Từ biên giới tây nam đến đất chùa tháp Tập 1+2+3

[Giangtvx]

        Từ đó súng địch im hẳn. Đoàn tàu lên đến Công Pông Chư Năng an toàn. Trung đoàn nhanh chóng chiếm lĩnh những vị trí trong thị xã. Nhân dân ùa đến thăm hỏi bộ đội, họ tặng biếu quà bánh, có cả những vỉ cá lóc khô rất bắt mắt. Bộ đội sư đoàn 330 đang đứng chân ở đó vui mừng khôn tả, vì có đơn vị bạn đến phối hợp tác chiến. Cũng đúng thôi, các đồng chí ấy đã liên tục quần nhau với địch, thiếu thốn đủ đường, bộ đội thương vong nhiều. Hôm nay cả một Trung đoàn hùng mạnh đến tăng viện nên anh em vui hồ hởi là phải.

        Trong khi các đơn vị tập kết địa điểm qui định, Trung đoàn trưởng Trần Hợi, Trung đoàn phó Lê Anh Bút và cán bộ tham mưu được xe sư đoàn 330 đưa về sở chỉ huy để bàn giao và nắm địa bàn cụ thể. Lực lượng địch ở đây khá đông và nhiều âm mưu quỉ quyệt, chúng chiếm nhiều vùng, lẻn xuống phum sóc giết hại, cướp phá tài sản nhân dân. Chúng thường tổ chức những đợt tập kích, phục kích bộ đội ta. Giao thông có lúc bị chúng chia cắt. Nhân dân nhiều nơi lâm vào cảnh thiếu đói, bệnh tật, có người mắc bệnh "thán đen", căn bệnh quái ác là chết người nhanh và lây cũng nhanh. Ở các nước phát triển, cả ở Việt Nam không còn bệnh này nhưng ở đây vẫn có.

        Địch luôn có âm mưu mới, đã có lần chỉ huy của chúng đóng giả dân thường mò vào tận thị xã dò la tin tức, nắm địa điểm đóng quân của ta.

        Trước tình hình đó, sư đoàn 330 và Trung đoàn 273 họp lên phương án tác chiến, phải giáng vào lực lượng Tà Mốc một đòn chí tử khiến tinh thần chúng rệu rã.

        Mục tiêu là căn cứ đóng quân của Tà Mốc gần sân bay quân sự Công Pông Chư Năng. Hai Tiểu đoàn của ta sẽ luồn sâu khóa chặt phía sau, dùng một Tiểu đoàn đánh vỗ mặt, cùng lúc một số đơn vị đánh giải tỏa giao thông trên đường 5 từ Phnôm Pênh lên đây.

        Tiểu đoàn 1 và 2 của Trung đoàn 273 sẽ làm nhiệm vụ luồn sâu, Tiểu đoàn 3 có xe tăng hỗ trợ sẽ đánh vỗ mặt. Ngày tiến công địch là N+l. Bộ chỉ huy liên quân yêu cầu các đơn vị củng cố công sự thật chắc đề phòng địch tập kích.

        Kế hoạch tác chiến được hoạch định rất chi tiết nhưng chúng ta biết thêm, lính Pôn Pổt thường trèo lên cây thốt nốt để theo dõi quân ta rồi bắn tỉa. Trung đoàn 273 liền chọn những đồng chí giỏi xạ kích, sư đoàn 330 tăng cường thêm một số xạ thủ để khi ta nổ súng tiến công thì tìm địch nấp trên đài cây thốt nốt mà tiêu diệt. Đêm nay sẽ có hai Tiểu đoàn lên đường luồn sâu sau lưng địch.

        Chiều tối hôm ấy họp xong với cán bộ chiến sĩ, phiên dịch viên, tôi về hầm nghỉ ngơi. Lúc chiều khi họp nhiều người nhận định đêm nay địch sẽ tập kích vào nơi đóng quân của ta nên chúng tôi canh gác cẩn thận. Nằm được một lúc, không thể ngủ khi đồng đội đang luồn sâu, tôi lên sở chỉ huy nắm thêm tình hình.

        Đến 4 giờ sáng thì nhận tin hai Tiểu đoàn đã đến vị trí tập kết. Tại sở chỉ huy mọi người thở phào nhẹ nhõm. Đồng hồ điểm 5 giờ, các cỡ pháo của ta bắn vào vị trí địch quanh sân bay, trên các điểm cao. Pháo bắn dứt, Tiểu đoàn 3 cùng hai xe tăng, bốn xe bọc thép tiến đánh từ thị xã vào sân bay. Bộ đội ta tiến công mạnh mẽ, áp đảo địch. Trong lúc đó các chiến sĩ bắn tỉa đã tiêu diệt một số lính địch nấp trên ngọn thốt nốt. Bọn địch hoảng hốt tháo chạy.

        Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 2 báo về sở chỉ huy là gặp lính địch thoát ra khỏi vòng vây, bộ đội ta đánh chặn diệt được một số, còn nữa chạy thoát. Đến 9 giờ, Tiểu đoàn 3 đã đã chiếm toàn bộ khu vực sân bay quân sự, đang phát triển lên phía trước. Hai Tiểu đoàn này nhận lệnh truy quét địch quanh khu vực này và gọi nhân dân còn náu trong rừng nhanh chóng ra ngoài để bảo đảm an toàn và nhận lương thực của bộ đội cấp. Đầu giờ chiều từng đoàn người từ trong rừng lầm lũi đi ra. Các chiến sĩ dân địch vận phát loa tuyên truyền về chính sách của mặt trận, gặp bộ đội Tình nguyện mọi người vui mừng khôn xiết.

        Tiểu ban dân địch vận tỏa đến các nơi phục vụ kịp thời. Khi có khoảng 50 tên lính Pôn Pốt bị bắt và ra hàng, chúng tôi đã giải thích cho họ chính sách khoan hồng của mặt trận, phát lương khô cho họ ăn rồi chỉ đường cho họ ra thị xã để về quê cũ, kết thúc làm lính trong đội quân là kẻ thù của nhân dân. Bọn họ mừng vui vì được sống, được cư xử tử tế. Khi chia tay bộ đội ta họ đều hứa sẽ về địa phương sinh sống, ủng hộ chính quyền cách mạng.

        Trước sự làm việc rất hiệu quả của chiến sĩ dân địch vận, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị rất vui. Tiểu đoàn 3 đã tặng nhiều thực phẩm tươi để chiến sĩ dân vận cải thiện bữa ăn.

[Giangtvx]

        Trung đoàn bộ 273 dừng chân tạm thời gần sân bay, xung quanh là ba Tiểu đoàn bộ binh. Dừng chân nhưng bộ đội vẫn truy quét, kêu gọi địch ra hàng, vào rừng đưa những người dân thất lạc ra ngoài.

        Đêm hôm sau, khoảng 8 giờ tất cả Tiểu đoàn 1 và 2 đều bị địch tập kích qui mô lớn. Lính địch dùng hỏa lực B40, B41 liên tiếp nã vào điểm tựa các Đại đội, chúng hô hét trô trô ầm ĩ nhưng chúng không dám vào gần các chốt của ta.

        Nhưng địch đang mắc sai lầm lớn, những điểm chúng xối đạn vào là trận địa nghi binh của ta. Ban ngày bộ đội ta đi truy quét địch, chiều về trận địa đó nhưng đến tối lặng lẽ rút sang nơi khác, chỉ để lại một bộ phận rất nhỏ nhưng luôn tạo nên tiếng động nhằm, để địch tưởng đông đảo quân ta ở đó. Thực tế, lực lượng lớn của ta tạm lùi về phía sau chừng hai trăm mét. Rồi đến đêm, những chiến sĩ nghi binh cũng rút nốt. Lính Pôn Pốt bắn xối xả vào nơi không người. Bắn mãi không thấy ta đáp trả, chúng đành lui quân. Đến khoảng hai giờ sáng, chúng lại đến tập kích. Lần này chúng rơi vào trận địa phục kích của ta. Bộ đội ta dùng hỏa lực đánh hai bên sườn, khiến địch chết nhiều, số còn lại vội vã tháo chạy. Với phương án nghi binh ấy, chúng ta đã khiến địch choáng váng.

