ngó ngàng đến. Những cuốn nhật ký, ghi chép, của Vương Đình Chiến đã thu hút hết tâm trí mình. Bên cạnh đó là bao nhiều sự kiện, bao nhiều ấn tượng nặng nề... cái nghĩa trang đỏ rực những hàng mộ mới. Những vềt quầng thâm trẻn đôi mắt cửa chị Thắm. Nỗi bất bình của Vinh, số phạn trớ trẻu của Doanh, chức vụ mới toanh và quan trọng. Rồi nhiệm vụ đột xuất những tâm sự và lối nhìn đầy hoài nghi của Trần Đức Chính đối với con người... Cuối cùng là chuyến xe thổ tả này với những chiếc ba lô của người chết, với mùi nước hoa xa lạ... Từng thứ ấy đã khiến anh mệt mới, quay cuồng, còn thởi gian nào để mà nhớ đến em; đến giọng hát dân ca và những trang sách củạ Pautôpxki? Con người qua là ngu xuẩn khi tiêu phí thởi gian và nảng lực vào những việc trời ơi, đất hỡi và làm khổ lẫn nhau... Ôi, buồn ngủ  Giá như chợp mắt được một lúc?' Lại cái mùi nước hoa chết tiệt. Sao mà chật chội thế nhỉ?,Ả phải thôi, trẻn xe này có đến hàng trăm con người đã bị loại ra khỏi cuộc chiến, bị loại ra khỏi cuộc đởi. chẳng lẽ mỗi người trong họ chỉ để lại một nhúm những thứ vô nghĩa thế này ư? Nhưng họ là những ai vậy? Họ đã sống như thế nào và đã chết như thế nào? Lại một chiếc ba lô nữa xã xuống đầu mình, thử xem là anh chẳng nào?
-   Tôi là Nguyễn Trưởng Sinh!
Tuấn dọi đèn pin và qủa là đúng cái tên ấy
-   Anh có nhìn thấy một vềt đạn xuyên từ phía sau lưng ba lô của tôi không dấy - Thường thường đối với người lính trẻn chiến trưởng, chết vi một viên đạn bắn từ phía sau thì thật nhục nhã. Nhưng anh nên biết rằng, trong cuộc chiến kỳ quặc này không ít những ngưởt đã ngả xuống vi những viên đạn bắn từ phía sau đâu. Cả dân tộc Campuchia chẳng đã bị phản bội, bị bắn từ phía sau đó sao?. Tôi đã hy sinh trong một trận bị phục kính. Bọn lính lẻn sang đất ta trong đêm và sáng hôm ấy, khi lính tôi kết thúc cuộc họp từ ban chỉ huy trung đoàn về thì bị lính phục kích dọc đường. Lính nổ vẻn vẹn có mấy loạt súng, hai người chết, một người bị thương. Đấy, tôi đã ngã xuống vì bị viền đạn bắn từ phía sau lưng chứ không phải là mđã anh đũng hy sinh9 mà đã mbất thần ngă xuống*. Đau đớn và tức tưởi làm sao? Dân gian ta có cái 'chết đuối trẻn đĩa. Tôi là một kẻ như vậy. Anh có thì biết tôi đấy, trong khắng chiến chỗng Mỹ tôi đã từng chỉ huy một đại đội thọc sâu...
Tôi biết anh qúa đi, Nguyễn Trưởng Sinh, đại đội trưởng đại đội 7. Trong hội nghị tống kết chiến dịch Kon Tum năm bảy hai, anh đã sỉ vả cánh trinh sát lính tôi một trận ra trò. Anh nói lính tôi là những thằng mù, đã hoàn toàn không nắm được cách bố trí của địch trong căn cứ biệt kích Lôi Hổ, để đến nỗi, các anh đã khốn đón mới lui ra được. Đứng thế, đó là lần duy nhất tôi đã sai lầm. Tôi đã giao nhiệm vụ trinh sát cái căn cứ qủan trọng này cho một kẻ hền nhất. Và, tôi đã tin vào cái sơ đồ bậy bạ của hắn.
...

[danhthanh]

...
   Anh còn nhớ như vậy là rất tốt. Tôi cho rằng lính ta mới chỉ chúi mũi vào những thành quả hít nó, ngửi nó đến chắn chê. Chứ lính ta ít chịu học nhữngg bài học của sự thất bại. Thực ra, à sự thất bại, thua lỗ có nhiều cái đáng để ta phải học hơn là ta vấn tương. Trở lại cái ngạn ngữ "chết đuối trẻn đĩam, tôi đã không ngả xuống trong những trận kiến long trời lở đót mà ngả xuống trong một trưởng hợp và vấn như thế đấy. Một cái chết vỗ duyên hết sức! Nhưng, nếu tin rằng người ta phồn nhiều kết thúc cuộc đởi trước khi cái chết sinh học xẩy ra thi có lẻ tôi sẽ được an ủi. Tôi đã sống một cuộc sống có ý nghĩa cho đến cái phút chót. Tất cả cuộc đởi tới đều đẹp... trừ cái chết. Nhưng thôi, với tôi dù sao mọi việc đã kết thúc. Nhưng... tôi còn có một điều cần đến sự giúp đỡ của anh đầy.
-   Liệu tôi có thể làm gì được cho anh đấy?
-   Một việc cực kỳ đơn giản, trong ba lô của tôi có một cức thư viết về cho bà vợ qúy hóa của tôi. Cức thư ấy rất có thể giết chết một con người, nếu như người đó còn liêm sỉ. Cô ăy đã phản bội tôi đã ăn nằm với một kẻ khác và... nhưng thôi điều đó với tôi bấy giờ chẳng còn gì quan trọng nữa. Nó là vấn đề của nhừng người đang sống. Hãy để những người đang sống tự thu xếp lấy theo cách của họ. Vì vậy cức thư ấy bấy giờ không cần thiết nữa, anh hãy lấy nó ra mà đót đi giúp tôi. Hãy cứ để cho cô ấỵ, cho mọi người tin rằng tôi chưa hề biêt chuyện gì xảy ra với cô ấy trước khi tôi ngã xuống. Như vậy, họ sẽ đỡ cảm thấy có lỗi hơn... Cũng may mà tôi chết! Nếu tôi còn sống trở về thì cô ấy sẽ khổ và kẻ kia sẽ ăn một phát đạn. Tôi đã chuẩn bị đầy đủ cho cái ngày trở về khủng khiếp ấy. Và cũng có thể, sau khi giết hắn xong, tôi cũng sẽ tự kết thúc cuộc đởi mình bằng một viên đạn. Như thế thì nhảm nhỉ hết sức. Cũng may, tôi đã chết và cuộc đởi bớt đi một tấn bi kịch kiểu Ôtenlô. Như vậyf ở một khía cạnh nào, cái chết của tôi đã bớt đi màu vẻ ảm đạm, phải không anh bạn ? Tôi đã chết vì một viên đạn bắn từ phía sau lưng. Tất cả đều ở phía sau lưng. Còn cái chết củà người bên cạnh tôi đấy thì khác, cậu ta chết như mặt người anh hùng.
. Như một người anh hừng có nghĩa chưa phải là một người anh hùng phải không anh?- Một
giọng khác vang lênThì cậu còn cần cái quái gì nữa? Danh hịêu anh hùng ư. Có thể người ta sẽ truy tặng cho cậu, cậu xứng đáng được như vậy lắm. Một mình quần nhau với cả đại đội địch cho đến khi bộ đội ta từ phía sau lên chỉ viện kịp thởi giữ vững được trận địa. Như thế là anh hùng chứ? Nhưng vì sao cậụ lại trúng đạn khi mà hình như bộ đội ta đã lên đến chốt -
-   Không phải trúng đạn đâu. tôi kiệt sức. Khi nghe tiếng bộ đội ta xung phong và nhìn thấy những người đồng đội lao lên trẻn trận địa, tôi thểt lên một tiếng rồi ngã vật xuống. Có một cái gì đó bóp chặt lấy tim tôi. Hình như tôi bị đứt mạch máu não. Vì sướng qúa hay vì sợ qúa, tôi cũng không biết. Nhìn xuống sưởn đôi thấy xác địch chồng đóng lên nhau tôi cũng có thể chết khiếp được chứ. Cái bọn ngu xuẩn ấy cứ ào ào xông lên, trong khi tôi có cả một khẩu đại liên, một hầm lựu đạn. Hai cậu cùng tố với tôi đi lấy nước không kịp về. Tôi còn biết làm thế nào nữa. Tôi chồm tới khẩu đại liên và bắn như đổ đạn vào đội hình đich. Tôi chưa từng thấy một cuộc xung phong nào ngu ngốc đến thế. Lính định nuốt chửng tôi nhưng tôi đã kịp xòe lông xòe cánh ra. tôi phạt lính đó gục như chém chuối. Vừa bắn tôi vừa hét "Cũt đi đồ ngu, lính bay chết hết bấy giờ". Nhưng lính nó vấn xông tới. Tôi vừa bắn vừa ném lựu đạn như một cái máy. Thế đấy! Anh hỏi tôi lúc ấy có sợ không à!
