Bên kia Cổng Trời

[bodoibienphong]

Quả về nhà giam, vắt óc suy nghĩ. Người hỏi cung biết nhiều chuyện của hắn quá, lại biết cả quan hệ giữa hắn và Hoàng. Mà ngẫm lại, đúng thật, Hoàng đối với hắn chẳng tình nghĩa anh em gì. Bao lần, không khôn ngoan, hắn chẳng đã bị Hoàng xử tội ư? Sao Cộng sản biết, hay là Hoàng hoặc Song, Ân tráo trở, khai ra hắn để rũ tội rồi? Bọn này thì vẫn lòng lang dạ thú, khi khởi lên thì hô hào sẽ giúp, cùng chia sẻ, lúc hoạn nạn thì thoát lấy thân. Hắn đã biết trước mà. Bây giờ thằng già Hoàng ung dung ở Hà Nội, tội vạ bọn ông chịu hết, chẳng thấy cứu viện, cứu viếc gì, chỉ hứa suông.

Từ hôm hắn bị bắt đến giờ, bọn Song. Ân mất mặt, không thấy thăm nom, xin xiếc gì cả. Chúng nó chỉ ẩy chó vào bụi.

Hắn chợt nhớ đến người hỏi cung, sao tên công an lại biết nhiều chuyện bí mật về cuộc đời, tội trạng hắn thế?

Hắn hoang mang.

Sau khi ngồi tán chuyện thời sự cùng mấy ông già trên phố Phó Bảng, Song về ngôi “nhà trắng”.

Vợ hắn đang nằm trên giường, vội dậy đón chồng, than vãn:

- Anh làm gì mà cứ đi suốt ngày. Anh Ân chờ anh mãi, không thấy, về nhà rồi.

- Chà, mấy ông thấy cán bộ Khu về cứ bắt nói chuyện thời sự. Thì cũng phải nói cho họ nghe chứ! Mấy ông hình như suốt ngày chẳng làm gì, chỉ hóng chuyện. Các ông khoe với anh là các ông theo dõi đài BBC, đài Sài Gòn sát lắm.

- Thế anh có khuyên các ông đừng nghe đài dịch không? Nghe nói Ủy ban cấm nghe đài dịch cơ mà!

- Việc gì mà khuyên họ. Họ thích thì họ nghe. Chết ai. Mình cũng nghe nữa là họ.

Vợ Song nhìn chồng, nét mặt buồn buồn:

- Anh đã vào Sà Phìn thăm mẹ chưa? Từ hôm phỉ nổi đến giờ, mẹ sợ lắm. Người ta nói với mẹ rằng, dượng chỉ huy phỉ ngầm. Dượng lấy súng trong kho phân phát cho phỉ. Người ta bắt được cả thư phỉ gửi dượng, mẹ lo dượng sẽ bị bắt tù hoặc xử tử. Hai đời chồng trước bị chết rồi, dượng mà chết nốt, thiên hạ lại dị nghị mẹ sát chồng! Mẹ lo cho anh lắm. Hết lo cho chồng lại lo cho con, số mẹ thật vất vả! Còn em cũng như mẹ. Từ hôm ông Quả bị bắt đến giờ, em lo cho anh quá!

Song an ủi vợ:

- Em cứ yên tâm. Không đứa nào làm gì nổi bọn anh đâu?

Thang gác có tiếng chân bước. Ân đi lên. Vợ Song sắp bàn đèn, rượu rồi lẳng lặng xuống dưới nhà.

Song lo lắng hỏi Ân:

- Tình hình phía Cổng Trời thế nào rồi?

Ân buồn bã:

- Tình hình căng lắm. Sau khi phỉ bị tan ở Cổng Trời, tôi đã bàn với Cáo tìm cách hướng bọn công an chĩa mũi nhọn sang bọn đặc vụ, bọn người Hoa. Cáo giết cả một gia đình người Hoa ở Bát Đại Sơn, nói là gia đình đặc vụ, chỉ huy phỉ. Nhưng cũng không che mắt được bọn công an. Cáo trốn vào rừng. Bọn bộ đội quét Bát Đại Sơn ghê lắm. Tôi chỉ còn hy vọng bọn Dình. Thằng Dình khá thật, vẫn chỉ huy phỉ làm cho bọn đỏ khốn đốn mà không bắt được nó. Tình hình vùng này thế nào anh?

- Tình hình cũng không khả quan lắm. Vạn Sùng đánh bọn Tính, thua phải chạy sang Trung Quốc, chưa thấy tăm hơi gì. Thằng Quả rất nguy cho ta. Tôi đã điều nó về đây, kèm sát, bọn công an không làm gì được. Thế rồi, xểnh ra một tí, tôi cho nó về nhà, bọn cá đến nhà bắt mất. Thằng này vốn hay tráo trở, ai cũng theo. Vớ được thằng này, có khi bọn cá biết hết âm mưu của chúng ta. Tôi lo lắm. Tôi vừa thư về cho Khu, kêu với Khu là phải can thiệp cho Đồng Văn. Bọn bộ đội, công an bắt hết người Mèo ở Đồng Văn đi rồi, bắt bừa bắt ẩu lắm. Không biết các ông có lệnh cho bọn dưới này bơn bớt cái việc bắt người đi không? Anh phụ trách các xã vùng cao này, anh phải kêu với Tỉnh ủy chúng nó mạnh vào. Đối với những thằng bị bắt, lấy thế cán bộ tỉnh, anh gặp, đe nẹt chúng đi, không chúng cứ thông thốc ra thì chết cả nút!

- Tôi biết điều đó lắm chứ. Làm thế nào để chúng không tìm ra được thằng Vàng Chúng Dình. Thằng này bị bắt nữa thì ta tan hết. Anh là đại diện Khu về đây, anh phải hò hét cho thật khỏe, đánh tan mối nghi ngờ của bọn đỏ. Còn uy quyền trong tay, tôi và anh phải tận dụng uy quyền ấy, phải hò hét.

- Phải, phải! Phải nhắc ông ở Hà Nội cũng hò hét khỏe vào!

Hai người hút thuốc phiện, uống rượu, động viên tinh thần nhau cho đến tàn đêm.

Đã mấy bức điện liền của Khu triệu Song về nhưng hắn một mực từ chối. Hắn nói với mọi người:

- Mảnh đất quê hương tôi còn đang bị phỉ tàn phá, tôi còn phải góp xương máu giải phóng quê hương. Là một người Mèo, làm sao tôi lại có thể yên tâm đi khỏi đây khi người dân Đồng Văn, nhất là người Mèo chúng tôi còn bị bọn phỉ tàn bạo ngày đêm giết chóc, tàn sát!

Nghe những lý do chính đáng, với tinh thần yêu quê hương, dân tộc cao, từ miệng một người có cương vị như thế - một “ngôi sao sáng của dân tộc Mèo” - người nghe không biết nói sao, chỉ khuyên:

- Thủ trưởng cứ về, nói rõ với Khu rồi lại trở về đây. Không về, sợ có người cho là không chấp hành kỷ luật công tác!

Song đấm tay xuống bàn, bầu nhiệt huyết và tinh thần yêu quê hương cao quá nên không hề biết sợ hãi, quát:

- Tôi không về. Kỷ luật thì kỷ luật. Ai cấm tôi đem xương máu ra diệt phỉ. Chả lẽ yêu quê hương, bảo vệ quê hương là mang tội à? Tôi sẵn sàng chịu hy sinh, mất mát bản thân để góp phần vào công cuộc giải phóng quê hương.

Song cứ bám riết lấy Đồng Văn, ngày ngày ra Ủy ban, hò hét, vạch kế hoạch này, vạch kế hoạch khác tiễu phỉ. Hắn luôn mồm nói:

- Một ngày không có cống hiến gì cho cách mạng là một ngày tội lỗi.

Đam - hiệu thính viên điện đài Huyện ủy Đồng Văn - là một cô gái Tày xinh xắn. Cô có nước da trắng hồng, đôi má lúc nào cũng chín đỏ như hai quả táo. Đôi mắt ngây thơ, trong veo. Khi nào cô nhìn, ánh mắt dịu ngọt như nước suối, tạo cho người ta một cảm giác mát mẻ, thanh sạch.

Về huyện, ngay từ phút đầu, Song đã chú ý đến sắc đẹp và sự ngây thơ của Đam, ngày đêm bóp óc tìm “chiến thuật” tấn công. Ở cơ quan hắn, có một cô đánh máy trẻ. Hắn gạ gẫm. Cô gái từ chối. Hắn dọa, nếu không nghe sẽ đuổi khỏi cơ quan, nếu nghe hắn sẽ tăng cho một bậc lương. Thế là cô gái sợ, phải ưng thuận. Lần này gặp Đam, hắn nghĩ phải tìm cách nào có “hiệu suất chiến đấu” cao nhất, vì Đam không phải là nhân viên cơ quan hắn, phải hạ mình một chút, tế nhị một chút mới mong “thắng lợi”. Từ đó, lợi dụng cương vị công tác của mình, hắn thường xuyên có mặt ở huyện, ngắm bông hoa rừng đầy hương sắc này.

