Hitler và các danh tướng Đức Quốc xã

[Giangtvx]

        Câu chuyện trên xảy ra ngày 13 thảng 5 năm 1941. Các kế hoạch của Bộ tham mưu Đức đều có ghi là các cử động chuẩn bị của « kế hoạch Barharossa » sẽ phải hoàn tất vào ngày 15 tháng 5 và chỉ có những biến cố phức tạp trong vùng Ba Nhĩ Cản đã trì hoãn lại vài tuần cuộc xâm lăng của Hitler vào đất Nga.

        Tuy nhiên, không chắc là Rudolf Hess đã không thành thực ở điểm đặc biệt này. Y không phải nhà binh. Chắc chắn y không được dọc các tài liệu của CDKW. Vừa là bạn chí thân, vừa là siêu tùy viên của Fuhrer có lẽ y đã được Fuhrer cho biết những ý kiến tổng quát, nhưng y không phải là người nắm giữ những kế hoạch. Những điều tôi đã nói về sự khu biệt trong chính phủ Hitler cho thấy rằng ngay một nhân vật cao cấp cỡ Hess cũng đã phải đứng ngoài, không được biết tới dự án mà Hitler đã không ngừng nói rằng nó phải là một bất ngờ lớn nhứt lịch sử và phải giữ bí mật hết sức cho đến ngày cuối cùng.

        — Còn Ý ?

        — Đó là điều quan trọng.

        — Tôi nghĩ các đòi hỏi của Ý không quả đáng.

        — Người Ý không đáng được nhiều.

        — Có lẽ vậy. Nhưng họ đã giúp chúng tôi nhiều. Và, sau nữa, năm 1919 quí vị cũng đã trọng thưởng nước Lỗ, cũng là nước bại trận.

        Câu chuyện kéo dài 2 giờ 15 phút. M. Kirkpatrick cho là đã đủ. Ông có ghi trong phúc trình chính thức một câu dí dỏm như sau : « Tôi thấy rằng một cuộc tranh luận sẽ vô ích và sẽ chẳng có hiệu quả gi ngoài việc mất bữa án sáng ».

        Ông đứng dậy và đi ra.

        — A ! Rudolf Hess la lên. Tôi còn quên một điều quan trọng.

        — Điều gì ?

        — Những đề nghị mà tôi vừa chuyển tới quý ông chỉ có cơ thành tựu nếu chúng được đem thảo luận bởi một chính phủ khác không phải là chính phủ hiện thời. Ông Churchill là người đã âm mưu gây chiến từ năm 1936, và các bạn đồng liêu của ông, là những người đã a tòng với một chinh sách hiếu chiến, không phải là những người mà Hitler muốn thương thảo.

        Ý nghĩa của cuộc hành trình đã hiện rõ : Ruđolf Hess đã từ Augsbourg bay tới để gây nên một cuộc khủng hoảng nội các Anh.

        Hôm sau, 14 tháng 5 và hôm sau nữa 15 tháng 5, Kirkpatrick đã gặp Rudolf Hess thêm hai lần nữa. Ông thấy y ít nói. Một tay đại diện toàn quyền tự nguyện thấy rằng một giới chức thường của Bộ ngoại giao Anh không làm người đối thoại tương xứng với y. Y trình bày nhiều lần là y muốn được gặp những nhân vật hữu trách, với điều kiện là những người này đã không dự phần nào vào việc khuấy động dẫn tới cuộc chiến tranh chống Đức. Y tuyên bố trịnh trọng rằng y là Tổng trưởng của Đức Quốc Xã sẽ không thể chịu tra khảo mãi, và y đến Anh để thương thuyết chứ không phải để bị thẩm vẩn. Y xin một người thư ký, một thông dịch viên, một thư ký đánh máy, và sự phụ tá của hai cố vấn pháp luật, tiến sĩ Stemeibauer và Kurt Maas, đương bị giam ở trại dân sự Huyton, gần Liverpool. Chi tiết đáng chú ý: Hess biết cả số đinh bài của hai người này, một người mang số 43.125 và một người mang số 44.102. Cuộc hành trình của y đã được chuẩn bị kỹ càng chứ không phải do ngẫu hứng.

        Tuy chán ghét không muốn nói chính trị với Kirkpatrick, Ruđolf Hess cũng thêm vào những lời trình bày của y hôm trước mẩy chi tiết.

        Y đã quên không nói đến Irak. Anh Quốc phải di tản khỏi Irak.

        — Nhưng, theo tôi, Kirkpatrick nhận xét, Irak không thuộc Châu Ảu.

        — Người Irak đã cầm vũ khí đứng về phía chúng tôi, và Fuhrer muốn rằng điều này phải được xét đến trong bản hòa ước.

        Ải Nhĩ Lan, trái lai, đã chẳng làm gì cho Đức. Hitler không để ý đến xứ này.

        Hess có trở lại vấn đề Mỹ Quốc, y muốn nhấn mạnh thêm điều y đã nói hôm trước. Người ta làm sao có thể không thấy rõ vai trò của Mỹ trong vấn đề đó ?

        “Nếu chúng ta hòa giải bây giờ, người Mỹ sẽ thịnh nộ. Điều họ muốn là thừa hưởng gia tài của Đế quốc Anh.

        Nước Anh tin cậy nơi nước Mỹ. Đó là hy vọng duy nhất của họ trong một cuộc chiến vô vọng. Nhưng ngươi Anh đã làm.

        Hess nói :

        « Chúng tôi có trù tính rằng Mỹ sẽ can thiệp, nhưng chúng tôi không sợ. Chúng tôi biết tất cả những gì thuộc về sản xuất không lực của Mỹ và chúng tôi chú ý tới phẩm chất của nó. Đức có thể hơn hẳn cả Anh lẫn Mỹ họp lại.

        Điều Ruđolf Hess nhấn mạnh nhứt trong các cuộc gặp gỡ hai ngày 14 và 15 tháng 5 là sự đe dọa. Hình như đã bắt đầu mất bình tĩnh.

        Y nói, như dằn mạnh từng tiếng :

        « Quý ông phải chú ý điều này là Đức sẽ thắng trận bằng cuộc phong tỏa. Quý ông không có một ý niệm gì về những tàu ngầm mà chúng tôi đang đóng. Hitler làm gì cũng làm một cách đại quy mô, và một cuộc chiến tranh tàn nhẫn bằng tàu ngầm được yểm trợ bởi những loại máy bay mới, sẽ làm cho cuộc phong tỏa Anh Quốc hữu hiệu hoàn toàn.

[Giangtvx]

        Tàn nhẫn, người Đức này đã triệt mất đến hy vọng cuối cùng của người đối thoại với y.

        Y nói:

        — Quý ông đừng lầm tưởng rằng Anh quốc sẽ có thể đầu hàng mà cuộc chiến lại có thế tiếp tục bởi Đế quốc Anh. Hitler đã trù liệu trường hợp đó. Ông sẽ không chấp nhận cho nước Anh đầu hàng và sẽ duv trì cuộc phong tỏa cho tới khi nào dân chúng trên các hải đảo Anh thực sự bị đặt trước sự chết dần chết mòn.

        Kirkpatrick lưu ý:

        — Nhưng nếu chỉ có việc duy trì đời sống "vật chất của dân Anh, thì chủng tôi cũng sẽ chẳng cần phải có nhiều tàu.

        — Ông lầm. Cuộc phong tỏa sẽ trở nên hết sức nghiêm ngặt và quý ông sẽ không thể nào vượt được vòng vây, dù với một hay hai chiếc tàu mỗi ngày cũng không được.

        Sự cứng rắn tàn nhẫn theo kiểu Hitler đã đẩy đến cùng những hậu quả của sự tính toán của ông. Nước Anh phải thành con tin để bó buộc Liên Hiệp Anh phải khuất phục.

