Tinh cầu

[Giangtvx]

Chương IV

        Ma-sen-cô đi đã 4 ngày rồi. Ma-mô-kin gặp Ca-chi-a, mời cô ta đến nhà ăn uống. Hắn vẫn còn giữ được một chai rượu bổ.

        Cùng Phê-ô-tít-tô và mấy anh nữa, hắn bầy rất nhiều thức ăn ngon lành lên một miếng vải trắng vào góc nhà và ngồi xuống cạnh Ca-chi-a yến ẩm.

        Bất thình lình trong lúc tiệc đang vui thì Tờ- ráp-kin đi vào, mọi người hơi nhốn nháo và cũng là cơ hội cho Ma-mô-kin thu vén dần hết cốc chén. Kể ra thì hắn cung hơi thẹn vì phải tỏ vẻ sợ sệt ông chỉ huy trước mặt Ca-chi-a nhưng thế còn hơn phải phạt hay nghe chỉnh.

        Tờ-ráp-kin khẽ liếc nhìn các trinh sát viên và cô gái lạ mặt. Mọi người đứng dậy nhưng anh đã nhẹ nhàng bảo "nghỉ" rồi đi vào một góc nhà xa nhất và ngả lưng xuống giường. Đã ba hôm nay anh không hề nhắm mắt. Đáng ra Ma-sen-cô đã phải về từ đêm hôm trước thế mà Tờ-ráp-kin đã mỏi mắt chờ suốt đêm qua trong hầm cũng chẳng thấy tăm hơi đâu cả. Thêm một điều lạ và đáng lo là hai đồng chí công binh đi dọn đường cho tốp trinh sát, đáng ra phải về ngay tối đó cũng chẳng thấy về. Cả đoàn người đã lặng lẽ lao mình vào đêm tối dày đặc và đã biến mất như tan thành mây khói ; ròi mưa đã lau mất sạch vết chân họ.

        Tờ-ráp-kin đang chập chờn trong một giấc ngủ lung lay. Các trinh sát viên lại bình tĩnh tiếp tục ăn uống. Ca-chi-a thầm thì :

        -Chỉ huy các anh đấy à ? Trông hiền quá, trẻ quá nhỉ !

        Tờ-ráp-kin bỗng lẫm bầm trong giấc mơ :

        -Sao anh ở lâu thế ! Kỳ lạ quá ! Bọn công binh cũng chẳng thấy về ! mà chúng mình lại đang nghe Tsai-cốp-ki. Thằng lừa dối ! Anh không về nữa ư? Thằng gian... cút !

        Những lời của anh không giống tiếng người nói lúc mơ. Tờ-ráp-kin nói với giọng bình thường của người lính. Bọn trinh sát viên thấy khó chịu, từng người một, họ bỏ đi hết để lại một mình Ma-mô-kin trước tấm vải trắng. Ca-chi-a bỗng bước nhanh tới chỗ Tờ-ráp-kin nằm. Mắt anh lim dim nửa nhắm nửa mở như của một thằng bé lúc ngủ ; cái áo va-rơ không gài cúc đễ lộ lòng ngực. Một vẻ chua chát hiện trên nét mặt anh. Cúi xuống nhìn Tơ-ráp-kin, người thiếu nữ khẽ thốt :

        - Người trung úy của các anh trông dễ thương quá.

        Ma-mô-kin sỗ sàng cự lại Ca-chi-a :

        -Để anh ấy ngủ yên nào 1

        Nhưng Ca-chi-a vẫn không để ý, như cảm thấy trong lời nói của mình có một cái gì êm dịu vỗ vẽ người đang ngủ mà nàng cảm thấy đang bao phủ lấy mình.

        Ma-mô-kin giải thích :

        -Trung úy đang lo lắng đấy.

        Kể ra thi buổi tiệc hôm ấy hoàn toàn hỏng ; mọi người đều cảm thấy như vậy. Ca-chi-a ra về lòng như bị xúc động bởi một nỗi buồn man mác hòa lẫn với một cái gì hứng thú. Một mình đi trong khu rừng xanh ngát cây cỏ, nàng lo lắng và hơi ngạc nhiên mà tự cảm thấy sự cảm động của tâm hồn. Nàng tự hỏi cái gì đã xúc chạm tới nàng, đẩy nàng tới một nồi buồn nhè nhẹ man mác. Hình ảnh, khuôn mặt gần như trẻ con của Tờ-ráp- kin vẫn lởn vởn trước mắt Ca-chi-a. Có thể là khuôn mặt đó đã phản ảnh tới con tim sâu của Ca-chi-a một nỗi khô đau chưa nguôi được mà nàng vẫn dấu kín trong đáy lòng. Nỗi khổ đau của một thiếu nữ tỉnh nhỏ nhận thấy rõ những chua chát đau đớn của chiến tranh trên muôn vẻ tàn ác của nó.

        Ca-chi-a dần dần đâm thích tới chỗ ở của các trinh sát viên. Cũng như những người khác, Ma-mô-kin đọc rõ được tàm trạng trong lòng người thiếu nữ. Anh cảm thấy vui vui. Và tự cho mình là người "che chở" cho Tờ-ráp-kin trong cuộc sổng hàng ngày nên Ma-mò-kin cho là nếu có vài trang tiểu thuyết giữa Ca-chi-a và người trung úy sẽ làm ông ta đỡ đau khổ. Từ hôm được biết tin Ma-sen-cô với cả lớp đi hôm nọ ngộ nạn rồi, Tờ-ráp-kin càng ngày càng ưu tư.

        Các trinh sát viên tìm đủ mọi cách mời Ca-chi-a đến chơi, báo tin tức về Tờ-ráp-kin cho cô ta hay, và chạy tới Ban Thông tin báo tin : "Tờ- ráp-kin vừa ở chiến hào về !". Nói chung là họ tìm đủ mọi cách gắn bó hai người lại với nhau. Cái người không biết một tý gì về sự bố trí này lại là Tờ-ráp-kin.

        Một hôm, vừa mới bước vào phòng, Tờ-ráp- kin thấy đã có một miếng vải "tăng" che riêng chỗ nằm của mình ra, mà cũng không phải là cái chăn giải trên rạ làm chỗ nằm nữa mà lại là một cái giường hẳn hoi ; lại thêm một cái bàn con, trên bàn có một lọ hoa.

        Tờ-ráp-kin nhíu mày :

        -Thế này là nghĩa lý gi ?

        Bờ-ra-ni-cốp trả lời hồn nhiên :

        -Thưa trung úy, đấy là cả một công trình của cô hiệu thính viên Ca-chi-a đấy ạ.

        Tờ-ráp-kin tái mặt lại :

        -Tại sao các anh lại để cho ngưòi lạ vào nhà làm gì ?

        Bờ-ra-ni-cốp tiu ngỉu đứng im.

        Nhưng khi biết chuyện này thì Ma-mô-kin giơ tay tỏ vẻ kinh ngạc :

        -Người đâu lại lạ thế ! Chỉ nghĩ tới bọn Đức còn chẳng đoái hoài tới gì cả. Cả ngày chỉ lo vẽ bản đồ phòng ngự của địch, chúi mũi xuống bản đồ. Lúc thì lại loay hoay suốt buổi ngoài bờ sông...

[Giangtvx]

     
        Còn Ca chi-a thì những buổi đầu hơi chán nản vì tính tinh ngượng nghịu và vẻ kín đáo của Tờ-ráp- kin. Không! Từ trước cô ta chưa từng gặp một lối đối xử như thế này bao giờ. Người thiếu nữ này đã quen với cái cảnh được tán tụng, nhưng trong thâm tâm vẫn thừa hiểu không phải vì sắc đẹp của mình, mà là vì ở đây nhiều đàn ông ít đàn bà !