[bodoibienphong]

Hắn tìm mọi cớ, lúc xin đánh bức điện này, lúc xin đánh bức điện khác về khu, về tỉnh để có dịp tán tỉnh, quyến rũ cô gái.

- Về đây công tác, cô có thấy vui không? Tôi thì tôi luôn ôm ấp hình ảnh miền sơn cước tươi đẹp này. Ôi! Tiếng nhạc ngựa trong chiều vắng, những cô gái chăn dê xinh đẹp.. Cô có thích bài “Nụ cười sơn cước” không? “Tôi nhớ mãi một chiều xuân chia phôi, mưa mờ buông xuống núi đồi, và trong lòng tôi mưa hơn ở ngoài trời…”

- Thủ trưởng nói hay quá!

- Cô quá khen. Tôi vẫn có mơ ước trở thành thi sĩ, nhưng lớn lên ở thời buổi chiến chinh, tôi trở thành người chỉ huy quân sự - à, chắc cô không biết hồi kháng chiến tôi là tiểu đoàn trưởng Đồng Văn - rồi trở thành người hoạt động chính trị. Dù làm gì, tôi cũng vẫn làm thơ, tôi sẽ xin tặng cô những bài thơ tôi đã làm bằng rung động con tim tôi.

- Ở Thái Nguyên vui lắm, thủ trưởng nhỉ?

Song cao giọng vẽ ra cảnh làm việc nhàn nhã, khung cảnh nhộn nhịp của thị xã Thái Nguyên, nơi cơ quan Khu đóng, rồi cả quyết:

- Nếu cô muốn, tôi sẽ nói với các đồng chí ở đây, để cho cô về Khu làm việc ở cơ quan tôi. Làm việc với tôi, cô sẽ thấy thoải mái lắm! Đâu như cái đất khốn khổ chết tiệt này. Ở đó, tôi đi xe du lịch, xe com-măng-ca. Đâu tôi phải đi ngựa, đi bộ như ở đây!

Tán tỉnh bằng những lời văn hoa, bóng gió vẫn chưa làm cô gái xiêu lòng, hắn tìm chiến thuật mới. Phải lợi dụng địa vị của mình, lợi dụng mặt yếu của các cô gái. Thế là, khi gặp Đam, thấy vắng người là hắn tìm cách xuồng xã:

- Xin phép, cho anh nhặt cái mạng nhện trên tóc em! - Hắn vuốt vuốt mái tóc Đam.

- Chà, cái cổ áo bị cộm này! - Hắn nắn nắn cổ áo.

Không dám phản đối, hoặc chửi mắng hắn, Đam khéo léo chạy trốn. Hắn cứ nhăn nhở:

- Em ngại điều gì, ở đây, đứa nào dám động đến anh!

Đam cố ý tìm cách lánh mặt Song. Mỗi khi hắn mời mọc, chuyện trò, cô cố ý tìm cách thoái thác. Nhìn thấy bộ mặt phì nộn, cái bụng phệ của hắn, một cảm giác khó chịu cộn lên trong lòng cô. Song bực bội, tiếc rẻ: “Chà, nó mà là nhân viên cơ quan mình thì xong rồi! Có bướng mấy cũng bị ông cho vào tròng”.

Một buổi, ông Thảo nói với Nghĩa:

- Không tách được bọn “hai mặt” ra, chúng ta bị vướng lắm! Những tên bị bắt sợ chúng nên không dám khai. Những tên muốn về nhưng sợ chúng, không dám về. Chúng cứ tìm cách phá ta, chỉ huy ngầm bọn phỉ đang hoạt động.

Nghĩa nói:

- Anh để tôi điều hắn đi! Có khả năng điều được!

Nghĩa gặp Đam ở một nơi vắng. Sau khi giải thích rõ yêu cầu của mình, anh nói với cô:

- Cô giúp chúng tôi, cô tỏ ra như là mê hắn, rủ hắn về Hà Giang trong đợt này.

Đam giẫy nẩy như vắt phải vôi:

- Nó là thằng dâm đãng, mọi người nghi ngờ em, em chả làm thế đâu? Nhỡ đi đường nó giở trò thì em làm thế nào?

Nghĩa cố giải thích:

- Không sợ. Mọi người sẽ hiểu cô.

Đam suy nghĩ lung lắm. Một người con gái chưa chồng, lại đi với một tên có vợ, nổi tiếng dâm đãng. Các anh trong Huyện ủy vẫn hay kháo nhau về tính dâm đãng của hắn, đi với hắn khác gì cừu non đi bên con hổ.

Ông Thảo gặp cô, khuyên bảo. Đam nhận lời.

Trưa hôm ấy, có điện gọi Song về tỉnh.

Cầm tờ điện trong tay, Đam vui vẻ nói với Song:

- Báo cáo thủ trưởng, có điện gọi thủ trưởng về tỉnh!

Song sa sầm nét mặt, bực tức cầm tờ điện. Có chuyện gì mà về, đường xa, qua bao đèo bao suối, ai mà đi được? Song toan bảo Đam đánh điện trả lời là hắn đang bận công tác, chưa về được, thì Đam tươi cười nói:

- Thủ trưởng có về cho em về cùng cho vui. Em có lệnh về tỉnh nhận máy điện mới mà chưa biết đi với ai, đi một mình thì sợ lắm!

Song đang bực bội bỗng tươi tỉnh hẳn lên. May quá, tí nữa mà bảo nó đánh điện báo mình không về thì mất một dịp may hiếm có. Con bé này đừng hòng
thoát khỏi tay ông. Song tỏ ra dễ dãi, thân mật:

- Thế à? Tôi đang bận lắm, bao nhiêu việc quan trọng chưa giải quyết xong. Các anh ở Khu về hết, giao tôi phụ trách chung, chỉ đạo tỉnh, huyện. Gọi về, chắc có việc quan trọng. Trung ương lên hỏi ý kiến tôi đây. Thôi được, để tôi sắp xếp công việc, ta cùng về nhé!

Ngay sau đấy, Song vội vàng thu xếp tài liệu, đốt hết những giấy tờ bí mật, thư từ với bọn tay chân, chuẩn bị lên đường.

Hai con ngựa đưa họ ra đi. Song ngất ngưởng tấm thân to béo trên ngựa. Hắn đạp yên, giật cương, luôn tỏ ra là một tay giang hồ mã thượng. Hắn hí hửng mừng thầm: “Con bé này không thể thoát khỏi tay ta”…

Ra đến Phố Cáo, hắn lững thững cho ngựa đi nước kiệu, chỉ trỏ thung lũng, cất giọng văn hoa ca ngợi cảnh đẹp núi rừng.

Bỗng hắn giật mình thấy Nghĩa đang ngồi nghỉ bên đường. Con ngựa hồng đang thở.

Nghĩa mừng rỡ reo lên:

- Chà, may quá, gặp anh ở đây. Anh đi đâu đấy?

Song sa sầm nét mặt, không trả lời. Đam nhanh nhẩu:

- Thủ trưởng và em về tỉnh:

- Hay quá, tôi cũng về tỉnh, có bạn đường, vui quá!

Song buồn thiu, tiếc rẻ. Miếng mồi ngon đến miệng còn rơi mất. Chỉ tại thằng ôn vật này. Song gắng gượng nói:

- Ta cùng đi cho vui:

Song miễn cưỡng đi, trong lòng nặng nề, nuối tiếc, chỉ mong có chuyện gì đó, Nghĩa bỏ không đi cùng.

Tối hôm sau, họ đến Làng Đán. Ba người vào quán bà Tẹo.

Từ các phía, những toán người lục tục kéo đến. Những con ngựa mệt mỏi thở phì phì, gõ móng trên mặt đá. Người ta tháo yên, mả páo, lá thí cho ngựa nghỉ. Những người mã phu hát nghêu ngao.

Lúc sau, một toán dân quân, công an vác súng dẫn một phạm nhân vào quán. Nghĩa, Song nhìn ra. Ô, Hầu Vạn Quả. Song muốn gặp Quả ngay, nhưng không tiện. Nghĩa hỏi người công an dẫn giải:

- Đồng chí giải hắn về trại giam tỉnh phải không?

- Vâng, Ty giao đưa hắn về tỉnh.

Song cũng đến bên Quả lạnh lùng nói:

- À ông, về tỉnh rồi tôi sẽ nói chuyện với ông.

Rồi Song lẳng lặng lên gác, tỏ vẻ khó chịu.