-   Tôi không biết nữa. Có lẽ vì sợ mà tôi chiến hăng như vậy... Giá như bộ đội ta không lên kịp thì Có lẽ tôi cũng chết, hoặc bị trúng đạn, hoặc vì kinh khiếp khi nhìn thấy qúa nhiều xác chết dưới chân mình. Đằng nào thì tôi cũng đã trả xong món nở Giá như tôi còn sống, rất có thể sau trận đó tôi sẽ phát tỏm khỉ nhìn thấy khẩu súng. Vày rất có thể vi thế mà tôi chuồn, trở thành một kẻ đào ngủ bị mọi người nguyền rủa. Còn tôi chết thì anh có thể cứ yên chí mà gọi tôi là người anh hùng. Tôi không còn cờ thởi cơ mà phạm sai lầm khuyết điểm nữa Tôi đã chấm dứt cuộc đởi mình một cách hoàn hảo trong ba lô của tôi thì không có cái quái gì đáng giá. Đến một lá thư tình cũng không. Tôi chưa kịp yêu ai, vì thế mà đối với tôi mọi việc trở nên đơn giản hơn. Tôi chỉ còn một người thân, đó là bố tôi, ông có thể đau đớn đôi chút. Nhưng ông can quái gì đến sự hy sinh của tôi ? Cái chết của tôi chỉ có lợi cho vợ của ông ta, bà dì ghẻ qủy hóa của tôi. Bố tôi cũng là một trong những người đã tiến vào giải phóng Sài Gòn năm một chín bảy lăm. Mẹ tôi mất từ năm bảy hai. Trong suốt những năm ông đi đánh giặc thì mẹ tôi nuôi tôi, cho tôi ăn học. Năm bảy sáu bố tôi về kéo theo tôi vào Sài Gòn. Năm sau ông ấy lấy vợ. Bà ta là con gái qúa lứa lỡ thì của một gia đình tư sản ở Sài Gòn. Ông lấy bà vì tình yêu, có thể như thế. Nhưng gia đình bà ta gả con gái cho ông trung đoàn trưởng Cộng sản là vì cần cái thế chính trị của ông. Với sự giúp đỡ của bố tôi gia đình ấy đã tiến hành một cuộc "cải tạo hòa bình". Nghĩa là không mất đi cái gì ngoài một số tài sản cô con gái mang về nhà chồng, nghĩa là trở thành "chiến lợi phẩm" của bố tôi. Để trả cái giá ấy, bố tôi bị hạ tầng công tác rồi năm sau thì về hưu bà vợ ông vấn tiếp tục làm ăn, buôn bán như không có gỉ xảy ra". Tôi ớn tận cổ cái tính bạc nhược của ổng bố tôi và căm ghét sự đầu hàng của ông ấy. Tôi xin đi bộ đội khi còn thiểu nửa năm tuổi. Khi biết tôi đi bô tôi thì bùôn, còn bà dì ghẻ thì vui như mơ cờ trong bụng. Cái "thể chinh trị" của bà đã được cũng có thêm một bước. Và bấy giờ, họ trở thành gia đình liệt si! Nếu tôi được tuyên dương anh hùng thì thật là tuyệt! Bà vợ qúy hóa của bố tôi sẽ làm cho cả Sài Gòn náo động lên vì sự việc lừng lẫy ấy cho mà xem.
Sao anh nhìn cuộc đởi bằng đôi mắt ảm đạm thế, anh bạn trẻ.
-   Chẳng qua là tôi đã phải tiếp xúc với cuộc đởi ở cái nơi tôi tăm nhất của nó. Tôi biết được cuộc sống xung quanh tôi vấn đẹp, vấn xanh tươi con người vấn thương yêu nhau và đã cùng • nhau đấu tranh để đi tới một tương lai tươi sáng. Chiến thắng năm 1975 mơ ra cho dân tộc một thởi kỳ sáng lạn.. Nhưng lại là sự bắt đầu những nỗi bất hạnh của tôi. Điều đó có gì là khó hiểu đâu? Tôi không tiếc sự hy sinh của mình cho Tố quốc, cho dân tộc. Nhưng... tôi ngờ rằng trong vụ này Tố quốc thi được ít mà cái gia đình biển lận kia thì được như Thủ trưởng ngồi cạnh lính ta đây là một người đang sống, thủ trưởng sẽ có thởi gian đề mà suy ngẩm về mọi điều. Tôi có thể là một kẻ thiển cận, nhưng nếu có thể được đê dạt nguyện vọng tới nhừng người đang sống thì tôi chỉ xin có một nguyện vọng, đừng tuyên dương công trạng của tôi, hãy để tôi hy sinh như một người chiến sĩ vô danh.
-   Thế còn các bạn? Những người đang ngồi xung quanh tôi đấy, mọi người cũng lên tiếng đi chứ?
-   Những sự hy sinh của bản thân lính tôi không đủ để nói với những người đang sống một điều gì hay sao?
Biết thế nào là đủ? Những người đang sống là những người dễ phạm sai lầm. Anh chủ nhiệm trinh sát có đồng ý như vậy không? Vậy thì lính ta phải bằng cách nào đó nhắc nhỏ họ hãy sống cho ra sống!
-   Hãy nhìn xa hơn tầm bắn của tất cả các loại vũ khí.
-   Hãy trung thực và yêu thương nhau.
-   Đừng có qúa nhiều tham vọng
-   Hãy nghiêm khắc với phụ nữ nhưng hãy yêu thương họ.
-   Hấy cảnh giác với đồ đạc và tiện nghi.
-   Thế còn quyền lực ?
-   Đũng thế.  Hãy nhắc họ ring, hãy coi chừng quyền lực.
-   Còn chiến tranh 0
-   Không phài trò đùa - Một thi sĩ đă viết như vậy. Các nhà thơ sẽ có trãch nhiệm nhắc nhỏ nhân loại.
•   Thế còn các loại nước hoa, đồ lót của phụ nữ và thìa dĩa?
Một giọng nam cao trỗi lên và sau đó là những tiếng cưởi rộ. Chiếc xe xô nghiêng xô ngửa. Những gương một dày dạn, rạm nắng. Không một thoáng mệt mới. Gió ào ào thôi, cát bụi mù mịt. Mặt trời đỡ rực trẻn đàu. Đoàn xe vấn lao đi vun vút. Có lẽ đường còn xa lắm, gian nan vất vả lắm. Vì vậy, vấn phải kê chuyện tiếu lâm, vấn phải hài hước. Tiếng cưởi sẽ mang lại một năng lực tâm thần đề giủp lính ta vượt qua những giờ phút căng thẩng của chiến tranh.
-   Thôi nhẽ - Các bạn... Để tôi kể câu chuyện này cho mà nghe, ở làng tôi có một anh chàng...

[danhthanh]

Chương mười lăm
-   

"Khả năng ứng phó với những điều bất ngờ có lẽ là một trong những phẩm chất quan trọng của người lính trinh sát. Để có được khả năng ấy, trước hết phải tập làm quen với ý nghĩ: không có điều gì là không có thể xảy ra. Và phải tập cho mình một khả năng không ngạc nhiên trước bất kỳ một điều gì, kể cả những điều có vẻ như kỳ quái nhất..."
-   Nhật ký của một người linh trinh sát.

-   I
-   Anh được đưa tới một căn phòng lộng lẫy với những chùm đèn, những tấm gương lớn và những màng tưởng ép gỗ, những bộ xa lông bọc da và nền đã hoa mát lạnh, bóng loáng. Mọi thứ đồ đạc bầy trong căn phòng này đều tuyệt đối hợp lý. Ngay cả chiếc gạt tàn thuốc lá, trông như một chiếc thuyền nhỏ bằng pha lê cũng sáng trưng khiến anh lập tức nghĩ rằng khách mới tới phải băn khoăn ngập ngừng trước khi gạt tàn thuốc lá về. cái vật xinh xẻo đến nhưởng ấy. Anh đại úy trẻ và đẹp trai, với bộ quân phục là phẳng, với đôi giầy đen bóng, cũng rất hợp lý trong cái phòng khách sang trọng này. Anh ta trân trọng đón lấy chiếc mũ của Tuấn và cẩn thận đặt nó lên chiếc giá ở góc phòng rồi quay lại, nở một nụ cưởi tươi rõi:
-   Mời anh ngồi. Có lẽ ta phải chờ một lát. Đồng chí đại tá trưởng phòng còn đang bận hội báo.
-   Không sao đồng chí ạ. Tôi quen chờ đợi rồi mà.
-   Ở đâu đó người ta đã nói rằng "chờ đợi .'là một nghệ thuật vĩ đại " mà.
Anh đại úy đẹp trai vừa nói đùa vừa cẩn thận bỏ một nhúm chè vào ấm chuyên, rồi cũng cẩn thận và trang trọng như vậy anh rót nước sôi vào ấm, khéo léo đến mức Tuấn không hề nghe thấy tiếng nước xối.
-   Anh vừạ ở trẻn biên về đấy à?
Anh đại uy hỏi, có lẽ chỉ để cho nó có chuyện trong khi chờ trà ngấm.
-   Vâng- Tuấn uể oải trả lởi- Tôi hành quân suốt đêm qua. Đi nhỏ một chiếc xe tải chở đồ cho liệt sĨ của ban chính sách sư đoàn.
-   Vất vả nhỉ?
-   Cũng bình thường, lính chiến chúng tôi thì vả vật thế là thường.
-   Ngày xưa bọn tôi cũng từng thức trắng hàng tuần mà cũng chẳng sao?
-   Ngày xưa là ngày nào?- Tuấn hỏi lại với cái giọng có lẽ không thân thiện cho lắm. - Anh nói cứ như một ông cán bộ kháng chiến đánh Tây không bằng ấy.
-   A ! ha Anh đại úy trẻ bỗng phá lên cưởi- Đúng thế, đôi khi tôi có cảm tương là cái thời đánh Mỹ oanh liệt của chúng ta đã đi qua từ thờitám hoánh nào ấy rồi!
-   Bơi vì bấy giờ các anh sống khác ngày trước nhiều qúa chứ sao?