        Và nàng cảm thấy sung sướng gấp bội : người nàng yêu không phải là một người thường. Tờ-ráp-kin trông nghiêm nghị, có óc tự tôn và lành mạnh trong sạch. Và chính như thô mới phải. Trái ngược với tính tình hàng ngày, bây giờ hễ thấy Tờ-ráp-kin là Ca-chi-a đâm thẹn thò và nàng cũng tự lấy làm lạ về mình ; Ca-chi-a tự hỏi có phải mình còn là Ca-chi-a không ? con người từ trước tới nay vẫn tự hào là có chút ít kinh nghiêm trong tình yêu không? Một chiếc hôn, một cái ôm nhận và giả bèn đường trong cái ầm ỹ của cuộc sống thôn dã vì một thiện cảm chốc lát hay đôi khi chỉ vì buồn : đấy là cải mà trước kia Ca-chi-a vẫn gọi là "sống"!

        Hàng ngày nàng đến cái vựa đựng thóc, chỗ ở của trinh sát, mang hoa hay từng cành liễu nhỏ tới. Nhưng cái chính không phải là hương sắc của hoa mà là Ca-chi-a đa mang tới ấp ủ cho hồn trống lạnh của những người lính bằng cái hương vị êm dịu của người đàn bà. Và họ thấy khó chịu về sự lạnh nhạt của người chỉ huy mình đối với cô thiếu nữ.

        Đại tá trưởng phòng tình báo quàn đoàn Sê-mi-óc-kin vừa tới chỗ vựa thóc, bắt gặp Ca- chi-a đang cho hoa tươi vào lọ. Ông tới để xem chỗ ở của trinh sát, nhưng chẳng gặp ai, ngoài người nấu bếp, người trực nhật và cô thiếu nữ.

        Ông hỏi :

        - Cô là ai ?

        Người thiếu nữ đứng nghiêm trả lời:

        - Hạ sỹ hiệu thính viên Si-ma-cô-va,

        Tỏ vẻ bực tức, Sê-mi-óc-kin càu nhàu :

        - Ồ ! tôi tưởng cô tới đây bán hoa !

        Và đi ra.

        Ngay sau đấy ông ta cỏ một cuộc gặp gỡ khá dài với Séc-bi-sen-cô. Câu chuyện tuy lịch thiệp nhưng vẫn ẩn một cái gì khả gay gắt. Sê-mi-óc-kin hỏi:

        - Anh không biết một tý gì về địch trước mặt ư ? Hay có một ý niệm gì về tố chức và ý đồ của địch không ?

        Người Tư lệnh đại đoàn cố nén tự ái, chống chế bằng một giọng nửa đùa :

        - Biết thế nào được ? Người chỉ huy một sư đoàn thường ít biết đến việc ngay trong đơn vị của mình huống chi là địch. Anh xem, tôi đã cho một số trinh sát đi điều tra nhưng họ đã không về nữa rồi. Với anh, con số chục người là chuyện thường vì anh là quân đoàn còn tôi thì thấp bé nên cái chết của 9 người là một tốn thất quá nặng nề ! Hơn nữa con số trinh sát viên của chúng tôi đã hy sinh không phải là ít.

        - Tôi đồng ý, nhưng anh phải nhìn lại tình hình trinh sát viên của anh như thế nào. Tòi đến chỗ họ ở chả thấy ai cả. Trực nhật cũng chẳng biết họ ở tận đâu. À có... một cô thiếu nữ đang đùa với lọ hoa... Tình nhân chắc? Đồng chỉ ủy viên tòa án vừa cho tôi biết gần đây ông ta nhận được một bản tố cáo rất nặng về bọn trinh sát của anh. Anh thì anh không biết được đâu, đồng chí đại tá ạ, nhưng tôi biết. Cả một làng họ tổ cảo. Đấy ! Nguyên nhân vì sao trinh sát của anh làm không nên chuyện.

        Đại tá Séc-bi-sen-cô cho gọi ngay viên sĩ quan tòa án binh lên.

        Đại úy Ét-kin bước vào,một người nhỏ bé, đầu hói, trán gồ, vẻ ngoài lạnh lẽo.

        Ông đem một số dẫn chứng trình bày về việc dân chúng một làng bên kiện số trinh sát viên dùng quyền hành mượn 12 con ngựa mà lúc trả chỉ có 10, Trong lá đơn có kèm một tờ phiếu biên nhận lên ký không rõ.

        - Sao anh lại biết là trinh sát viên của chúng tôi ?

        Người đại úy vẫn bình thản trước cặp mắt dữ dội của Séc-bi-sen-cô :

        - Việc này chưa hoàn toàn rõ ràng đâu chúng tôi còn tiến hành điều tra.

        - Anh hãy điều tra manh mối hết sức rõ ràng rồi báo cho tôi biết. Thôi ! anh có thể về.

        Ét-kin đi ra. Séc-bi-sen-cô nói với Sê-mi-óc- kin giọng mệt mỏi :

        - Được, chúng tôi sẽ cử một đội vào địch hậu. Nhưng về mặt anh thì cũng phải cố thêm trinh sát viên cho chúng tôi.

        Lức Sé-mi-óc-kin về rồi, Séc-bi-sen-cô ra sàn, ngoái cố lại bảo người quan hầu:

        - Đợi đấy, tôi sẽ về ngay.

        Séc-bi-sen-cô di về phía cải mảy xay : bốn cái cánh quạt đang hững hờ xoay. Tới chỗ ở của đội trinh sát. ông hỏi trực nhật :

        - Trinh sát ở đây phải không ?

        Người trực nhật trả lời:

        - Thưa đại tá, phải. - Rồi hưởng vào gian phòng, nửa tối nửa sáng hô to : "Nghiêm".

        Trong phùng có tiếng rục rịch rồi mọi người đứng nghiêm. Séc-bi-sen-cô quắc mắt nhìn tất cả một lượt. Trong gian phòng xẩm tối số chục người trinh sát viên vẫn đứng nghiêm. Người sư đoàn trưởng lẳng lặng đi tới phía góc phòng có ngăn miếng vải "lăng" khẽ vén lên và thấy Ca-chi-a cũng đang đứng nghiêm như mọi người. Trên cối bàn con có một lọ hoa, một chồng sách vở.

[Giangtvx]

        Luồng mắt người đại tá dịu dàn. Ồng chăm chú nhìn Ca-chi-a và hỏi :

        - Cô làm gì đấy ?

        Rồi quay lại hỏi người trung sỹ trực ban :

        - Đồng chí chỉ huy các anh đâu?

        - Trung úy còn ở trên tiền tuyến.

        - Bao giờ anh ta về, đồng chí bảo lên tôi hỏi nhé.

        Rồi ông từ từ đi ra cửa, bỗng ông quay lại :

        - Ca-chi-a ở đây hay đi theo tôi đi.

        - Vâng tôi đi đây.

        Hai nguời đi ra. Séc-bi-sen-cô hỏi :

        - Tại sao cô lại trốn tôi. Việc ấy chẳng có gì là xấu cả. Tờ-ráp-kin là một thanh niên dũng cảm, một trinh sát viên can trường.

        Người thiếu nữ đứng lặng im.

        - Thể nào ? Yêu Từ-ráp-kin rồi phải không, tổt đấy. Còn đại úy Ba-ra-kin thì sao? Bỏ rơi rồi à?

        - Ồ, anh ấy không đứng đắn đâu, trước kia chẳng qua tôi dại dột.

        Người đại tá bỗng càu nhàu những gì không rõ, rồi đưa mắt chăm chú nhìn xuống đôi mày người thiếu nữ, ông ta đột ngột hỏi :

     -Tờ-ráp-kia có đồng ý không ? Tất nhiên rồi chứ? Một thiếu nữ hoạt bát trẻ trung, luôn luôn mang hoa tới cho thì còn gì nữa.

        Người thiếu nữ không trả lời. Séc-bi-sen-cô bỗng chợt hiểu :

        - Thế à, nó không yêu cô à ?

        Lòng ông như se lại trước tấn bi kịch của ái tình tung ra mà không được trả lại trong lòng người thiếu nữ ít tuổi dưới bộ quân phục hạ sỹ nảy. Ngay cả trong địa ngục của chiến tranh, một thần Tình ái tươi trẻ đang ve vầy đôi cảnh như con chim non trước miệng cá sấu. Và người đại tá chợt mỉm cười...

        Họ gặp người y tá trưởng U-li-bi-sô-va, người sư đoàn trưởng mời cả hai về nhà uống trà.