[bodoibienphong]

Cơm nước xong, họ đi ngủ. Song, Nghĩa nằm chung một buồng. Song bàn chuyện thời sự một hồi. Hai người ngủ thiếp đi.

Nửa đêm, Song choàng dậy, gác chân lên Nghĩa. Không thấy động đậy gì. Biết Nghĩa đã ngủ say, hắn nhỏm người, khoác áo, rón rén đi ra. Hắn xuống gác, tìm kiếm. Hắn định tìm buồng Đam ở. Sau một phút suy nghĩ, hắn đến trước buồng Đam, nhưng lại tần ngần một phút rồi đi qua và dừng lại gần buồng nhốt Quả. Nhìn trước nhìn sau, không thấy người gác, hắn vội lẻn vào, mò đến bên giường Quả, lay gọi Quả dậy, nói khẽ bằng tiếng Mèo:

- Ông không được khai tổ chức, những buổi họp hành của chúng ta. Ông khai ra chúng sẽ xử tử ông. Ông nên biết rằng, ông khai gì, chúng đều báo cáo cho Tỉnh, cho Khu, cho Trung ương. Tôi, anh Ân, ông Hoàng đều biết cả.

Quả lo lắng phều phào:

- Thế thì khai thế nào để chúng cho là hợp lý?

- Tốt hơn hết là ông không khai gì cả, bất đắc dĩ phải khai, ông khai cho bọn đặc vụ và mẹ con mụ Síu. Từ trước đến nay, mẹ con mụ thiếu gì tội. Cho chúng chết. Chúng ở Hà Nội thoát nợ còn chúng ta khổ trăm bề. Mặt khác, cán bộ Trung ương về hỏi, ông cứ nói là cán bộ người Kinh lên làm sai chính sách, hống hách, quan liêu nên dân nổi dậy. Hôm nọ, ở Sà Phìn, tên Lồ Cho Ván định khai, tôi đã phải tẩn cho một trận rồi đó. Ông không khai, ông Hoàng sẽ xin tha cho ông. Còn ông khai lộ ra, ông Hoàng và chúng tôi sẽ không để ông yên đâu…

Nghĩa chợt tỉnh, không thấy Song nằm bên. Anh tung chăn đứng lên nhìn qua khe cửa. Rừng núi yên tĩnh. Ánh trắng mờ mờ soi qua đám sương mù huyền ảo.

Anh đi đến buồng Quả ở. Bỗng có tiếng nói vọng ra. Anh áp tai vào cửa. Có hai tiếng đàn ông, ồm ồm. Giọng Song và Quả vọng ra. Anh lắng nghe... Tiếng nói ngừng, Song chuẩn bị đi ra. Thấy tiếng bước, Nghĩa nhanh chân tháo lui về buồng, giả vờ ngủ say. Anh nhận định: Hắn ta dám dẹp tính hám gái cố hữu để gặp Quả, chắc là có thông báo hệ trọng lắm đây. Phải tìm cho ra.

Về đến thị xã Hà Giang, anh điều tra thêm về quá khứ, hành vi của Quả rồi vào trại giam khai thác.

Tìm hiểu những lời khai trước của Quả, anh thấy rằng, muốn hắn khai phải nắm kỹ hơn tâm tư, nhất là điều Song vừa nói với hắn.

Một hôm, Quả đang nằm thì có một tên phỉ người Mèo bị đưa vào giam cùng phòng với hắn.

Cùng giam một phòng, cùng dân tộc Mèo, cùng trong tổ chức nổi loạn, chúng trở nên thân mật, cởi mở. Tên phỉ, tính tình chín chắn, điềm đạm, kín đáo. Quả tin cẩn, thường đàm đạo, nói cho hay những suy nghĩ của mình.

Một buổi tối, nhân nhà cúng ma, tên phỉ được vợ tiếp tế rượu thịt. Hai đứa cùng chè chén. Ngồi sát bên nhau, rượu ngà say, tên phỉ mới khẽ hỏi:

- Tại sao chúng hỏi kỹ thế mà ông không khai?

Quả đảo mắt quanh phòng, biết bọn nằm bên đã ngủ hết, mới khẽ nói:

- Song bảo, ta khai gì, bọn công an ở đây cũng báo cáo Tỉnh, Khu, Trung ương. Song, Ân, Hoàng đều biết. Mình khai ra, đến tai họ, họ giết mình ngay.

Tên phỉ lắc đầu:

- Ông ấy nói khoác để dọa ông thôi. Công an bí mật lắm. Có phải việc gì cũng báo cáo Tỉnh, Khu đâu? Mà ông Song, ông Ân là thá gì mà Tỉnh, Khu phải báo cáo các ông.

Quả thấy cũng xuôi tai. Tên phỉ tiếp:

- Nếu họ có quyền lớn thế thì sao họ không xin cho chúng mình ra rồi, cứ nằm ở đây. Tôi ngẫm kỹ rồi, nam giải thật. Mình không khai thì biết đến bao giờ mới về quê hương. Nhất là ông, tuổi già, có chết phải giữ nắm xương tàn ở quê hương chứ? Mình chết là mình thiệt. Các ông ấy có bao giờ thương đến mình. Tôi còn lạ gì bụng dạ ông Hoàng, ông Song, ông Ân.

Quả gật gù, bát rượu trên tay sóng sánh. Hôm sau, cuộc hỏi cung tiếp tục. Lại người mặt vuông chữ điền, đôi mắt sắc, cái píp ngậm trên miệng.

- Anh hãy khai cho chúng tôi biết tổ chức nổi loạn của các anh?

Hầu Vạn Quả lúng túng:

- Tôi không biết. Tôi không ở trong tổ chức của chúng nên không biết.

- Anh nên thành thật. Chắc anh sợ những lời khai ra, sẽ đến tai những tên cầm đầu, chúng sẽ giết anh. Tôi xin nói để anh rõ, ngoài chúng tôi ra, không ai có thể biết được lời khai của anh đâu!

Quả nhăn trán suy nghĩ. Người hỏi cung tiếp:

- Anh có biết hiện giờ bọn cầm đầu ở đâu?

Những điều tên phỉ khuyên và lời nói của người hỏi cung này làm hắn sôi lên nỗi căm tức đối với Hoàng, Song, Ân. Hắn tự nghĩ: “Ông cứ khai, cho chúng mày chết, ít ra ông cũng nhẹ tội. Chúng mày tưởng đổ hết tội lỗi lên đầu, bắt ông chịu à?”

Hắn uống chén nước rồi khai rõ buổi họp ở Sà Phìn.

- Hoàng đi giao lại quyền hành cho ai?

- Dạ, giao cho Mã Học Văn chỉ huy chung, Vàng Chúng Dình tổng tư lệnh quân đội.

- Anh có biết Dình hiện nay ở đâu? Số phỉ trong tay hắn là bao nhiêu không?

Quả nghĩ ngợi một lúc, cố đoán ra nơi ở của Dình, nhưng không đoán ra được, đành thành thật:

- Tôi thật không biết nơi ở của nó.

- Ai có thể biết chỗ ở của hắn?

Mặt Quả bỗng sáng lên:

- Chúng Dình tin cẩn Văn, Minh lắm. Minh có thể biết nơi ở của Dình.

Hỏi cung Quả xong, Nghĩa lên ngựa phóng ngay về Phó Bảng gặp anh Thảo.

Nghĩa trình bày lại những lời Quả khai.

Anh Thảo nói:

- Thế thì cậu nên dùng ngay Mã Chính Minh làm cơ sở. Từ Minh ta có thể tìm được Dình. Đó là con đường nhiều triển vọng!

[bodoibienphong]

18

Một buổi sáng quang đãng, trên con đường dẫn vào Phó Bảng, có hai người, một trẻ, một già, cưỡi hai con ngựa hồng đi song song, vừa đi vừa trò chuyện thân mật. Người trẻ, mặt vuông chữ điền, đen sạm, mắt sắc, dáng người to khỏe, mặc chiếc áo da, miệng ngậm píp. Người già nét mặt hiền hậu, mồm hơi móm. Đó là Trần Tấn Nghĩa và đồng chí Lê Đình Thiệp.

Hai người chuyện trò ôn lại những kỷ niệm gắn bó họ với nhau.

Cuộc đời có nhiều mối dây liên hệ. Sự gắn bó giữa đồng chí và Nghĩa đã nói lên điều đó.

Sau khi đưa Nghĩa vào “Thanh niên cứu quốc”, đồng chí Thiệp tiếp tục giáo dục anh, gạt bỏ dần tính yên hùng, hiệp sĩ trong anh. Một thời gian sau, Nghĩa chuyển sang công an, đồng chí sang quân đội.