-   Khác là khác thế nào?
-   A... là tôi nói điều kiện sống ấy. Nhưng xin lỗi, cái mà anh gọi là ngày xưa ấy  nghĩa là thế nào nhi?
•   Nghĩa là tôi cũng đã có một thời cầm súng theo đúng với nghĩa đen của cái khái niệm này. Tôi cũng có quyền như anh, nói về những ngày tháng oanh liệt ấy với tất có lòng tự hào.
-   Anh cũng đã từng ở mặt trận sao?
-   Chín năm, vừa đúng bằng độ dài thời gian cuộc khắng chiến chống Pháp của các cụ ngày xưa. Như vậy là ít sao?
Tuấn im lặng. Anh hỏi hồ nghi cái điều mà anh đại úy trẻ tuổi và đẹp trai ngồi trước mặt mình vừa nói. Hình như cái đảng vẻ chải chuốt và gương mặt trắng trèo của anh ta đã đánh lừa anh.
-   Anh uống trà đi. Có lẽ bọn ta còn phải đợi ít phút nữa đấy. Hình như anh đang nghĩ rằng, cái ngữ như tôi thì hẳn là chưa bao giờ được ngửi mùi thuốc súng, phải không? Nếu vậy, xin lỗi, anh lầm to rồi đấy. Tôi đã là lính cầm súng, suốt chín năm trời ròng rã đó, mà là lính đặc công ven thành Sài Gòn này. Nói thế có lẽ anh đã hiểu ngay là như thế nào rồi. Cái phòng khách mà lính ta đang ngồi đấy, tôi đã biết từ năm sáu mươi tám kia, đồng chí thiểu tá ạ. Tôi chết hụt ở cái phi trường Tân Sơn Nhứt này ít nhất cũng ba lân rồi.
-   A...! Tuấn thở dài nhẹ nhõm- Vậy ra, lính ta là đồng nghiệp. Lính đặc công, trinh sát với nhau cả, qủa thực là tôi có hơi chủ quan.
-   Cảm ơn anh đã thành thực. Anh vừa nhắc tới sự khác nhau giữa những điều kiện sống. Nhưng biết làm sao được? Lính ta đã giải phóng miền Nam, đã tiếp thu cả một gia tài đồ sộ của địch trong đó có cái căn phòng này. Chẳng lẽ chúng ta phải tháo gỡ bất tiện nghi, làm cho nó xấu bất đi, méo mó bớt đi, cho nó có cái vẻ giản dị, hợp với khẩu vị kham khổ của con nhà cách mạng hay sao? Ngược lại, lính ta phải thừa kế và sử dụng lính một cách thích hợp. Lính ta ít nhiều cùng phải thay đổi cách sống xô bồ, cẩu thả của mình trong những năm ở chiến trưởng để phù hợp với không khí văn hóa này, với cuộc sống hòa bình của cả đất nước Anh vừa ở mặt trận về nên tôi có thể tha thứ cho anh khi anh đặt đôi giầy đầy bụi dưởng như thế kia lên nền đá hoa này. Nhưng, nếu anh là người ở đấy thì không thể như thế được. Tôi xin lỗi anh vì sự thẳng thắn của mình, nhưng vì lính ta cùng là lính trinh sát cả.
-   Không sao- Tuấn vội xua tay- Tôi thích như vậy. Lính ta hãy nói chuyện như những nguởi lính trinh sát:
-   Tôi là dân Hà Nội gốc. Ngay cả trong những năm chiến tranh tôi cũng luôn có gắng sống cho đàng hoàng trong chừng mực mà chiến trưởng có thể cho phép. Và cũng chính vì cách sống ấy mà tôi luôn bị người ta chụp cho cái mũ "công tứ bột”, "tiểu tư sản "... Thôi thì đủ cả. Nhưng biết làm thế nào được? Nguyên tắc sống của tôi là không thể tha thứ cho sự bừa bãi, được chăng hay chớ, không được phếp lấy nê, đổ lỗi cho chiến tranh vì cách sống tùy tiện của mình. Tôi biết về anh rất ít, nhưng tôi tin rằng anh có thể hiểu được tôi chứ?
-   Tôi hiểu.
Tuấn vội đáp và bắt đầu cảm thấy mến con người nàỷ. ở anh ta rõ ràng có "chất lính trinh sát", đó là sự rạch rồi sòng phẳng.
-   Tôi cũng tán thành những quan điểm sống của anh- Tuấn Mỉm cưởi nhìn thẳng vào mắt của người
đồng độí. Có lẽ, là trong tôi đã xuất hiện đổi chút ghen ty khi nhìn thấy sự sang trọng nề nếp ở đấy. Anh nén thông cảm với người vừa ở một trận, ở cái nơi mà mọi thứ đều xộc xệch trở về. Khi bước vào căn phòng này, tôi lập tức nghĩ ngay rằng: được chiến đấu bảo vệ Tố quốc trong cái căn phòng đầy đủ tiện nghi như thế này thì thật tuyệt!
Anh đại úy phá lên cưởi:
-   Một ý nghĩ tuyệt vởi- Anh vung tay lên hào hứng tiếp- Năm sáu mươi tám, cùng với tố đặc công luồn sâu vào căn cứ này bọn tôi đã nằm ở cái vưởn hoa ngoài kia mà nhìn vào căn phòng này. Lúc đó tôi chỉ muôn tống cho nó một trái B.40 cho bõ gét. Không ai có thể ngờ được rằng, chưa đầy chục năm sau mình lại tới làm việc ngay trong cái căn phòng đó. Trong tất cả mọi điều hạnh phúc mà tôi đã có thì đấy cũng là một điều hạnh phúc; phải không anh ? Còn một điều thú vị nữa, xin kể luôn với anh, tôi còn có một căn hộ gia đình ở ngay trong căn cứ này. Và kỳ lạ thay, đó chính là nơi tôi đã bị thương khi vào tiến công sân bay này lần thứ hai. Hồi đó, nơi ấy là khu nhà ở của bọn thợ sửa chữa máy. bay. Nếu khi nào anh có dịp tới thăm gia đình tôi, tôi sẽ chỉ cho anh xem cái cây vú sữa ấy, máu của tôi đã nhuộm đỏ cả một vạt đất dưới gốc cây. Bấy giờ cứ mỗi khi nhìn thấy cái cây ấy xanh tươi, ra hoa kết trái là tôi lại nghĩ rằng, chính máu của tôi đã tạo nên cái tươi tốt ấy. Anh thấy cuộc đời có thú vị không?
-   Tuyệt qúa, anh qủa là người hạnh phúc thâtí Chị ấy là người trong này chứ?
-   Không, cô ấy là người ngoài kia. Cũng là dân Hà Nội như tôi.
-   Chị ấy làm gi ở trong này?
Cũng là sĩ quan như cánh ta.
Anh đại úy trẻ nháy mắt cưởi.
-   Sẽ thú vị hơn nữa khi anh biết rằng cô ấy cũng là lính trinh sát.
-   Trinh sát?
Tuấn thốt lên vì ngạc nhiên.
* - Chứ sao? Nhưng cô ấy không làm cái việc bò vào hàng rào căn cứ địch như cánh ta. Cô ấy là sĩ quan trinh sát điện tử. Nàng dùng tai thần và mắt thần theo dõi địch chứ không thuộc trưởng phái trinh sát cổ điển như cánh ta.
-   Anh .qủa là người hạnh phúc.- Tuấn nhắc lại một lần nữa với đôi chút ghen tỵ.
-   Tôi cũng luôn nghĩ như vậy.- Anh đại úy vui vẻ gật đầu xác nhận rồi nói thêm- Bao giờ tôi cũng tìm được niềm vui, tìm được hạnh phúc, ngay cả trong những lúc tương như bất hạnh nhất.
-   Anh đã trải qua những lúc như vậy ư?- Tuấn hỏi với đôi chút tò mò.
-   Có chứ". Anh đỗ bao giờ bị tình nghi là đầu hàng, phản bội chưa? Tôi thì đã trải qua cảnh ngộ ấy lồi đấy- Tôi đã từng bị địch bắt. Rồi tôi đã tìm cách trốn thoát được. Nhưng khi trở về đơn vị thì không ai tin rằng tôi có thể trốn được. Họ nghĩ rằng tôi đã bị địch mua chuộc và tính thả tôi ra để mưu tính một việc gì đó. Bị đồng đội nghi ngờ thật là buồn, nhưng tôi không mất tinh thần. Tôi tin rằng, rồi mọi việc sẽ sáng tỏ. Và có lẽ chính niềm tin đó đã giúp tôi vượt qua được thứ thách.
-   Tôi thật không ngờ anh lại từng trải đến thế- Tuấn thành thật thú nhận- Khi mới tiếp xúc với anh, tôi nghĩ rằng đấy hẳn là một vị sĩ quan cây cảnh, sinh ra chỉ để mà làm cái việc đón rước khách khứa ở các văn phòng cơ quan cấp trẻn. Tóm lại là một anh chàng lính văn phòng mẫu mực, một kẻ may mắn và...
-   Đấy, anh thấy chưa?- Anh đại úy nhún vai.- Ngay cả lúc này tôi cũng đang gặp may đấy. Thật là tuyệt khi lính ta có thể hiểu nhau nhanh đến thế. Thôi, đã đến lúc tôi phải tự giới thiệu với anh, tôi là Trần Quốc Bảo, đại úy, sĩ quan quân báo, người có nhiệm vụ làm trợ thủ cho anh trong nhiệm vụ sắp tới.
-   À!- Lại một lần nữa Tuấn reo lên vì ngạc nhiên.