        Hơn nữa, nước Anh phải hiểu rõ rằng hoặc là lấy hay là bỏ. Lòng tốt và sự độ lượng lâu dài của Hitler đối với dân tộc Anh đã tới cùng độ.

        Hess nói :

        « Chuyến đi của tôi cho quý vị dịp may cuối cùng để mở một cuộc thương thuyết mà không mất thể diện. Nếu quý vị bỏ dịp may này, quý vị sẽ chứng tỏ là quỹ vị không muốn thỏa hiệp với Đức. Hitler sẽ có cớ, và thực ra có bổn phận đè bẹp nước Anh hoàn toàn và sau chiến tranh giữ nước Anh trong tình trạng lệ thuộc mãi mãi.

        Lời tuyên bố trên đã được đưa ra một cách tàn bạo. Trong khuôn khổ khốn cùng của một trại giam kẻ bị bắt, người tù binh đe dọa, người đảng viên Đức Quốc Xã trở về bản chất của mình, nắm tay đập xuống bàn, kết luận :

        — Và bây giờ, tôi đã nói tất cả.

*

*      *

        Chủng ta hãy trở lai phía bên kia.

        Ngày 23 thảng 10 năm 1945, tại Nuremberg, M. Thomas J. Dodd Thẩm phán Mỹ hỏi Thống chế Keitel là ông có biết Rudolf Hess không và tất cả các điều ông biết về sự trốn đi của y.

        Keitel đáp :

        « — Tôi coi Hess như một người biết điều, trầm lặng và hay suy nghĩ. Không có gì là tàn bạo ở trong ông ta. Ông đã là một người quân nhân rất tốt và vì đã nhận được một nền giáo dục quân sự tối hảo nên ông vẫn giữ một lòng kính cần đối với Quân đội.

        « Tính ông rất dễ cảm, rất rành về các vấn đề nghệ thuật và có thể đáng được gọi là một nhà thẩm mỹ học. Tôi chưa hề thấy ông tỏ dấu để có thể bị nghi ngờ là mắc binh thần kinh và tôi không thể nào giải thích tại sao ông lại mất trí nhớ.

         « Cái tước hiệu của Hess : « Đại diện của Fuhrer », đôi khi đă gợi nên một kết luận. Ổng chỉ đại diện Hitler cạnh Đảng Quốc Xã. Với vai trò đó ông đã biết các khó khăn không ngừng ở giữa Đảng và Quân đội. Ông đã dùng ảnh hưởng của mình theo chiều hướng hòa giải và chúng tôi, ông ấy và tôi, đã thỏa thuận để giải quyết một cách êm đẹp mọi vấn để tranh chấp. Mọi sự đã hoàn toàn khác, khi viên phụ tá của ông là Martin Bormann lên thay ông.

        « Hess là một phi công trong Thế chiến thứ nhứt, và luôn luôn ý thức được vai trò rất quan trọng của Không quân trong một cuộc chiến tranh cận đại. Ông đã tự tạo thành tay vô địch trong việc thả thủy lôi bằng máy bay. Tôi nhớ đã có lần nghe Fuhrer tuyên bố : «Hess cho rằng có thể gài mìn các hải cảng Anh bằng cách thả dù thủy lôi xuống đó. Nên để hắn thực hiện ý tưởng đó. Tôi thích những người ham mê nghệ thuật — chỉ có họ là có ý tưởng.

        «Tôi hoàn toàn chắc là Hess đã được Goe- Ting thuận để ông dùng tất cả những máy bay mà ông cần. Ổng có quyền tự do tới tất cả các nhà máy sân xuất phi cơ và tất cả những bãi tập hay thí nghiệm Không quân.

        «Để bay sang nước Anh, ỏng đã cất cánh từ bãi thí nghiệm các máy bay Messerschmidt ở Augsbourg. Chắc là ông đã để sẵn trong phi cơ một vài thùng chứa xăng phụ. Ông giải thích là ông có ý định bay đường trường tới Hòa Lan và Bắc Hải. Điều đó không gợi một sự nghi ngờ nào ».

        Hitler được tin chuyến đi trốn của viên phụ tá của ông. Keitel có mặt lúc đó. Ông nói :

        « Tôi thấy Fuhrer đi đi lại lại trong văn phòng làm việc của ông, vừa đập ngón tay vào trán vừa nói : « Hess điên mất rồi. Chắc hắn loạn óc. Tôi thấy bằng chứng trong lá thư của hẳn để lại cho tôi. Tôi không nhận ra hắn nữa. Người ta có thể bảo thư đó do một người nào khác viết ».

        « Tôi biết là lá thư đó đã không thể nào tìm lại được. Nỏ phải biến mất. Hess nói rằng ông coi việc kẻo dài chiến tranh như là một tai họa và ông sang Anh để cố thử làm cho chiến tranh chấm dứt, nhờ những liên lạc mà ông có trong số những người Anh có thế lực.

        « Hitler hạ lệnh bắt giáo sư Messerschmidt, nhưng không có gì chứng tỏ là ông này đã biết hay nghi ngờ gì về kế hoạch của Rudolf Hess. Cũng rõ ràng là bà Rndolf Hess đã không được biết dự định của chồng ».

[Giangtvx]

       
        Lời chứng của Keitel xác nhận những tài liệu của người Anh : một cuộc mạo hiểm đơn độc, một sáng kiến huyền hoặc của một bộ óc hơi mất quân bình. Hai mươi năm của một dòng lịch sử gián đoạn, đầu Ngô mình Sở, với những biến cố liên tiếp, đã làm cho những con người của chế độ Hitler quen với thái độ không chấp nhận có điều gì phi lý hay không thể làm được.

        Cuốn Nhựt ký quý báu của Halder tán trợ thêm, bằng cách lược tóm một cuộc hội họp về trường hợp của Hess tại Bộ Tổng tham mưu ngày 15 tháng 5.

        Theo bản lược tóm này, Fuhrer hoàn toàn bất ngờ. Ngày thứ bảy, mùng 9 ông có nhận được một phong thư của Hess mà ông bỏ qua một bên, tưởng đó là một «giác thư nào đó ». Sau đó ít lâu, ông mở xem lá thư, và thấy đó là lá thư cho biết về kế hoạch của viên phụ tá và trình bày các lý do. « Glasgoxv được ghi rõ là nơi dự định đi đến. Hess trù định gặp Công tước Hamilton (chủ tịch Hội Cựu chiến sĩ Anh). Hỏi Thống chế Tư lệnh Không quân và Udet xem Hess có hy vọng tới nơi không? Câu trả lời xác định và người Anh dĩ nhiên là khai thác sự việc này, một thông cáo vắn tắt đã được phân phát cho báo chi

        Trước kia, Halder đã kể những lý do tinh thần và vật chất có thể làm nền tảng cho người ta giải thích hành động liều lĩnh thiếu mưu tính của Hess. Lý do thứ nhứt là tình trạng tâm lý của đương sự. « Khuynh hướng huyền bí (báo mộng, tiên tri)... Chán nản mệt mỏi vì đã nhiều lần xin đi phục vụ tại tiền tuyến mà không được Fuhrer chấp thuận... Cuộc xung đột nội tâm sâu kín càng ngày càng gia tăng do những tình cảm cả nhân của ông đối với nước Anh và sự phiền muộn mà ông cảm thấy trước cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn giữa hai dân tộc Nhật Nhĩ Man... »

        Rudolf Hess là một trong những người trai trẻ mà Hitler đã chinh phục được. Fuhrer, đối với y là sự Thiện, sự Thực, và Đấng không thể sai lầm. Y đi Anh để phục vụ ông chứ không phải phản bội. Những báo cáo của Kirkpatrick chứng tỏ y đã trình bày đúng ý kiến của chủ và đã theo đúng cả những ý kiến quá ngây ngô của Hitler về nước Anh và người Anh. Điều ít quan trọng nhứt không phải là sự yêu cầu xấc láo một cách trẻ con để chọn trước tiên một chính phủ dễ chịu đối với Hitler.