Toàn quốc kháng chiến, hai người lên chiến khu. Năm 1947, Pháp cho quân nhẩy dù xuống Cù Văn (Thái Nguyên). Hôm đó, đồng chí Thiệp đang chỉ huy một đơn vị bộ đội chiến đấu thì bị một tốp lính dù Pháp, vừa nhảy xuống, bắn bị thương. Kiệt sức, đồng chí gục xuống. Lính Pháp xông đến hò hét toan bắt. Tình thế thật nguy ngập.

Ngay khi đó, một bóng người to lớn vụt chạy đến, xốc đồng chí lên vai, lao về phía trước.

Khi tỉnh lại, đồng chí thấy mình nằm trong một khu rừng vắng, bên cạnh, Nghĩa đang cầm súng lăm lăm đứng gác. Xung quanh yên tĩnh.

Đồng chí biết Nghĩa đã cứu mình, mở đường máu, vượt vòng vây quân Pháp chạy về đây.

Và giờ đây, hai người lại cùng lên tiễu phỉ ở mảnh đất xa xôi này.

Là chiến sĩ trinh sát, được người cán bộ chỉ huy chung là người thân, Nghĩa rất mừng.

Nhận kế hoạch gây Mã Chính Lâm thành cơ sở, Nghĩa nghĩ ngay đến đồng chí Thiệp. Anh hiểu rằng, đồng chí Phó Chính ủy quân khu rất có uy tín với người Huyện đội trưởng.

Đúng như Nghĩa dự đoán, được đồng chí Thiệp đến thăm, Lâm rất vui, coi đó là một vinh dự lớn, một sự tin cậy.

Sau câu chuyện thăm hỏi, sau lời biểu dương sự đóng góp của Lâm đối với chiến dịch tiễu phỉ chung, đồng chí nói với Lâm:

- Anh Nghĩa là công an khu lên công tác, lại là người thân của tôi. Anh rất cần sự giúp đỡ của anh. Hai người làm quen với nhau đi.

Lâm tươi cười nhìn Nghĩa. Hai người chuyện trò.

Những ngày sau, Nghĩa thường cùng Lâm đi săn. Trong lúc săn bắn, họ tâm sự với nhau. Mới đầu, nghe nói Nghĩa là công an khu, Lâm cũng hơi chột dạ. Không biết mình có bị công an nghi ngờ, theo dõi hay không? Chí Song nói với Khu về mình thế nào, hay nó đổ riệt cho mình là hai mặt, dính líu với phỉ? Thằng này thì tráo trở lắm, có thể đổ vấy tội cho người khác để tranh công, dìm người khác, leo tên địa vị cao hơn. Lâm hiểu Song lắm chứ.

Trong những lần gặp gỡ, tiếp xúc với Nghĩa, Lâm luôn thăm dò, đề phòng, chưa hoàn toàn tin tưởng.

Nhưng càng tiếp xúc với Nghĩa, Lâm càng thấy người cán bộ công an này chân tình, trung thực, tin tưởng anh. Một hôm, Nghĩa tâm sự:

- Trước cách mạng tháng Tám tôi là lính thủy của Pháp. Thì anh tính, thanh niên mới lớn lên, ai mà chả có máu anh hùng, thích phiêu lưu mạo hiểm, xông pha trận mạc? Mới đầu tôi có vẻ tự hào về cuộc đời lênh đênh sóng nước, sống sung túc, ăn tiêu thỏa chí của mình. Anh tính, trước kia lương một quan huyện là 60 đồng Đông Dương. Với số lương đó, nếu giả như có tên quan huyện nào không nhận tiền đút lót, không tham nhũng - tất nhiên chả tên quan nào không tham nhũng - thì có một chiếc xe tay sang, nuôi một thằng quít, một cô sen và nuôi cả vợ con, hàng chục người sống sung túc. Thế mà lương tôi những 80 đồng, chưa kể tiền trợ cấp nguy hiểm sóng nước khi ở trên biển, tiền trợ cấp trước khi đi chiến dịch. Thế mới biết thằng Tây nó mua chuộc và xảo quyệt trong việc tuyển dụng người thuộc địa. Tôi đã từng đi 16 nước tư bản, đến cả Châu Âu, châu Phi. Tôi hiểu mình là cái công cụ chiến tranh của nó, làm bia đỡ đạn cho nó, rất nhục nhã, không có tự do. Vì thế, khi có người giác ngộ, tôi rất thấm thía. Tôi được nghe chuyện Bác Tôn Đức Thắng, cũng là lính thủy của Pháp, khi “chiến hạm Pa-ri” tấn công Liên Xô, Bác đã kéo cờ búa liềm phản đối Pháp, ủng hộ Liên Xô. Còn mình thì lại đi kéo cờ xanh, đỏ của kẻ thực dân, bắn phá làng xóm, quê hương mình. Tôi bỏ quân ngũ, về với cách mạng. Cách mạng đón nhận tôi như đón đứa con lầm lạc trở về. Tôi được tin cậy hoàn toàn. Từ đó đã 15 năm rồi, theo cách mạng, biết bao gian nan nhưng vinh quang, tự hào lắm...

Lâm chăm chú nghe từng lời của Nghĩa.

Lâm thành thật giãi bày:

- Cuộc đời anh cũng giống tôi quá. Tôi được ông Hoàng cho làm đại đội trưởng, bao lần chỉ huy lính Mèo đánh bọn Tàu Tưởng, họ Dương. Tôi cứ tưởng như thế là bảo vệ cho đất nước. Không ngờ ông Hoàng là người theo Pháp, Nhật, Tưởng. Hóa ra tôi chỉ bảo vệ quyền lợi của Hoàng, phản lại dân tộc Mèo. Vì thế, sau này, tôi theo cách mạng, không tính toán gì nữa. Duy còn một điều băn khoăn.

- Điều gì, anh?

- Tôi còn nhớ, hồi kháng chiến, một lần Chí Song nói với tôi: “Anh một lòng một dạ đi theo cách mạng nhỉ? Còn tôi, anh biết đấy, tôi còn có con đường riêng, rồi xem ai hơn ai?” Hôm vừa qua, hắn gặp lại tôi, cười mai mỉa: “Anh một lòng một dạ với cách mạng, giờ cũng chỉ là cán bộ Huyện, còn tôi và anh vợ anh đó, lại là cán bộ Khu, Tỉnh. Hà hà, ai đã khôn hơn ai” Tôi muốn chửi vào mặt hắn, nhưng phải cố kìm lại. Khổ một nỗi, vợ tôi, bà con họ hàng, thỉnh thoảng lại ca thán: “Người ta cũng theo cách mạng như anh, giờ là cán bộ cao cấp, còn anh!” Anh bảo biết ăn nói với bà con thế nào? Tôi chẳng tính toán gì, nhưng thấy những đứa cơ hội, lừa đảo, đểu giả, nó chỉ huy và lên mặt dạy những người ngay thẳng, tôi ức lắm!

Nghĩa biết đây là vấn đề tế nhị và khó giải thích.

Anh nói xa xôi:

- Gái có công thì chồng chẳng phụ, cách mạng đối với cán bộ là thế. Còn đối với bọn cơ hội, thì dần dần anh sẽ hiểu thôi. Ở địa vị cao, chưa chắc đã được tin cậy bằng những người bình thường nhưng chân chính. Anh cứ tin vào điều đó. Anh đã biết hai lực lượng chuyên chính tin cậy của Đảng là quân đội và công an. Anh ở trong quân đội, lại được công an chúng tôi tin cậy, thế nghĩa là Đảng tin anh?

Những điều Nghĩa nói, củng cố dần niềm tin cho Lâm.

Hai người ngày càng gắn bó. Một hôm Lâm vui mừng nói với Nghĩa là vợ ở cữ. Không ngần ngại nguy hiểm, Nghĩa về thăm, chia vui với Lâm. Lâm cảm động, càng thân mật với Nghĩa.

[bodoibienphong]

Khi về, nhân nhắc đến gia đình Lâm, Nghĩa hỏi:

- Anh Chính Minh của anh bây giờ thế nào? Hình như anh vẫn quanh quẩn ở nhà?

Lâm buồn buồn nói:

- Lâu nay anh ấy khó hiểu lắm. Anh có tài, cũng yêu dân Mèo. Trước kia anh đánh đông dẹp bắc, có nhiều công lao. Từ ngày phỉ nổi đến giờ, anh nằm yên ở nhà.

- Tiếc thật, có tài như anh Minh mà theo cách mạng thì bọn phỉ chóng tan hơn, họ Mã được đồng bào suy tôn biết mấy!

Nghe nhắc đến họ Mã, Lâm cảm thấy vừa tự hào, vừa nuối tiếc. Lâm tiếc cho cha, cho anh. Cha anh già, suốt đời gắn với Hoàng, khó bề ngăn cản, nhưng còn anh Minh, làm sao đây?

- Anh dẫn tôi gặp anh Minh được không? - Nghĩa mạnh dạn hỏi, sau khi đã suy nghĩ kỹ lưỡng.