        Trận luồn sâu, phản tập kích đã thu thắng lợi lớn. Thắng lợi hơn là quân ta không một ai thương vong. Các chiến sĩ 330 rất hả hê, vì lâu nay họ bị Pôn Pốt tập kích, dồn ép gặp nhiều gian nan. Chiến thắng này tạo bước ngoặt lớn.

        Chúng tôi nhận được tin hai Trung đoàn 266 và 270 đã giải tỏa xong đường 5, nối Phnôm Pênh tới Công PôngXpư.

        Tuy vậy, tên đàu sỏ Tà Mốc đâu đã chịu buông bỏ kế hoạch giành đất, giết dân để trả thù, chúng dồn những sư đoàn về đây đối chọi với ta, chúng đánh phá giao thông, tập kích với cấp độ qui mô lớn gây khó khăn cho Trung đoàn 270 và 266.

        Trung đoàn 273 vẫn tiếp tục truy quét địch, di chuyển đội hình về cuối tỉnh, tiếp giáp với huyện của Pua Xát. Trung đoàn 266 và Trung đoàn pháo 55 cũng đã về đây. Chỉ trong thời gian ngắn, các đơn vị giải phóng vùng Karaco.

        Tết Chô Nam Thơ Mây, mừng năm mới của đồng bào Khmer vô cùng vui nhộn. Nhân dân huyện Karaco lại vừa thoát khỏi họa diệt chủng, được trở về phum sóc nên niềm vui được nhân lên.

        Cho đến bây giờ tôi vẫn chưa hiểu nổi vì sao trước sự mất mát người thân do bè lũ diệt chủng giết hại, mà nhân dân bạn không hề khóc lóc như một số dân tộc khác. Mọi người đón nhận đau thương một cách bình tĩnh. Có phải yếu tố Phật giáo phái Nam Tông về quan niệm cái chết mà không mất đi mà được luân hồi không? Hay người Khmer anh em chúng ta giỏi chịu đựng, biết nén nỗi đau vào lòng? Đó là những câu hỏi không dễ trả lời.

        Giờ đây trong không khí Chô Nam Thơ Mây, nhạc rền lên các phum sóc, mọi người nhảy múa, ca hát. Trong mắt mỗi người ánh lên niềm hy vọng vào cuộc sống mới. Nhân dân mời bộ đội Tình nguyện đến chung vui mừng năm mới. Người ta mở hội rước phạt, hội té nước, hội cầu may.

        Sau mấy ngày được vui với dân, sư đoàn 341 lại hành quân lên tỉnh Pua Xát, cách huyện Karaco hơn chục cây số. Lúc ấy, chúng ta được tin địch đã nống ra, dồn quân về Pua Xát phá hoại cuộc sống của nhân dân. Địch đang muốn tiêu diệt chính quyền non trẻ của nhân dân. Hai Trung đoàn thuộc sư đoàn 330 bảo vệ quanh thị xã Pua Xát do quân số hao hụt, lương thực, thực phẩm thiếu, vì đường sá bị chia cắt nên thường bị địch quấy rối, gây cho ta thiệt hại và có lúc bị động.

        Hành quân khẩn trương, sức cơ động nhanh nên các Trung đoàn của sư đoàn 341 đã tập kết đến vị trí gần Pua Xát rồi vừa đánh địch, giải tỏa giao thông thế chỗ cho các Trung đoàn của sư 330. Khi bộ đội ta đến, nhân dân Pua Xát rất vui. Nhiều nơi nhấn dân tổ chức ăn tết Chô Nam Thơ Mây và để mừng bộ đội Tình nguyện.

        Nhưng bộ đội ta chưa kịp vui với nhân dân thì phải hành quân lên Lếch, nơi địch đang dồn quân về đây. Lếch là huyện miền rừng núi của Pua Xát, địa hình phức tạp nên tàn quân Pôn Pốt chọn nơi đây làm căn cứ đầu não. Ngay từ khi rút khỏi Phnôm Pênh lên đây, Pôn Pốt đã lập căn cứ, chúng tổ chức hệ thống phòng ngự dày đặc, hệ thống kho tàng nhiều hàng hóa. Sau này, bọn địch thất bại ở Âm Leng cũng về đây để hòng quay trở lại chiếm vùng bị mất. Hiện tại địch có mấy sư đoàn, nhiều pháo binh hạng nặng.

        Các đơn vị của ta đứng chân ở gàn Pua Xát luôn bị địch đánh. Chính quyền, nhân dân Pua Xát rất mừng khi được tin Quân Tình nguyện sẽ chuyển về giải phóng Pua Xát.

        Trung đoàn 273 nhận lệnh tiến công địch từ đường 5 lên để đơn vị hậu cần chuyển lương thực, vũ khí lên Pua Xát. Đoàn xe hơn một trăm chiếc đã lên đường. Được mấy cây sổ thì bị địch phục, mấy chiếc xe tải bị cháy. Đoàn phải quay về vị trí cũ chờ quân ta dọn xong địa bàn mới đi được. Đồng chí Phạm Văn Ước, Phó Chủ nhiệm hậu cần Trung đoàn 273, trực tiếp chỉ huy đoàn xe vô cùng sốt ruột vì nhiệm vụ chưa hoàn thành, bộ đội Tình nguyện ở trên đó đang nóng lòng chờ tiếp tế. Hôm sau đoàn xe lại lên đường, có cả chiến sĩ bộ binh, thanh niên xung phong đi áp tải đoàn xe. Khi đến gần Pua Xát, địch đã phục bắn cháy xe đi thứ ba và thứ tư. Khi được tin, đồng chí Phô, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 đã trực tiếp chỉ huy Đại đội 2 vận động nhanh đến đánh địch, bảo vệ đoàn xe quay về vị trí tập kết. Anh Phạm Văn Ước hiện nghỉ hưu tại xã Phúc Khánh, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.

[Giangtvx]

@

        Khi đơn vị đang ở Pua Xát, tôi được tin mẹ tôi từ quê vào Thành phố Hồ Chí Minh, hiện đang cùng với Lộc em trai tôi lên hậu cứ Long Bình tìm tôi. Trung đoàn đồng ý cho tôi về Việt Nam thăm mẹ. Thời gian đi về là bảy ngày, không thể hơn vì nhiệm vụ dân địch vận lúc này rất nhiều, hàng ngày nhân dân từ rừng về đông, cần ổn địch cuộc sống mới, binh lính địch đầu hàng nhiều nên cần giải thích chính sách khoan hồng của Chính phủ Cách mạng cứu nước Campuchia để họ hiểu. Là Trưởng Tiểu ban dân địch vận tôi không thể vắng mặt lâu được. Bảy ngày cũng đã khiến tôi vui mừng lắm. Tôi nóng lòng muốn được gặp mẹ và em trai nhanh. Nhưng lúc này đơn vị đang ở trong rừng truy quét địch không thể nói về là lên xe về ngay được. Cấp trên bảo rằng tôi phải đợi mấy ngày nữa khi đơn vị dọn đường từ đây về thị xã xong thì sẽ về theo xe tiếp tế của Trung đoàn. Nghe vậy, tôi bình tĩnh tiếp tục làm nhiệm vụ của mình. Tôi nghĩ thế nào mẹ cũng chờ tôi. Xin nói thêm, ngày ấy từ Thái Bình vào miền Nam không dễ như bây giờ vì phải đi nhiều chặng. Thương nhớ hai đứa con đang làm nhiệm vụ ở Thành phố Hồ Chí Minh và Campuchia nên mẹ tôi mới lặn lội từ Thái Bình vào.

        Chúng tôi trong Tiểu ban dân địch vận lại thường tỏa xuống các đơn vị truy quét địch, gọi binh lính chúng ra hàng, gặp nhân dân tuyên truyền về chính sách của Chính phủ Cách mạng Campuchia cho nhân dân hiểu. Các chiến sĩ dân địch vận chẳng khác gì chiến sĩ bộ binh, người nào cũng gầy xọp, da đen sạm vì thiếu ăn, mất ngủ. Được điều chúng tôi còn trẻ nên sức phục hồi nhanh.