        Chỉ có một điều còn nghi ngờ về vụ Hess đó là : Liệu có phải Hitler đã không biết trước không?

        Chuyến đi của Hess đã không làm ông nổi giận. Sự kinh ngạc này có thể là giả tạo. Vả lại sự nổi giận cung có thể giả tạo lắm.

        Tại Anh, Hess đã trình bày một cách vững vàng tự tin khiến người ta không thể không có cảm tưởng là y đem đến những đề nghị cụ thể chứ không phải là những sự gợi ý suông —  là y đến với một sự ưng thuận.

        Sự vâng phục thu động là Luật của Đảng Quốc Xã. Đảng, theo định nghĩa mà Hitler đã quy định nhiều lần, là một Dòng Tu. Luật pháp đảng, kỷ luật đảng cũng giống như luật pháp, kỷ luật của một số hội dòng tôn giáo. Nếu Fuhrer đã bảo Hess :

        « Anh sẽ đi Anh trong điều kiện nọ, điều kiện kia, để không ai biết rằng chính tôi sai anh đi ». Thì Hess, một tay cuồng tin, thiển cận, chắc chắn đã vâng lời không do dự.

        Hitler sẵp tấn công Nga. Ông ý thức được mối nguy phải chấp nhận một cuộc chiến tranh hai mặt trận. Ý kiến làm cho Anh đầu hàng bằng một cuộc dọa dẫm, mặc cả vĩ đại rất có thể có trong đầu óc thông minh và quỷ quyệt của ông.

        Song những đe dọa mà Hess nói ra không hề là chuyện giả dối. Nước Anh chiến đấu một mình. Luân Đôn ầm ầm sụp đổ dưới bom đạn của Không lực Đức. Coventry đã bị san phẳng sau chỉ một trận không tập. Các khu vực Trung Anh, trung tâm của các công binh xưởng sản xuất vũ khí, đã bị tấn công không ngừng và các cuộc báo động đêm, ngày liên miên xảy ra đủ làm hại mức sản xuất. Ngoài biển, các đoàn tàu bị tập kích bởi các tiềm thủy đĩnh đã cũng chịu những tốn thất kinh khủng. Các tàu chiến, tàu hàng nào thoát khỏi thủy lôi chưa có thể coi là đã thoát hiểm, vì những hải cảng đổ bộ, cập bến đều là những ổ bom, và một điều thường thấy xảy ra các tàn đã thoát khỏi bị thủy lôi phá chìm đều bị thần hỏa thiêu rụi.

        Trước một hải đảo điêu tàn, có cả một lục địa hoàn toàn vô sự, làm việc phục vụ duy một chúa tề. Hess, nếu có nói quá, nhưng đã không nói dối. Mùa xuân năm 1941, khi không có, và chưa có một mặt trận trên bộ, Âu Chàu là một ổ sản xuất tàu ngầm và phóng pháo cơ. Một cuộc tính toán lạnh lùng cho thấy Anh Quốc không thể nào tránh khỏi bị tiêu diệt hoàn toàn. Và người ta vừa mới nói với cái xứ bị kết án đó như sau : « Một cơ hội hòa bình danh dự vừa bay tới anh đó !»

        Sứ mạng của Hess không phải phi lý. Phải nói nó hoàn toàn có may mắn để thành công.

        Danh dự và sự cao cả của Anh Quốc, chính là ở chỗ đa không sa vào sự cám dỗ ghê sợ này.

        Sự trầm tĩnh lạnh lùng của nước Anh mang một thứ gì hết sức cao cả. Khi cánh cửa phòng giam Maryhiỉls Barracks đóng lại sau khi Kirkpatrick đi ra, Ruđolf Hess, nhân vật thứ ba của Chế độ Đức Quốc Xã, không bao giờ còn thấy mặt người Anh nào khác ngoài những lính canh. Y chờ đợi những vị Tổng Trưởng, những người ngang hàng. — Có lẽ cả Hoàng đế nữa, ai biết được. Nhưng những người mà y gặp không vượt quá hàng sĩ quan cấp úy hay hạ sĩ quan.

        Ngày 10 tháng 6, mất kiên nhẫn, y viết một giác thư— một tối hậu thư — Y viết lại những lời y đã nói, không thay đổi một chữ, vẫn những luận diệu đó, đe dọa đó.

        Eđen đã tuyên bố trước Thứ Dân Viện :

        "Hess đã phải hiểu rằng, tuyệt đối không có vấn để tham gia một cuộc thương thảo thuộc bất cử loại nào với Hitler hay với chính phủ của hắn ta. Từ khi Hess tới xứ này, y đã bị đối xử như một tù binh và sẽ tiếp tục bị đối xử như thế cho đến khi chiến tranh kết liễu".

        ... Là kỳ hạn y sẽ bắt đầu bị đối xử như một tên tội phạm.

[Giangtvx]

        CĂN NGUYÊN CUỘC CHIẾN TRANH CHỐNG NGA

        Khi quân đội Đức tràn vào Ba Lan, hồi tháng 9 năm 1939¹, thì Đức chỉ còn để lại tại biên giới Pháp vài sư đoàn. Đến khi tập trung quân vào tháng 10 để dồn sang phía Tây, quân đội Đức cũng lại chỉ đế ở lãnh thò chiếm đóng Ba Lan có một vài sư đoàn mà thôi.

        Nước Ba Lan bại trận bị qua phân. Quân Nga và quân Đức đã đóng ở các vị trí của mình hai bên lằn ranh mà Ribbentrop và Molotov (Ngoại trưởng Nga Sô) đẵ vạch trên bản độ một tháng trước. Ở một vài địa điểm, quân Đức hăng hái truy kích địch, đã tiến ra ngoài khu vực đóng quân đã ấn định. Nhưng họ đã trở lại không khó khăn. Không nơi nào có sự việc đáng tiếc gì xảy ra.

                Sự qua phân lãnh thổ Ba Lan có vẻ tượng trưng. Một thê kỷ rưỡi trước kia, một cuộc qua phân khác đã tạo nên giữa Phổ và Nga một sự liên đới kéo dài trên một trăm năm.

        Lịch sử đi mau hơn vào thời đại chúng ta. Không đầy hai năm sau hòa ước Mạc Tư Khoa, Đức Quốc của Hitler và nước Nga của Staline khai chiến.

        Về hai năm đó, hồ sơ ở Nuremberg có 185 tài liệu chính trị và quân sự từ văn khố của bộ Hải quân Đức cho phép chúng ta theo dõi từng ngày mối bang giao mỗi lúc một trầm trọng giữa hai nước để rồi đưa tới cuộc xung đột.

        Tài liệu đầu mang nhựt kỳ 23 tháng 8 năm 1939, là ngày ký hiệp ước Nga-Đức bất tương xâm. Tài liệu cuối cùng mang nhựt ký 22 tháng 6 năm 1941, là ngày quàn Đức tiến vào đất Nga. Bắt đầu bằng một cuộc liên minh và chấm dứt bằng một cuộc tử chiến.

        Ban đầu, Đức hoàn toàn thỏa mãn. Ngày 17 tháng 9, viên Chỉ huy trưởng các cuộc hành quân trên biển ghi nhận sự tiến quân của Nga vào Ba Lan như một biến cố có thể gây ảnh hưởng thuận lợi nhứt và ngay từ ngày 23, Đô đốc Raeder đã trình Fuhrer về sự chuyển nhượng những tiềm thủy đĩnh của Nga cho Đức và để Đức xử dụng khi cần hải cảng Mourmansk làm căn cứ cho các tuần dương hạm Đức. Mourmansk, quanh năm không đóng băng, có thể là một căn cứ xuất phát, một nơi ẩn náu và một sào huyệt ».