Một mình nằm bên bàn đèn, Minh chìm trong những suy nghĩ mông lung.

Sau khi phỉ nổi lên, Minh được phân công chỉ huy ngầm. Minh vẫn sống ở xã, ngày ngày liên lạc giữa cha và Vàng Chúng Dình. Nếu phỉ thắng lớn, có lẽ Minh cũng đã cầm một cánh tấn công. Những mục tiêu lớn bị quét, Minh nằm im, chỉ cho tay chân liên lạc với các tướng phỉ mà thôi.

Vốn là tay xông pha chinh chiến, có nhiều công lao, Minh coi thường tất cả những tướng lĩnh của Hoàng. Ngay Song, Ân, Minh cũng không phục. Minh muốn họ Mã mình có uy tín vượt lên trên tất cả các họ, kể cả họ Hoàng.

Có Mã Chính Lâm, một đứa em có tài quân sự, hăng hái, nổi lên trong các tướng của Hoàng, Minh mừng lắm. Minh hy vọng rằng, ba cha con họ Mã sẽ đồng tâm hiệp lực, làm mưa làm gió đất Đồng Văn này.

Văn ngày một già yếu, phải nhường việc xông pha trên bãi sa trường cho bọn trẻ, Lâm ngả về phía cách mạng, Minh thấy buồn nản.

Cách mạng phát triển ở Đồng Văn, Minh dần dần mất thế. Song, Ân đóng vai hai mặt, leo lên địa vị cao, Minh càng thất vọng. Giấc mộng anh hùng đành nén trong lòng.

Ngày nổi loạn bùng ra. Sau cuộc họp, Minh trở về cùng với cha chỉ huy ngầm bọn chân tay.

Nhìn thấy lực lượng mình suy yếu dần, quân cách mạng tràn lên như nước lũ, Minh không khỏi suy nghĩ. Minh cố xem xét những người cách mạng, những cán bộ Mèo trong huyện, kể cả Vù Mi Kẻ.

Một hôm, Minh gặp Nghĩa, Nghĩa mặc áo da, chân đi ghệt da, đầu đội mũ lông, râu đen rậm, trên ngực chéo hai băng đạn, cưỡi con ngựa hồng to hung hãn.

Vừa trông thấy thân hình lực lưỡng, cánh tay rắn chắc, mặt vuông chữ điền, đôi mắt sắc, với cách trang phục oai vệ, Minh giật mình. Thằng Lâm nói không ngoa. Quả là tướng của tay giang hồ mã thượng. Nhưng không biết chân tài thế nào đây? Để thử sức xem sao!

Một buổi chiều, Minh rủ Nghĩa phi ngựa trên đồi. Bỗng nhìn thấy một con chim đậu trên ngọn cây cao, Minh hỏi Nghĩa:

- Anh có bắn trúng con chim kia được không?

Nghĩa nhìn con chim, quả quyết:

- Tôi bắn được!

Nghĩa rút ngay súng ra. Vẫn ngồi trên yên, anh thúc ngựa tiến lên, giương súng nhằm con chim, nổ một phát. Con chim trúng đạn rơi ngay xuống. Minh nhủ thầm: “Tiếng đồn quả không ngoa”!

Hai người dừng trên ngọn đồi, buộc ngựa vào gốc cây, ngồi trên một tảng đá. Minh tháo bi đông rượu mời Nghĩa cùng uống. Sau ngụm rượu, Minh hỏi:

- Anh đã đọc “sách Tàu” chưa?

- Đọc rồi.

- Anh thích những nhân vật nào?

- Nhiều nhân vật tôi thích. Nhưng thích nhất nhân vật anh hùng, quả cảm như Kinh Kha một lần qua sông Dịch là không về. Nhân vật Hàn Tín, Phàn Khoái, Hạng Vũ đầy dũng khí còn để lại tiếng thơm muôn đời.

Máu nghĩa hiệp như được khuấy lên trong người, Minh hỏi:

- Anh thấy thanh niên Mèo chúng tôi thế nào?

Nghĩa rút một điếu thuốc, châm lửa hút, nhìn những đỉnh núi cao sừng sững trước mắt, chậm rãi:

- Tôi rất thán phục người Mèo các anh. Đó là những người có tinh thần thượng võ, dũng cảm, ngay thật, yêu tự do và có tinh thần dân tộc cao lắm. Nhưng, chưa tìm đúng minh chủ...

Minh gật gù, rượu ngấm trong người, tinh thần sảng khoái. Minh đã gặp nhiều người Kinh lên đây, nhưng chưa ai hợp với mình như “đại ca” này.

Ba hôm sau, vào buổi sáng, hai con ngựa hồng sải dài trên đường vắng, đưa Minh và Lâm vào cánh rừng yên tĩnh.

Đến một khoảng rừng thưa, họ dừng ngựa. Trước mắt, những làn mây trắng quấn quanh đỉnh núi, trôi trong lòng những vách đá đen sẫm, cao ngất, như một dòng sông mây.

Lâm quay sang phía anh buồn bã, chiếc roi ngựa vẫn quấn trên tay:

- Anh Minh, vừa qua được biết tên Hầu Vạn Quả đã khai hết các cuộc họp của ông Hoàng, trong đó có cha, anh. Thật là rắc rối cho cha và anh.

Mã Chính Minh sa sầm mặt, mím môi dằn giọng:

- Thằng Hầu Vạn Quả khai hử? Nó phải chết? Ta sẽ hỏi tội nó.

Lâm nói như than:

- Đã bao lần em nói với anh, bây giờ khác trước rồi. Cách mạng hùng mạnh rồi, các anh không thể lấy gậy chống trời, lấy cỏ gianh giật đổ cây lim. Thế mà anh vẫn không nghe ra. Anh xem từ trước đến giờ, ông Hoàng toàn lợi dụng cha con ta phục vụ cho dòng họ của ông, mình có được gì đâu. Trong phen nước sôi lửa bỏng này, họ bỏ về Hà Nội để những người ở đây chịu tội. Bọn nổi loạn đang thất bại, đang bị dồn vào thế bí, trước sau rồi cũng bị quét sạch mà thôi. Thế mà anh vẫn chưa nhận ra con đường sáng, anh vẫn cứ trung thành với những kẻ xấu, chẳng bao giờ nghĩ đến tương lai mình. Là người họ Mã, dù biết chuyện của cha và anh, không bao giờ em nói, em chỉ khuyên anh sự thật mà thôi. Em không đang tâm nhìn cha và anh bước vào chỗ chết!

[bodoibienphong]

Mã Chính Minh quất vun vút cái roi ngựa trên tay:

- Đã lên ngựa quất roi thì phải theo ngựa. Đã bao năm ngồi trên mình ngựa, từ ngày biết cầm khẩu súng đến giờ, tao chỉ biết chĩa súng, không biết quay súng bao giờ, chả lẽ bây giờ quay súng sao?

- Người anh hùng thức thời thì không nên cố chấp, quay súng lại phục vụ dân Mèo chứ phản bội dân tộc đâu mà anh lo?

- Tao có tội, giờ dù có quay về theo họ thì cũng bị trừng trị mà thôi!

- Không, nếu giờ đây, anh thật sự quay về với Chính phủ, bỏ con đường tối đi thì Chính phủ sẽ khoan hồng, anh sẽ có dịp lập công; anh sẽ có dịp phục vụ người Mèo, làm cho người Mèo có ăn có mặc. Đây là mình về với nhân dân chứ không phải là đầu hàng!

Minh im lặng, thấy khó vặn lại em. Nó là em mình, nó ít tuổi hơn mình, thế mà mắt nó nhìn xa hơn, bụng nó nghĩ sâu hơn, chân đi đường sáng hơn mình.
Thấy anh im lặng, biết đã chuyển, Lâm dấn thêm:

- Anh nên quay lại với Chính phủ đi thôi!

Minh vẫn im. Được, để xem thời cơ thế nào đã. Để xem bọn Sùng, Chiu, Dình thế nào đã, chưa phải đến lúc ta mất hết thời cơ.

Bị phỉ của Lồ Chúng Tính vây kín phía sau, Giàng Vạn Sùng liền vượt sông Nho Quế, sang Trung Quốc. Người ngựa thấm mệt, quần áo ướt sũng, Sùng cho ngựa đi lững thững bên bờ sông. Đói và mệt giày vò, rét cắt da, trong lòng buồn bã, chán nản.

Hình ảnh Mí Dính vừa chết cứ chập chờn, chập chờn trước mắt.

Đến gần một gốc cây, hắn dừng ngựa nghỉ, mắt hướng về phía Lũng Cú. Con sông Nho Quế trước mắt ngoằn ngoèo giữa hai thành đá xanh rì, dòng nước đỏ như máu lững lờ chảy.