        Một buổi chiều cũng đã cuối ngày, sau bữa cơm tôi lên võng nằm. Đêm xuống, tôi ngắm nhìn những vì sao qua kẽ lá. Tôi nghĩ đến sắp về Việt Nam được gặp mẹ. Ngày mới giải phóng, người tôi nhớ nhất là mẹ. Mẹ tôi người phụ nữ họ Trần ở Thái Bình cũng như bao người mẹ thời chiến tranh, suốt đời lo cho chồng con, không bao giờ nghĩ đến mình, luôn thiếu ăn, thiếu mặc. Hình ảnh mẹ với mảnh áo nâu, quần đen, răng nhuộm đen, tóc búi cao, luôn khắc sâu vào tâm khảm tôi. Mẹ luôn chịu thương chịu khó, rất thương người, ít nói và không bao giờ to tiếng làm mất lòng ai, rất được tín nhiệm trong khu xóm. Có phải chăng mẹ tôi cũng là hình ảnh bà mẹ Việt Nam thời chiến tranh?

        Tôi biết mẹ tôi suốt ngày lo lắng cho anh em tôi, nhất là khi tôi ở mặt trận. Trong làng xóm bao nhiêu người ra đi rồi nhận giấy báo tử, đã tác động dữ dội đến mẹ.

        Trong lúc nằm võng giữa rừng, tiếng súng xa xa vọng đến tôi bỗng nghĩ, có phải dáng mẹ gầy gò vì nỗi lo cho tôi luôn thường trực trong người. Rồi tôi ân hận từ đầu chiến dịch đến nay tôi không viết thư về nhà thăm mẹ. Tôi tự giày vò mình vì sự vô tâm đó.

        Nhớ mẹ, ân hận vì mình đã làm mẹ thêm lo lắng, tôi thiếp đi lúc nào không hay. Cho tới khi nghe tiếng động, tôi bừng tỉnh, đưa tay nắm súng, dõng tai, căng mắt và tôi thấy mấy bóng người đang xúm lại thì thầm.

        Tôi nhẹ nhàng ngồi dậy quan sát và nhận ra mấy vị trong đội công tác đang xúm lại ăn uống gì đó. Họ cứ nhúm tay bốc cho vào mồm rồi đưa bi đông tu một hớp. Rượu chăng? Nghe mùi thịt kho, tôi sực nhớ lúc chiều có món thịt trâu họ tính ăn hết nhưng tôi khuyên để dành ngày mai. Tôi bật cười, đằng hắng, mấy cô gái cười hi hí nói ngộp hơi bòn Phú (chết rồi anh Phú), ngượng ngùng rồi gọi tên tôi. Cô Pen Kia đội trưởng cho tôi hay, người Khmer ăn là ăn hết, không để dành lúc khác, nên anh Phú thông cảm. Nghe nói vậy, tôi cũng cười xòa và ngủ tiếp.

        Ngày hôm sau tôi được tin đã có xe về Việt Nam. Tôi chia tay mọi người trong Tiểu ban Dân Địch Vận, đội công tác để theo xe về Công Pông Chư Năng, từ đó về Thành phố Hồ Chí Minh.

        Mọi người vui vì tôi được về gặp mẹ. Duy chỉ có cô Nhị tỏ ra bịn rịn. Mấy ngày trước khi biết tôi sắp về Việt Nam cô trầm tư, thường hay ngồi một mình, nghĩ ngợi. Có lúc cô đánh bạo hỏi tôi: "Anh Phú về thăm mẹ thật hay về để lấy vợ". Ngày đó tôi còn trẻ nên vô tư, không hiểu tấm trạng sâu xa, tinh tế của người con gái, nên đáp: "Tôi về là để gặp mẹ, chứ chiến tranh thế này ai mà nghĩ tới chuyện vợ con". Nghe vậy, cô đỡ buồn hơn.

        Sự thực hàng ngày, cô Nhị đối xử với tôi hơn tình cảm đồng đội thuần túy. Cô thường tìm cách trò chuyện với riêng tôi, cô kể chuyện gia đình cô và nhiều lúc thăm dò tình cảm của tôi đối với cô. Điều đó khiến tôi bối rối, khó cư xử vì tình cảm tôi dành cho cô cũng như mọi cô gái khác. Tôi coi các cô như em gái mình.

        Khi tôi đang xếp quần áo vào ba lô, cô Nhị đến gần và kính đáo trao cho tôi mấy chỉ vàng. Tôi hỏi: "Vàng đâu mà nhiều thế?" Cô đáp: "Em giữ lâu rồi". Tôi đáp: "Em cất mà dùng, anh đã có tiền đơn vị cấp rồi. Nhưng Nhị cứ khăng bắt tôi nhận, tôi từ chối. Cuối cùng cô ép tôi nhận một chỉ: "Anh cầm về bán rồi mua quà sang cho bọn em". Nhị nói rồi bất ngờ nắm chặt tay tôi nói câu gì đó rồi vụt chạy đi.

        Sau này, nhớ lại những câu chuyện hết sức trong sáng như vậy, tôi không giấu nổi bâng khuâng.

[Giangtvx]

        Đoàn chúng tôi về Công Pông Chư Năng có mười người. Đến Công Pông Chư Năng thì nghỉ lại để mai cùng đi với đoàn của sư đoàn.

        Sáng hôm sau, đoàn xe xuất phát. Chúng tôi được tin từ Công Pông Chư Năng về thủ đô Phnôm Pênh là tương đối an toàn nhưng vẫn có những nhóm tàn quân Pôn Pốt phục dọc đường. Mấy hôm trước chúng phục bắn cháy xe vận tải của ta. Vậy là chúng tôi được trang bị súng đạn sẵn sàng chiến đấu.

        Lần trước lên đây bằng tàu hải quân, nay đi bộ được thấy phong cảnh hai bên đường. Những phum sóc nối dài cặp hai bên đường với những nếp nhà sàn nhỏ, đơn sơ mà thân thương. Nhân dân vừa mới trở về đang lo khôi phục cuộc sống. Nhìn mọi người gầy gò, quần áo chưa lành lặn, chắc cái ăn còn thiếu, tôi không thể cầm lòng. Dọc đường chúng tôi còn gặp những cỗ xe bò chở người từ các trại tập trung tìm về phum sóc cũ. Người nào cũng đen đúa, các cháu nhỏ gầy teo, mắt mở to, nhân dân chỉ kịp vẫy chào bộ đội Tình nguyện mà chúng tôi cũng không có thời gian để gặp gỡ, trò chuyện, phát lương thực cho họ. Tôi biết người Khmer giàu sức sống, họ chấp nhận khổ cực, bền bỉ mà vươn lên.

        Xe vẫn chạy trên đường, có những đoạn đường đất, trồi trụt vì hố do đạn pháo nổ. Xa kia là cánh đồng, trên đó có nhiều hố chôn người mà bè lũ Pôn Pốt là thủ phạm.

        Gần tới Phnôm Pênh, chúng tôi thấy mấy chiếc xe tăng, thiết giáp nằm bên đường, chiếc thì bị cháy, chiếc tụt xích, chẳng biết xe của ai. Sau này qua các đồng đội mới biết là đoàn xe tăng và xe bọc thép này là của đơn vị bạn bị bọn Pôn Pốt phục kích sau khi chúng tổ chức tổng phản công. Gây thiệt hại cho ta thật lớn.

        Thành phố Phnôm Pênh đã có đông dân trở về, chợ đã họp nhưng chưa phát hành tiền nên chỉ trao đổi hàng hóa. Chế độ Pôn Pốt - Yêng Xa Ry - Khiêu Xăm Phon thủ tiêu tiền, bỏ chợ búa, không có trường học, bệnh viện. Đất nước Chùa Tháp thành đất chết. Đây là mô hình xã hội kỳ quái nhất trong lịch sử nhân loại. Giờ đây đất nước đã có chính quyền mới, cuộc sống sẽ hồi sinh.