        Trong phòng của người tư lệnh sư đoàn, U-li-bi-sê-va và Ca-chi-a đang làm nhiệm vụ của bà chủ nhà, họ cùng đồng chí cần vụ đun nước phà chè xong lại ra ngồi ở bàn vui vẻ chuyện trò ầm ỹ.

        Một lát sau Tờ-ráp-kin vào.

        Séc-bi-sen-cô bảo :

        - Anh ngồi xuống đây.

        Ca-chi-a đâm luống cuống, lo sợ người đại tá sẽ đem tâm sự của mình ra nói với Tờ-ráp-kin. Nhưng ông chẳng nói gì cả. Họ nói về chuyện ngựa. Ca-chi-a liếc nhìn khuôn mặt trẻ và nghiêm nghị của người trung úy, lắng nghe những câu trả lời rõ ràng của Tờ-ráp-kin tuy chẳng hiểu gì cả. Ca-chi-a bỗng thấy buồn man núc. Nàng nghĩ ngợi :

        - Có phải mình đã sinh ra vì Tờ-ráp-kin không? Anh ta thông minh, đúng đắn lắm. Bà chị lại chơi vi-ô-lông thạo. Sau này anh ta ắt phải là một nhà thông thải. Còn mình chỉ là một con bé như trăm nghìn con bé khác thôi, Trái lại thì Tờ-ráp-kin không hề đoán nỗi những tâm tình của người thiếu nữ ; sự có mặt của cô ta chỉ làm anh khó chịu và luống cuống Việc cô ta năng đến chỗ ở của trinh sát, những cử chỉ săn sóc nơi ăn nằm cho Tờ-ráp-kin, đối với anh như lạc lõng và đáng ghét. Anh thấy nhục nhã khi thấy các trinh sát viên đưa mắt cho nhau lảng dần đi, cố tình bố trí cho hai ngưòi gần nhau.

        Tò-rảp-kin lấy làm lạ lúc thấy Ca-chi-a ở phòng đại tá, lại còn đi pha trà nữa ! Và khi nghe Séc-bi-sen-cô nói về chuyện ngựa thì Tờ-ráp-kin ngờ Ca-chi-a đã hẻm mép gì với ông này chăng, sau khi được bọn trinh sát cho biết. Anh trình bầy qua loa vấn đề.

        Bỗng Séc-bi-sen-cô nhớ lại những ngày phản công, những buổi hành quân liên miên không ngừng, những phút chạm trán với địch, và cả cái buổi chiều tháng ba mà ông đã trách móc bằng một điệu pha trò đội trinh sát trên con đường lầy lội. Ồng đưa đôi mắt xanh xám và ấm áp nhìn Tờ- ráp-kin ; người trung sỹ Séc-bi-sen-cô, trinh sát viên của cuộc chiến tranh trước như muốn nói: Anh là một thanh niên dũng cảm, Tờ-ráp-kin ạ !

        Người đại tá hỏi :

        - Thiệt anh đã trả hết ngựa cho dân rồi chứ ?

        Tờ-ráp-kin trả lời :

        - Trả hết cả rồi.

        Cỏ người gõ cửa : đại úy Ba-ra-kin đứng ở ngưỡng cửa.

        Sỏc-bi-sen-cô hất hàm hỏi ?

        - Anh muốn gì ?

        - Hình như đại tá vừa cho gọi tôi đến ?

        - Tôi cho gọi anh từ 3 giờ về trước kia. Anh đã gặp Sê-mi-óc-kin chưa?

        - Gặp rồi

        - Rồi sao nữa ?

        - Chúng ta sẽ phái một đội vào địch hậu.

        - Ai sẽ chỉ huy ?

        - Chính Tờ-ráp-kin đang ngồi đây, còn  gì nữa ! - Ba-ra-kin đang giấu một ý vui nghịch ngợm, nhưng anh đã tính nhầm. Tờ-ráp-kin vẫn ngồi nguyên không nhấp nháy. U-li-bi-sê-va yên lặng rót chè và Ca-chi-a cũng chẳng hiểu là những lời vừa qua có một quan hệ thẳng tới vận mệnh cuộc tình duyên của nàng.

        Riêng người Tư lệnh đọc được ngụ ý của Ba-ra-kin trong câu trả lời. Nhưng ông cũng chẳng có lý gì để làm khác hơn. Sự thực thì Tờ-ráp-kin vẫn là người chắc chắn nhất đế thi hành cái nhiệm vụ vô cùng khó khăn này.

        - Được ! - nói xong Séc-bi-sen-cô cho Ba-ra- kin về. Một lát sau thì Tờ-ráp-kin cũng đứng dậy. Séc-bi-sen-cô nói :

        - Thôi anh đi, chuẩn bị chu đáo nhé ; và phải nhớ là hành trình chuyến này nguy hiểm đấy.

        - Thưa đại tá, tôi hiểu rồi - Tờ-ráp-kin nói xong đi ra.

        Lắng tai rõi theo tiếng chân xa dần, Séc-bi- sen-cô lẩm bẩm, giọng rầu rầu :

        - Một thanh niên dũng cảm.

        Sau khi Tờ-ráp-kin đi, thì Ca-chi-a cũng ngồi không yên nữa và xin về. Đêm nay, trời đầy giăng sao, có vẻ dìu dịu. Rừng sâu huyền bí và lĩnh mịch chí thỉnh thoảng vang lên những tiếng nổ nơi xa hay tiếng nổ máy của một chiếc xe hơi lạc lõng.

        Ca-chi-a thấy sung sướng. Nàng cảm thấy hình như lần nàv Tờ-ráp-kin đã nhìn mình một cách êm dịu hơn. Nàng tự nghĩ : con người đầy quyền thế lại rất thương nàng là Séc-bi-sen-cô sẽ đủ cách đế thuyết phục Tờ-ráp-kin, cho Tờ-ráp-kin biết rằng nàng không xấu như thế đâu mà trái lại có những đức tính xứng đáng với người yêu.

        Rồi trong khung cảnh một đêm đầy giăng, nàng lang thang đi tìm kiếm người yêu, miệng lẩm bẩm những lời xưa cũ, cũ như trái đất vậy, gần hầu như những lời "Tà ca của Tà Ca" mà nàng chưa từng được đọc hay nghe qua bao giờ.

[Giangtvx]

Chương V

        "Thân mến chào Trung úy ! Tôi là I-van Vắc-si-Ii-ê-vich A-ni-kha-nốp, người trinh sát và tiểu đội trưởng tiểu đội 1 của anh đang viết cho anh đây. Có thế nói là tôi đã khỏi rồi, hiện nay rất khỏe và tôi xin chúc anh với cả tấm lòng của tỏi, mong anh cũng như vậy. Ở quân y họ đã mổ viên đạn ở bắp chân tôi rồi. Và sau ngày ở nhà thương ra thì tôi được đưa về một trung đoàn dự bị. Lúc đầu đến đây thì hơi khó chịu vì không được nuôi nấng như ở mặt trận đâu, mà tôi thì lại thích ăn và đã quá quen với cái suất ngoài tiền tuyến. Suốt cả ngày phải tập dượt, học điều lệnh, bắt đầu tập lại tất cả từ bước đầu. Rồi chạy, rồi hét : "xung phong" nhưng chắc chắn là không phải đâm vào ngực quân Đức vì ở đây chẳng có một tên nào, và bắn thì cũng đì đẹt thôi chứ chẳng có một viên đạn thật nào cả! Và tôi còn bị một cái đau nữa : họ đã tước mất của tôi khẩu Oan-tơ đã lấy được của cái thằng quan ba Đức - trung úy còn nhớ chứ - cái thằng quan ba có bịt một miếng vải đen ở mắt ấy mà. Tôi đã lên tận ban chỉ huy tiểu đoàn khiếu nại nhưng ông ta bảo là trung sỹ không có quyền đeo súng ngắn, dù tôi đã nhắc tại nhiều lần tôi không phải là một thằng trung sỹ trơn mà là một trinh sát viên đã từng dùng đến 200 khẩu rồi. Nhưng họ cũng chẳng nghe. Cuối cùng họ đem tôi về một tập thể nông trường : tôi sống như một nhân viên côn-khô (tập thể nông trường) có đủ các món : Kem, bơ và tất cả các loại rau. Hơn nữa tôi lại như thay thế người giám đốc vì trước kia tòi đã từng là một chủ tịch nông trường. Đời chúng tôi ở đây chỉ là cầy bừa, gieo mạ. Chiều đến, sau khi cơm no rượu say, tôi ngả mình trên cái giường đệm bông, và lại còn bà chủ nhà, có ông chồng đi lính mất tung tích ngay từ năm đầu, suốt ngày loay hoay muốn lơn tôi.