Nhiều ý nghĩ quanh quẩn trong óc Sùng. Hắn nhìn con tuấn mã đang mệt mỏi, nhìn khẩu súng thân thiết bao năm bên mình. “Ta đâu có phải là tên bất tài, hèn nhát? Bao nhiêu năm lăn lộn, chinh chiến, ta đã chịu khuất phục trước đứa nào đâu? Ta thua ư, có phải trời bắt ta? Không! Khi ta vươn lên, do bàn tay sức lực ta chứ có trời đất nào? Do số mệnh là gì, ta không biết, tại sao nếu số mệnh đã định, sao hồi 56 ta không bị chết, khi âm mưu nổi lên cùng với vụ Nậm Trịnh? Ta hết thời ư? Phải rồi, do ta hết thời rồi! Mà đã hết thời rồi thì có cố cũng không được.

Hay là ta đâm đầu xuống dòng sông Nho Quế này. Ta sinh ra bên nó, thì chết trong lòng nó. Còn gì nữa, nhà cửa rồi sẽ bị vợ con Mí Chú, Mí Sính, Thị Chúa phá tan tành thôi; Người Mèo ta thường trả thù ghê gớm. Nợ máu phải trả bằng máu, như ta đã trả thù Sính, Chú. Thằng con cả dũng mãnh của ta thì đã chết rồi. Thằng Mí Páo thì còn bé, còn thằng Mí De có trả thù cho ta được không? Còn gì nữa, chân tay ta tan tác rồi, đứa chạy, đứa hàng quân Cộng sản, đứa đánh lại ta. Ta chẳng còn mặt mũi nào nhìn thấy chúng. Cộng sản coi ta là phỉ, phỉ coi ta là kẻ phản bội, ôi, ta sống với ai?

Ta chỉ còn hy vọng ở Chí Song, Chí Ân, Chúng Dình. Chúng Dình còn sống, còn quân, thế nào cũng nổi lên. Làm thế nào để về được với Chúng Dình đây? Song, Ân khôn ngoan, thế nào cũng còn được Cộng sản tin dùng. Thế thì hy vọng của ta còn, phải cố gắng trả thù. Biết đâu ta lại chẳng sẽ quét được bọn Cộng sản đã đánh đuổi ta, giết được thằng Chúng Tính đã giết hại con trai ta?

Giữa lúc đó, một toán kỵ binh nhấp nhô tiến về phía hắn. Người nào người nấy quần áo ka-ki màu xanh, mũ lưỡi trai, khẩu súng vắt chéo trên lưng, băng đạn kín trước ngực. Sùng biết đó là Giải phóng quân Trung Quốc.

Nhìn những bóng người nhấp nhô trên lưng ngựa, đang tiến lại gần, người hắn nóng bừng, mệt mỏi tan đi, máu ham chiến rừng rực.

Có chết cũng chết trên lưng ngựa, hắn tự nhủ.

Đoàn người tiến lại gần, vừa tiến vừa chĩa súng về phía hắn.

Sùng biết họ đuổi theo bắt mình rồi, không thể lẩn tránh được nữa. Hắn nạp thêm đạn, nhảy lên ngựa, ẩn mình sau tảng đá, bình tĩnh chờ đoàn quân đến gần.

Còn cách đúng tầm, Sùng giương súng bắn một băng. Đoàn người cúi rạp xuống mình ngựa, lao đến. Sùng bắn một băng nữa rồi lên ngựa phi nước đại. Tiếng hét vang lên phía sau, một vài phát súng bắn chỉ thiên. Tiếng vó ngựa to dần to dần. Biết không thể chạy thoát, hắn chùng giây cương.

Năm con ngựa leo lên. Năm người chĩa súng về phía hắn. Một người hỏi bằng tiếng Quan hỏa:

- Người ở đâu đến?

Sùng chỉ tay về phía Lũng Cú.

- Đúng nó là phỉ rồi! - Một người reo lên.

Sùng im lặng.

Người ta giải hắn về biên giới, trao cho một đơn vị công an vũ trang.

Các chiến sĩ giải hắn từ biên giới về Phó Bảng.

Sau khi bị đám phỉ của Lồ Chúng Tính đánh tan, bộ hạ của Giàng Vạn Sùng là Giàng Dúng Cáng kéo phỉ lẻn về nhà Sùng, đưa đứa con thứ hai của Sùng là Giàng Mi De vào rừng, tìm cách trả thù.

Hàng ngày, chúng cho phỉ tỏa đi tìm tung tích của Giàng Vạn Sùng.

Ba hôm sau, biết công an sẽ giải Sùng về Phó Bảng, qua đường Lũng Cú, Cáng tập họp phỉ lại nói:

- Bọn Cộng sản sẽ dẫn chủ tướng qua đây, bây giờ ta phải cứu thoát khỏi bàn tay của chúng, để chủ tướng về khôi phục lực lượng, chỉ huy chúng ta. Ý các anh thế nào?

Cả bọn hoa tay múa chân, hét lên:

- Phải cứu chủ tướng, phải cứu!

Cáng phác họa kế hoạch:

- Bây giờ ta chia quân thành hai nhóm. Một nhóm phục kích bên đường. Khi nào bọn Cộng sản dẫn chủ tướng qua thì ta tấn công. Tất nhiên chúng phải chống cự lại. Chờ cho chúng bận đối phó với quân ta phục kích, thì nhóm thứ hai sẽ lao ngựa lên cướp chủ tướng phóng đi. Nhất định ta sẽ thành công. Bọn cộng sản chắc là sẽ không ngờ. Anh em cần phải mau lẹ.

Nói rồi, chúng chia quân phục ngang con đường từ Lũng Cú về Phó Bảng.

Nhưng chờ mãi, một ngày, hai ngày chẳng thấy đoàn dẫn giải đi qua. Ngày thứ ba, một tên do thám phi ngựa về báo:

- Bọn công an dẫn chủ tướng đi theo đường tắt về Phó Bảng rồi!

Giàng Mí De vò đầu uất ức:

- Thế là cha sẽ chết về tay chúng rồi, cha ơi!

[bodoibienphong]

19

Một tối mùa đông ở Hà Nội.

Mụ Síu lần hết chuỗi tràng hạt, gõ vài tiếng mõ kết thúc buổi tụng kinh thường lệ rồi lẹp kẹp lê dép sang phòng ông con rể.

Thấy mẹ vợ sang, Hoàng nhổm người lên khỏi mặt giường lò xo phủ chiếc chăn len, tựa vào chiếc gối dày, húng hắng:

- Tình hình Đồng Văn xấu lắm bà ạ. Những nơi nổi dậy bị dập, mỗi đứa tản về một nơi. Vừa qua thằng Hầu Vạn Quả, thằng Sùng bị bắt. Mưu đồ bí mật của ta sẽ bị lộ hết. Có lẽ tôi phải đích thân lên chỉ huy bọn chúng mới may ra cứu vãn được tình hình.

Mụ Síu nhón tay lấy một điếu “Đại tiền môn”, châm lửa hút, nhả khói, rồi thở dài thườn thượt:

- Tôi đã bảo mà, sểnh tay tôi ra một tí là hỏng hết mà. Trước kia, tôi chả khuyên ông là phải hết sức thận trọng, ở Hà Nội này hích ngầm chúng thôi! Ông lồng ngay về, họp họp hành hành, làm tóe loe ra, giờ đến nông nỗi này. Có Gia Cát sống lại cũng khó bề cứu nổi. Các ông cứ khinh con già này, cho là lú lẫn rồi mà!

Mụ giằn dỗi, oán trách ông con rể chí hiếu như vợ oán chồng, rồi lại thở dài thườn thượt:

- Giờ chỉ các ông chết cả nút. May cho tôi, ở hiền gặp lành, không dính dáng gì đến chuyện tầy đình này.

Hoàng trách người bạn tri kỷ, vị quân sư của mình:

- Từ xưa đến nay bà với tôi vốn sống chết có nhau, chung tình chung nghĩa, giờ tôi hoạn nạn, bà xa lánh được sao? Bà cũng nên bàn bạc, ban ý, tôi giờ đầu óc rối lên, không tỉnh táo sáng suốt như trước được nữa!

Mụ chép miệng:

- Ấy là nói thế thôi, đối với ông thì tôi vẫn “Nát xương tạc dạ còn ghi, dễ đem gan óc đền nghì trời xanh”. Tôi yên tâm sao được khi ông và con tôi hoạn nạn? Thế giờ ông định bàn chuyện gì?

- Bây giờ tôi lo thằng Sùng bị hỏi cung, tra tấn, nó sẽ khai hết mọi chuyện. Thằng Quả thì kệ mẹ nó. Nó có bị giết cũng chẳng tiếc làm gì. Nó mà khai thì ta chối phăng đi. Nhưng thằng Sùng, thằng Sùng thì phải cứu. Vì thế, tôi muốn báo cho thằng Song, thằng Ân, bằng giá nào cũng phải đấu tranh với bọn trên ấy gỡ tội cho thằng Sùng!