        Xe qua cầu Mô Ni Vông, chúng tôi phấn chấn hẳn lên vì từ đây về biên giới rất an toàn. Tôi nhớ ngày vào Phnôm Pênh đại quân ta đã đến đây, Quân Tình nguyện và Quân đội Cách mạng cứu nước Campuchia hành quân cùng nhau, đoàn kết, gắn bó, với mục tiêu là nhanh chóng giải phóng Phnôm Pênh.

        Sông Tông Lê Sáp đã hiện ra trước mắt. Lần trước cùng đơn vị vào giải phóng thủ đô Phnôm Pênh, lần này tôi trở về Tổ quốc dù là về ít ngày nhưng cũng đã đày ắp niềm vui. Sông Tông Lê Sáp là sông mẹ. Và mỗi chúng ta đều có mẹ. Mẹ sinh thành ra ta và nuôi nấng ta trưởng thành. Sông mẹ chở nước phù sa bồi đắp cho đồng ruộng, vườn cây trái phì nhiêu, nuôi sống con người.

        Đoàn xe chuyển động nhanh hơn. Những địa danh chúng tôi từng tiến đánh địch hiện ra trước mắt. Dãy núi Sa Cách nơi đơn vị tôi phá vỡ tuyến phòng thủ địch, chúng vứt cả vũ khi, quân trang tháo chạy. Thị xã Svây Riêng, cầu Pa Đa Sốt, Chi Pu, Rừng Sở nơi Trung đoàn 273 đánh địch, chốt giữ cầu để đơn vị luồn sâu diệt địch, nơi này chúng tôi bắt sống nhiều lính địch, có cây thốt nốt bị trái đạn ĐKZ làm thủng một hốc ở thân. Trái đạn đó đã khiến đồng chí Tấn của chúng tôi hy sinh, đồng chí Biểu, Hoa bị thương trong những ngày đầu của cuộc chiến. Những địa danh nay có bao đồng chí đã ngã xuống đã hy sinh cho cuộc chiến tranh vệ quốc.

        Đang chìm vào hồi tưởng, chợt đồng chí lái xe dừng lại gọi mọi người xuống để kiểm tra khi qua trạm kiểm soát. Chúng tôi nhảy xuống, trước hết là được thở không khí mát lành, thư giãn chân tay. Mấy chiến sĩ kiểm soát quân sự đeo băng đỏ tiến đến yêu cầu kiểm tra hành lý. Tôi cảm thấy bực bội, khi chúng tôi chiến đấu, sống chết với địch ở đây sao không thấy ai đến hợp lực, bây giờ khám xét ba lô? Đây là hành vi làm mất danh dự người chiến sĩ Tình nguyện. Tôi nói to điều đó cho bõ tức. Mấy người lính cầm súng chạy đến, mặt căng thẳng hỏi: "Mấy anh đơn vị nào?" Tôi đáp: "Chúng tôi ở sư đoàn 341". Một người nhiều tuổi nhất nói:" Các đồng chí ở sư 341 à? Sao không bảo trước". Tôi nói: " Mấy anh cần xem giấy không?" Người kia bảo mấy chiến sĩ:" Lính sư đoàn 341 thì để họ đi".

        Xe qua trạm gác, qua Mộc Bài, trước mắt là làng mạc đã qua chiến tranh yên vui trở lại với những nếp nhà, vườn cây, ruộng lúa thật quen thuộc. Mới năm trước, chiến tranh lan tới đây nhân dân phải sơ tán vào sâu nội địa. Bây giờ cuộc sống đã bình yên. Càng gần thành phố mật độ người dân càng đông đúc hơn.

[Giangtvx]

     

Trung đoàn trưởng Lê Văn Hợi đến thăm tác giả


Chúc mừng sự thành đạt của đồng đội Hoàng Quốc Lập

        Khi đến Biên Hòa, nhìn chợ búa, dòng xe trên đường, những đôi trai gái chở nhau, tôi cảm thấy thương đồng đội tôi, những người lính chiến đấu luôn đối mặt với bom đạn, với sốt rét, với cơn đói có bao giờ được hưởng hạnh phúc bình dị như vậy.

        Xe vào căn cứ Long Bình, tôi muốn gặp mẹ, gặp em tôi ngay. Tôi mường tượng đến gương mặt mẹ. Bố mẹ tôi sinh được mười người con, hai chị gái đầu, kế tới anh trai nhưng mất lúc mới sinh, rồi đến tôi, kế tiếp các em trai, em gái tôi. Có lẽ tôi là con trai trưởng nên được mẹ quan tâm nhất và bố mẹ cũng hy vọng vào tôi nhiều nhất. Nhưng đến giờ tôi chưa báo hiếu được gì cho bố, mẹ.

        Xuống xe, tôi hỏi người trong cứ về mẹ tôi và được biết mẹ và em Lộc đợi tôi suốt mấy ngày không thấy về nên đã đi Sài Gòn nơi đơn vị chú Lộc rồi. Chiều đã muộn không thể về Sài Gòn ngay được, tôi uể oải mang ba lô vào nơi nghỉ.

        Sáng hôm sau tôi bắt xe lam về Sài Gòn. Khách đi xe khá đông, họ nhao nhao ca thán về khổ cực, oán trách chế độ mới làm mọi người vất vả, không như trước đây. Tôi vẫn giữ thái độ im lặng chẳng bụng dạ nào mà để ý. Đến bến xe Văn Thánh, tôi đón xe về sân bay Tân Sơn Nhất để vào đơn vị Lộc. Chiến sĩ cảnh vệ điện vào trong và mấy phút sau Lộc đi xe đạp ra.

        Không thể diễn tả hết niềm vui khi anh em chúng tôi gặp nhau. Lộc mừng đến cuống lên và bảo, mẹ cứ khóc hoài lo không biết anh có về được không? Giữa cảnh đạn rơi đạn nổ của chiến trận anh sẽ như thế nào?

        Mẹ tôi đứng đợi tôi ở cửa nhà khách. Vừa thấy tôi mẹ đã òa khóc. Tôi quăng ba lô và ôm lấy mẹ. Tôi cũng khóc. Thoáng thấy Lộc và các bạn cùng đơn vị Lộc đưa tay lau nước mắt.

        Nước mắt của ngày gặp mặt. Giá lúc đó có ai chụp cho mẹ con chúng tôi một kiểu ảnh, chắc hẳn đó là tấm ảnh quí hiếm của người lính Tình nguyện từ đất nước Chùa Tháp từ chiến trận về với mẹ, với em trai.

        Một lúc sau bình tĩnh lại, Lộc dìu mẹ vào phòng khách. Qua phút giây xúc động đột ngột, mẹ tôi lau nước mắt rồi trách tôi sao mãi hôm nay mới về. Tôi thưa với mẹ là đơn vị con ở rất xa, hoàn cảnh chiến đấu trong rừng nên không thể về sớm được. Tôi ngồi xuống chiếc ghế cạnh mẹ và kể cho mẹ về đơn vị mình tác chiến liên tục, nhiều người đã hy sinh, bị thương cuộc sống khó khăn vất vả đến nhường nào.

[Giangtvx]

        Mọi người trong đơn vị Lộc cũng đến chia vui. Tôi kể cho họ nghe về tình hình đất nước Chùa Tháp từ khi được giải phóng đến nay và cho họ biết chiến sự vẫn quyết liệt lắm. Đồng chí chỉ huy đơn vị nói: "Chúng tôi ngỡ bên đó đã yên bình rồi, ai ngờ chiến sự vẫn cam go vậy”.

        Đơn vị của Lộc thuộc Quân chủng Phòng Không -  Không Quân. Đại đội này làm nhiệm vụ trinh sát điện tử, phương tiện máy móc, khí tài do Liên Xô trang bị. Là đơn vị thuộc dạng làm nhiệm vụ đặc biệt nên được cấp trên ưu tiên nhiều về chế độ sinh hoạt.

        Tháng 10 năm 1974, khi vừa tốt nghiệp cấp 3, Lộc em trai tôi cùng nhiều bạn trong trường nhập ngũ. Họ được tuyển chọn vào đơn vị này nên ở đây có nhiều người quê Thái Bình. Đại đội trưởng tên là Cảm cũng là người Thái Bình.