        Ngày 25 tháng 9, Bộ Hải quân có một lập trường rõ ràng thân Nga. Tùy viên Hải quân ở Mạc-tư-khoa báo cáo là không có gì nghi ngờ về thái độ trung trực của Nga. Mấy hôm sau, Raeder ra lệnh nghiên cứu một cuộc hợp tác với Hải quân đó. Tồng trưởng Ngoại giao, cũng là người thân Nga, khi được hỏi ý kiến, đã trả lời rằng người ta có thể trông cậy rất nhiều nơi sự đóng góp của Nga.

        Ngày mùng 10 tháng 10, vị Đại Đô đốc trình báo với Fuhrer là một chiếc tuần dương hạm trợ tá đang được võ trang ở Mourmansk và người Nga cung cấp một căn cứ rất tốt ở gần hải cảng này. Sự hợp tác bắt đầu. Với nhiều hứa hẹn. Raeder hy vọng rằng, được người Nga giúp, ông sẽ có thể chắc chắn có một căn cứ ở Na Uy, có thể là Trondhjem.

        Ngày hôm sau, 11 tháng 10, trên mặt phẳng lặng của mối bang giao Nga-Đức gợn lên một chút xáo trộn. Nga và Anh vừa ký một thỏa ước trao đổi hiện vật : gỗ của Nga đổi lấy cao su và thiếc của Anh. Nhưng chính phủ Đức sớm lấy lại bình tĩnh sau sự báo động nhẹ nhàng này. Họ còn hy vọng nhận được, qua tay Nga, một phần thiếc và cao su của quân địch. « Vả lại, Bộ tư lệnh Hải quân tuyên bố, vì việc gửi gỗ thực hiện tại hải cảng Mourmansk, bởi các tàu trung lập, nên lúc nào chúng ta cũng có thể can thiệp được

        Ngày 17 tháng 10, chính phủ Đức ước lượng rằng công việc sửa tàu chiến tại các ‘CÔng trường Nga cũng như việc võ trang các tuần dương hạm trợ tá tại các hải cảng Nga, không nên ước mong vì các lý do chính trị và quân sự. Trái lại, các cuộc chuẩn bị cho căn cứ phía Bắc đang tiến hành. Tùy viên Hải quân ở Mạc-tư-khoa yêu cầu ngưng các cuộc do thám chống Nga để người Sô viết khỏi khó chịu.

        Ngày 24, đến lượt viên Đại sứ báo cáo rằng chính phủ Nga sẽ thi hành những điều cam kết với Đức và sẽ không để cho các tàu chiến Anh-Pháp qua ngã Darđanelles, và cũng không cho phép Thổ Nhĩ Kỳ có một thái độ nào chống Đức.

        Hai hôm sau, viên Chỉ huy trưởng các cuộc hành quân Hải lực đưa ra nhận xét sau : « Sự viện trợ kinh tế của Nga có tầm quan trọng quyết đinh đối với chúng ta. Những điều họ đề nghị cung cấp mang hình thức rất rộng rãi khiến một cuộc phong tỏa của Anh chắc khó thành công. Đáp lại, Đức cũng phải chứng tỏ một sự độ lượng như vậy ».

-------------------
        1. Đọc :  Hiller, người phát động thế chiến thứ hai.  Sông-Kiên xuất bản — Sách đã phát hành.

[Giangtvx]

     
        Ngày 31 tháng 10, bài diễn văn của Molotov có câu loan báo rằng tình hữu nghị Nga-Đức sẽ lâu bền và kịch liệt tấn công Anh tiếp tục phong tỏa vi phạm luật quốc tế.

        Ngày 2 tháng 11, ủy viên Hải lực Sô viết sang thăm viếng Đức. Ông nói với Đô đốc Raeđer, khi ông nầy tiếp đón ông: « Sự giải đáp của tỏi, không phải bằng lời nói mà là bằng việc làm ».

        Việc làm, đây là một việc : Ngàv 12 tháng 12, chiếc Bremen đang ẩn náu ở hải cảng Mourmansk xuất hiện một cách oai vệ ở cửa sông Elbe. Thực là một sự nhục nhẵ cho Hải quân Anh, vì đã để một tàu hàng lớn như vậy đi qua. Bộ Tư lệnh Hải quân Đức nói: « Ngưòi Nga đã giúp đỡ đảng kể cho sự thành công ».

        Khi mới có chiến tranh, người Đức đã ngưng đóng tàu thường để dành ưu tiên cho việc đóng tàu ngầm. Những chiếc sườn tàu lớn để lại tại các xưởng đóng tàu. Và đây, người Nga đã đưa ra một đề nghị lạ lùng : Nga xin mua lại hết các bộ khung tàu bỏ dở đó để hoàn thành chiếc tàu với sự góp công của các kỹ thuật gia Đức. Họ định chọn những chiếc tuần dương hạm PrinZ-Eugenvà Seydlitz chiếc sống tàu thiết giáp Lutzow và những chiếc pháo đài nhỏ đã hoàn tất của hai chiếc siêu thiết giáp hạm đã tạm thời mang tên là H và J. Bộ tư lệnh Hải quân Đức không chống đối việc đó, trái lại, Đô đốc Raeđer khuyên Fuhrer nên «rộng rãi ».

        Ngày 25 tháng 11, một cuộc duyệt xét tình hình tống quát đưa đến kết luận là thái độ của Nga vẫn hoàn toàn làm Fuhrer hài lòng. Hải quân Đức nghĩ rằng chính nhờ áp lực của Nga mà các xứ phía Bắc và phía Đông Nam vẫn giữ lập trưởng trung lập. Bao lâu Staline còn sống, bấy lâu nước Nga còn giữ thái độ đó, và một cuộc đổi hướng sẽ chỉ được nghĩ tới sau một thời gian củng cố nội bộ nhiều năm, «Lần đầu tiên từ 50 năm nay, nước Đức không sợ ở phía Đông, và một cuộc chiến tranh với một mặt trận duy nhứt là điều kiện có thể thực hiện được.

        Như vậy, sau 3 tháng thí nghiệm, Bộ tư lệnh Hải quân vẫn cương quyết ủng hộ sự liên minh. Bộ ngoại giao, là nơi Ribbentrop đòi quyền đỡ đầu cho Hòa ước Mạc tư khoa, còn tỏ ra quyết liệt hơn nữa. Các giới chức kinh tế, nói chung đều chia sẻ quan điểm này -  Nước Đức cân nhắc những món lợi do sự thỏa hiệp vởi các người Sô viết : Đức chọc tức người Anh trong cố gắng phong tỏa nước này và thoát được cải thế gọng kềm chiến lược của một trận chiến tranh 2 mặt trận.

        Nhưng dưới thực tế được các tài liệu chính thức chứng minh này, còn một thực tế nữa sâu xa hơn : nó ở trong óc Hitler.

        Ông không rời mắt khỏi những mục đích chính của ông. Ông biết rằng cuộc mở rộng đất đai của Đức về phía Đông sẽ bắt buộc phải đụng nước Nga và phải tính đến việc nước này chống đối. Ngày 23 tháng 11 năm 1939, ông đã nhìn nhận trước mặt các Tướng lãnh rằng những mưu toan của Nga nhắm vào vịnh Ba Tư và các xứ vùng Ba Nhĩ Cán đụng phải đường lối chính trị của Đức. Ông đã nói với họ rằng người Nga sẽ chỉ tôn trọng hòa ước bao lâu họ còn thấy nó có lợi cho họ và ông cho hiểu ngầm rằng ông cũng dành quyền làm như vậy. Ông đa kể cho các Tướng lãnh hiểu rằng, sau này, một cuộc biện minh bằng võ lực không thể tránh được.

        Nga và Đức bây giờ cùng chung một biên giới. Một điều làm cho Fuhrer lo âu và bực bội : bên kia bửc tường thép mà quân chiếm đóng Nga đã dựng lên ở Ba Lan, việc gì đang xảy ra?