        Nhưng tôi thì vẫn chỉ nghĩ tới anh, người trung úy thân mến và các bạn bè ; mỗi khi tôi nhớ tới đã biết bao lần chúng ta chiến đấu cạnh nhau, và mỗi lần hình dung lại những con người gày gày mà thanh thanh của các anh ở từ thành thị tới với cả một lòng hy sinh chịu đựng cao cả cho tổ quốc, là lòng tôi như se lại. Vì vậy nên tôi có một điều tha thiết yêu cầu anh nói với đại tá Séc-bi-sen-cô kiếm cách cho tôi về đơn vị cũ. Đồng chí Tờ-ráp-kin ạ, tôi không thể kéo dài cuộc đời xa các anh ở đây được nữa. Vì tôi rất hổ thẹn không được đánh tới cùng cuộc chiến tranh với các anh mà giờ đây tôi lại sống một cuộc đời còn-khô quá đầy đủ và hình như các anh đang chống với giặc Đức để bảo vệ tôi. Tôi xin gửi anh với toàn đội lời chào thân mến - Vác-si-li-ê-vicb A-ni-kha-nốp."

        Sau khi đã đọc đi đọc lại mấy bận bức thư của A-ni-kha-nốp, Tờ-ráp-kin cười ái ngại; một lần nữa anh nghĩ tới A-ni-kha-nổp và anh thấy nếu như lúc này có bên anh thì thú biết hao. Anh nhìn các trinh sát viên đang ngủ một cách như khinh thị, trong đầu óc nảy ý nghĩ đem so sánh họ với A-ni-kha-nốp:

        "Họ không thế bằng A-ni-kha-nốp được - Tờ- ráp-kin tự nhủ, họ không có cái can trường bình tĩnh, cái thăng bằng, cái sáng suốt của A-ni-kha- nốp. Với hắn, mình bao giờ cũng thấy yên tâm hơn vì hắn không hay hốt hoảng. Ma-mô-kin có gan dạ nhưng hớ hênh và tham lam. Bi-cốp chín chắn nhưng nhiều khi hơi quá : có trường hợp trong những phút hiểm nghèo thì quá suy nghĩ gần như là hèn nhát. Bờ-ra-ni-cốp làm việc có xếp đặt nhưng lại thiếu sáng kiến. Gu-lúp Sê-mi-ô-nốp và một số nữa thì chưa phải là những trinh sát viên thực thụ. Ma-sen-cô rất xứng đáng là một người, một con người vàng ngọc nhưng lại chết mất rồi, chẳng bao giờ về lại nữa !"

        Với những ý nghĩ chua chát ấy trong đầu óc  -  mà kể ra thì cũng chẳng được đúng lắm -  do bức thư của A-ni-kha-nốp gây nên, Tờ-ráp-kin nặng nề bước ra khỏi gian nhà. Trong buổi bình minh giá lạnh, anh chậm chạp đi về phía bãi tập. Chỗ này cũng được bổ trí gần giống như ở trên tiền tuyến. Một con suối rộng cắt ngang bãi tập mà từng hàng thùy dương đã xanh ngát lả tươi đang nghiêng minh soi bóng trên mặt nước. Trên bãi có một dẫy hào không sâu lắm và hai hàng giây thép gai tượng trưng trận địa tuyền duyên của địch do anh em trinh sát dựng lên để tập dượt.

        Và ở trên "chiến trường" này, từng đêm này qua đêm khác, Tờ-ráp-kin hì hục huấn luyện đơn vị mình. Với một tinh thần kiên nhẫn đặc biệt sẵn có, anh thúc bộ đội lội qua con suối băng giá, cắt giây thép gai, dùng sào công binh dò mìn và nhẩy qua dẫy hào. Anh lại vừa nghĩ ra một lối tập mới : bổ trí mấy người trong giao thông hào còn thì tất cả phải bò về phía đó hết sức im lặng, tập quen dần với lối di chuyên bí mật. Cả anh cũng đứng trong hào tai chú ý nghe những tiếng động ban đêm. Nhưng tâm sự anh lại ở nơi khác : anh đang nghĩ tới tiền tuyến, nơi quân Đức đang dựng một mặt trận phòng ngự khả mạnh mà anh sẽ phải chọc thủng.

[Giangtvx]

        Rồi đơn vị được bổ sung thêm mười người nữa, vì vậy nên Tờ-ráp-kin ngoài việc huấn luyện đặc biệt cho số người cần phải dùng gần đây, lại còn phải tập luyện cho số khác. Đấy là chưa kể đến chuyện hàng ngày anh phải quan sát quân địch ở tiền duyên, nghiên cứu quy luật sinh hoạt, tập quán và hành động của chúng nó.

        Do công việc nặng nề và không ngớt đã làm Tờ-ráp-kin trô nên nóng nảy. Thường thì anh hay bỏ qua những lỗi nhỏ của binh sỹ nhưng nay thì anh phạt từng tý một. Ma-mô-kin "ăn đòn" đầu tiên. Khi Tờ-ráp-kin nghiêm nghị hỏi đến số lương thực ở đâu ra thì Ma-mô-kin đã ấp úng bảo là dân họ cho. Nhưng Tờ-ráp-kin cho luôn 3 ngày cải hối thất và bảo :

         -   Có thế này thì dân chúng mới được yên ổn, ít nhất cũng trong 3 ngày.

        Với Ca-chi-a thì anh đã yêu cầu một cách rất lịch sự nhưng cũng rất cương quyết: là đình chỉ tức khắc đến lệnh mới - anh đã nói rất rõ : đến lệnh mới - những cuộc đến thăm nhà trinh sát viên. Sự thực thì anh cũng hơi lúng túng khi nhìn thấy cặp mắt ngơ ngác của Ca-chi-a, anh muốn gọi Ca-chi-a lại nhưng lại trấn tĩnh được và thôi.

        Cái làm anh bực nhất là hành động của một trinh sát viên mới đến tên là Phê-ô-tít-tô, một anh chàng to lớn, đẹp giai người vùng Kha-dăng.

        Sáng hôm ấy giời mưa nên Tờ-ráp-kin cho anh em nghỉ tập. Từ sáng sớm anh đã lên chỗ Ba-ra-kin để học tiếng Đức với anh phiên dịch Lê-vin. Trong đám bụi bên cạnh cái máy xay anh thấy Phê-ô-tít-tô đang nằm trên cỏ, đùi phơi ngoài mưa. Tờ-ráp-kin lấy làm lạ hỏi hắn đang làm gì. Phê-ô-tít-tô vội đứng dậy lúng túng :

         - Thưa trung úy tôi đương tắm nước lã, đây là thói quen từ khi tôi còn ở nhà. Nhưng ngay đêm ấy, lúc mọi người đang hết sức im lặng tập bò thì Phê-ô-tit-tô ho lớn khù khụ. Lúc đầu thì Tờ-ráp-kin không để ý, nhưng khi lại nghe hắn ho một tràng dài thì anh hiểu ngay là thằng cha này đã cảm lạnh rồi; và anh cũng hiểu rằng đem một người bị ho đi trinh sát nhiều khi hỏng việc và làm hại cả đội

        Chưa bao giờ Tờ-ráp-kin nóng như lúc này. Anh phải trấn tĩnh lắm mới không khỏi chồm lên người Phê-ô-tít-tò :

         - Đấy, cải thói quen tắm nước lã của anh đấy! Thật không ra người ngợm gì cả !

        Và ngay ngày hôm sau, Phê-ô-tít-tò phải đổi đi đơn vị khác.

