Chương mười chín"Mọi hình thức ngụy trang đều chỉ nhằm che mắt kẻ thù chứ không bao giờ có thể che được mắt bạn bè đông chỉ■
Nhật ký của một người linh trinh sát.
IChỉếc Hon đa của Độ phóng vun vút trên đường phố. Ngồi phía sau lưng anh, Tình đã may lần phải bấm vào vai anh ta ra hiệu giảm bớt tôc độ nhưng Độ chỉ ngoảnh lại cười:
- Ông khỏi lo, cháu đi thế này quen rồi mà.
Họ dừng xe trước một tiệm cà phê sang trọng,
Độ dừng xe bên hè phố rồi bảo Tình:
- Ta vô kiếm chút gì uống đã, cháu khát lắm rồi! Nói xong, anh thong thả bước vô tiệm, Tình đành
phải lẽo đẽo theo sau mặc dù anh rất ngại những nơi ồn ào như thế này. Nhập gia tùy tục mà, đây là đất của cậu ấy, anh phải để mặc cho cậu ta muốn
lôi mình đi đâu thì đi kể từ hôm vào thành phố tới nay.
Trong tiệm cũng đã khá đông khách như Độ vẫn chọn được một cái bàn rồi vẫy tay, gọi cô hầu bàn:
- Hai la de nhé. Thêm bao Capstan nữa.
- Có lẽ cho tôi nước quả thôi.
- Làm một li là de cho tỉnh đã, rồi sẽ dùng nước quả, nếu ông muốn.
Tình miễn cưỡng chấp nhận những yêu cầu của Độ như tất cả mọi lần khác. Ba ngày nay Độ đã hăng hái làm cái việc đưa anh đi tham quan tất cả những nơi cần phải tham quan trong cái thành phố đồ sộ ồn ào này. Cũng như tất cả mọi người lần đầu tiên đến Sài Gòn, anh ngạc nhiên về tất cả mọi điều. Năm bảy mươi lăm anh mới chỉ tới được ngoại vi thành phố rồi bị thương, không có được "ngày 30-4 của mình" như những người chỉến sĩ giải phóng đã có mặt trong chỉến dịch Hồ Chí Mình. Có lẽ vào một ngày nào đó trong những ngày đầu thành phố vừa được giải phóng, chỉếc xe tải thương chỗ anh cũng đã đi qua thành phố này trước khi trở về miền Bác. Nhưng lúc ấy anh không hề hay biết gì. Bởi vậy, phút đầu tiền đặt chân tới thành phố sau ba năm giải phóng anh vẫn có cảm giác rờn rợn như đang đi trên một thành phố xa lạ thù địch. Chỉ đến khi nhìn thấy những anh công an mặc cảnh phục đi lại trên đường, những anh chỉến sĩ nhởn nhơ đi dạo hoặc tò mò nhìn chăm chăm vào những tủ kính choáng lộn, xanh đỏ, hay nhìn thấy những cô gái dù có mù cũng nhận ra ngay là những cô gái của các tỉnh đông băc Bắc bộ bởi cung cách ăn mặc, bởi tiếng cười nói ồn ào xoe xóe, bởi cái cách cứ thỉnh thoảng lại đấm lưng nhau thùm thụp... anh mới tin rằng mình đang đi trên một thành phố đã hoàn toàn thuộc về "ta".
Độ đã giới thiệu Sài. Gòn với anh với tất cả niềm tự hào của một người Sài Gòn "thứ thiệt". Từ hôm vào đấy anh thấy Độ như hoàn toàn đói khác ăn nói, đi đứng tự chủ hơn, cung cách xử sự phóng khoáng tự nhiên, như một con cá đã trở lại đúng DÒNG sống quen thuộc của mình. Với một khả năng nhạy cảm và tế nhị, Độ đã giúp anh vượt qua được những hạn chế của mình khi tiếp xúc với con người và cuộc sống nơi đấy. Anh đã làm quen với gia đình của ông chú mình một cách nhanh chóng và mọi người cũng nhanh chóng thừa nhận anh, yêu mến anh, trừ bà vợ hai của ông và cô con gái của bà ta. Anh đã tới Sài Gòn vào đùng thời điểm cuộc cái tạo tư thương nghiệp đang diễn ra sôi đông, trong đó gia đình bà ta ta một trong những đối tượng phải cải tạo, nên mặc dù vì lễ nghĩa bà ta vẫn buộc phải tuân theo ý chóng để đối đãi tử tế với anh, như trong mắt bà ta nhiều làn Tình đã bắt gặp những khóe nhìn thù địch. Cô COn gái của bà ta thì bướng bỉnh hơn nhiều, cô ta đã nhiều íần công
khải bày tò thái độ của mình, bất chấp cả sự răn đe của ba và anh cô. Tình rất buồn khi hiểu rằng mình đang trở thành nguyên nhân và nởi bất hòa trong gia đình ông Đốc. Anh muốn nhanh chóng lên Tây Ninh tìm về sư đoàn để hoàn tất công việc của mình rồi trở về miền Bác, nhưng ông Đốc và Độ kiên quyết không chịu cho anh rời Sài Gòn sớm. Anh đành phải chỉều ý họ và gắng làm tròn nghĩa vụ của một người khách hơn là đóng vai một bậc huynh trưởng trong nội tộc.