-   Còn anh, tôi đã biết sơ bộ đôi chút. Anh đã nhiều năm làm chiến sĩ trinh sát, làm đại đội trưởng trinh sát rôi làm chủ nhiệm trinh sát sư đoàn. Sau Năm bẩy mươi lăm anh được cử đi học. Chưa tốt nghiệp thì đã bị gọi về nhưng vấn được phong quân hàm thiếu tá và vừa được bổ nhiệm chức trưởng phòng tham mưu...
-   Không ngờ.- Tuấn lác đầu cưởi- Thật không ngờ anh biết rõ về tôi đến thế. Thực tình tôi cũng không hy vọng tìm được điều gì thú vị ở cơ quan tiền phương Bộ. Ai ngờ được làm quen với một người như anh... Hóa ra các anh không đến nỗi... xa đơn vị cơ sỞ cho lắm
-   .
•   Đây với quân đoàn anh có gì là xa đâu? Một Cũ tê lê phôn là có ngay được những lượng thông tin cân thiết. Hơn nữa tôi cũng mới à trẻn quân đoàn về chiều hôm qua. Tôi bị gọi về gấp và vừa biết nhiệm vụ cùa mình sáng nay thôi. Bấy giở thì chung ta cùng đợi đồng chí đại tá.  Tuấn  vấn chưa hết xúc động vì sự chuyển biến đột ngột của cuộc gập gỡ này. Anh vừa lập bập điếu thuốc hút vừa liếc nhìn gương mặt vấn thản nhiên của Bảo. Anh chàng này cừ đấy, anh ta quả là đã chơi mình một vố ra trò.
*   Có anh đi cũng với lính tôi thì hay qúa.- Tự nhiên Tuấn lại muốn khơi chuyện- Anh sẽ giúp chúng tôi được nhiều việc...
-   Không nhiều lắm đầu, anh Tuấn ạ. Nhiệm vụ của tôi là làm phiên dịch tiếng Campuchĩa cho các anh, nếu cần thì cả tiếng Anh, tiếng Pháp nữa. Ngoài ra, anh có thể coi tôi là có vấn về những vấn đề văn hóa xã hội Campuchia. Mấy thắng gần đấy tôi đã kịp đọc được kha khá.
-   ồ, như thế thì nhất rồi! Cấp trẻn qủa là biết lính tôi cần những gì?
-   Đúng thế! Không phải tất cả các vị thủ trưởng ở phía sau đều là những ông quan liêu cả. ở đâu cũng có những người biết làm việc, anh Tuấn ạ. Dĩ nhiên, số ấy không phải là nhiều nhưng cũng không đến nỗi qila hiếm. Nếu không, lính tráng làm sao có thể thắng được Mỹ? Mấy năm gần đấy công tác ở cơ quan Bộ tống tham mưu tôi đã giác ngộ ra nhiều thứ. Trước hết, tôi đã gột được khá nhiều tư tương "chiến hào chủ nghĩa". Nghĩa là tôi đã hiểu rằng, cuộc chiến đấu ở phía sau người chiến sĩ xung kích không hề đơn giản một chút nào. Lính ta còn biết qúa ít về cuộc chiến đấu ấy. Ví dụ như với cuộc chiến tranh mà lính ta đang tham gia đấy chẳng hạn. Trong khi các anh mất ăn mất ngủ ở chiến hào thì mấy thắng nay, sở chỉ huy tiền phương của Bộ cũng như ngồi trẻn đóng lửa. Các vị thủ trưởng bỗng trở nên cực kỳ khó tính. Những cuộc tranh cãi liên miên vấn diễn ra ở các phòng họp... Lính ta đang đứng trước một cuộc chiến tranh hoàn toàn mới lạ. Các cơ quan chiến lược đang đi dần đến một kết luận quan trọng. Đó là đốivới bọn Pô:i Pốt thì không những không thể giải quyết vấn đề bằng thương lượng hòa bình mà thậm chí không thể chấp nhận sự tồn tại của một chế độ kỳ quái đến như thế. Lính ta không chỉ nghĩ đến chuyện phên dậu nước nhà mà còn phải nghĩ đến khả năng phải chiến đấu để cứu cả một dân tộc, một cuộc cách mạng đang bị phản bội một cách trắng trợn, và táo bạo.
-   Đúng vậy! Tuấn gật đàu tán thành những điều mà Bảo vừa hé mơ- Cậu Chiến bạn của mình, chủ nhiệm trinh sát sư đoàn vừa hy sinh cũng đã ghi trong nhật ký của cậu ấy những ý kiến tương tự.
-   Thế đấy!- Bảo mỉm cưởi vỗ nhẹ vào vai Tuấn Cũng dễ hiểu vì sao nhiệm vụ của lính ta lại được cấp trẻn đặc biệt chú ý. Nhưng kìa, đại tá đã về kia rồi. Anh nên nhớ rằng thủ trưởng của lính ta cũng là một người lính trinh sát, không có điều gì qua nói mắt ông ấy đâu.

[danhthanh]

II
Mười một giờ trưa họ rời phòng làm việc của đồng chí đại tá. Bấy giờ thì họ đã trở nên thân thiết như đã quen biết nhau lâu lắm rồi. Đồng chí đại tá, với con mắt tinh đởi đã nhận xét rất chính xác:"các anh có thể làm việc được với nhau đấy". Tuấn cũng tin là như vậy và anh cảm thấy hoàn toàn yên tâm khi có một trợ thủ như Bảo ở* bên cạnh. Bảo có một trí nhớ thật tuyệt vởi. Những tài liệu quan trọng, Bảo chỉ đọc qua một vài lượt là thuộc. Chính vì vậy mà chỉ trong vòng vài bốn thắng anh đã có thể nắm khá vững tiếng Khơ me. Những hiểu biết khá sâu sắc về lịch sử văn hóa xã hội và phong tục tập quán của nhân dân Campuchia mà Bảo nắm khá vứng khiến Tuấn phải ngạc nhiên và thắn phục. Trước Bảo, anh mới biết mình có nhiều hạn chế. Anh bỗng thấy tiếc những năm học tập vừa qua. Đáng lý, nếu coi trọng việc học tập hơn nữa, anh có thể bù đắp được khá nhiều lỗ hổng văn hóa cho mình. Cuộc trao đổi phân tích tình hình sáng nay ở phòng làm việc của đồng chí đại tá đã giúp Tuấn có một cái nhìn khái quát hơn về những nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh lần thứ ba, trẻn bán đảo Đông Dương này, những tương quan của nó và những khả năng diễn biến của nó. Anh bắt đầu tin rằng những gì đang diễn ra trẻn biên đội hai nước không chỉ đơn thuần là vấn đề đất đai lãnh thổ. Một thế lực phản động quốc tế đã xuất hiện và cuộc đối đầu giữa thế lực ấy với những lực lượng cản trở bước tiến tới tham vọng của nó là điều không thể trãnh khỏi. Dân tộc ta đã phải chấp nhận cuộc đối đầu ấy, đó cũng là một lựa chọn lịch sử. Bọn Pôn Pốt đã trở thành tên lính xung kích cho những thế lực phản động đó. Đó cũng chính là nỗi bất hạnh của nhân dân Cămphuchia Cuộc chiến đấu của lính ta vì thế đã vượt ra ngoài khuôn khổ thông thường của một cuộc chiến đấu bảo vệ TỐ quốc. Điều đó đặt ra hàng ngàn vấn đề mới mẻ và phức tạp, không chỉ một sớm một chiều đã có thể nhận thức được hết.
-   Anh suy nghĩ gì thế?
Tiếng Bảo chợt vang lên cắt đứt dòng suy tương của Tuấn.
-   Về những điều mà lính ta vừa nghe đồng chí đại tá phân tích. Tôi thấy cần phải suy nghĩ môt cách nghiêm túc về tất cả những điều ấy. Anh cũng biết đấy, tôi cũng chỉ mới chân ướt chân ráo vào chiến trưởng... Nhưng tôi cảm thấy có nhiều vấn đề mà ở dưới các đơn vị người ta nhận thức chưa thật đúng. Trước hết là phương hướng tư tương. Lính ta'chưa làm cho bộ đội thấy hết ý nghĩa cao cả của cuộc đối đầu mà lính ta đã lựa chọn.
Bảo khẽ gật đầu:
-   Sau năm bảy mươi lăm, cả dân tộc ta không còn ở trong tình trạng sẵn sàng cho chiến tranh nữa. Nhân dân ta khao khát được sống hòa bình , đó là một nguyện vọng chính đáng, một giấc mơ lâu dài của cả dân tộc ta. Vì thế cho nên khi tiếng súng ở biên đội vang lên thì cả nước ta đều bàng hoàng, không ai muốn tin rằng, đó là một sự thật. Cộng vào đó là tâm trạng muốn xả hơi sau một chặng đường dài chiến tranh khóc liệt. Kẻ thù cũng hiểu điều đó và đã chọn thởi điểm này để tuyên chiến với lính ta. Những tài liệu của địch mà khi sáng đồng chí đại tá phân tích đều nói lên điều đó.
-   Nhưng... vấn đề là ở chỗ tại sao một Đảng Cộng sản như Đảng cộng ản Campuchia, vốn liền xương liền thịt với Đảng ta, bỗng dưng lại trở cờ như vậy?
-   Đó lại là vấn đề khác, phải một thởi gian nữa lính ta mới có đầy đủ dữ kiện để mà tìm ra sự thật. Nhưng chắc chắn không phải bỗng dưng mà cả một Đảng có thể bị thao túng, bị làm cho biến chất. Phải có một qúa trình nào đó chứ... Nhưng thôi, tôi và anh lại xa vào những vấn đề hóc búa đang làm đau dầu các nhà lý luận đấy. Anh có định đi đâu bấy giờ không?