Mụ Síu lắc đầu:

- Nó chỉ huy phỉ, bị bắt rành rành mà ta còn cãi thì bằng vạch áo cho người xem lưng.

- Vẫn được. Hôm trước khi nó chưa bị bắt, thằng Song cho tôi biết là đã bày mưu cho nó giết bọn Dúng, Tính cơ mà? Lấy cớ đó có thể cãi được. Hơn nữa, thế ta mạnh, ở Trung ương có tôi, ở khu có thằng Song, ở tỉnh có thằng Ân. Mấy người hợp lại cãi, kêu van may ra ổn.

- Thế thì, ông cứ cho người về bàn với thằng Song!

- Khổ một nỗi giờ tôi không có người liên lạc. Mấy đứa liên lạc trước biến đâu mất, có đứa bị bắt, có đứa sợ, trốn, giờ lấy ai làm liên lạc? Tôi muốn hỏi bà điều đó, bà quen biết nhiều bọn người Kinh, bà tìm cho.

Mụ Síu ngẫm nghĩ một lúc, mặt mày tươi tỉnh hẳn lên:

- Con Hội được không?

Hoàng tiếc người vợ trẻ. Thấy Hoàng phân vân, Síu lên tiếng:

- Ông lại không muốn xa cô ta. Muốn làm đại sự mà ông cứ “xiêm y ràng buộc lấy nhau” thì làm sao được. Tôi không thể tìm người khác cho ông được đâu. Lớ ngớ lại vớ phải người của bọn cá thì hỏng hết. Ông quyết định đi!

Hoàng tĩnh trí lại, quả quyết:

- Tôi nghe lời bà!

Giữa lúc đó, Mỹ Thuận kéo tấm thân đẫy đà đi vào. Nét mặt thị đã già đi nhiều. Một lượt phấn dày trên mặt, đôi môi tô son nhạt. Thị hớt hải nói nhanh:

- Tôi đã đến gặp mấy bà có chồng là cán bộ trên khu dò hỏi. Tình hình tối tăm lắm.

Hoàng sẵng giọng:

- Tưởng bà có tin tức gì mới, chứ còn chuyện đó chúng tôi biết rồi!

Thuận tiu nguỷu, tức tối nhìn Hoàng.

Mụ Síu về phòng, cho gọi Hội lên giao việc.

Hội đang cho con ăn cơm

Từ ngày hòa bình đến giờ, được biết rõ về cuộc sống mới của số bạn bè cùng mình hầu hạ Hoàng ngày nào, Hội thấy thèm khát quá.

Cô Thịnh, người Hoa, bạn của Hội, trước ở Sà Phìn, sau khi trốn khỏi nhà, đã sung vào đơn vị Giải phóng quân. Giờ cô nghiễm nhiên trở thành chiến sĩ Giải phóng quân, học hành tiến bộ chẳng kém gì nam giới.

Cô Khánh, sau khi trốn về Hà Giang, đã được các chị ở tỉnh giúp đỡ, thành diễn viên đoàn văn công Tây Bắc. Sau đó, Khánh đã lấy chồng. Chồng Khánh là anh Quý. Quý trước kia cũng bỏ quê hương lên Hà Giang đi ở, sau đó làm liên lạc cho bộ đội, rồi chuyển sang công an ở tỉnh. Nghe nói, Khánh cũng chuyển từ đoàn văn công sang làm công an.

Người mà Hội lo lắng, cố dò hỏi nhất là Sinh Páo. Hội mừng nghe phong thanh Páo đi bộ đội. Sau hòa bình, Páo chuyên tiễu phỉ ở Tây Bắc.

Nhiều lần, Hội muốn thoát khỏi cảnh tù túng, tôi đòi trong gia đình này. Biết tâm trạng của Hội, mụ Síu lại thẽ thọt khuyên bảo:

- Con phải biết rằng, chồng con là vua của người Mèo, vua của đất Đồng Văn, bọn người nghèo không ưa gì cụ, bọn Cộng sản càng ghét. Có kẻ luôn luôn tìm cách triệt đường sinh sống của cụ, của con. Nhưng thế của cụ mạnh, cụ là đại biểu Quốc hội, chúng không dám làm gì cụ cả. Còn con, nếu con xa cụ, thoát khỏi gia đình cụ, không ai bênh vực thì người ta sẽ đấu con. Mẹ biết cô Bích thường hay thì thụt, kích con thế này thế khác, vu oan cho cụ Hoàng là địa chủ, là có tội với Chính phủ, kéo con theo nó, để nó mối lái cho những thằng đầu trộm đuôi cướp, cho bọn Sở Khanh.

Nghe mẹ nuôi nói thế, Hội sợ. Mụ Síu ngọt nhạt:

- Với lại, con ra đi, cụ Hoàng bực, đuổi hai đứa con con đi, ai nuôi dạy chúng nó? Làm bà, làm mẹ ai chả muốn con cái sung sướng? Mẹ cũng thế, mẹ coi chúng nó như cháu ruột, mẹ chẳng đành lòng khi nhìn con và các cháu khổ, bơ vơ - Mụ lấy khăn tay thấm nước mắt rồi tiếp:

- Những buổi họp hành, những buổi bàn bạc của cụ, con đừng dại mồm nói ra. Cụ có sao rồi cả nhà, nhất là con con sống ra sao đây!

Hội càng thấy lo sợ. Thôi được, mặc kệ thiên hạ, mặc chuyện Hoàng và Chính phủ, nổi loạn, đánh nhau, âm mưu này khác. Hội mặc kệ, dây vào rồi làm khổ con. Hội chỉ biết yên ổn làm ăn, nuôi con thôi.

[bodoibienphong]

Nhưng rồi, trái với những dự tính của Hội, từ hôm nổi phỉ đến giờ, mẹ nuôi và chồng đe nẹt, sai bảo Hội đủ thứ, thỉnh thoảng bực bội gì, Síu, Hoàng, Thuận cứ giận cá chém thớt, chửi bới, đánh đập Hội. Và hôm nay gọi Hội lên chắc lại có chuyện gì đây?

Mụ Síu ngồi trên sập, vẫy tay bảo Hội ngồi bên rồi nói khẽ:

- Lâu nay tình hình Đồng Văn không biết thế nào, nhà cửa ra sao, mẹ và cụ Hoàng lo lắm. Ở đây hết tiền tiêu pha. Đấy con xem, quần áo bọn trẻ rách hết cả rồi, ăn uống kham khổ rồi. Bây giờ cụ Hoàng định nhờ người tin cẩn về Đồng Văn, nhưng mẹ thấy chưa nhờ được ai. Nhờ Chí Song ư? Thằng này gian tham lắm, chỉ nơi chôn cất tiền nong cho nó, rồi nó cuỗm hết, chẳng xí cho mẹ con ta chút nào đâu, nhờ nó khác nào gửi trứng cho ác. Chí Ân cũng cùng một giuộc với thằng Song cả. Cụ Hoàng bận việc của Quốc hội, không về được rồi, chị Thuận con về thì rồi người ta nghi ngờ này nọ. Mẹ thì tuổi già sức yếu, đi đứng làm sao. Chỉ còn có con. Con nhanh nhẹn, thông thuộc đường đất, mẹ định cho con về, con thấy thế nào?

Hội biết rằng mụ Síu đã nói thì phải làm, trong mọi việc mụ cắt đặt như viên tướng. Mụ hỏi thế thôi, chứ không nhận rồi mụ cũng bắt làm, mà lúc đó thì lôi thôi, mụ xé xác ra. Biết không thể chối cãi được, Hội nhận lời về Đồng Văn.

Mụ Síu khen con hiếu thảo, bạo dạn rồi dặn:

- Con về nhớ lấy số thuốc phiện và vàng mẹ chôn ở chỗ này - Síu vẽ vẽ trên bàn - Nên đề phòng thằng Song, thằng Chủ. Thằng Chủ độ này bất trị, chắc nó thù hằn gì với cụ Hoàng nên nghe nói, nó tố cụ ghê lắm. Đừng cho biết, chúng đào hết.

Nhớ nghe ngóng tình hình Đồng Văn xem thế nào. Kẻ nào độc miệng vu oan giá họa cho cụ Hoàng thì về nói với mẹ!

Mãi hôm lên đường, mụ Síu mới đưa hai bức thư cho Hội rồi dặn nhỏ:

- Con đưa bức thư này cho thằng Song, còn bức này cho Mã Học Văn. Nhớ đưa tận tay, đừng cho ai biết, đừng gửi qua ai cả. Con phải bỏ vào nơi thật kín trong người, đừng cho bọn cán bộ nhìn thấy.

Hội chưa hiểu, hỏi:

- Thư gì mà bí mật thế hở mẹ?