- Ông uống đi chứ! - Độ giục - Chỉều nay ta sẽ tới thăm lăng đức ông Lê Văn Duyệt.
- Cảm ơn! Nhưng... bao giờ thì ông và chú có thể vui lòng để tôi đi Tây Ninh?
- Ông đừng có sốt ruột, - Độ cười hiền lành - Rồi đâu sẽ vô đó mà. Cháu sẽ lại xe đưa ông tới tận nơi.
- Có lẽ tôi... đi một mình tiện hơn.
- Đâu có được - Độ nhay mắt - Cháu đã nhận lãnh trách nhiệm trước một người là phải tháp tùng ông đến nơi đến chốn. Để ông làng thang một mình, lỡ có chúyện chi cháu trả lời ra sao trước "bà nhỏ" của ông?
- Kể chỉ cái tính lo hão của phụ nữ?. Tôi đâu có .còn nhỏ dại chỉ?
- Nhưng ba cháu và cháu không nỡ để ông đi một mình trong khi anh em chúng cháu có cả đống
ở xứ này. Ông hãy làm cho ông già cháu vui vẻ được cóp chút xíu vào việc nghĩa cử này.
Tình đành thở dài trước lời yêu cầu chân thà }j đó của Độ.
- Thôi được rồi... Nhưng có lẽ phải khẩn trương
lên một chút. I.
- Bữa mốt ta sẽ lên đường. Ba cháu sẽ chúẩn bị xong giấy tờ cho cháu và cho chiếc xe du lịch nhà trong ngày mai.
Người hầu bàn mang nước trái cây tới. Họ vừa uống thứ nước giải khát tuyệt vời đó vừa nghe nhạc. Độ cũng im lặng, trầm ngâm suy nghĩ. Vừa lúc đó một thanh niên đeo kính mắt, mặc bộ bò "cả cây" tóc tai bù xù rậm rịt, miệng vắt vẻo một điếu thuốc lá thơm bước tới bên bàn của họ.
- Xin lởi các huynh - anh ta lè nhè lên giọng. Đàn em có thể ngồi đấy một chút được không a?
- Ông cứ tự nhiên - Độ thản nhiên đáp - Còn ghế rởi đó mà. Người thanh niên lạ mặt ngồi xuống chỉếc ghế đối điện với Tình, nhìn chăm chú vào mặt anh, rồi bỗng hỏi:
- Xin lởi, nếu tôi không nhầm thì hình như ông tên là Tình, Kiều Hữu Tình, phải không ạ?
Tình kinh ngạc ngước nhìn người ngồi trước mặt.
- Anh là...
Người thanh niên lạ mặt gỡ kính mắt ra và mỉm
cười nhìn anh chờ đợi.
- Giáp! Có phải Giáp đó không?
- Hoàn toàn đúng - Người thanh niên tên là Giáp mỉm cười chìa tay qua xiết chặt lấy bàn tay của Tình vừa ngỡ ngàng chìa ra - Trí nhớ của anh không đến nởi tồi, mặc dù tôi đã được nghe một thằng nào đó nói rằng anh đã bị điên rồi.! Vậy mà anh vẫn nhận ra tôi ở cái nơi xa lạ này.
- Thì... mới có ba năm trời, lâu là gì? Bây giờ cậu làm gì. Tại sao lại rơi vào nơi này?
Giáp hết nhìn Tình lại nhìn Độ, rồi cười:
- Thì cũng phải làm một việc gì đó để kiếm sống chứ?
- Thế... sau năm bảy mươi lăm, cậu chúyển ngành ngay à?