        Mỗi lần nhớ lại cảnh này, Tờ-ráp-kin không khỏi nhún mình khó chịu.

        Mặt trời đã lên, đã đến lúc đi ra bờ sông. Như thường lệ, Tờ-ráp-kin đem theo 2 người cùng đi.

        Càng đi gần tới các vị trí tiền tuyến, không khi càng căng thẳng và nặng nề như con người không còn ở trên trái đất nữa mà là đang sống trên một tinh cầu xa lạ, rộng lớn hơn nhiều. Tiếng tặc tặc của súng máy dõng dạc và uy nghi, tiếng nổ ghê gớm nghe như tận âm ty vang lên của các loại mìn, theo sau là một im lặng dọa nạt như bao trùm một cái chết bất ngờ lao tới.

        Đoàn trinh sát viên vẫn tiến trong bộ quần áo xanh, người nọ nối người kia, trước những thân cây bị đạn pháo xé nát, trước những vị trí pháo binh, càng đi càng thấy tới sát chiến tranh hơn.

        Tờ-ráp-kin gặp Ma-mô-kin trong giao thông hào của tiêu đoàn 2. Anh đã cử Ma-mô-kin lên đây, thường xuyên ở đài quan sát sau 3 ngày cải hối thất để hắn "gần bọn Đức hơn và xa gà vịt hơn". Thấy chỉ huy mình tới, Ma-mô-kin đứng nghiêm trao cho Tờ-ráp-kin bản theo rõi tình hình địch 24 giờ vừa qua.

        Trong hầm súng máy, Tờ-ráp-kin nhìn qua ống nhòm và đã thấy rõ mọi hành động bên phía trận địa tiền duyên của địch. Đại úy tiểu đoàn trưởng Mu-ta-cốp và đại úy liên đội trưởng Gu-rê-vich tới đây luôn, cả hai đều biết nhiệm vụ của Tờ-ráp-kia sắp làm ; và anh cảm thấy bực mình lúc đọc thấy trong mắt của họ một ý nghĩ như muốn tỏ nỗi thương hại anh :

        "Auh sẽ sắp phải đi sang bên ấy, còn chung tôi thi vẫn bình chân như vại dưới mái lô cốt ba lần gỗ".

        Cả những thái độ thân thiết hoặc những ý nghĩ của họ muốn chia sẻ với anh đã làm anh bực dọc. Anh phản đối kịch liệt những ý nghĩ của họ mà anh cho như lả một bản tuyên cáo tử hình. Mắt dán vào ống nhòm, Tờ-ráp-kin mỉm cười nghĩ thầm : "Hãy chờ một thời gian nữa, các ông bạn của tôi ơi, tôi sẽ sống lâu hơn các anh và tương lai sẽ là tôi đi chôn các anh đấy !"

        Không phải là anh muốn họ như vậy đâu, chẳng bao giờ anh nghĩ như thế. Trái lại cả hai người rất có thiện cảm với Tờ-ráp-kin. Mu-ta-cốp là người tiểu đoàn trưởng ưu tú nhất của sư đoàn, trẻ đẹp, trông rất khỏe mạnh. Gu-rê-vích mà Tờ-ráp-kin thích nhất, là một người luôn luôn tỏ ra lịch thiệp và súng sinh trong bộ quân phục thẳng nếp bất cử ở đâu, số học lại rất giỏi. Đơn vị của anh bắn rất đúng, đã làm bọn Đức khiếp đảm Có những ngày ròng rã anh ngồi quan sát trận địa quân địch ; trong cái kiên nhẫn người ta đã đọc rõ lòng căm giận, và thường cho Tờ-ráp-kin những tình báo quý giá. Tờ-ráp-kin thấy ở Gu-rô-vich một tấm can trường đã làm anh phấn khởi trong lúc thi hành nhiệm vụ. Chỉ nghĩ tới trách nhiệm và không bao giờ vì cá nhân, Tờ-ráp-kin cũng như Gu-rè-vích là những người đã được giáo dục như vậy. Họ thường gọi nhau bằng "đồng hương"có phải là vì cả hai cùng ở một xứ mà mọi người đều tiu tưởng ỏ sự nghiệp của mình và sẵn sàng hy sinh thân thế cho nó.

[Giangtvx]

        Tờ-ráp-kin đang dán mắt vào những hào hố và dây thép gai ; anh như đang ghi vào óc từng đợt gồ ghề của đất, từng vùng bị súng mây quân địch châu mũi tới, từng cử chỉ nhỏ một của địch trong giao thông hào.

        Anh nhìn một cách thèm muốn những con bạch-tước quanh quẩn bay đi bay lại từ chiến tuyến của ta qua quân địch và ngược lại. Với chúng nó thì chẳng có gì trở ngại cả. Chúng nó có thể kể rõ tình hình bọn địch. Sao lại không có một con bạch-tước biết nói, một con bạch-tước trinh sát nhỉ. Và nếu giờ phút này mà biến được thành chim thì anh sẽ rất sung sướng mà xin vĩnh biệt hẳn cái lốt người.

        Sau khi đã quan sát kỹ lưỡng và ghi chép đầy đủ Tờ-ráp-kin hạ lệnh cho hai trinh sát viên vẫn tiếp tục theo dõi còn mình thì về vị trí của Mu-ta-cốp.

        Đến nơi, Tờ-ráp-kin thấy một số sỹ quan trẻ tuổi vừa ở trường ra và vừa tới mặt trận đang tụ tập tại đó ; toàn là những thiếu úy trẻ, quân phục còn mới loanh với những đôi bốt quá rộng.

        Đang chuyện trò ầm ĩ, thấy Tờ-rảp-kin vào, họ im lặng như tỏ vẻ kính phục. Anh tới ngồi ở một bàn con và cảm thấy như có nhiều cặp mắt hiếu kỳ đang nhìn anh.

        Và chính anh cũng đang nghĩ tới họ.

        Cuộc đời chiến chinh của họ phần nhiều thường ngắn ngủi. Họ đã lớn lên, được giáo dục, đã biết những hy vọng, đã nếm những nỗi vui, nỗi buồn của đời... nhưng cho tới một sáng sương mù kia vừa ra xong lệnh, chưa kịp thúc bộ đội tiến lên công kích thì đã ngã xuống để không bao giờ đứng dậy nữa. Và binh sỹ nhiều khi cũng chẳng có lấy một lời thương tiếc người chỉ huy đã khuất vì thật ra thì họ cũng chưa được biết cán bộ mình lắm vì cuộc sống với nhau đã quá ngắn ngủi. Và người ta sẽ lãng quên mãi mãi những tình cảm của bao trái tim đó, những ý nghĩ dồn dập sau những cái trán đó.

        Tuy Tờ-ráp-kin cũng chỉ trạc tuổi họ thôi nhưng anh cảm thấy mình đàn anh hơn họ nhiều Và anh thấy tự hào sung sướng về những việc của anh đã làm. Nếu anh chết đi thì mọi người thương tiếc anh và đến cả người sư đoàn trưởng cũng sẽ nhớ đến anh. Rồi bỗng anh chợt nghĩ: "Và cả người thiếu nữ ấy nữa, Ca-chi-a".

        Và ngay trước khi chết, rất có thể là như vậy, anh đã nhìn lớp người trẻ tuổi mới đến, lòng tràn ngập một niềm thương rộng rãi bao la,..

        Trong đám, có một người trẻ tuổi mắt xanh biếc đã làm anh để ý và mên mến. Gặp luồng mắt của Tờ-ráp-kin, người trẻ tuổi bẽn lẽn yêu cầu :

         - Đồng chí hãy lấy tôi vào đội. Tôi rất thích được đi trinh sát.

        Nghe chữ rất thích, Tờ-ráp-kin mỉm cười :

        - Đồng ý, tôi sẽ đề nghị lên Tham mưu trưởng xin đồng chí vào. Chính tôi đang cần người...

        ... Và trên đã đồng ý.