        Keitel nói:

        «Tình hình trở nên khó khăn một cách nhanh chóng ở Ba Lan. Máy bay Nga không ngừng bay trên vùng Đức chiếm đóng, về phía Đức chúng tôi tổ chức những chuyển bay trinh sát rất cao. Những tấm hình chụp được trong những cuộc bay trinh sát ấy cho thấy quân Nga tập trung rất đông, đắp đường chiến lược và tạo lập những hệ thống phi trường đáng lo ngại. Nhưng mật độ quân chiếm đóng Đức ở Ba Lan rất thấp vì tất cả quân đội đều ở phía Tây,

        «Vả lại, những liên lạc kinh tế giảm sút. Người Nga không tôn trọng các điều khoản thỏa ước Mạc tư khoa. Họ gởi sang Đức những phái đoàn kinh tế để không ngừng đòi thêm những quyền lợi và để làm tình báo, Điều đó làm Fuhrer tức giận».

        Tức giận hay không, ông cũng phải đợi, và phải kiên nhẫn. Ỏng đang bận lo mặt trận phía Tây.

[Giangtvx]

        Chiến cuộc Phan Lan, bắt đầu ngày 30 tháng 11, vẫn tiếp diễn. Cuộc chiến tranh này đã làm cho thế giới hiểu lầm về lực lượng quàn sự của Nga, không phải — như người ta tưởng một cách hơi giản dị — là vì quân Nga đã bắt đầu giao chiến một cách cố ý, nhưng là vì địa thế nơi họ giao chiến, do một kế hoạch hành quân thiếu sót, không phải là địa thế thích hợp cho quân đội Nga. Quân Đức không giúp bên nào cả. Họ quan sát và cố gắng kết thúc.

        Ngày 31 tháng 12 năm 1939, Bộ tham mưu Lục quân tưởng có thể lãnh trách nhiệm về nhận xét sau đây :

        « Xét về số lượng, quân đội Sô viết là một lợi khi chiến tranh khổng lồ. Tất cả đều dựa vào đám đông. Tổ chức, trang bị và các phương tiện đều dở. Các nguyên tắc chỉ huy tốt, nhưng chính bộ chỉ huy thì quả trẻ và thiếu kinh nghiêm. Quân sĩ không có một giá trị đồng nhứt và cấp chỉ huy thiếu nhân cách. Người lính trơn tốt, mộc mạc, ít yêu sách. Giá trị chiến đấu của quân sĩ trong một trận đánh thực sự nguy kịch không đáng tin cậy. Quần chúng Nga không phải là đối thủ của một quân đội được trang bị hiện đại và được chỉ huy tốt».

        Puhrer nhìn thấy trong nhận xét trên một sự xác nhận các ý kiến của ông là đúng. Đã nhiều lần ông nói : « Quân đội Đức bị suy yếu vì cuộc khủng hoảng nội bộ mấy năm nữa ».

        Năm 1940 bắt đầu. Trừ ở Phần Lan, chưa đâu có chiến tranh. Mối bang giao Nga-Đức bắt đầu đồng điệu : dậm chàn tại chỗ và hơi có xu hướng trở nên kém cỏi.

        Điều đáng chú ý là mối đe đọa chiến tranh do Anh-Pháp đưa ra chống lại Nga đã không làm cho hai nước Nga-Đức xích lại gần nhau hơn trong sự thỏa hiệp về chính sách. Chính lúc đó, trái lại, sự hợp tác về Hải quân tan rã và cáo chung.

        Lỗi do Hitler kiềm chế Bộ tư lệnh Hải quân của ông. Ông cấm không cho thông báo cho Nga những kế hoạch của chiếc Bismarck như đã hứa. Ông còn khuyên nên trì hoãn việc bán những chiếc tàu đóng dở dang. Ngày 26 tháng giêng ông nói: « Nếu cuộc diện chiến tranh trở nên thuận lợi một cách mau chóng, chúng ta sẽ có thể không cần bán ».

        Ngược lại, Hitler chống lại việc đóng tàu ngầm cho Đức tại các xưởng đóng tàu của Nga Ông nói: « Tàu của họ có lễ chẳng ra gi, và không nên để cho người Nga vì một 1ý gì tin rằng chúng ta yếu kém ».

        Cuộc viễn chinh đánh Na Uy có thể gày khủng hoảng trong bang giao Nga-Đức. Đức cắt đứt của Nga con đường đi lên phía Bắc các nước vùng Scandinavie là nơi Nga vẫn nhắm tới. Tuy nhiên, Liên sô tuyên bố họ không chú ý tới cuộc xung đột đó và các tài liệu của Bức chứng nhận rằng Nga đã tỏ ra thông cảm ».

        Trong vụ Na Uy, Bộ tham mưu Hải quân đã có một ý kiến quỷ quái. Họ đề nghị với Fuhrer (tài liệu C.VII.40.103) đừng chiếm đóng Tromsoe và tuyên bố với Nga rằng Đức nhìn nhận những quyền lợi riêng của Nga tại vùng nầy. Cái mồi đặt đúng chỗ cho một cường quốc thèm hải phận tự do và các sĩ quan Hải quân đã nói với Fuhrer : « Thà để quân Nga ở Tromsoe hơn là để quân Anh tới đó » : Fuhrer vặn lại : « Nhưng tốt hơn nữa là thấy quân Đức ở đó. Chính ta chiếm luôn cả Trom- soe nữa ».

        Ngày 10 tháng 5 năm 1940, cuộc tấn công Pháp bắt đầu. Tiếng vang đầu tiên nghe được ở Mạc-tư-khoa về những chiến thắng của Đức đưa tới Bá-linh ngày 21, là ngày các chiến xa của Guderian đã tới Abbeville, dưới hình thức một phúc trình của Đại sứ Von der Schulen- burg. Ồng này cho biết: « Sự thắng lợi của Đức không gây sự khó chịu nào ở đây cả ».

        Vị Đại sứ đă thiếu nguồn tin, hoặc có lẽ sự phán đoán cửa ông đã bi phai mờ trước thành kiến thiên Sô viết của Tổng trưởng Ngoại giao Ribbentrop là cấp chỉ huy của ông. Staline đã xây dựng cả nền chính trị của mình trên một cuộc chiến tranh lâu dài, và cách thức thâu ngắn chiến tranh của Đức chỉ làm cho ông ta hết sức thất vọng và sợ hãi. Những nhà quan sát Đức đã sớm cho biết điều đó.

        Vị chỉ huy các cuộc hành quân trên biển, ngày mồng 5 tháng 6 đã cho rằng : « Nga hoan nghênh các thắng lợi quân sự của Đức, nhưng sợ sẽ bị tấn công sau khi Đức toàn thắng. Một chiến thắng của Đồng minh càng không đáng ao ước. Việc Nga tích cực tham chiến không thành vấn đề, vì quân sự Nga còn yếu kém và chính trị nội bộ Nga không ổn định. Staline không định hy sinh cho Đồng minh. Đường lối chinh trị chính thức của Nga đối với Đức vẫn đàng hoàng tử tế, nhưng không phải nhứt định không thế có phá hoại dần dần sự hợp tác kinh tế. Vì Nga sợ về tương lai của mối bang giao với Đức nên tính mở rộng lãnh thổ tại các nước vùng Baltique ».

        Năm ngày sau, tùy viên Hải quân cho biết: « Có một sự lạnh nhạt rõ rệt và những khó khăn cụ thể ». Ông ta cũng nêu rõ là Nga sợ bị Đức tấn công sau khi đã đánh bại các cường quốc Tây Ắu.

[Giangtvx]

         
        Tuy nhiên bề ngoài hòa ước vẫn tồn tại. Ngày 29 tháng 5, chính phủ Nga từ chối không tiếp viên Đại sứ toàn quyền do Anh phái tới để thương thuyết về một hiệp ước thương mại. Tháng sau, trái lại, chính Ribbentrop đã sang Mạc tư khoa để mở rộng các điều khoản kinh tế của thỏa ước ngày 23 tháng 8.