- Chúyển ngành... đại để là thế... tóm lại bây giờ tôi ià công dân của thành phố này.
Tình vẫn chưa hết băn khoăn. Rõ ràng anh không hiểu nói vì sao một anh lính trinh sát dũng cảm thông minh nhưng lúc nào cũng bẽn lén như con gái, sau mấy năm lại có thể biến thành một thanh niên Sài Gòn vào loại "xịn" thế này? Từ cách ăn mặc, hút sách, tới điệu bộ lời nói của Giáp đều mách bảo với Tình rằng Giáp thuộc vào loại người đang hái ra tiền ở chốn độ thành này và có cái gì đó như không thuộc vào dạng những người làm ăn
lương thìện. Duy chỉ có đội mắt của cậu ấy là vẫn chân thành, trong trẻo như xưa.
- Thế còn anh? Bây giờ anh ở đâu, làm gì? Giáp hỏi và có vẻ cũng ngạc nhiên vì sự xuất hiên bất ngờ của anh.
- Mình... phục viên rồi. Hiện nay mình sống ờ quê với ruộng vườn.
- Thế... anh vô đấy làm gì?
- Mình có đội chút việc riêng phải thu xếp - Tình bỗng thấy ngại phải nói thật mục đích chuyến đi của mình. Liệu thằng trời đánh này có hiểu được không, hay lại cho mình là một gã lẩm cẩm?
- Mình có người nhà trong thành phố này một ông chú, còn đấy là Độ, con trai ông già nhà mình
- Chào anh - Giáp khẽ gật đầu chào Độ, trông anh cũng hơi quen, hình như anh cũng năng lui tới cái tiệm này, phải không?
- Vâng, đấy là chỗ quen biết của tôi.
Tình những muốn bắt chúyện với Giáp nhưng cái cung cách bề ngoài của anh ta khiến anh đâm nghi ngại. Kể cũng lạ, cũng vẫn con người ấy vậy mà khi mặc quần áo khác, để đầu tóc khác, ăn hút kiểu khác là bỗng dưng thấy như có cái gì không ổn, như bị đánh tráo Vậy. Trước đấy khi còn ở cùng nhau trong một trung đội trinh sát họ hầu như không có điều gì phải giấu nhau, không có điều gì
phải nghi ngại, vậy mà bây giờ cả hai như đều có ý thăm dò nhau.
- Anh còn ở thành phố lâu không? - Giáp dè dặt hỏi.
- Có lẽ... một hai ngày gì đó thôi...
- Buồn nhỉ... Làm thế nào chúng mình có thể gặp lại nhau.
- Mời anh đến chơi với gia đình tôi - Độ vội lên tiếng và nói số nhà của mình - Gia đình tôi và ông trẻ tôi rất vinh hạnh được đón tiếp - Ông trẻ nào? Giáp ngơ ngác hỏi. Là mình đấy này - Tình cười
- Mình đã giới thìệu cậu rằng mình có bà con trong này mà. - Ra thế đấy - Giáp khẽ nhay mắt cười - thế mà hồi ấy ông đã vội lăn đùng ra ở của ngõ Sài Gòn. Giá ngày ấy cậu vào được thành phố thì vui nhỉ? - Nhưng ngày ấy mình đâu đã biết gì về gia đình ông chú mình? Cách đấy gần hai tháng mình mới biết là mình có một ông chú họ ở thành phố này đấy chứ. Ông cụ lưu lạc từ khi chưa có bọn mình kia. Nếu ông già không tự tìm về quê hương thì bọn mình cũng chẳng biết đấy là đâu. Giáp ngước nhìn Tình rồi lại nhìn Độ như cố tìm thấy một nét nào đó để có thể tin vào câu chúyện của Tình vậy. - Thôi được, tôi sẽ đến tìm anh... - Vào lúc nào? - Có thể là tối nay, nhưng... cũng có thể là sáng mai. Công việc của tôi thật... không biết thế nào mà lường. - Thế... cậu làm gì ở cái thành phố này? - Tình không nén nói tò mò, liền hỏi thẳng. Giáp bỗng cười lơn. “ Anh trung đội trưởng vẫn muốn kiểm tra công việc của chỉến sĩ, phải không? Khó gì? Tôi cũng chẳng có việc gì nhất định, khi thì lại xe, khi thì