        Thế là thiếu úy Mếch-sép-ki, một cậu con trai cao to 20 tuổi với đôi mắt xanh biếc, với đôi bốt to quả khổ, về với gia đình đội trinh sát trong cải vựa thóc lụp sụp và chật chội này. Trong va-li của anh rất nhiều sách, những giờ nghỉ anh ngồi ngâm thơ cho đội trinh sát nghe, trong gian nhà tranh tối tranh sáng ; họ ngồi, chăm chú nghe những lời thơ ngân nga đầy âm điệu của thi nhân tiết lộ ra trên bộ mặt ửng đỏ của Mếch-sép-ki.

        Bây giờ thì Ca-chi-a chỉ tới cái vựa thóc trong những lúc vắng mặt Tờ-ráp-kin. Mếch sép-ki vòn vã chào đón bắt tay và mời ngồi, cử chỉ của Mếch-sép-ki đã làm cho đội trinh sát vui và thích : lâu rồi, họ đã quên hết những lễ tiết tiếp đãi.

        Có một hôm Mếch-sép-ki hỏi Tờ-ráp-kin :

        - Người nữ hiệu thính viên ấy trông xuất sắc đấy chứ ?

        - Hiệu thính viên nào ?

        - Ca-chi-a ấy mà ! Cô ta vẫn tới đây luôn.

        Tờ-ráp-kin đứng im.

        Mếch-sép-ki hỏi tiếp :

        - Anh không biết cô ta à ?

        - Có. Theo anh thì cô ta có gì là lạ nào ?

        - Cô ta tốt lắm. Thường giặt quần áo cho anh em luôn và anh em đọc thư nhà cho cô ta nghe, kể chuyện cho cô ta nghe ; anh em đều thích gặp. Ca-chi-a có một giọng hát hay lắm.

        Lại có một lần, Mếch-sẻp-ki vẫn cao hửng như bao giờ, quả quyết:

        - Ca-chi-a yêu anh lắm, Tờ-ráp-kin ạ ! Tôi lấy danh dự mà nói như vậy. Có thể là anh không biết gì ư ? Rõ ràng thế mà anh nỡ bỏ qua. Tờ-ráp- kin ạ, anh hạnh phúc lắm ! Tôi rất sung sướng cho anh.

        Tờ-ráp-kin cười gượng gạo :

        - Sao anh biết những việc này ? Cô ta bảo anh phải không?

        - Không phải đâu... ai chả trông thấy ! Thôi ! Tôi đã bảo anh: cô ta là một người con gái rất đẹp.

        - Ối dào ! Nó yêu bất kỳ ai. - Tờ-ráp-kin nói một cách tàn nhẫn. Mếch-sép-ki cau mặt :

        - Sao thế nhỉ ! Sao anh lại có thể có những ý nghĩ như vậy? Không ! Không phải thế đâu.

        Tờ-ráp-kin lạnh lùng cắt đứt câu chuyện :

        - Thôi, đã đến lúc đi tập rồi...

[Giangtvx]

        Mếch-sép-ki rất tích cực học lập và trong công việc của anh làm người ta nhìn thấy một cái thỏa mãn hứng thú trẻ con ! Anh bò cho đến lúc kiệt sức mới thôi, bước xuống nước lạnh không hề nhíu lông mày, và sẵn sàng nghe ròng rã suốt đêm những câu chuyện dài dằng dặc không bao giờ hết về thành tích của đội.

        Càng ngày Tờ-ráp-kin càng mến con người có đôi mắt xanh biếc ấy và sung sướng thầm nghĩ :

        "Mếch-sép-ki sẽ là một con sư tử". "Thế là tối mai bắt đầu. Chỉ mong đêm hết sức tối. Cái nghề trinh sát thì chỉ mong thế thôi" - Ma-mô-kin đang lải nhải trước một số trinh sát viên trẻ.

        Hắn vừa uổng rượu. Tờ-ráp-kin đã cho phép hắn lùi về đẳng sau nghỉ một lúc trước khi đi. Về đến nhà là hẳn mò ngay tới ông già của hắn và mang về một hũ mật ong, một chai rượu to tướng, một bao đồ hộp đầy những bơ, trứng và ngót 3 cân xúc xích.

        Tuy ông lão cũng có chống cự một cách "yếu ớt" vì thấy hắn đòi nhiều quá nhưng Ma-mô-kin đã nói với một giọng buồn rầu :

        - Thôi ! tính toán làm gì nữa lão già ơi !

        Có thể là không bao giờ tôi trở về nữa. Tôi sẽ lên thiên đường. Trên đó tôi sẽ gặp bà cụ nhà lão, sẽ nói với bà ta là ông lão rất tốt. Cò kè làm gì nữa, rất có thể là lần cuối đấy...

        Thấy tình hình đổi mới nên Ma-mô-kin đã quyết định hé màn bí mật về cái kho tiếp tế của hắn : hắn rủ Bi-cốp và Sê-mi-ô-nốp đi theo và đưa cho hai anh này mang về ; đầy vẻ tự hào, hắn hỏi :

        - Thế nào ?

        Sê-mi-ô-nốp trố mắt lên khâm phục tài ba của Ma-mô-kin :

        - Tốt lắm 1 nhưng làm thế nào mà họ cho nhiều thế ?

        Bi-cốp cảm thấy một cái gì ám muội, nói:

         - Liệu hồn đấy, trung úy mà biết thì...

        Và khi về qua cánh đồng của ông lão, Ma-mô- kin khẽ liếc nhìn "hai con ngựa của hẵn" đang bị buộc vào cái cày và cái bừa theo sau là thằng con ông lão, lù khù và lặng lẽ, với chị vợ cao to và đẹp.

        Trông thấy con ngựa cái có cải trán lốm đốm trắng hắn nhớ tới người chủ của nó, cái bà già kỳ dị mà đoàn trinh sát đã tới nghỉ một lúc trong nhà.

        "Cái bà lão ngốc ấy chắc nó chửi thầm mình ghê lắm !" hắn nghĩ vậy và cũng cảm thấy một cái gì như hối hận.

        Nhưng đấy chỉ là ý nghĩ thoáng qua thôi. Bây giờ thì mọi việc đều phớt hết... cả bọn sẽ đi... và chưa biết là cái gì đang đợi.

        Về đến nhà, Ma-mô-kin thấy Tờ-ráp-kin ngồi cạnh cái đập lúa đang cầm bút chì chuẩn bị viết thư cho mẹ và chị. Hắn tái mặt, lẳng lặng đi lại gần. Tờ-ráp-kin ngạc nhiên vì vẻ ngượng nghịu lạ lùng trên khuôn mặt của Ma-mô-kin.

         - Đồng chí trung úy ạ, liệu chúng ta có một đài vô tuyến điện đi theo không ?

         - Có ! Bờ-ra-ni-cốp đang tìm.

         - Thế hiệu thỉnh viên?

         - Tôi sẽ tự chuyển lấy. Mang thêm một người vô ích, biết đâu lại nhầm phải một tên hèn nhát hay một tên lính xấu. Vấn đề dễ giải quyết thôi, tòi cũng biết đủ...

         - À...

   Kể ra thì Ma-mô-kin hết chuyện nói rồi, Nhưng hắn vẫn đứng đấy ngập ngừng :

        - Trung úy ạ, anh có ăn xúc-xích không?

        Hắn chắc là Tờ-ráp-kin sẽ phát bẳn và quát:

        "Thôi lại đi đảnh cắp của dân rồi !" nhưng trái lại Tờ-ráp-kin chỉ ậm ừ cảm ơn và chuẩn bị viết, Ma-mô-kin không chịu được nữa, giọng run run, hắn nói rất nhanh,:

        - Trung úy ạ, anh đừng viết bức thư ấy nữa.

        Tờ-rảp-kin ngạc nhiên :

        - Anh làm sao thế ?

        Ma-mô-kin hấp tấp nỏi :

        - Chính trên cái đập lúa nảy, Ma-sen-cô đã viết bức thư cuối cùng. Nó sẽ đem bẩt hạnh tới cho anh đấy. Ở xứ những người đánh cả chủng tôi, chúng tôi tin những điềm xấu tốt... Và tôi quả quyết với anh là họ tin có lý đấy !

        Tò-ráp-kin cười, giọng cợt đùa nhưng hiền dịu :

        - Thôi! anh hãy vất những chuyện thần thoại đàn bà ấy đi !