        Được thấy mẹ tôi lặn lội từ Thái Bình vào thăm hai đứa con, một người đang ở chiến trường Campuchia về nên các đồng chí chỉ huy đơn vị dành cho mẹ sự chăm sóc đặc biệt. Mọi người gọi mẹ tôi bằng tiếng mẹ thân thương như chính mẹ sinh ra họ. Tôi thật sự cảm động.

        Sau bữa cơm chiều, mẹ tôi ngồi kể chuyện về quê nhà cho hai anh em tôi nghe. Rồi mẹ nói với tôi về cô Hương, người hàng xóm thường hay qua nhà chơi. Cô Hương có ý trách sao tôi không viết thư cho cô. Tôi biết mẹ muốn tôi có vợ. Người mẹ nào cũng mong con cái thành gia thất khi đến tuổi. Tôi thưa với mẹ, tôi có gửi một lá thư về cho Hương nhưng rồi khi chiến sự ở biên giới Tây Nam ác liệt quá, nhất là lúc ở Hà Tiên, đồng đội thương vong hàng trăm người, chẳng biết mình sẽ ra sao nên tôi không gửi thư cho Hương nữa. Nghe thế, mẹ tôi bật khóc: "Mẹ không ngờ đời con lại vất vả, cực khổ, hiểm nguy như thế".

        Ở lại được bên mẹ và em Lộc được hai ngày, sáng ngày thứ ba, sau bữa ăn sáng, tôi xin phép mẹ trở về Long Bình để trở lại đơn vị ở Campuchia. Mẹ tôi muốn lên Long Bình với tôi nhưng tôi bảo lên đó có xe là tôi phải sang Campuchia ngay vì thời gian được nghỉ đã hết. Mẹ tôi lặng người nhìn tôi với đôi mắt thương cảm và lo lắng. Rồi mẹ tháo chiếc nhẫn vàng đeo ở tay trao cho tôi. Mẹ bảo cầm lấy phòng thân khi cần, ở bên đó phức tạp, đừng làm điều gì sai trái, dại dột mà bị kỷ luật.

        Tôi hiểu mẹ sợ tôi làm điều thất thố, đường đột. Tối qua tôi có kể cho mọi người về chuyện kỷ luật của Quân Tình nguyện rất nghiêm, chuyện những người bị xử lý, cả việc anh Sướng bị tử hình. Mẹ tôi là người rất tinh ý, nhạy cảm nên đã lo cho tôi.

        Tôi thưa với mẹ rằng, con của mẹ sẽ không làm điều gì sai trái, không hề tham của không phải của mình, không bao giờ để bố mẹ và gia đình hổ thẹn về con. Nghe vậy, mẹ tôi gật đầu.

        Tôi xin mẹ chiếc nhẫn rồi chào mẹ, chào mọi người để lên đường. Lộc dùng xe đạp chở tôi ra cổng. Không hiểu sao nhớ mẹ, thương mẹ nhưng tôi muốn đi thật nhanh. Phải chăng tôi không muốn trông thấy mẹ buồn, mẹ khóc?

        Tôi dặn Lộc chăm sóc mẹ thay tôi rồi bắt xe ra bến xe Văn Thánh để về Long Bình. Mọi người đang đợi tôi ở đó để sáng mai sang Campuchia. Buổi chiều hôm ấy tôi mượn xe đạp để ra Tam Hiệp bán hai chỉ vàng cô Nhị trao để mua quà cho anh em và mua một ít thuốc tây loại kháng sinh, thuốc bổ dưỡng theo lời dặn của Nhị. Sau đó nếu còn thời gian tôi đạp xe vào Biên Hòa thăm gia đình chị Thân, chị gái của anh Thái. Anh Thái là bạn học của tôi hy sinh ở chiến trường Quảng Trị. Được biết gia đình chị Thân vừa chuyển từ miền Bắc vào Biên Hòa định cư làm việc tại nhà máy giấy Tân Mai.

        Khu vực ngã ba Tam Hiệp đông đúc người vì là cửa ngõ để lên Sài Gòn, sang Biên Hòa, chợ búa đủ các mặt hàng. Tôi nhớ sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975 trung đoàn 273 chúng tôi chia thành hai mũi đột kích. Mũi Tiểu đoàn 1 tiến công sân bay Biên Hòa, mũi của Tiểu đoàn 2 và 3 theo xe tăng tiến công vào nội đô Sài Gòn - Gia Định. Khi tiến đánh vào sân bay Biên Hòa, Tiểu đoàn 1 của tôi được lệnh dừng chân tại đó để bảo vệ sân bay. Mới đó mà đã 4-5 năm rồi.

        Vợ chồng chị Thân đón tôi cởi mở, thân tình vì tôi là người cùng quê, hơn thế tôi là bạn em trai chị. Gia đình chị không phải giàu có của nả nhưng vợ chồng cán bộ công chức thương yêu nhau, cần cù làm lụng để có cơ ngơi giản dị, ấm cúng này. Anh Thắng chồng chị Thân cũng đi chiến trường thuộc lực lượng cán bộ của bộ công nghiệp nhẹ từ những năm 1972-1973. Giải phóng xong anh được về tiếp quản làm cán bộ nhà máy giấy Tân Mai - Biên Hòa. Tôi mong ước có cuộc sống như vậy. Tôi nhớ tới đồng đội, người cùng trang lứa với chúng tôi, người bị thương, người còn chiến đấu trên chiến trường Campuchia. Chúng ta, ai cũng khao khát hạnh phúc gia đình nhưng đâu phải ai cũng có được. Ý nghĩ ấy cứ ám ảnh tôi trên đường về doanh trại Long Bình. Trước khi về cứ Long Bình tôi rẽ vào chợ mua một số thứ thuốc men, nhu yếu phẩm mà Nhị dặn cùng mấy thứ, chè thuốc làm quà cho mọi người.

        Sáng hôm sau trước khi xuất phát, anh Giã trưởng đoàn xe trở lại chiến trường, phổ biến tình hình dọc đường đi. Anh cho biết Trung đoàn 273 đã về khu vực Karaco. Đoạn đường từ Công Pông Chư Năng tới Pua Xát còn nhiều địch phục kích. Mọi người nhận lại súng AK và cả lựu đạn. Tôi tranh thủ lau khẩu súng ngắn vì mấy ngày súng đã lên màu vỏ cua luộc.

        Qua phà Niết Lương đến gần Phnôm Pênh vừa tối, chúng tôi nghỉ ở trạm gần cầu Sập. Cây cầu bắc qua sông này bị đánh sập thời đánh Mỹ nên có tên là cầu Sập. Sáng hôm sau dọc đường tới Công Pông Chư Năng chúng tôi thấy nhiều xe cháy trơ khung chưa kịp dọn. Đến trưa dừng ăn cơm để lên Pua Xát, đoạn đường này bọn Pôn Pốt phục kích nhiều. Quãng đường lên Pua Xát khó đi hơn, đường xóc vì ổ gà, hố pháo, hố mìn, nhưng xe vẫn chạy đều đều. Dọc đường có những tổ chốt của bộ đội ta giữ giao thông, nhưng đường dài nên không bao quát hết được.

        Vừa tới khu rừng xanh, tôi thấy khói bốc lên phía trước, biết là có lính Pôn Pốt phục, mọi người sẵn sàng chiến đấu. Đạn bắn rát chiu chiu về phía chúng tôi. Tôi phát hiên thấy bóng mấy tên lính áo đen thấp thoáng sau lùm cây nên nã mấy điểm xạ vào đó. Chiếc xe đang chạy đều bỗng khựng lại, tiếng xì xì ở lốp trước, xe như nghiêng đi. Đạn địch trúng xe rồi. Chiếc xe phải dừng lại. Chúng tôi nhảy xuống, lợi dụng địa hình đánh địch. Từng tham gia chiến trận nên chúng tôi biết cách đánh bọn địch này. Các tay súng AK lính già điểm xạ từng loạt hai viên về phía địch. Tiếng súng AK và hỏa lực của tổ chốt phía trước cùng tiếng hô xung phong cứu viện hỗ trự chúng tôi. Một lát lính Pôn Pốt bỏ chạy hết vào rừng. Các chiến sĩ lái xe thay lốp rất nhanh.