chạy "mánh", khi thì đi bốc vác ngoài cảng... Cũng có khi đạp xích lô nữa, huynh ạ. Nghĩa là.... cậu không có công ăn việc làm? Tình ngạc nhiên thốt lên. - Thế những việc tôi vừa kể không phải là công việc sao. - Như thế đâu có phải là công việc? - Tĩnh lắc đầu và thất vọng - Chẳng lẽ cậu không kiếm đựợc việc gì cho tử tế mà làm hay sao ? Giáp cười xòa. - Cũng chẳng dễ đâu, anh Tình ạ. Vả lại, làm việc cho ra làm việc thì cứ gì phải bám vào một cơ quan nhà nước? Anh không thấy rằng có hàng ngàn người mang tiếng là làm việc trong cơ quan nhà nước mà thực ra họ chỉ chạy lăng xăng suốt ngày ngoài đường họặc chỉ tới cơ quan để uống trà, tán chúyện gẫu và chờ mua hàng căng tin đó sao? Đó lại là vẫn đề khác - Tình nhăn mặt - Ớ đây mình muốn nói rằng, với một người như cậu thì... những công việc mà cậu vừa kể trên thật không xứng đáng. Cậu có thể làm những việc có ích cho xã hội hơn. Giáp đứng dậy vỗ nhẹ vào vai Tình: -Anh vẫn hoàn toàn như ngày xưa. Thôi được, tôi sẽ chấp hành lệnh của đồng chí trung đội trưởng một lần nữa, cố gắng tìm cho ra một việc nào đó tạm có thể coi là đẹp mắt một chút để nay mai có gặp lại khỏi ngượng với
anh. Thôi, tôi xin phép đi nhé, có người đang chờ tôi kia rồi. Tối nay tôi sẽ tới. - Nhưng cậu... nhớ số nhà chưa? - Anh đã quên rằng tôi có trí nhớ tuyệt vời rồi sao? Giáp vừa cười vừa vẫy tay chào hai người rồi bước vội ra của, ở ngoài của có một cô giái trẻ đang chờ anh, cô gái cũng như anh ta đều ăn vào vào loại mốt cả, họ vừa cười lả lơi vừa bá vai nhau bước ra đường. Tình vội quay mặt đi, để khỏi phải nhìn thấy cảnh ấy. Trái lại, Độ có vẻ thích thú ra mặt.
- Các ông Vịệt cộng bây giờ cũng biết ăn chơi một cây đấy!
- Tôi không còn tin vào mắt mình nữa... Chẳng lẽ anh ta đã từng là đông đội của tôi sao?
- Theo cháu, anh ta có vẻ dễ thương đấy chứ ? Một người hết sức tự chủ. Mà anh ta có vẻ nể ông lắm.
- Hay là mình lẩm cẩm rồi nhỉ? - Tình tự hỏi - Chẳng lẽ cậu ta không được sống khác đi hay saọ?
- Theo cháu, lốì sống hay nói đúng hơn là phóng cách sống không phương hại gì tới các quan điểm chính trị của mọi người. Người ta có thể có nhiều phóng cách sống khác nhau nhưng vẫn có thể không đối lập nhau về lý tưởng.
- Cũng có thể như vậy - Tình trầm ngâm đáp - nhưng... mình chưa quen với những phóng cách sống quá dị biệt với đời lính như vậy. Có lẽ đó cũng là sự thiển cản chăng?
Đô gọi người hầu bàn tới trả tiền rồi hai người lặng lẽ ra khỏi nhà hàng. Giáp và cô gái cũng vừa ngồi lên chỉếc Honda, phóng vút đi như một mũi tên đỏ rực. Độ ngẩn người ra nhìn theo họ rồi cười:
- Chà... Bạn của ông qua là có đôi mắt tinh đời. Con nhỏ hết xẩy!
- Thôi, ta đi về chứ?
- Ủa, - Độ ngạc nhiên ngước nhìn Tinh - Ta còn đi ra cảng nữa cơ mà?
- Có lẽ... để khi khác vậy. Mình thấy mệt mỏi quá.
Độ không hỏi thêm gì nữa, anh biết cuộc gặp gỡ vừa qua đã làm cho "ông Việt Cộng” của mình mất hứng. "Những người Cộng Sản kể cũng kỳ cục thật". Anh nghĩ vậy và bước tới dắt xe may xuống lòng đường. Một lát sau họ đã có mặt trong ngôi biệt thự xinh đẹp vằ rỢp bóng cây xanh của gia đình ông Đốc.