        Ông ta đã thành công trở về mang trong cặp da một hợp đồng một tỷ Marks. Chưa đầy 48 giờ sau, một điện tín của Đại sứ Schulenburg đưa tới Bộ Ngoại giao một tin « hoàn toàn bất ngờ ». Ngày hôm sau quân Nga sẽ chiếm đóng vùng Bessarabie.

        Ngây hôm sau ấy đó là ngày 20 tháng 6, tức là ngày nước Pháp ký hiệp ước đình chiến- Bước tiến của Nga đã không gây tiếng động lớn khiến thế giới phải lay chuyển. Nhưng Lỗ Ma Ni quay sang phía Đức xin ủng hộ. Đức trả lời: « Phải nhượng bộ ».

        Nhưng Hitler nói nhỏ với Ribbentrop, và Ribbentrop đã khai ở Nuremberg như sau :

        « Tôi sẽ không để bị quân Nga tràn ngập. Tôi ký hòa ước với chúng là để đề phòng một cuộc chiến tranh dài : nhưng vì chiến tranh đã thu ngắn, nên tôi không cần hòa ước đó nữa ».

        Câu đỏ làm cho mọi sự sáng tỏ. Sự chiến thắng của Đức ở phía Tây đã cắt đứt mối liên kết giả tạo giữa Liên Sô và Đức Quốc Xã- Cuộc xung dột Nga-Đức đã bắt đầu trong trận Dunkerque.

        Nhưng ngàv mồng 4 tháng 6, trong một hội nghị quân sự, Fuhrer đã tiên liệu một số hậu quả của cuộc chiến thắng Pháp. Ông cho biết ý định giảm quân số, và cho giải ngũ những lớp quân nhân thâm niên nhứt, ông không nói một lời nào về Nga cả.

        Tại một hội nghị khác ngày 21 tháng 7, Hitler tuyên bố :

        « Tuy nước Nga đau lòng khi thấy quân ta đại thắng, nhưng họ không có ý định gây chiến với Đức. Tự nhiên chúng ta có bổn phận cân nhắc mối đe dọa của Nga cũng như mối đe dọa của Mỹ một cách nghiêm trọng. Nước Đức có lợi vì một cuộc chiến tranh chóng kết thúc, nhưng đó không phải là điều cần thiết. Nguyên liệu nay đã dồi dào và sự tiếp tế được bảo đảm. Tình hình khỏ khăn hơn trong vấn đề nguồn cung cấp năng lực, nhưng bao lâu Nga và Lỗ còn tiếp tục cung cấp cho chúng ta dầu lửa và bao lâu các công trình thủy điện, được bảo vệ khỏi các cuộc không tập, thì vẫn không đến nỗi nguy kịch ».

        Những đám mây bay trên nền trời. Quân Nga đã chiếm đóng các nước vùng Baltique như họ đã chiếm đóng vùng Bessarabie¹ và Bucovine. Sự chiếm đóng vùng Baltikum có rất nhiều liên hệ lịch sử và chạm nhiều đến Đức, đã khiến Đức Quốc Xã bực tức mà không nói ra. Người Đức bắt đầu nhận thấy rằng Nga đã nhanh chóng lợi dụng các chiến thắng ở Sedan và Dunkerque mà không tốn công nhiều.

        Anh Quốc cảnh giác, không dám phản ứng những lời thô bạo và mích lòng mà Molotov đã nói trong bài diễn văn của ông ta. Anh gửi sang Mạc tư khoa một đại sứ đỏ nhứt trong hàng quí tộc, là vị Công tước ốm yếu, sâu sắc Stafford Cripps. Ông này đưọc Staline tiếp kiến. Đức lo ngại.

        Ngày 23 tháng 7, Đức yên lòng. Bộ ngoại giao nhận định về cuộc hội kiến Staline - Cripps như sau :

        "Âm mưu của Anh nhằm chia rẽ Đức với Nga đã hoàn toàn thất bại. Theo ý Staline, những chiến thắng của Đức không tạo nên mối đe dọa đối với Nga. Mối bang giao giữa hai nước dựa trên những lợi ích chung. Nước Nga không chấp nhận sự can thiệp của Anh vào nền ngoại thương của mình. Không một cường quốc nào có thể đòi độc quyền lãnh đạo các vấn đề Ba Nhĩ Cán và Nga không có tham vọng đó. Nga không chấp nhận vai trò độc quyền của Thồ Nhĩ Kỳ ở Hắc Hải và, ở các eo biển".

        Tháng 8 lại có một thỏa ước hợp tác về hàng hải. Một tàu bí mật của Đức, «chiến hạm 45» lên đường sang Viễn Đông qua ngã Đông Bắc, bọc sau vùng Tây Bá Lợi Á. Nhưng không còn vấn đề Đức nhường các tàu chiến đang đóng dỡ cho Nga hay vấn đề Nga cho Đức mượn tạm các căn cứ của mình. Nước Bức, bá chủ suốt dọc bờ biển từ Tromsoe tới Hendaye, không cần đến Mourmansk nữa.

        Vả lại, Hitler bực tức, nóng nảy. Ngàv 13 tháng 4, ông hạ lệnh tăng cường các vịnh nhỏ phía Bắc Na Uy, « để cho một cuộc tấn công của Nga phải chắc chắn thất bại». Ngoài ra, ông bắt đầu để ý đến Phần Lan, nước này lại cảm thấy bị đe dọa, nên xin Đức ủng hộ.

-----------------
        1. Đọc « Độc Hành » của c.v. Gheorghiu — Bản dịch Người Sông Kiên và Lê Thị Duyên — Sông Kiên xuất bản.

[Giangtvx]

        Ngày 20 tháng 8, Bộ tham mưu Hải quân phân tích các mưu định chính trị của Nga như sau :

        «Chiếm một hải cảng không bị băng bao phủ ở miền Bắc Đại Tây Dương. Tiến tới vùng Ba Nhĩ Căn đế thôn tính vùng Dardanelles và thống trị vùng Hắc Hải. Tiến qua Irak hướng tới vịnh Ba Tư. Áp lực mạnh vào Phần Lan. Tuyên truyền thiên Đại Tư Lạp Phu ở Bảo, Lỗ và Nam Tư. Khuấy động ở Hy Lạp.

        «Không có dấu hiệu là Nga khởi chiến trong lúc này. Thái độ sau này của Nga tùy thuộc vào các diễn biến của thời cuộc».

        Gần như trong cùng thời gian đó (Vào những ngày cuối tháng 8, hay đầu tháng 9), Hitler cho mời các tướng Keitel, Jodl và Warlimont tới Reichenhalt.

        Những người này đã thuật lại ở Nurem- berg như sau :

        « Ông yêu cầu chúng tôi suy nghĩ về một cuộc chiến tranh chống Nga. Nhưng truyền phải giữ tuvệt đối bí mật. Cấm không được viết ra giấy bất cứ điều gì ».

        Keitel thêm là Hitler muốn biết có thể làm ngay một điều gì không. Các tướng trả lời không. « Một cuộc chiến tranh chống Nga vào mùa thu năm 1940 không thể nào để cập đến được, Keitel nói. Cho quân đội giao chiến ở Ba Lan, rồi chuyển sang phía Tây, bắt giao chiến, rồi lại kéo trở về Ba Lan để giao chiến tại đây một lẫn nữa, là hoàn toàn không thể thực hiện được. Quân đội cần được trang bị lại ».

        Nhưng câu hỏi của Hitler cho thấy khá rõ công việc của bộ óc ông. « Tôi lo lắng », Warlimont nói. « Tôi lo lắng », Jodl nói và Keitel cũng bảo : « Tôi lo lắng ».