-   Có lẽ... ta nên đi ra phố, tìm một quán cà phê nào đó chăng? . Lính ta còn được tự do tới hai giờ chiều kia mà.
-   Không nên- Bảo vội xua tay- Ngoài phố bấy giờ đang rất nhốn nháo, lộn xộn vì cuộc cải tạo tư sản thương nghiệp vừa được phát động. Với cuộc chiến đấu này lính ta hãy khiêm tốn đóng vai người cổ động mà thôi. Tốt nhất, lính ta về nhà. trong cái tố con con của tôi có đủ mọi thứ: cà phê, trà, sách, cờ tướng và cả một bộ tố tôm nữa. Nhưng tuyệt nhất là bà chủ nhà, tôi muốn anh làm quen với cô ấy.
 - Anh chi đã có cháu nào chưa?- Tuấn hỏi. ,
- Rất may là chưa. Cô vợ tôi thì có vẻ sốt ruột. Phụ nữ bao giờ chẳng thế. Cưới nhau gần hai năm rồi mà chưa có gì thì họ đã có đủ lý do để mà lo ngại rồi.   :
Đúng thê- Tuân chợt nhớ tới vợ chồng tham mưu trưởng Nhường. Ông thủ trướng của mình cưới vỢ hơn chục năm trời mà chỉ thực sự được gần Vợ có hơn ba mươi ngày thôi mà. Vừa rồi bà ấy mò vào - tận đấy tìm chồng. Nhưng thậtoái oăm ông ấy lại nằm dưới trung đoàn,.,chỉ huy đơn vị chiến đấu. Đến hôm địnnh về với vợ thì bị thương. Thế là chị ấy lại phải khăn gói theo chồng.ra quân y viện. Vừa rồi nghe tin anh ấy đã phải cưa một chân. Bà vợ, sau một vài ngàý đau buồn bỗng dưng tuyên bố rằng thôi thì một chân cũng chẳng sao. Từ nay ông ấy sẽ phải nằm bẹp ở nhà, bất tiện một tí nhưng vợ chồng sẽ được gần nhau mãi mãi, còn hơn có cả hai chân mà ông ấy cứ đi biền biệt. Chuyện thế đấy, anh tính phụ nữ nước ta có khổ không?
Bảo trầm ngâm giấy lát rồi nói:
-   Chuyện ấy... kể ra cũng chưa có gì bi thảm cho lắm. Ta rẽ vào lối này. Mình có một anh bạn, sau năm bảy mươi lăm ở chiến trưởng về mới lấy vợ. Nhưng mình cũng vừa nhận được tin là họ đã li dị. Nguyên nhân thật đau khổ, anh ấy bị nhiễm chất độc màu da cam.
-   Không có khả năng có con nữa, phải không?
-   Chỉ như thế thôi cũng chưa đến nỗi bi thảm. Vợ anh ấy đã hai lần có mang. Nhưng... cả hai lần đèu sinh ra những hài nhi không hoàn chỉnh... Cuối cùng, họ đành phải chia tay nhau.
-   Thế thì... qủa là đau khổ.
-   Anh chưa có gia đình nên chưa phải sống trong tình trạng lo âu thấp thỏm- Bảo khẽ thở dài- Lính ta đều đã sống trong những vùng bị chất độc diệt cỏ của Mỹ hoành hành trong suốt cuộc chiến tranh. Ai đánh đoán chắc rằng trong máu của lính ta không có những độc tố đang ẩn nấp?
-   Lâu nay tôi đã không nghĩ tới điều này.
-   Có lẽ vì anh chưa đối mặt với mối đe doạn ấy. Cón tôi thì... Vợ tôi là một cán bộ khoa học, cô ấy biểu khá rõ các tác hại của các loại chất độc. Có lẽ vì vậy mà cô ấy đã lo lắng âm thầm suốt hai năm nay. Một lần tôi. tình cờ thấy trong túi xách của cô ấy một cuốn sách nói về những điều ấy. Dĩ nhiên là lính tôi không ai nói với nhau về mối lo lắng Xã xôi này, nhưng điều đó đầu độc hạnh phúc gia đình không phải là ít. Anh hãy hình dung, đến một lúc nào đó... Nhưng thôi nhà tôi đây rồi, ta chấm dứt cái đề tài đáng nguyền rủa ấy thôi.
Đó là một căn hộ gia đình nằm trong một khu gia binh cũ thuộc căn cứ không quân Tân Sơn Nhất. Mấy năm trước vợ con của sĩ quan, binh lính ngụy quân Sài Gòn cũng đã từng ở đấy. Những người chủ mới đã đưa đến cho những khu căn cứ như thế này những không khí, màu sắc mới. Những hàng rào kẽm gai, những ụ súng chất bằng bao cát được dỡ đi, những khu đất trống ngày xừà có lẽ là những bải mìn, những khu chướng ngại vật chống đột nhập, nay đã trở thành những mành vườn nhỏ xanh tươi. Ngoài rau cỏ bốn mùa người ta đã trồng thêm nhiều cây ăn trái, những hàng dừa, những hàng hồng xiêm, vú sữa đang vươn lên xanh tốt. Cái khu căn cứ nghiêm mặt, lúc nào cũng ngồn ngộn súng đạn, xe pháo hôm nay đang được "dân sự hóa" dần, khu tập thể gia đình này đã bắt đầu có dáng dấp của một cái xóm nhỏ.
Bảo mơ cổng sắt phía ngoài rồi hai người cùng bước vào một khu vưởn nhỏ trước đầy nhà. Bảo chỉ một cây vú sữa xanh tốt ngay gần kề đầu hồi nhà.
-   Nó đấỵ cái cây vú sữa ấy mà...
-   Tôi nhớ ra rồi.’, tuyệt qúa. Đặt dưới gốc cây này một chiếc ghế xích đu mà ngồi đọc sách thì tuyệt.
-   Anh nói đúng. Tôi cũng đã kịp kiếm cho mình một cái ghế xích đu như vậy. Để tôi bấm chuông. Có lẽ Thu cũng vừa mới về.
Bảo bước tới, nhẹ nhàng và thận trọng ấn ngón tay trở vào một cái nút màu xanh. Có tiếng chuông rung nhề nhẹ phía bên trong nhà và liền ngay đó,cánh của hé mơ. Một cô gái xinh đẹp trong bộ đồ ngủ nền tím lấm tấm những cánh hoa màu trắng hịên ra. Hình như cô đã đứng đợi sẵn bên cửa và chỉ chở có tiếng chuông reo. Gương mặt cô rạng rỡ, biểu hiện sự tràn đầy của niềm vui và hạnh phúc. Có lẽ cô sẽ ôm choàng lấy anh chàng Bảo này và lôi tọt vào trong nhà ngay lập tức nếu như không chợt nhận ra có khách về cũng với chồng.
-   Xin giới thiệu với em, đấy là anh Tuấn, một người bạn mới của anh. Còn đấy, xin trân trọng giới thiệu với anh Tuấn nàng Kiều Anh Thư, bà chúa của lòng tôi .
-   Cải lương vừa vừa chứ, ông tướng!
Thư khẽ mắng yêu và nguýt "ông tướng" của mình một cái rõ dàỉ rồi quay sang phía khách, giọng mượt như nhung:
-   Xin lỗi anh, mời anh vào trong nhà. Kìa anh Bảo, sao anh cứ đứng lù lù ở cửa thế, mơi anh Tuấn vào nhà đi chứ.
Tuấn bước vào căn phòng ảm ắp hạnh phúc của họ và trong anh chợt nhói lên vì một tính cảm phức tạp, vừa như ghen tị vừa như khao khát. Hình như cái mô hình hạnh phúc mà anh đó từng xây dựng cho mình cũng có những nét na nó như thế này. Một căn hộ rộng rãi thoáng mát, nền lát gạch hoa, bàn ghế giưởng tủ tuy cũ nhưng đều tốt, chắc chắn và giản dị. Trong nhà hầu như đã được vô trùng, chỗ nào cũng bóng loáng sạch sẽ, sực lức mùi phu nữ, mùi bếp núc, mùi chăn gối và cả mùi sách vở nữa. Một giá sách đồ sộ choán gần hết cả một bề tường, được sắp đặt gọn ghẽ, khoa học. Có lẽ cái giá sách ấy là niềm tự hào của gia chủ. Không cưỡng lại được sự tò mò, Tuấn đứng dậy tiến lại phía giá sách. Anh đi dọc theo giá sách, mắt ngước nhìn cái đội quân đông đảo những tên tuổi lừng lẫy thế đội tập hợp trẻn đó. Có khá nhiều sách bằng tiếng nước ngoài, một số lượng đáng kể sách khoa học và triết học, Anh cũng nhận ra Pautôpxki Hcủa mình" trong cái đội quân đông đảo ấy.
-   Người ta nói rằng đến thăm một nhà buôn thì hãy khen cửa hàng của anh ta, dến thăm một nhà giáo thì hãy khen học trò của anh ta, đến thăm một nhà văn hãy khen sách của anh ta... Còn đến thăm một gia đình sĩ quan thì biết khen cái gì đấy?
r Hãy khen khẩu súng của anh ta!
-   Nhưng... ở đấy các bạn làm gì có súng?