        Trước khi xe chạy, chúng tôi đồng loạt hô xung phong để trấn áp địch. Đoàn xe nhanh chóng vượt qua đoạn đường nguy hiểm lên phía trước.

[Giangtvx]

@

        Đến chiều, đoàn chúng tôi về tới Karaco, nơi Trung đoàn bộ đứng chân. Ở đây cạnh đường 5, cả khu vực chỉ có vài mái nhà sàn, cơ quan Trung đoàn bộ tận dụng làm nơi ở. Ban chính trị đóng trên khu gò có nhiều cây thốt nốt xoè lá xanh mướt, buông xuông những chùm quả to như trái dừa xiêm có nhiều trái chín mùi thơm như trái mít.

        Xe vừa tới nơi, mọi người đã ùa tới hỏi thăm tin tức, nhận quà. Tôi vừa đến gần lán Tiểu ban dân địch vận đã nghe Sa Chơn hét to: "Bòn Phú tâu vinh", "Anh Phú đã về". Mọi người ùa ra đón, Sa Chơn, Y Vơn nhấc bổng tôi lên đưa vào tận lán. Khi tôi vừa cỡi ba lô, Sa Chơn lại ôm chặt, nhấc bổng tôi lên rồi các cô gái xúm vào khiêng tôi tung lên, đặt xuống như thể tôi là huấn luyện viên đội bóng vừa giành chiến thắng.

        Tôi xúc động vì mới mấy ngày xa nhưng mọi người tỏ ra nhớ mình nhiều. Trên đời không có gì quí bằng tình cảm người khác dành cho mình.

        Tôi lấy quà bánh mời mọi người. Trong khi đó, cô Nhị cứ đăm đắm nhìn tôi. Mọi người ăn uống vui vẻ khiến tôi vui lây.

        Cần phải báo cáo với Ban chính trị Trung đoàn về chuyến đi, tôi lấy gói chè, ít thuốc lá lên lán của ban. Đồng chí Đặng Văn Lưa mừng khi tôi đi về an toàn. Anh pha trà mời tôi dùng rồi ân cần hỏi thăm sức khỏe mẹ tôi. Anh cũng cho tôi biết tình hình chiến sự tuần qua, ta đã giải tỏa xong đường giao thông, chuyển được hàng trăm xe gạo, thực phẩm, thuốc men lên Pua Xát phục vụ bộ đội và cứu đói cho nhân dân. Nhưng cũng vẫn còn nhiều toán địch lẩn quất phục kích bắn xe. Nhiệm vụ của Trung đoàn bây giờ là truy quét địch ở vùng này.

        Trở về lán, sực nhớ quà của cô Nhị, tôi lấy số thuốc tây sang hầm các cô gái. Cô The cứ rối rít hỏi tôi về chuyến đi, về thủ đô Phnôm Pênh hiện giờ có dân về chưa. Tôi trao túi quà cho cô Nhị rồi tặng mỗi cô một bộ gương lược. The nói với tôi mấy ngày qua cô Nhị thường khóc vì nhớ tôi. Ngày đó, tôi còn trẻ nên chỉ nói: "Thế à". Khi chia tay, bắt tay cô Nhị, tôi giật mình vì tay cô thật nóng, mắt cô đắm đuối nhìn tôi. Tôi vội trở về lán mình.

        Sự thực, tôi hơi lo khi nghĩ đến tình cảm Nhị dành cho mình. Trong hoàn cảnh này rất khó xử nếu cứ để tiến triển không biết sẽ thế nào? Sẽ rất phiền phức đây!

[Giangtvx]

@

        Sư đoàn 341 thời gian này được giao nhiệm vụ đánh chiếm căn cứ địch ở Lếch. Đây là căn cứ cuối cùng của đầu não bè lũ Pôn Pốt - Yêng Xa Ry. Khi giao nhiệm vụ, đồng chí Võ Văn Dần, Phó Tư lệnh quân đoàn nói:

        Sư đoàn 341 là lực lượng chủ yếu của quân đoàn trong trận Phước Vinh - Bến sỏi - Hòa Hội đã giành chiến thắng vang dội. Đó là những trận đánh nối tiếp để mở đầu cho lực lượng cách mạng và nhân dân Campuchia tổng tấn công nổi dậy giải phóng đất nước Campuchia lập nên chiến thắng lịch sử ngày 07 tháng 01 năm 1979. Bây giờ, sư đoàn được giao nhiệm vụ quan trọng đánh vào căn cứ đầu não cuối cùng của địch là một vinh dự nữa.

        Theo kế hoạch đồng chí Hồ Đình Quý, Sư đoàn trưởng chỉ huy đi bằng trực thăng thị sát chiến trường chuẩn bị cho chiến dịch. Còn các đơn vị cấp dưới tiếp nhận lương thực, vũ khí, bổ sung quân số chuẩn bị cho chiến dịch dài ngày. Sư đoàn trưởng Vũ Cao được điều về Quân đoàn. Đồng chí Hồ Đình Quý được về thay làm sư đoàn trưởng chỉ huy chiến dịch tiến công cứ điểm Lếch.

        Tiểu ban dân địch vận chúng tôi nhận nhiều tài liệu về công tác dân vận. Ban ngày bận rộn nhưng đêm lại thư thả,

        Ở đây tương đối yên tĩnh. Có đêm tôi trải bạt nằm đất, ngắm sao trời, nhớ lại chuyện mấy ngày qua. Chẳng biết mẹ tôi đã về Thái Bình chưa. Thương mẹ vất vả, sống vì con, lo lắng cho con suốt đời, tôi không cầm nổi nước mắt.

        Nơi chúng tôi đứng chân cũng gần Biển Hồ, chúng tôi nhận lệnh tới đó để tuyên truyền chính sách cho nhân dân. Biết tin ấy ai cũng háo hức muốn đi, vì Biển Hồ rất rộng, rất đẹp. Một vùng hồ rộng như biển giữa đất liền là rất hiểm.

        Chúng tôi đi ra huyện Karaco rồi rẽ theo đường 5 để đến Biển Hồ. Đúng là biển rộng mênh mông, từ bên này không thể thấy bờ bên kia, gió thổi lồng lộng. Mấy chiếc thuyền đánh cá treo cờ mặt trận. Quanh bờ có nhiều căn nhà đơn sơ của dân đánh bắt cá. Nghe nói trước kia người Khmer gốc Việt nhiều nhưng bị bè lũ Pôn Pốt giết hại phần lớn.

        Khi chúng tôi đến gần mép nước, có hai đồng chí du kích mang súng từ một thuyền bước lên. Tôi giới thiệu đoàn, cô The dịch xong, mấy anh du kích vui mừng lắm dẫn chúng tôi đến trụ sở xã.

        Cán bộ xã mừng rỡ đón chúng tôi. Dân trong xã chuyên làm nghề đánh bắt cá trên Biển Hồ. Trước kia đông lắm, ba năm dưới chế độ Pôn Pốt họ phải lên bờ để vào trại tập trung cải tạo, nhiều người bị giết hại dã man. Bây giờ mới gom về được năm chục hộ. Một xã chỉ có ngần ấy hộ là quá ít.

        Nhân dân tụ về ủy ban để nghe chúng tôi nói chuyện. Tôi nói về đường lối chính sách của mặt trận và không quên nhắc lại tội ác tày trời của bè lũ Pôn Pốt - Yêng Xa ry, mong nhân dân đừng nghe theo lời bọn tàn quân.

        Khoảng trưa, tôi kết thúc buổi nói chuyện, mọi người tính ra về thì chủ tịch xã giữ lại để liên hoan với tổ công tác. Chỉ một lát các cô gái mang cơm, cá nướng, rượu thốt nốt lên. Cuộc liên hoan diễn ra được một lát đã thấy người mang nhạc cụ ra. Thế rồi, tiếng trống, tiếng đàn, tiếng khèn nổi lên, mọi người bắt đầu múa lăm vông, múa riêm kê, nam nữ cầm tay nhau tưởng như niềm vui sẽ bất tận.