        Warlimont hỏi Ribbentrop. ông ta trả lời rằng : « Bang giao với Nga vẫn tốt đẹp và còn có vấn đề mở rộng thêm thỏa ước Mạc tư khoa nữa. Do đó tôi yên dạ».

        Cuộc phân phối lại quân đội, như Hitler đã tuyên bố ngày 22 tháng 6, đã bắt đầu. Những đoàn quân chiến thắng ở phía Tây ồ ạt kéo sang Đông, để thấy lại chiến trường của những chiến công đầu tiên. Những người lính thiết giáp và các chiến sĩ bộ binh thấy lại những cánh đồng, những con sông mà họ đã vượt qua. Các vũ khỉ của họ đã được thay thế. Họ được trang bị khí cụ mới.

        Tập đầu trong số tài liệu của OKW có mệnh lệnh sau đây, đề ngày 27 tháng 4 :

        « Chuyển 10 Sư đoàn và 2 Sư đoàn Thiết giáp vào lực lượng thuộc toàn quyền điều động, để có một hành động mau chỏng khi cần, nhằm bảo vệ các giêng dầu ở Lỗ Ma Ni ».

        Những giếng dầu được nói đến ở đây chỉ có thể bị đe dọa bởi quân Nga, sau khi chiếm đóng Bucovine và Bessarabie, đã tới gần bên.

        Ngày 12 thảng 9, tùy viên hải quân ở Mạc tư khoa báo cáo rằng thái độ của Nga, qua một thời kỳ lạnh nhạt, đã trở lại rất thân thiện, tuy nhiên, không thể hiểu tại sao có sự thay đổi đó. Bộ Ngoai giao, về phía mình, đã phủ nhận những tin tức liên quan đến sự thù nghịch càng ngày càng gia tăng của Nga. Nhưng có những phúc trình khác trình bày một cuộc tuyên truyền chống Đức mạnh mẽ trong Hồng Quân và những cuộc chuẩn bị quân sự quan trọng.

        Ngày 26 tháng 9, Đại Đô đốc Raeder phân tích tình hình tống quát trước Fuhrer. Phải chiếm kinh Suez, tiến quân vào Palestine và Syrie và như vậy Đức muốn làm gì — Thổ Nhĩ Kỳ cũng phải chịu. «Vấn đề Nga như vậy sẽ thay đổi hoàn toàn. Nga trước hết sợ Đức và hành động mà chúng ta định làm ở phía Bắc (bảo vệ Phần Lan) có lẽ không còn cần thiết».

        Puhrer tuyên bố đồng ý. Ông nói :

        « Tôi tin rằng Nga đã thực sự sợ Đức, nhưng tôi cho rằng khó có thể xảy ra những chuyện rắc rối ở Phần Lan trong năm nay. Chúng ta phải bắt Nga hướng về Ba Tư và Ấn Độ; ở đó họ sẽ tiện đường ra đại dương hơn là đóng quân ở vùng Baltique ».

        Hiệp ước, Tam Phương giữa Đức, Ý và Nhựt ký ngày 27 tháng 9. Sự liên minh của 3 đại cường chống cộng của thế giới khiến Liên sô lo lắng. Nhưng Nga cố giữ không để lộ một chút lo lắng nào và còn tuyên bố hài lòng vì sự trung lập của mình đã được thừa nhận,

        Ngày 11 tháng 10, quân Đức vào Lỗ. Kết quả là, như Đại sứ Đức ở Mạc tư khoa nói, « bang giao Nga Đức bị sa sút đôi chút». Càng ngày càng rõ là đường lối bành trướng thế lực của hai đại cường đụng nhau. Hơn nữa, các biến cố mỗi lúc xảy ra một nhiều tại Ba Lan. Công hiệu của thỏa ước Mạc tư khoa giảm sút.

        Ribbentrop, cảm thấy áy náy về sự trở lạnh của bầu không khí bang giao Nga-Đức, đã tìm cách nâng cao hàn thử biểu. Ông đề nghị gặp Staline. «Anh mơ mộng quá, Hitler trả lời. Anh đã biết là Staline không khi nào chịu tới Bá-linh và anh cùng chẳng muốn tôi đi Mạc tư khoa ».

        «Tôi chỉ đưọc phép, Ribbentrop nói, viết thư cho Staline để xin phái Molotov sang Bá- linh ».

        Cuộc thăm viếng này là một trong những biến cố quan trọng nhứt trong chiến tranh ngoại giao và chiến tranh nói chung.

[Giangtvx]

        Molotov tới Bá-linh ngày 10 tháng 11. Chính thức, Đức và Nga vẫn còn là thân hữu. Cuộc thăm viếng của Tổng trưởng Ngoại giao Sô viết vừa có vẻ phô trương võ biền vừa có vẻ thân mật một cách tầm thường, đó là hai đặc điểm của nghi lễ các nước độc tài. Về cuộc thăm viếng này, người ta đã giữ được một tấm hình làm mọi người ngạc nhiên. Ribbentrop cười toe toét, còn Molotov, với mặt nạ của một tên mưu mô sảo quyệt, giơ hai lòng bàn tay mở rộng về phía Ribbentrop và có vẻ như muốn nói : « Ông thấy không, tôi đã chiếm gì đâu».

        Các tài liệu ngoại giao Đức tuyên bố rằng kết quả cuộc viếng thăm của Molotov đã làm hài lòng Đức. Tài liệu A. 15.199 ghi « Nga xem ra sẵn sàng tham dự vài hiệp ước Tam Phương sau khi dàn xếp xong những vấn đề khác nhau mà chi tiết như sau ».

        Đây là bản lược tóm chi tiết đó :

        Về Phần Lan, Molotov dò dẫm « một cách khôn ngoan ». Đức từ chối không chịu chấp nhận cho Nga thôn tính xứ này một cách đơn thuần, nhưng lại tuyên bố sẵn sàng nhượng bộ.

        Molotov được người Đức cho biết về hành động dự tính chống Hy Lạp để giải cứu cho Ý. Ông chấp thuận. Ông yêu cầu Đức thừa nhận ảnh hưởng của Nga tại Bảo Gia Lợi, tương tự ảnh hưởng cửa Đức tại Lỗ. Đức không nói là không chiu.

        Về vấn đề Détroits (các eo biển), người Đức tuyên bố họ hoàn toàn hiểu ý của Nga muốn có những căn cứ tại đây và cũng không muốn Thổ giữ mãi quyền thống trị eo biển

        Dardanelles ; Đức cũng đồng ý với Nga về những đòi hỏi của nước này tại vùng Kars, và thỏa thuận cùng làm áp lực đối với Thổ Nhĩ kỳ.

        Sau cùng, Đức tuyên bố không chú ý tới Ba Tư và Nga nói sẵn sàng giải quyết các khó khăn với Nhựt.

        Tóm lại, đó gần như là một bản phụ đính thỏa ước. Hai nước xâm lăng còn thấy có một biên tế xâm lăng, đủ để tạm hoãn sự đụng độ. Ai chỉ xét từng chữ những kết quả chuyến đi của Molotov thì thấy ít lý do chiến tranh nhiều hy vọng hòa bình.

        Nhưng, một lần nữa, đó là sự thực chính thức, hay nói cách khác, sự thực bề mặt. Còn sự thực bề sâu phải tìm nơi sự phản chiếu cuộc viếng thăm của Molotov trên bộ óc của kẻ toàn năng : Adolf Hitler. Thực tế lịch sử nằm trong những lời khai của các nhân chứng hơn là trong những tài liệu đích danh của hồ sơ Nuremberg.

        Đàv là điều Keitel đã nói:

        « Những yêu cầu Molotov đưa ra làm Fulirer hoảng hồn. Molotov tính tái diễn chiến tranh với Phần Lan để chiếm trọn xứ nàv ; ông ta muốn bành trướng theo hướng các xứ vùng Ba Nhĩ Cán và eo biển Dardanèlles. Fuhrer nhận thấy trong các dự tính của Molotov, sự khai mào cho một cuộc hành quân bao vây Đức.