-   Có đấy. Mình thì sử dụng một khẩu Col .chiến lợi phẩm, còn Thư thì có một khẩu K.59 xỉnh xẻo. Cô ấy cũng là một tay súng cừ đấy. Ngoài ra, bọn tội còn có một khẩu súng săn Tiệp nữa. Đó là món qùa độc đảo của anh trai Thư tặng bọn tôi vào ngày cưới. Vào những ngày nghỉ, bọn tôi thường ra ngoai thành săn thú. Có hôm được tới vài chục con chim, đủ thức ăn cho cả tuần. Và còn đấy, - Bảo Khoát tay chỉ lên giá sách- hiểu theo nghĩa rộng thì cũng là một loại vũ khí, một dàn đại bác cực mạnh đấy.
....

[danhthanh]

...
Các bạn thật hạnh phúc! - Tuấn khẽ thốt lên.
-   Đúng vậy!- Bảo thì thầm xác nhận - Mình luôn nghĩ rằng mình là một người hạnh phúc.
Tuấm bỗng nghĩ đến chuyển đi nguy hiểm sắp tới và lòng anh chợt nhói iên một nỗi lo sợ mơ hồ. Hạnh phúc của họ liệu có vững bền không? Có cái gì thật vô lý khi phải thú nhận sự mong manh của hạnh phúc con người. Anh chợt hiểu rằng, nếu đến một lúc nào đó phải lựa chọn anh sẽ sẵn sàng nhận lấy phần nguy hiểm, sẵn sàng chết để bảo vệ cái gia đình hạnh phúc này. Nhưng liệu anh có làm được điều đó không khi chiến tranh có hàng ngàn tình huống bất ngờ, hàng vạn sự may rủi.
Thư từ phòng trong đi ra với hai ly cà phê có bỏ đã.
-   Các anh uống tạm cho đỡ khát.
-   Cảm ơn Thư.
-   Có cần phải chi viện gì không, bà chủ?- Bảo hỏi:
-   Không cần. Anh mà vào bếp thì chỉ tố làm cho vướng thêm ra thôi. Anh Tuấn không biết chứ, anh Bảo nhà em đấy là "chuyên gia đổ vỡ" đấy. Anh ấy mà vào bếp một lúc thì y như rằng sẽ có một vụ tai nạn gì đó xảy ra.
-   Công tử Hà Nội mà.   
-   Mình và Thư là hai trưởng phái khác nhau về lĩnh vực bếp núc, ăn uống. Nếu vào những ngày nghỉ, đi dã ngoại thì mình làm chủ tình thế. Cô ấy không thể nào sánh được với lính trinh sát cái tài xoay xở, ngoài trời. Còn trong bếp, khi tất cả phải tuân theo quy tắc chính thống thì mình chịu. Chì riêng pha nước chấm thôi cũng có đến vài chục công thức. Chỉ có trí tuệ phụ nữ mới có thể tiếp thu được những di sản qúy báu của các món ăn dân tộc một cách dễ dàng.
. - Cũng chỉ có sự tinh tế của phụ nữ mới có thể phân biệt được các cung bậc khác nhau của các loạị nước chấm.- Tuấn hòa theo với giọng bông lơn- Chứ, còn phàm phu tục tử như cánh ta thì làm sao mà có thể thương thức được.
-   Nhưng tất cả những sự cầu kỳ ấy sẽ tạo nên một hiệu qủa ở ngoài sự ẩm thực.
-   Đó là cái gì vậy?
-   Đó là cảm giác về hạnh phúc, cảm giác về sự tôn trọng lẫn nhau, cảm giác được chăm sóc của cánh đàn ông,- Bảo bỗng cưởi lớn- Tóm lại, lính ta thường bị phụ nữ mê hoặc bơi những xảo thuật nho nhỏ như vậy đấy. Mình không hiểu ở các nước phương Tây người ta sẽ sống ra sao khi khoa học, kỹ thuật và nền đại công nghiệp đã can*thiệp vào tận công việc bếp núc ? Tất cả sứ cực kỳ tiện lợi vớỉ nhưng hệ thống dịch vụ hoàn hảo, những khâu phấn ăn được vò trùng và đóng hộp, nhưng mắy giật và máy hút bụi... phụ nữ sẽ được giải phóng tôi đa khỏi những công việc nội trợ. Nhưng như vậy có nghĩa là xã hội công nghiệp đã tước mát cun phụ nữ thứ vũ khí mạnh nhât, niềm vui lớn nhất là được chăm sóc chồng, con mình, được phở diễn tài năng và gửi gấm tình cảm cùa mình trong nhửng chiếc bánh, trong những bát canh và những loại nước chấm cầu kỳ.
-   Đúng vậy- Tuấn vui vẻ tán thành- Tất cả những cái nho nhỏ ấy đã thêu dệt hạnh phúc của mỗi gia dinh.
• Riêng mình, suốt đởi mình mong được ngồi trong căn bếp chật chội kia để nghe Thư giảng giải về cách làm nem và cách pha chế các loại nước chấm Chứ chẳng bao giờ mình mong ưđc trở thành triệu phú, để cứ mỗi chiều lại ném một đóng tiền vào két của những ông chủ kiệm ân người Trung Quốc, để đổi lấy những món ăn sang trọng cầu kỳ do những người đầu bếp tài ba nâu.
Tuấn bật cưởi lớn.
-   Vậy thì cương lĩnh giải phóng phụ nữ của ngài là thê' nào đấy? Chẳng lẽ cứ để họ mệt mới về những công việc nội trợ để phục vụ chúng ta sao?
-   Không, đừng lầm lẫn. Đấy không phải là sự trói buộc mà là sự tự nguyện- Bảo dừng lại một chút như để tìm cách diên đạt ý của mình- Một tự nguyện cao cả thiêng liêng. Những người nữ chân chính bao giờ cũng tự nhận ra thiên chức của mình. Còn, nếu có những người phụ nữ thấy  rằng họ cần phải được giải phóng hoàn toàn khỏi những công việc nội trợ, những công việc có nhiều nữ tính nhất, thì mặc họ. Bơi vì cuối cùng họ thê không có hạnh phúc, anh hãy tin là như vậy.
-   Anh tin như thế ư?
-   Mình tin. Và cả Thư cũng tin như thế. Cô cho rằng không thể hãnh diện khi mình có một người chồng có khả năng và sẵn sàng làm thay minh mọi Việc nội trợ, một người chồng nấu ăn giơi hơn mình. Đó cũng có thể là một quan niệm riêng của cô ấy, trong khi không ít người phụ nữ vấn khoe rằng chồng mình là một anh đầu bếp tuyệt vởi. ôi nhưng sao mà bỗng dưng lính ta lại sa vào đề tài này nhỉ? một đề tài hoàn toàn xa lạ với nhiệm vụ sắp tới của chung ta.
Tuấn lo ngại ngước nhìn Bảo.
-   Anh có ý định nòi cho chị ấy biết về chuyến đi không?
• Có chư. Mình không giấu Thư điều gì. Dĩ nhiên mình chỉ nói rằng, mình phải lên biên đội làm nhiệm vụ một đợt khá lâu. Không nói làm sao cô ấy có thể yên lòng?
Họ cùng im lặng một lúc lâu. Cả hai đều nghĩ về chặng đường đầy khó khắn sấp ới nhưng họ đêu ngầm hiểu rằng không nén bàn nhưng việc đó ở đấy. Tuấn bỗng nhận ra một nét đậc biệt của cuộc chiến đầu này: buổi sáng người ta còn có thể ngồi ăn cơm với vợ, thanh thản ngồi nghe cô ta say sưa giang giãi về các công thức pha nước chấm, nhung buổi chiều đã có thể có mặt ở nhưng nơi quyết liệt nhất của mặt trận, và rất có thể sẽ ngả xuống khi dư vị của đôi môi nồng nàn của người vợ trẻ vân còn chưa tan, Ngay ngày hôm sau người vợ đã có thể biết mình góa bụa. Khoảng cách giữa hòa binh và chiến tranh, giữa bình yên và tai biến, giữa hạnh phúc và bất hạnh đã rút ngắn lại. Đó cũng là ruột thử thách đáng kể đối với người lính, một khía cạnh quyết liệt của cuộc chiến đấu. Nghĩ vậy, anh bỗng thấy thương Bảo và Thư. Nếu không có chiến tranh thì hạnh phúc của họ thật hoàn hảo.
Có tiếng Thư lẽo nhéo dưới bếp, Bảo vộ đứng lên bước lại giá sách lục lọi một lát rồi ném cho anh một tập họa báo.
-   Anh ngồi chơi, ngó qua cái này một chút cho vui, tôi xuống bếp giúp Thư một lát. Không hiểu cô ấy còn định bày vẽ những gì nữa đấy?
Chừng hai mươi phút sau mâm cơm được bưng lên. gương mặt Thư đỡ hồng, đôi mắt cô long lanh trong niềm vui và hạnh phúc. Cô không chỉ muốn khoe tài nấu nướng của mình, cô muôn mọi người đều hiểu rằng cô là một người hạnh phúc. Sau một hồi ồn áo, chúc tụng và khen ngợi, họ lặng lẽ ăn Có lẽ Thư cũng hỏi ngạc nhiên về sự lặng lẽ của hai người đàn ông. Để lấp vào cái khoảng trống ấy Thư vừa tiếp thức ăn cho chồng và khách vừa líu tíu kể đủ thứ chuyện, cô có đủ lý do để mà vui sáng nay cô vừa tới bệnh viện, các bác sĩ sản khoa đã khẳng định rằng cô đã có thai. Thư định đợi khi chồng về sẽ ôm choáng lấy anh mà khoe ngay  cái tin vui mừng ấy, nhưng anh ấy, lại kéo về một ông khách. Thôi được, để dành đến tôi, có sao đâu. Em vui trước một mình, đừng giận em anh nhé!