        Đến khoảng hai giờ chiều, cuộc vui mới kết thúc. Chúng tôi bịn rịn chia tay các đồng chí ủy ban xã, chia tay nhân dân Biển Hồ, những người quen lướt qua phong ba bão tổ của biển và rất mến khách. Tiễn chúng tôi, nhân dân còn biếu cá. Những xâu cá nặng trĩu tay.

        Tới thị trấn Karaco đã ba giờ chiều, chúng tôi gặp mấy đồng chí bộ đội nom đã đứng tuổi. Khi biết chúng tôi ở đội công tác Trung đoàn 273, một người chỉ đồng chí cán bộ dáng cao nhưng hơi gày, chỉ người đứng bên cạnh nói:" Đây là anh Đặng Văn Tố, sẽ về thay anh Hợi làm Trung đoàn trưởng”. Tôi bắt tay đồng chí Trung đoàn trưởng mới. Anh Tố hơi gầy, mặt khắc khổ nhưng mắt rất sắc. Anh Tố hỏi nhiều chuyện, giọng nói sắc và có những nhận xét khá sâu về tình hình chiến sự. Chúng tôi cùng đi bộ, trò chuyện rôm rả. Được một quãng có chiếc xe Hồng Hà đến đón Trung đoàn trưởng về và chúng tôi được đi nhờ.

        Chúng tôi luôn di chuyển từ phum này qua phum khác. Tôi bị sốt, người nóng phừng phừng nhưng ruột gan rất lạnh. Sốt rừng thật là tàn bạo, khiến người bệnh vật vã, đầu óc choáng váng, mồ hôi đầm đìa. Mọi người ùa vào cạo gió, lúc đầu tôi ngại, nhưng họ giữ chân tay, tôi phải phơi bộ xương gầy gò cho họ cạo gió. Bảy cô gái Campuchia cạo gió, chữa bệnh cho tôi. Mọi người còn ra chợ lùng được mớ bong bóng cá về tính bồi dưỡng cho nhưng chẳng biết cách làm để ăn ngon. Bong bóng cá chắc ngon và bổ lắm. Tự nhiên tôi nhớ tới ngày tôi còn nhỏ thấy mẹ chế biến món bì lợn treo bếp bằng cách rang với cát sạch như rang ngô rồi ngâm với rượu pha loãng thêm gừng cho đỡ mùi gây. Tôi hướng dẫn mọi người nên làm như vậy và bảo họ lên ban 5 xin thịt hộp về xào nấu. Quả nhiên, bữa ăn ngon và ấn tượng đến bây giờ.

[Giangtvx]

@

        Giữa lúc các đơn vị đang đợi tới ngày xuất kích tiến công căn cứ Lếch thì địch lại chủ động đánh vào các điểm dừng chân của Trung đoàn 266, Trung đoàn 270, những trận đánh khốc liệt diễn ra khắp nơi. Trung đoàn pháo 55 cử nhóm đi trinh sát làm trận địa cũng bị bọn Pôn Pốt phục kích hy sinh hơn chục đồng chí, trong số hy sinh có một đồng chí Tiểu đoàn phó pháo binh.

        Trước tình hình đó Bộ Tư lệnh sư đoàn 341 đã động viên tất cả các đơn vị ở phía sau khẩn trương chi viện cho Trung đoàn 266 để đánh bật địch ra khỏi thị xã, giành lại phần đất đã bị mất. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 27 tháng 4 để Trung đoàn chuẩn bị bàn đạp bước vào chiến dịch. Có phương án bổ sung nhiệm vụ cho các Trung đoàn theo tình huống mới.

        Được sự chỉ huy của cấp trên, các đơn vị trong Trung đoàn 266 đã giành lại được điểm chốt bị địch chiếm. Ở Tiểu đoàn 8, khẩu đội trưởng ĐKZ Nguyễn Hữu Thọ lợi dụng địa hình luồn sâu vào nơi đóng quân của địch đã bắn cháy 2 xe tăng Pôn Pốt. Thấy xe cháy bọn địch hoảng loạn. Tiểu đoàn 8 bật khỏi công sự đánh địch giành điểm chốt bị mất trước đó. Tiểu đoàn 7 đã nổ súng diệt lính Pôn Pốt bu bám, khiến chúng bỏ chạy. Như vậy là bàn đạp của trung đoàn 266 đã tạo ra để các đơn vị tiến công giải phóng Lếch.

        Lúc này nhiệm vụ của Tiểu ban dân địch vận chúng tôi rất nhiều. May sao bệnh sốt của tôi chấm dứt, sức khỏe dần bình phục. Sau hai ngày, tôi lại cùng các phiên dịch viên, tổ công tác đi làm nhiệm vụ. Cô Nhị thể hiện săn sóc tôi đặc biệt hơn. Điều đó khiến tôi vừa thích thú vừa lo ngại. Chiến sĩ Quân Tình nguyện không được yêu đương với con gái nước bạn vì nhiệm vụ bây giờ rất nặng nề, kỷ luật phải nghiêm minh. Tôi muốn nói thật với Nhị vấn đề đó nhưng thấy chưa thích hợp.

        Tổ công tác đi trong đội hình Trung đoàn 273 đánh địch ở hướng Đông - Nam Lếch, tổ chức áp tải gạo cho các đoàn xe tiếp tế cho Pua Xát.

        Ngày 28 tháng 4 năm 1979 Phó tư lệnh quân đoàn Bùi Cát Vũ, giao nhiệm vụ cho sư đoàn 341 sử dụng Trung đoàn 266, phối hợp với các binh chủng, kết hợp bao vây với luồn phía sau hai bên sườn rồi dùng lực lượng vào tuyến phòng thủ địch, tiến nhanh vào Lếch. Trung đoàn 270 luồn sâu vào hướng Tây - Tây Nam, tiêu diệt địch quanh thị xã Pua Xát, hỗ trợ cho hai Trung đoàn đánh vào Lếch. Nhận lệnh xong, sư đoàn trưởng Hồ Đình Quý hội ý với Chính ủy Nguyễn Quế, triển khai nhiệm vụ rồi giao cho các Trung đoàn. Sở chỉ huy của sư đoàn nhộn nhịp hẳn lên. Mọi người đều biết đây là chiến dịch quan trọng nhằm quét sạch địch ở căn cứ phía Tây.

        Đúng 1 giờ sáng ngày 29 tháng 4 ăm 1979, các Trung đoàn báo về sở chỉ huy các Tiểu đoàn 1, 3, 5, 6 tách đội hình luồn sâu vào hướng tấn công. Đến sáng, tiếng súng rộ lên ở hướng đường 56 hướng Tiểu đoàn 9, Sư trưởng gọi cho Trung đoàn trưởng Lê Tiến Hạt hỏi về tình hình. Trung đoàn trưởng cho biết Tiểu đoàn 9 vẫn ở vị trí bàn đạp. Sư đoàn trưởng nổi nóng vì như vậy quá chậm, sẽ ảnh hưởng đến toàn cục.

        Thực ra Tiểu đoàn 9 mấy lần xuất kích nhưng không thể luồn qua được điểm chốt dày đặc của địch. Nhận lệnh mới của cấp trên, Tiểu đoàn quyết tâm đánh địch mà tiến. Nhưng trời đã sáng, toàn Tiểu đoàn phơi ra giữa cánh đồng trống. Địch tập trung hỏa lực đánh vào đội hình Tiểu đoàn, nhiều đồng chí hy sinh, bị thương, đội hình bị chặn lại.

        Sư đoàn trưởng Hồ Đình Quý phải điều động Tiểu đoàn 7 cùng xe tăng xuất kích sớm hơn dự kiến hỗ trợ cho Tiểu đoàn 9.

        Cùng với xe tăng, Tiểu đoàn 7 xốc tới như vũ bão. Hỏa lực của ta nhả đạn vào đội hình Pôn Pốt. Bị đánh tới tấp của hỏa lực, của bộ binh, lính địch bỏ chạy. Địch bị vỡ trận. Thừa thắng Tiểu đoàn 7 tiến vào khu vực phum Rô Lếp gặp cây càu bắc qua con suối bị lính địch phá khi tháo chạy nên phải dừng lại. Đến gần trưa điện từ sở chỉ huy quân đoàn thông báo :"Địch ở Lếch đã tháo chạy. Các đơn vị truy kích ngay". Nhận được tin sư đoàn trưởng ra lệnh cho hai Tiểu đoàn của Trung đoàn 266 chuyển sang truy kích địch.