        « Cùng vào thời kỳ đó, những tín tức tình báo nhận được về sự phát triền cực mạnh về kỹ nghệ chiến tranh của Nga làm ông lo lắng không ít ».

        Hitler giản dị hóa. Vả lại, ông đòi cái khả năng đơn giản hóa sự việc như một năng khiếu thiên phú cốt yếu của ông. Từ chính sách do Moỉotov minh định, một chính sách có những tiểu di tế nhị và bản chất thoát ra từ quan niệm ngoại giao cổ điển như quan niệm đền bù, ông đã đơn giản đi, chỉ giữ lại một cái sườn : sự bao vây.

        Ồng đã phản ửng mau lẹ. Ba tuần lễ sau cuộc viếng thăm của Molotov, ngày 18 tháng 12 năm 1940, Hitler soạn thảo một tài liệu, sau này vẫn còn là một trong những tài liệu thời danh nhứt của chiến tranh và của lịch sử — đó là huấn thị số 21, tức Barbarossa. Huấn thị này, cũng như những tài liệu tầm thường nhứt trong vụ án và cũng như Thống chế Goering, đã mang một chiếc áo tù và một số tú : đó là tài liệu số 446 PS trong hồ sơ Nuremberg.   

[Giangtvx]

        Huấn thị Barbarossa — dài tám trang — bắt đầu như sau :
     
        « Quân lực Đức Quốc Xã cần sẵn sàng đè bẹp nước Nga trong một trận chiến mau chóng.

        Nếu cơ hội tới, tôi sẽ cho lệnh tập trung quân ít nhứt là tám tuần lễ trước khi bắt đầu các cuộc hành quân.

        Các cuộc chuẩn bị đòi một thời hạn lâu hơn phải bắt đầu ngay bây giờ để có thể hoàn tất trước ngày 15 tháng 5.

        Phải có biện pháp đề phòng cẩn mật để tránh mọi nghi ngờ ».

        Sau mấy lời mở đầu đó, huấn thị số 21 nêu ra những ý định chiến lược của chiến dịch.

        « Toàn khối quân đội Nga phải bị phá tan bằng các chiến xa gan dạ và cấm chỉ không được để những toán quân còn nguyên vẹn rút về những vùng đất đai rộng rãi của nước Nga.

        Một cuộc truy kích mau lẹ sẽ cho phép ta dồn phòng tuyến địch tới mức không quân Nga không còn đe dọa lãnh thổ Đại Đức Quốc Xã. Mục đích đầu tiên là che chở những vùng đất đai phía Tây chiến tuyến tống quát Volga - Arkhangelsk khỏi sự tấn công của miền Nga thuộc Á. Gặp trường hợp khẩn thiết, vùng kỹ nghệ Nga cuối cùng ở Oural sẽ bị Không quân Đức tiêu diệt.

        Vi vùng đầm lầy Pripet cắt đôi chiến trường, nên trọng điểm của lực lượng ta sẽ nằm ở phía Bắc vùng đầm lầy đó : hai Binh đoàn (groupe d’armées)

        Binh đoàn phía Nam sẽ có nhiệm vụ tận diệt sức chiến đấu của quân đội Nga. Binh đoàn phía Bắc sẽ chiếm Leningrad và Cronstadt. Đoạn lực lượng ta sẽ quy tập tấn công Mạc tư khoa, trung tâm liên lạc và vũ khí quan trọng.

        Binh đoàn hoạt động ở phía Nam vùng Pripet sẽ đánh chiếm Ukraine.

        Chỉ có một sự tan rã hoàn toàn sức chiến đấu của Nga mới có thể cho phép ta đạt được các mục tiêu nói trên cùng một lúc.

        Phần Lan và Lỗ Ma Ni sẽ bao bọc hai bên hông ».

        Một sự gặp gỡ lạ kỳ muốn rằng ba người đã từng tấn công Nga, trong thời kỳ cận đại, đều là ba nhà chiến lược đại tài. Kế hoạch của Charles XII hay. Kế hoạch của Napoleon hay. Và kế hoạch của Hitler cũng hay.

        Huấn thị số 21 chỉ nêu những nguyên tắc. Nhưng là những nguyên tắc cụ thể, cổ điển và mạnh mẽ. Hitler đã hiểu rõ cái gì là tai ách cho ông : khoảng cách. Do đó, phải nắm được quân đội địch trước khi nó có thì giờ lẫn vào chốn mênh mông. Không phải chỉ định mà phải tiêu diệt. Charles XII và Napoleon đã hiểu cuộc chiến tranh ở Nga hoàn toàn theo cách đó. Hitler chắc chắn đã nghiên cứu các trận đánh của họ và đã tìm ra đúng nguyên nhân khiến họ thất bại : hai nhà đại Thống soái đã không thể nắm trọn quân địch và họ thấy mình bất lực trước khoảng cách rộng lớn.

        Còn Hitler, ông đã có vũ khí thích hợp : sự nhanh chóng. Cuộc hành quân mà sự chậm chạp của Loevenhaupt đã không cho phép Charles XII thi hành, cuộc hành quân mà hai cảnh đại toàn mở quá rộng đã khiến Napoléon thất bại, thì nay Hitler tính thực hiện với các chiến xa của ông, ông định phá tan trung quân của địch, tiến sâu vào lòng địch để đi trước địch trước khi địch rút lui, và chặn bắt địch bằng một loạt cuộc tấn công trở lui. Ông xếp mục tiêu địa dư vào hàng thứ yếu, và theo lời dạy của Clausewitz, dành ưu tiên tuyệt đối cho mục tiêu chiến lược. Khi Halder tuyên bố với ông rằng các mục, tiêu chính của chiến dịch phải là Ukraine, Mạc tư khoa và Leningrađ, thì Hitler đã vặn lại rằng mục tiêu chính là ngăn cản không cho quân Nga rút và thoát khỏi bi tiêu diệt. Ông nói: « Điều cốt yếu là khiến quân Nga không thể phục hồi lại ở hậu phương, trên một trận tuyến có tổ chức».

        Mũi dùi của bộ máy là Binh đoàn ở giữa do Von Bock chỉ huy. Bock nhận được phần lớn các phương tiện thiết giáp và đặc biệt là toàn thể lực lượng chiến xa đã chọc thủng phòng tuyến Sédan trước đây. Nhưng Hitler đã quyết định là sau khi phá vỡ đạo quân Nga, lực lượng này sẽ chia đôi tiếp chiến với 2 cánh quân hai bên. Các đại đơn vị bên trái sẽ giúp Tướng Von Leeb đánh chiếm Leningrad và các đại đơn vị bên phải sẽ giúp Tướng Von Rundstedt chiếm Ukraine. Trung quân sẽ dừng lại trước Mạc tư khoa, đợi cho đến khi các mục tiêu hai bên đã đạt được, lúc đó các lực lượng Đức sẽ nhắm đánh quật lại thủ đô Nga một trận thật lớn.

        Như vậy cuộc chiến tranh Nga, theo như Hitler đẵ chuẩn bị, phải là một chiến thắng của thuật điều quân, một chiến dịch chỉ có một trận đánh. Ông muốn tránh một cuộc đánh xáp lá cà với cái khối nặng khổng lồ là Liên sô rộng lớn. Là một võ sĩ nhẹ, ông phải hạ đối thủ ngay ở hiệp đầu bằng sức mạnh và sự chính xác của cú đấm thẳng. Nhưng hai điều đã đánh lừa Hitler : trước hết là sự phân chặng trong cuộc phòng thủ của quân Nga về chiều sâu cũng như về thời gian mà Hitler đã không tính tới ; kế đến, kẻ thù mà sự nhanh chóng gặp phải có cái tên là địa thế.