        Khi Ma-mô-kin đi rồi Tờ-ráp-kin lại cầm lấy bút chì, nhưng tình cờ mắt anh rơi vào một đống ra om tối gần chỗ cửa ra vào. Bên những gói đồ gối đàu của trinh sát viên, anh thấy một chiếc ba-lô bẩn thỉu, ẩm ướt mồ hôi, cũ kỹ : Gói quần áo của Ma-sen-cô.

[Giangtvx]

*

*       *

        Tờ-ráp-kin đã viết không hết lả thư : Bờ-ra- ni-cốp trở về mang một máy vô tuyến điện nhỏ. Theo sau là thiếu tá trưởng phòng Thông tin sư đoàn Li-kha-sép, Ca-chi-a và hai ngưòi thông tin viên nữa. Một lần nữa, Li-kha-sẻp giải thích cho Tờ-ráp-kin hiểu cách dùng bản cốt và bản công ước về kỷ hiệu riêng.

        - Anh chủ ý nhé : Cơ giới địch thì dùng số 49, bộ binh số 21. Bản đồ chia thành từng ô vuông: ví dụ nếu có tăng trong một vùng thì anh sẽ đánh 49 bò rừng 4, Nếu là bộ binh thì : 21 bò rừng 4, và cứ như thế.

        Đài của đội anh sẽ lẩy tên là "TINH CẦU" và ở nhà là "ĐỊA CẦU".

        Sau đó cũng có dượt thử vài lần. Từng mẫu câu kỳ dị, ý nghĩa huyền bí làm rung rinh cái im lặng của gian phòng. Xung quanh Li-kha-sép và Tờ-ráp-kin mọi người đứng lặng nghe câu chuyện lạ lùng.

        - ĐỊA CẦU, ĐỊA CẦU ! TINH CẦU đây - TINH CẦU ở máy đây. 21 trâu 3. 21 trâu 3. Nhận đi.

        Và Li-kha-sẻp cảm động, trả lời bằng một giọng như từ dưới mồ vọng lên :

        - TINH CẦU, TINH CẦU... ĐỊA CẦU ở máy đây. Tôi hiểu có đúng không? Tôi nhắc lại nhé : 21 trâu 3. Nhận đi.

        - ĐỊA CẦU ! TINH CẦU ở máy đây. Đúng. Tôi tiếp tục nhé. 49 Hổ 2.

        Dưới cái vòm u ám của vựa thóc, các vị hành tinh liên lạc với nhau và tất cả cảm thấy như biệt tích trong không gian, trong lúc những đàn chim

        én đang làm tổ dưới mái nhà với tiếng hót ví von, tiếng đập cánh lách tảch.

        Lủc ra về, Li-kha-sẻp xiết chặt tay Tờ-ráp-kin và đề nghị:

        - Có lẽ anh cũng nên mang theo một hiệu thính viên. Tôi có rất nhiều đồng chí tốt chỉ mong được đi thôi. Hơn nữa - Li-kha-sép cười gượng gạo - có trung sỹ Si-ma-cô-va muốn được đi theo anh.

        Tờ-ráp-kin cau mặt trả lời :

        - Không ! Thiếu tá ạ. Tôi không cần đến đâu. Đây không phải là một cuộc đi chơi.

        Ca-chi-a bước nhanh ra khỏi gian phòng. Cái mộng nhiệt nồng nhất của nàng đã bị cự tuyệt một cách tàn nhẫn. Trong giọng nói của Tờ-ráp- kin tỏ lộ một cái gì như khinh bỉ và Ca-chi-a cảm thấy vô cùng đau đớn; "Sao hắn có thể cục súc và tàn nhẫn đến thế !" và trong thâm tâm cảm thấy khó chịu với Tờ-ráp-kin :

        "Ồ ! chỉ là một con ngốc như mình mới đi yêu nó !"

        Qua phòng của Ba-ra-kin, Ca-chi-a bước chậm lại "Ta đi vào đây cho nó biết tay" người thiếu nữ chợt nhớ lại những lời thành khẩn và say mê của Ba-ra-kỉn, những cử chỉ thân thiết với cái giọng tê-no yếu yếu và run run, những câu tán tỉnh quả nhàm nhưng đối với một tâm hồn cô quạnh thì vẫn thấy dễ chịu. Nàng lại nhớ tới cả quyển sách to tướng chép thơ và bài hát của anh ta. Dù sao thì ở Ba-ra-kin cái gì cũng giản dị và tầm thường hơn. Trong lúc này thì Ca-chi-a tưởng tượng cho đấy là những điều kiện của hạnh phúc.

        Ca-chi-a bước vào. Ba-ra-kin vồn vã vởi một nụ cười hơi ngạc nhiên nhưng rất bằng lòng. Hắn mang máng cho như là vì Tờ-ráp-kin đi nên con bé quỷ quyệt này đã quyết định giữ hắn lại trong lúc chờ đợi. Hắn cầm lấy quyển sách to chứa những bài hát trong phim ảnh và một số các bài thơ ngắn đầy tình tử. Nhưng Ca-chi-a không muốn hát.

        Và khi người phiên dịch Lê-vin đi ra (Ba-ra- kin cố tìm đủ mọi cách để anh này đi ngay), một nụ cười tươi tỉnh hiện lên trên đôi môi anh tình báo và hắn ôm lấy Ca-chi-a. Người thiếu nữ bỗng cảm thấy một nỗi khỏ chịu không tả được, bèn đẩy mạnh Ba-ra-kin ra và chạy vụt vào rừng. Cái hình thức tầm thường này đã trở thành xa lạ với nàng, làm nàng ghê tởm. Ca-chi-a khóc.

        Cũng trong lúc này Tờ-ráp-kin đang phải tiếp một câu chuyện hết sức khó chịu. Người thẩm phán của tòa án quân sự, đại úy Ét-kin, con người giản dị và thầm kín, mặt nhiều mụn, vừa đến tìm anh ở cái vựa thóc. Lần này thì không phải là một cuộc gặp mặt mơ hồ nữa. Ét-kỉn chất vấn kỹ lưỡng Tờ-ráp-kin lúc nào và trong trường hợp nào mượn ngựa. Lấy quyền hạn nào ? Lúc nào và trong trường hợp nào trả ngựa ? Giấy biên nhận đâu ?

        Tờ-ráp-kin tím mặt lại : anh tỷ mỷ kê tất cả câu chuyện; khi nhắc đến giấy biên nhận,anh chợt ngừng để moi lại ký ức. À phải rồi, có 2 con ngựa mà anh đã giữ thêm 24 giờ, sau giao lại cho Ma-mô-kin đi trả. Anh cho gọi Ma-mỏ-kin nhưng hắn đă biến đi đâu mất. Ệt-kin tuyên bố sẽ quay lại, lúc đứng dậy tình cờ nhìn quanh gian phòng ông thấy cải đệm trắng độc nhất trong đội của Ma-mô-kin trong lúc mọi người chỉ dùng vải "tăng" để lót. Nhưng ông vẫn im lặng đi ra.

        Khi thấy Ma-mô-kin về, Tờ-rổp-kin gọi lại ; nhưng anh lại nghĩ thế nào và không nhắc đến chuyện ngựa nữa : hắn sắp cùng anh phải đi một chuyến nguy hiểm. Anh chỉ hỏi hắn 2 giờ vừa qua mò đi đâu ? hắn trả lời là sang chỗ công binh nói chuyện và câu chuyện cũng chỉ đến đấy thôi.

[Giangtvx]

        Tờ-ráp-kin và Mếch-sẻp-ki đến chơi chỗ Bu- gô-cổp. Lúc đi đường Mếch-sép-ki lo lắng bảo Tờ-ráp-kin :

        -  Anh Tờ-ráp-kin này ! Anh nỏi gì mặc anh, nhưng tôi đi tìm Ca-chi-a đây. Anh chẳng để ý gì cả nhưng tôi đã thấy cô ta và trông thương hại lắm : cô ta đã tỏ ra trong một tình trạng vô cùng rầu rĩ. Tờ-ráp-kin, anh đã sai to và đã làm nhục Ca-chi-a.