        Hướng của Trung đoàn 273 chúng tôi cũng diễn ra tình hình tương tự. Khi cơ động đến địa điểm tập kết mặc dù chưa nắm được địa bàn nhưng vẫn tổ chức cho hai Tiểu đoàn 1 và 3 luồn sâu về phía Tây - Tây Nam Lếch. Tiểu đoàn 2 cùng khối trực thuộc tiến công hướng chính diện. Đến sáng lực lượng Trung đoàn đến cánh đồng trống, bọn địch bắn xối xả vào đội hình quân ta. Trung đoàn tổ chức đánh lại. Cuộc chiến cam go khiến đội hình tiến công chậm lại. Phải đến cuối giờ chiều Trung đoàn mới tiến vào đến Lếch.

[Giangtvx]

        Chúng tôi gặp được hàng vạn người dân bị địch gom vào Lếch. Được giải phóng, nhìn đoàn người gầy gò, ốm yếu, tôi không cầm nổi nước mắt. Nhân dân lúc đầu còn e ngại, sự sệt. Các nhóm dân địch vận chúng tôi phổ biến cho nhân dấn chính sách của Chính phủ, của Mặt trận Cứu nước Campuchia, mọi người hò reo. Bộ đội đưa nhân dân ra đường 56 để họ về phum sóc cũ.

        Trung đoàn 273 được lệnh truy quét địch tản mát trong rừng. Bộ đội ta gặp cảnh lính địch lâm vào đói khát, có đứa ăn thịt cả đồng loại, man rợ không thể tưởng. Gặp nhân dân, bộ đội ta phát lương khô, nước uống rồi chỉ dẫn họ ra đường lớn.

        Một hôm các chiến sĩ ở đơn vị cơ sở dẫn lên Tiểu ban dân địch vận chúng tôi một thằng lính Pôn Pốt và cho biết ba lô nó có rất nhiều vàng với kim loại quí. Thằng này thật thà khai là lấy được kho trong rừng. Đây là trường hợp ít gặp, tôi dẫn nó lên Ban chỉ huy Trung đoàn. Cả thủ trưởng Trung đoàn ngó qua rồi bảo đồ rởm chứ làm gì có kim loại quí nhiều đến vậy, thả cho nó đi. Chúng tôi dẫn nó ra bìa rừng. Sa Chơn bảo là có ngọc bích tốt lắm. Tôi phân vấn, nửa muốn lấy một ít để cải thiện đời sống cho tổ công tác, nửa sự vi phạm kỷ luật chiến trường. Sa Chơn xin lấy một ít. Tôi đồng ý nhưng bảo chỉ vài viên gì thôi để nó mang đi. Mấy hôm sau Sa Chơn mang viên ngọc ấy ra chợ Pua Xát đổi được nhiều thức ăn khá ngon.

        Trung đoàn 273 cùng các đơn vị nhận lệnh truy quét địch, cùng Lực lượng Cách mạng Campuchia bắt Tà Mốc. Bắt được tên đầu sỏ này mới trừ được hiểm họa cho nhân dân. Những đợt truy quét trong rừng vô cùng vất vả. Tàn quân địch vẫn lẻn ra tập kích, phục trên những đoạn đường hẻo lánh.

        Tôi nhận lệnh về Phnôm Pênh dự lớp tập huấn về công tác dân địch vận ở quân đoàn, lúc ấy đang đứng chân ở Phnôm Pênh.

        Xa đội công tác trong lúc nhiều việc đang rất cấp bách khiến tôi áy náy, nhưng nhiệm vụ nâng cao trình độ nghiệp vụ, được trang bị kiến thức, hiểu thêm tình hình thời sự cũng là mong muốn của tôi.

        Thời gian này cô Nhị quan tâm đến tôi quá mức cần thiết khiến tôi quan ngại, sợ đơn vị hiểu lằm. Nhưng thẳng thừng bảo cô đừng quan tâm đến tôi thì tôi không nỡ. Dịp đi tập huấn này cũng là cách để tôi tách cô ra. Tôi nghĩ ra kế là khi tôi đi được năm ngày thì anh bạn Hùng lái xe sẽ sang nói với mọi người là tôi đã lấy vợ ở Phnôm Pênh. Dĩ nhiên mục đích là để cô Nhị biết. Nếu cô Nhị hỏi lấy ai thì cứ bịa ra một cô gái nào đó.

        Lớp tập huấn ấy được tổ chức ở làng Sihanouk ngoại ô Phnôm Pênh, với những khu nhà rất đẹp, khang trang. Đang sống giữa rừng, được về chốn thanh bình, tiện nghi sang trọng, tôi nghĩ tới anh em đồng đội đang ở chiến tuyến.

        Ngày chủ nhật tôi mượn xe đi dạo khắp thành phố nơi tôi từng dừng chân. Chỉ thời gian ngắn mà thủ đô đã thay đổi nhiều, dân cư đã đông đúc, chợ búa nhiều hàng hóa. Vui nhất là trường học đã đón học sinh, bệnh viện đã hoạt động trở lại. Thủ đô thật thanh bình.

        Tôi rẽ vào chợ ô Xây, khu chợ sầm uất nhất ở Phnôm Pênh. Hàng hóa nhiều vô kể, phàn lớn là từ Thái Lan chuyển qua. Sức sống của nền kinh tế thị trường tự do hồi sinh mãnh liệt. Bất chợt tôi nghĩ đến quê mình, về đất nước mình sao hàng hóa khan hiếm đến thế.

        Tôi đang lang thang thì một người phụ nữ tuổi trạc ba mươi mời vào nhà dùng nước. Chị này là người Việt gốc Hoa mới sang đây hay là người ở đây? Tôi dò hỏi và thấy chị ta ăn mặc hở hang, khêu gợi. Chị ta ngó chằm tôi với đôi mắt đắm đuối thèm muốn. Rồi chị ta bảo rằng nếu tôi muốn thì sống ở đây với chị. Bản năng trong người đàn ông cũng trỗi dậy trong tôi. Chị ta cho tôi biết đã có một số lính Việt Nam tụt tạt về đây sống.

        Tôi suy nghĩ mông lung, tưởng như mình đang lạc vào chốn nào đó. Đột ngột chị ta cầm tay kéo tôi vào căn phòng có che ri đô sơ sài. Tôi hiểu chị đang thèm khát gì. Và trong tôi cũng rạo rực thèm muốn, tim tôi đập nhanh, tôi như không thể kiềm chế được nữa.

        Nhưng rồi, không hiểu nhờ đâu mà tôi có sức mạnh cưỡng lại bản năng thấp hèn ấy. Tôi chạy ra khỏi nhà như trốn khỏi động ác quỉ nào đó. Sau này, nhiều khi nhớ lại tôi băn khoăn, người phụ nữ kia thèm muốn thật hay là đang thực hiện âm mưu nào đó vì chị ta trắng trẻo, béo tốt, ở khu chợ ấy đâu có thiếu đàn ông? Và tôi mừng vì không đánh mất mình khi ở chiến trường. Đành rằng, nhu cầu tình dục ai cũng có nhưng lúc đó tôi đang ở mặt trận, thủ đô Phnôm Pênh cũng là nơi đơn vị tôi góp phần giải phóng. Nếu như tôi hành động, một kẻ nào đó xông vào hay giở trò chụp ảnh rồi đe dọa, bắt tôi theo ý chúng thì cuộc đời tôi, sự nghiệp tôi sẽ như thế nào?

        Từ đó cho tới mãn lớp tập huấn, tôi không ra khỏi khu làng Sihanouk. Những khi rảnh rỗi, tôi đánh bóng bàn, chơi cờ với đồng đội. Ở đời, có khi mình phải biết bảo toàn tính mạng và sự nghiệp.