[danhthanh]

CHƯƠNG MƯỜI SÁU

'Có thể đánh dấu trên bản đồ những nơi có kẻ thù. Những không thể đánh dấu hết những nơi có cái ác..."
Nhật ký của một người lính trinh sát.

I
Bây giờ là lúc anh được tự do. Công vìệc đã hoàn tất. Tám giờ sáng mai có chuyến trực thăng lên tải thương, anh và Bảo sẽ bám theo để lên đơn vị. Bảo mời anh về nhà mình nghỉ, những anh không muốn can thiệp nhiều vào đời sống riêng của họ. Đêm nay cần phải để cho họ được sống hoàn toàn trọn vẹn với nhau. Ngày mai Bảo đã ra trận rồi, chỉ có người lính mới hiểu được người lính qúy trọng những giây phút sống bên người mình yêu như thế nào? Vả lại, anh cũng có việc riêng của mình, mình phải đi tìm Thủy. Chiều nay, kể từ khi rời nhà Bảo không hiểu sao lúc nào anh cũng nhở đến Thủy. Nghĩ tới cuộc gặp gỡ chiều nay, lòng anh bỗng bồn chồn xao xuyến. Anh chợt hiểu ra rằng Thủy có một vị trí không nhỏ trong toàn bộ đời sống tinh thần của anh, trong tâm hồn anh. Anh cũng tin rằng gặp lại anh, Thủy cũng rất vui, những sẽ không ngạc nhiên, bơi anh tin rằng Thủy vẫn chờ đợi và tin rằng, một ngày nào đó anh nhất định sẽ đến tìm Thủy.
Ra đến đường phố anh mới thay Sài Gòn qua là như đang trong một còn sốt. Ngoài đường phố, trong các quan giải khát, trên ô tô buýt ở đâu cũng thay người ta thì thào to nhỏ. Có những giọng nói vvi mừng, những ánh mắt lo âu nghi ngại và cả những cái nhìn hằn học của một vài kẻ nào đó khi ngưởc mắt nhìn lên gặp bộ quân phục với đôi quân hàm thiếu tá của anh. Có thể đoán chắc rằng đó là những kẻ nằm trong diện mà chính quyền nhân dân đang tích cực và kiên nhẫn cái tạo. Chúng đã thất thế những chưa chịu đầu hàng. Chúng đã từng tuyên bố rằng, có thể thất bại trong lĩnh vực quân sự những chúng quýêt giành phần thắng trong lĩnh vực kinh tế. Thời kỳ đầu khi miền Nam mới được giải phóng, chúng tạm thời rút lui, nằm chờ thời... Vài ba tháng sau khi thay chính quyền mới chưa hỏi han gì tới, chúng bắt đầu nhúc nhắc hoạt động. Đêm đêm, trong những quan cà phê sang trọng, chúng chụm đầu bên nhau bàn mưu tính kế. Chúng đánh giá tình hình, cân nhắc lợi hại, tiến hành một vài vụ làm ăn để thăm dò và đi đến kết luận rằng:
Thời nào thì thời, đồng tiền vẫn có sức mạnh. Hay dùng tiền, dùng vàng, dùng hàng hóa mà tiến công! Cộng sản thì cũng là con người. Mà đã là con người thì "chó có bỏ cứt thì người mới bỏ của”. Một vài cán bộ đã bị chúng mua chuộc, không chế. Đã có một tên cắn câu thì rất có thể hàng trăm tên khác sẽ cắn câu. Chúng hí hửng thông báo tình hình với nhau và tăng cường hoạt động. Một năm, rồi hai năm trôi qua. Chưa có chuyện gì đáng kể xảy ra cả. Vìệt Cộng cũng có vẻ chỏi được. Có lẽ là họ đã thay đói sách lược, họ mới chỉ nhằm vào tư sản mại bản và những người làm vìệc cho chính quyền cũ, những nhà buôn phục vụ cho quân đội Mỹ và quân đội ông Thiệu thời chiến tranh. Còn những ”nhà kinh tế nôi địa" thì cho đến nay vẫn được tự do hành nge. Riêng các nhà tư sản gốc Hoa thì có lẽ Cộng sản đành phải để họ tự do hành nge vĩnh vìễn. Sức máy mà dám đụng đến các ông tư sản Chợ Lớn. Họ có tiềm lực kinh tế đủ mạnh để làm nghiêng ngả cả thị trường toàn miền Nam, họ lại có Nhà nước Trung Hoa làm hậu thuẫn. Đánh chó thì phải ngó chúa, sức mấy mà Cộng Sản Vìệt Nam dám để mất lòng các nhà lănh đạo Bắc Kinh? Mà hễ Chợ Lớn còn hoạt động kinh doanh thì cánh "kinh tế nội địa" còn có thể sống được.
Sau một thời gian hoạt động thăm dò, tư thương Sài Gòn ngày càng hoạt động rầm rộ. Chúng đã chiếm lĩnh thị trường, không chế được giá cả một số mặt hàng thiết yếu, Sài Gòn sau gần ba năm giải phóng có vẻ vẫn là thiên đường của tư thương. Chính quyền mới chỉ ra đều đặn những thông cáo, chỉ thị, quy định và đôi khi cả vài lời kêu gọi nữa. Không sao! cứ làm tới đi. Tụi nó yếu xìu về kinh tế mà! Thằng mô hung hăng thì cứ lấy tiền, lấy vàng mà dẫy. Xong hết! Mọi vìệc đang xuôi chèo mát mãi. Vìệt công có vẻ cũng chịu chỏi, cũng không đến nỗi đáng ghét cho lắm. Thế mà năm bảy mươi lãm người ta đạp xéo lên nhau để chền lên tàu đi ra nước ngoài. Ai cũng hoảng sợ trước một cuộc tắm máu. Láo toét hết! Vìệt cộng thậm chí còn dễ thương nữa kia! Xem đó thì đủ biết, với các nhà tư sản, mà kêu gọi tình thương đồng bảo, lá lành đùm lá rách thì qua là ngây thơ hết chỗ nói !Cứng đầu cứng cổ như Nguyễn Cao Kỳ, gian hùng như sáu Thiệu mà cũng chẳng làm chi nói tư thương Sài Gòn, Vìệt Cộng sức máy?
Bỗng đùng một cái! Sài Gòn chao đảo nghiêng ngả trong một cuộc chiến đấu mới. Cuộc tập kích chiến lược của chủ nghĩa xả hội vào giai cấp tư sản của chế độ cũ bắt đầu. Cuộc cái tạo tư sản thương nghiệp nó ra bất ngờ cả về thời gian, quy mô và cường độ,. Máy chục nhà tư sản cỡ bự bị cất vó một lúc. Trước đó, cuộc ra đi của người Hoa có vẻ còn đang làm cho chính quyền lúng túng. Những nhà tư sản nội địa tưởng rằng đấy là thời cơ đục nước béo có. Vìệt cộng còn đang mài đối phó với giặc ngoài, với tư sản Hoa kiều, SứC máy mà đụng được tới tư sản nội địa? Vả lại, sách lược của Cộng sản là phần hóa kẻ thù, đáng lý để đối phó với tư sản Hoa kiều, họ phải ve vẫn, tranh thủ sự ủng hộ của tư sản trong nước chứ? Ai ngờ... đùng một cái!
Nhằm vào tư sản thương nghiệp mà đánh một đơn chí tử như Vậy thì qua là cao tay. Rõ ràng chính quyền đang kiên quyết giành lấy quyền chủ động trên thị trường. Không chế hàng hóa và tiền tệ. trong khi đó các nhà tư sản có các cơ sở sản xuất thì vẫn còn được tự do, thậm chí còn được khuyên khích mơ rộng sản xuất, khuyến khích câu vốn liếng và vật tư từ hải ngoại về nữa. Giới tư sản thành phố bừng tĩnh! A Vậy ra Vìệt cộng cũng không phải dễ xỏ mũi cho lắm. Những thôi được, thua keo này ta bày keo khác. Đâu có dễ dàng bóp mũi được giới tư sản Sài thành vốn đã lừng danh, không những chỉ trong quốc nội mà trên cả trường quốc tế nữa.
Cuộc chiến đấu ở phía sau các anh diễn ra như thế nào, anh không thể hình dung hết quy mô và tính chất phúc tạp, quyết liệt của nó. Những không hiểu sao khi được chứng kiến không khí sôi sục của Sài Gòn, anh cảm thay yên- lòng. Cuộc sống ở phía sau người lính các anh không phải hoàn toàn bình yên, phẳng lặng như người ta vẫn hình dung. Tính chất quyết liệt và phúc tạp của CuỘC chiến đấu ở phía sau lưng các anh có thể nhận thay rõ trên từng ngõ phố. Đấy đó những tốp chiến sĩ nai nịt gọn gàng xếp hàng đi tuần tra dọc các phố. những tốp dân quân tự vệ, xuất hiện ở khắp nơi. Những chiếc xe cầnh sát lao như tên bắn, một vài đường phố có cà chưởng ngại vật và dấy thép gai. Bộ chỉ huy chiến dịch đã ra lệnh phong tỏa những mục tiêu quan trọng, ở một vài ngôi biệt thự đang có những cuộc kiểm kê tài sản của bọn đầu cơ. Anh nhìn thay những chiếc xe tải từ trong những biệt thự như thế lặc lè đi ra. Một tốp chiến sĩ và tự vệ ngồi vắt vẻo trên nóc xe, ngồi bên cạnh họ là những cán bộ kinh tế mặt còn non choẹt, ngỡ ngỡ, ngác ngác, có vẻ như chưa hết bàng hoàng vì được chúng kiến khối lượng tài sản đồ sộ như Vậy được tập trung trong tay một gia đình. Họ sẽ làm gì với số lựọng hàng hóa tài sản lớn như Vậy? Ăn tiêu thoải mãi suốt cả đời cha, đời con, đời cháu cũng chưa chắc hết. Vậy mà người ta vẫn chưa thơa măn, vẫn tiếp tục nghĩ ra đủ mọi mánh khóe, thủ đoạn làm giàu để rồi cùng đau khổ, quằn quại vì thua lỗ, rõt cuộc, để làm gì kia chứ?