        Một lúc sau thì Mếch-sép-ki vào, cầm tay Ca-chi-a bẽn lẽn. Nàng thấy Tờ-ráp-kiu nhìn mình nét mặt đầy hối hận.

        Và chiều nay là một chiều độc nhất của đời nàng, đầy những tia hy vọng sáng lạn.

        Với Tờ-ráp-kin, nàng đã được kết thúc ý nghĩ bằng một nỗi vui không ngờ.

        Câu chuyện đang nồng thi bỗng Ba-ni-cốp thở hồng hộc nhảy sổ vào, mắt long lanh, anh quên cả đội ca-lô và để từng mảng tóc mềm xõa xuống trán.

        - Trung úy Tờ-rảp-kin, ở nhà có người hỏi, anh về ngay sẽ thấy.

        Một không khí tưng bừng trong vựa thóc. Một số trinh sát viên chạy ra phía Tờ-ráp-kin kêu to :

        - Hãy đoán xem ai kia kia ?

        Tờ-ráp-kin bỗng đứng sững lại : A-ni-kha-nốp, với một nụ cười tươi tắn, đôi mắt sáng ngời từ từ đi tới. Không dám ôm lấy người trung úy, anh chỉ nói được một câu :

        - Tôi đã về đây, trung úy ạ.

        Tờ-rảp-kin ngây người đứng ngắm A-ni-kha- nốp chẳng nói năng gì cả. Anh tự nhiên thấy nhẹ nhõm như vừa trút được một gánh nặng. Đã hết rồi ! Cái vực sâu của lo lắng bất an mà mấy tuần nay đang dìm Tờ-ráp-kin xuống !

        Khi đã ngồi vào bàn tử tế, Tờ-ráp-kin hỏi A-ni-kha-nổp :

        - Thế nào? Đi công tác qua hay là về hẳn đơn vị đấy ?

        A-ni-kha-nốp trả lời :

        - Tôi phải đi tới một đơn vị khác. Nhưng tôi muốn tạt về nhà một tý thăm anh em và thăm anh. Tôi vừa gặp một cậu cùng ở sư đoàn và chắc chắn là sẽ được gặp các anh.

        Ngừng một lát anh nói tiếp : "Tới đây xem tình hình rồi sẽ nói chuyện sau".

        Mọi người đưa rượu Vốt-ca tới cho A-ni-kha- nốp uổng. Tờ-ráp-kin vui vẻ ngồi nhìn người tiểu đội trưởng cũ của mình đang chậm rãi ăn một cách ngon lành, cứ sau mỗi đĩa lại cảm ơn, cảm huệ anh cấp dưỡng với cái kiểu cách của những người nhà quê. Anh vừa ăn vừa kể rằng sau vụ mùa gặt xong thì anh lại xin ra tiền tuyến và họ đã cho anh vào một đại đội vừa mới được bổ xung.

        - Thế nào ? Trung úy ? Anh sẽ vào địch hậu phải không ? Những ai sẽ theo anh ?

        - Thiểu úy Mếch-sép-ki, Ma-mô-kin, Ba-ni-cốp, Bi-cốp, Sê-mi-ô-nốp và Gu-lúp

        - Thế còn Ma-sen-cô? hắn ở đâu? Ma-sen-cô ?

        Anh bỗng lặng im lủc thấy các khuôn mặt tối

        sầm lại. Rồi chậm rãi cuốn một điểu thuốc lá sau khi đưa tay đẩy đĩa thức ăn ra, từ từ nói :

        - Thôi chúc mày yên giấc ngàn thu, Ma-sen-cô ạ !

        Yên lặng, nặng nề một phút. Tờ-ráp-kin nhìn xuống lông mày A-ni-kha-nốp, hỏi :

        - Còn anh, anh định thế nào? Theo tôi hay trở về đơn vị ?

        A-ni-kha-nốp suy nghĩ. Không nhìn ai nhưng anh cũng cảm thấy tất cả đang khao khát chờ anh trả lời. Anh nói :

        - Tôi sẽ đi với anh. Nhưng anh phải báo cho đơn vị tôi biết đế họ hiểu rằng tôi không phải là một thằng đào ngũ, nói chung là có đủ tất cả mọi giấy tờ cần thiết.

        Ma-mô-kin đứng ở ngưỡng cửa, lẳng tai nghe, vui sưởng hòa lẫn một ý thèm muốn. Thật ra thì chỉ có A-ni-kha-nốp mới dám hành động như thế. Và lúc này hắn có thê đổi mạng để trở thành một A-ni-kha-nốp.

        A-ni-kha-nốp đưa mắt nhìn quanh một lượt. Anh nhìn những tấm vải tăng làm đệm lót trên đống rơm, những bộ quần áo ngụy trang xanh, một đống lựu đạn trong góc nhà, những khẩu tiêu liên treo trên tường, những chiếc dao găm đeo ở thắt lưng và tự nhủ như một nhà triết học hiểu đời : "Thế là mình trở về nhà mình rồi !"

[Giangtvx]

        Tâm hồn Tờ-ráp-kin đã trở lại dần dịu, anh mở bản đồ giải thích cho A-ni-kha-nốp rõ nhiệm vụ và chỉ con đường phải theo ; nhưng một liêu lạc viên tham mưu vừa tới : có lệnh gọi Tờ-ráp- kin lên bộ Tư lệnh. Anh nhờ Mếch-sép-ki chỉ dẫn giúp A-ni-kha-nốp và đi lên chỗ Séc-bi-sen-cô.

        Nhà người đại tá có vẻ tăm tối hơn ; ỏng ta bị mệt ; nằm bên cửa sổ, ông đang lắng nghe bản báo cáo của người Tham mưu trưởng.

        - Thế nào ? Sao anh lại đi giầy cỏ thế kia ?

        Séc-bi-sen-cô ngạc nhiên hỏi, mắt nhìn xuống chân Tờ-ráp-kin.

        - Thưa đại tá để cho nó quen đi. Trong đơn vị có đồng chí Sè-mi-ô-nốp ở Ri-a-gian đã làm cho mỗi người một đôi, đi như thế này êm lặng mà lại nhẹ nhàng.

        Người đại tá gật gù, nhìn trung tá Ga-li-ép một cách đắc ỷ như muốn nói: "Anh thấy thế nào? Bọn trinh sát viên nó thông minh đấy chứ ?"

        Đã nhiều lần, Séc-bi-sen-cô giao cho trinh sát viên của mình những nhiệm vụ nguy hiểm mà lần này thì ông lại tỏ vẻ thương hại Tờ-ráp-kin. Ông thấy đại tá Sê-mi-óc-kin nói có lý : "về vấn đề tình báo của quân đội, chẳng qua chỉ là một cơ quan tham mưu như những cái khác với những mệnh lệnh, những bản báo cáo và những bản đồ mà ở đây phải giải quyết những vấn đề quy mô. Nhưng ông ta đã nhìn một cách trìu mến con người trẻ tuổi râu ria không buồn cạo, chân đi đôi giầy cỏ và mặc bộ trang phục mầu xanh kia làm ông tưởng tượng tới một sơn thần đẹp đẽ trong thần thoại.

        Ông muốn nói với Tờ-ráp-kin những điều của một người cha hay người mẹ thường dặn dò đứa con ra đi làm một nhiệm vụ nguy hiểm :

        "Phải thận trọng con nhé ! Làm tròn nhiệm vụ của con nhưng chớ húc đầu một cách vô ích vào miệng cọp ! Phải chú ý đấy, chiến tranh sắp hết rồi!"

        Nhưng khốn một nỗi, Séc-bi-sen-cô cũng đã từng là một trinh sát viên và cũng hiểu là những lời trên chẳng ích lợi gì cả ; nó chỉ làm tê liệt cả những người trung thành nhất với nhiệm vụ. Khi thi hành một nhiệm vụ mọi người có thể quên hết, nhưng với 3 chữ : "phải thận trọng" do cấp trên dặn dò là họ không hao giờ quên được, và phần nhiều thì họ làm hỏng việc, Vì vậy cho nên, người đại tá chỉ lẳng lặng bắt tay Tờ-ráp- kin và ngậm ngùi nói:

        -  Tôi tin ở anh.