Linh tính báo cho Tuấn biết rằng có thể anh sẽ không gặp được Thủy. Đấy là mặt trận của cô ấy, Có lẽ cô ấy cũng đang có mặt trong một cuộc kiêm kê tài sản và cũng có thể đang ngồi ngất nghểu trên một chiếc xe đầy nhóc hàng hóa từ một ngôi biệt thự nào đó đi ra và cũng đang bản khoăn tự hỏi: "Người ta cần nhiều của cái như Vậy để làm gì?". Anh muốn được gặp cô, dù chỉ một phút để được nge cô líu ríu kể chuyện về những "trận đánh" mới mẻ của cô trên mặt trận thứ hai này. Có bao nhiêu là điều mới lạ đối với em trong cái thành phố không lồ này? Em làm sao hình dung được rằng một cô gái ở cái tuổi của em đã có thể có tới hàng trăm chiếc áo dài đủ màu, hàng vài chục chiếc áo khoác đắt tiền, thêm vào đó hàng ,chục ki lô gam phấn-sáp các loại? Người ta cần nhiều như thế để làm gì nhi? Nội câu hỏi đó cũng làm em vỡ đầu rồi! Không ai trả lời cho em được nếu chỉ xét thềo quy luật cung- cầu mà em đã thuộc lòng. Không, ở đấy không có quy luật nào hết. Nếu có thì chỉ có một quy luật có thể giúp em tin tất cả sự thừa mứa của cái vật chất kia là có thật. ấy là quy luật về lòng tham không đấy của con người. Anh đã được nge em kẻ về những ngày đi sơ tán, những buổi em cùng các bạn nhỏ ra đồng nhặt từng củ khoai, bỏng lúa rồii vãi những ngày đông tháng giá em phong phanh trên mình một manh áo mỏng, những buổi đi học về bụng đói mềm ăn lưng cơm độn khoai độn sắn mà cứ ngon như cao lương mỹ vị. Vì Vậy mà anh tin rằng em sẽ là một chiến sĩ tích cực, kiên cường, trong cuộc chiến đấu nhằm lập lại trật tự xã hội, đơi lại công bằng cho con người trên vực kinh tế và đời sống...
Khi thành phố lên đèn thì anh tìm được cơ quan của Thủy. Đó là ngôi nhà năm tầng mà anh đã đưa cô đến nhận công tác hôm nào. Đã qúa giờ làm vìệc buổi chiều những ở đấy vẫn nườm nượp kẻ ra người vào. ở phòng thường trực gần công ra vào cơ quan, ngoài ông già thường trực mà anh đã gặp hôm nào còn có thêm một tốp công an. Hình như với cuộc chiến đấu này thì nơi đấy đã trò thành một cơ quan tham mưu tác chiến cần phải được bảo vệ nghiêm mật.
-   Tôi muốn gặp đồng chí Thủy.
Tuấn nêu yêu cầu của mình sau khi đã cẩn thận xuất trình giấy tờ với đồng chí công an.
-   Xin lỗi, anh gặp Thủy nào ạ?
Dạ, cô Hương Thủy, kỹ sư kinh tế vừa mới vào nhận công tác ở cơ quan này chưa đầy một tháng.
-   Thế... đồng chí với cô Hương Thủy là... như thế nào nhỉ?- Tuấn khẽ nhăn mặt như phải nhai một hạt sạn.
-Tồi thiết tưởng... các đồng chí không cần biết điều đó.
-   Cần qúa đi chứ! Đồng chí đến cơ quan người ta...
I Những tôi đến ngoài giờ làm vìệc.   Chẳng lẽ   ở
đấy không cho phép ai có những mối quan   hệ    riêng
hay sao?
Thay giọng Tuấn có vẻ hỡi gay gắt, anh công an liền dịu giọng:
-   Xin lỗi... đồng chí cũng biêt đấy, tình hình đang khẩn trưởng. Trong lúc này ở nơi này cần phải được bảo vệ chặt chẽ. Những thôi, đồng chí cũng là cán bộ quân đội, chúng tôi có thể linh động để đồng chí gặp người nhà. Mời đồng chí sang phòng bên cạnh hỏi bác thường trực, tôi cũng không biết ai ở cơ quan này đâu!
Tuấn muốn hết lên: "Vậy thì các anh xía vô chuyện riêng của người ta làm gì?" Những nghĩ tới câu châm ngõn "một điều nhịn chín điều lành" anh lại thôi, nuốt giận và lặng lẽ bước sang phòng thường trực.
-   Dạ thưa bác... cháu muốn gặp cô Hương Thủy người ngoài Bắc mới vào công tác...
-   Thủy à...? Ờ... những có thuộc bộ phận mô hè?
-   Cháu cũng không rõ. Cô ấy mới vô công tác bác ạ.
-   Để tôi hỏi coi. Này dì Năm, cho hỏi chút coi. Có con nhỏ mô kêu là Thủy, người xứ Bắc vừa vô công tác không hả?
-   Có đấy- Người đàn bà được hỏi sốt sắng kêu lên- con nhỏ vừa bị tụi nó bắn lén. Cả cơ quan đang nháo nhác Lên vì chuyện đó mà.
Nge hai tiếng ’’bắn lén" Tuấn bỗng giật thót.
-   Ai bị bắn lén hả gì?
-   Con nhỏ đó chứ ai. tôi nghiêp hắn, vừa chưn ưởt chưn ráo vô thành phố, đi kiểm tra tài sản hàng hóa của bọn thương nhân, nge đâu tụi, nó tính chuyên phần tán hàng hóa, của cái, con nhỏ phát hiện được. Tụi nó dúi cho con nhỏ máy cây vàng lót tay, tính chuyên ém nhẹm những cọn nhỏ hông có chịu, ức qúa, tụi nó làm bậy. ủa chứ chú đấy là...
-   Dạ... em là người nhà Thủy- Tuấn ấp úng- Dì làm ơn chỉ dùm...
-   Chú vô trong mà hỏi. Tới phòng số ba, ngay lầu một đó. Tôi cũng vừa nge loáng thoáng Vậy thôi chứ đã biết ất giáp chi mô. Tôi nghiệp con nhỏ hà. Hông còn trời đất chi nữa. Dám bắn xưng người ta giữa ban ngày ban mặt ! Tụi này tính tử hình luôn chớ bộ cái tạo hết nói rồi đó.
Tuấn lảo đảo bước về phía ngôi nhà cao tầng, tai anh ù lên như có ai đang xay lúa trong đầu. Mắt anh hoa lên.. Máu, Không ngờ ở đấy cũng có máu. Anh đâm sầm vào một người nào đó. Không kịp xin lỗi anh nhấy ba bước một trên cầu thang lên tầng một. Tới căn phòng số ba mà người phụ nữ vừa chỉ, anh hối hả gõ của. Một người đàn ông gầy gỡ, tóc đã bạc trắng ra mơ của. Tuấn đứng sững trước mặt ông ta chừng một khắc, dường như cả ông ta cũng ngạc nhiên vì sự xuất hiện đột ngột với dáng vẻ, thảng thốt của anh:
-   Đồng chí định hỏi...
-   Cô Thủy, tôi muốn...
-   A!...- Người đàn ông tóc bạc thốt lên- Anh vừa ở đáng ấy về đấy à? Thủy ra sao rồi?
-   Đó là điều mà tôi muốn hỏi bác, Thủy làm sao rồi?
-   Trời ơi!- Người đàn ông chợt hiểu ra- Thế ra anh là người nhà, anh cũng vừa biết tin à? Bọn tôi cũng Vậy, vừa cử một người xuống bệnh vìện, chưa rõ tình hình ra sao? Kìa. anh vào đấy đã. Bình tĩnh đã... có lẽ cũng không đến nỗi nào. Để tôi, để tôi quay diện thoại hỏi bệnh vìện xem sao nhé? Chà... thỏi buổi đến là...
Có lẽ vẻ mặt xúc động thảng thốt của Tuấn đã tác động đến ông ta khiến ông ta đột nhiên cuống quýt lên. Chiếc máy diện thoại rên  lên dưới bàn tay khô đét của ông.
-   A lô... bệnh viện chợ Rẫy đấy phải không? Vâng, tôi muốn hỏi về một ca cấp cứu. Vâng, người cơ quan chúng tôi. Đúng rồi cái cô bé bị bắn lén ấy mà... Đã đưa đến đó rồi a.? Vâng tôi hoàn toàn tin tưởng... Vâng, nếu cần phải mổ ngay thì... Này đồng chí thiếu tá, đồng chí có phải là người nhà cô Thủy không?- Vâng... Tôi... là... người nhà cô ấy- Vậy thì tốt qúa. A lô! Chợ Rẫy đâu? Vâng có người nhà cô ấy đang ở đấy. Vâng anh ấy sẽ đến ngay có thể sẽ kỹ giấy cam đoan để các anh tiến hành ca mổ ngay. Cảm ơn đồng chí.