- Thư đòi nợ chúng đấy. Chuyện tiền bạc, lộ ra công an biết tịch thu hết sạch. Mà thiên hạ chê cười.

Hội lên Phó Bảng hôm trước, hôm sau gặp Phạm Minh Đăng.

Người cán bộ vùng xuôi này đã trở thành người quen biết và gần gũi với Hội. Cũng là người xa quê hương lên vùng xa xôi hai người dễ thông cảm với nhau. Có điều làm Hội mến người cán bộ là chỉ có anh thông cảm hết hoàn cảnh khổ cực, cuộc đời oan trái của Hội. Từ trước, Hội vẫn bị mọi người xung quanh khinh bỉ, xa lánh. Những người nghèo thì cho Hội là vợ vua nên sợ hãi và căm thù. Những người Kinh lên đây cho Hội là ham giàu sang phú quý. Những người đàn bà đứng đắn thì cho Hội là đĩ thõa, tham vàng phụ ngãi. Vợ chồng Song, Ân coi khinh Hội ra mặt, cho chị trước sau cũng là kẻ tôi đòi, chẳng bao giờ nói năng với Hội được một lời tử tế, bình đẳng. Nhất là từ ngày Hội có con trai, người thừa kế gia tài của Hoàng, họ lại càng ghen ghét. Họ biết rằng, nếu không có Hội, không có thằng Thất, cái gia tài kếch xù kia sẽ về tay Song, và Ân sẽ được bấu xíu một phần. Hội có con trai, nguồn hy vọng của họ bị dập tắt, nỗi oán ghét của họ bùng lên. Lúc ngấm ngầm, khi trắng trợn họ mỉa mai Hội. Hễ khi nào thấy Hội đi với con, họ lại xì xạo nhưng cốt để cho Hội nghe thấy: “Có phải hạt máu của ông Hoàng đâu, của thằng nảo thằng nào đấy chứ!”

Anh Đăng thì khác hẳn, có lẽ anh hiểu rõ tâm địa những người trong gia đình Hoàng nên thông cảm với Hội. Anh hiểu thấu nỗi uất ức, lo sợ của chị khi có con trai.

Mấy hôm sau, Đăng dẫn một cán bộ gặp Hội, giới thiệu:

- Đây là anh Nghĩa, ở khu lên công tác. Anh rất cần sự giúp đỡ của chị.

Hội chưa hiểu, thành thật hỏi:

- Tôi giúp được anh điều gì? Tôi có biết gì đâu?

Nghĩa mỉm cười thân mật:

- Chị có thể giúp nhiều cho chúng tôi! Có những việc chỉ chị giúp được thôi!

Những ngày sau, Nghĩa thường xuyên gặp Hội. Qua những buổi chuyện trò với Nghĩa, chị biết rằng, cũng như anh Đăng, Nghĩa thông cảm với chị. Rộng hơn nữa, qua những điều Nghĩa nói, chị còn thấy cách mạng hiểu chị, tin cẩn và muốn giải thoát cho chị sống hạnh phúc, tự do và bình đẳng, không bị áp bức và khinh rẻ. Nghĩa cho biết, những bà con ở quê hương chị cũng muốn như thế.

Hội muốn nói một điều để cảm ơn anh nhưng không biết nói thế nào, Hội vẫn chưa biết các anh định nhờ mình điều gì.

Nghĩa nói:

- Chắc chị biết đấy, vừa qua có một số kẻ xấu ở đây đã nổi loạn chống lại Chính phủ. Chị có thể giúp Cách mạng, giúp chúng tôi tìm ra những kẻ đó, đem lại đời sống yên vui cho người nghèo khổ ở đây. Chị có thể giúp chúng tôi bằng cách cho chúng tôi biết, những ai thường hội họp với cụ Hoàng? Bàn những việc gì?

Hội kể lại những điều mình biết.

- Cụ Hoàng có gửi gì cho những người trên này không?

- Có, có thư cụ Síu gửi ông Văn, ông Song.

- Chị có thể cho chúng tôi mượn bức thư đó được không? Chúng tôi sẽ trả lại ngay cho chị.

Hội thành thật:

- Thư gửi Song thì còn, nhưng thư gửi ông Văn thì tôi gửi rồi.

[bodoibienphong]

Mã Học Văn và Mã Chính Lâm đang ngồi trên tràng kỷ, tranh cãi về thời cuộc.

Từ khi nổi phỉ đến giờ, khi nào cũng thế, hai cha con gặp nhau chẳng bao giờ nói được câu chuyện vui vẻ. Đụng đến vấn đề gì là mỗi người ở một cực. Văn dùng quyền làm cha mắng át đi. Lâm im lặng. Mỗi khi gặp cha, Lâm có cảm giác nặng nề như hòn đá tảng đè lên ngực. Vì là máu mủ cha con, vì tình thế mới, Văn không thể giết con nhưng Văn muốn người ta điều quách con đi một nơi nào xa, để Văn chỉ huy bọn phỉ dễ hơn. Nếu như bọn Song, Ân tìm cách làm mất uy tín của Lâm để Chính phủ thải hồi, không tin dùng Lâm nữa thì Văn càng mừng. Nhưng những điều đó chưa xảy ra, Lâm vẫn là huyện đội trưởng, chỉ huy dân quân phối hợp với bộ đội, công an tiễu phỉ.

Mỗi khi một tên phỉ nào bị bắt, Văn lại tìm cách đánh tháo; còn những người Văn tìm cách che giấu thì Lâm lại đi lùng bắt.

Từ chuyện Văn giấu ba nữ đặc vụ: Hầu Sử Chứ, Hồ Tòng Sử, Sần Sử Phán đến chuyện thu súng, từ chuyện mở Cổng Trời đến chuyện Hầu Vạn Quả… và hôm nay, hai cha con lại tranh luận về Giàng Vạn Sùng.

Hai người bắt đầu thì Chí Song, Chí Ân cùng Mã Chính Minh đến.

Không khí càng trở nên căng thẳng. Mỗi người đều sắp sẵn lý lẽ của mình.

Lần này, Chí Song tìm tài liệu, chứng cứ tỉ mỉ. Đó là sở trường của Song. Lịch sử của Đồng Văn, những con người ở Đồng Văn, hắn thuộc như cháo chảy nhất là Giàng Vạn Sùng, người chú rể của hắn. Trong khi đó, đối phương của hắn, Mã Chính Lâm, bị động và thuộc làm sao hết những chuyện xung quanh cuộc đời Sùng bằng hắn?

Đã thế, Chí Song lại khôn ngoan, hắn không muốn ra mặt tranh cãi với Lâm, hắn “nhường lời” cho Ân, vì Ân là anh vợ Lâm. Lâm và Văn đều phải nể vì.
Hỗ trợ cho những lời tấn công của Song, Ân, Mã Học Văn có tiếng nói quan trọng, đây là điều làm Lâm e ngại nhất.

Sau vài tuần rượu thay nước, với tư cách là một cán bộ cao cấp phụ trách vùng cao. Ân trang trọng tuyên bố:

- Huyện đội các anh giữ Giàng Vạn Sùng và nộp cho công an, tòa án xét xử, tôi cho đó là hành động lầm lẫn đáng tiếc. Theo như những người hiểu biết cuộc đời Sùng thì hắn ta là một người có nhiều công lao với người Mèo, với Lũng Cú nói riêng và Đồng Văn nói chung. Các anh biết đấy, năm 1945, Vàng Chú Sâu, bố Vàng Mí Sính, câu kết với quân Tàu trắng từ Quảng Tây vào chiếm Lũng Cú, Sùng đã chỉ huy thanh niên Mèo đánh lại, chém đầu Sâu, bêu giữa chợ. Thế bảo ông ta không có công bảo vệ Tổ quốc là gì?

Hiểu biết chuyện này khá tường tận, Lâm ôn tồn:

- Không phải như thế, Sùng giết ông Sâu để chiếm đất của ông chứ không phải đánh đuổi quân Tàu trắng. Anh cứ hỏi bà con khắp Lũng Cú xem có đúng không?

Ân cười mát:

- “Bà con” là ai? Hay là những người căm Sùng. Vả lại, có biết, cũng chẳng dám nói sự thật.

Thôi, chuyện ấy, anh không biết thì thôi - Ân cao giọng - thế tôi hỏi anh, Thằng Mí Sính quyến rũ, thông dâm với Thào Thị Chúa, hai đứa vu cho Sùng nổi phỉ chứ có phải Sùng nổi thật đâu? Có đúng không? Chính anh sai Sùng về đánh bọn Dúng, Tính, có đúng không? Sùng giết Dúng cơ mà!

Mã Chính Lâm lắc đầu:

- Không phải. Chính vì Sùng nổi phỉ, Chúa, Sính báo công an, Sùng giết Sính để trả thù. Khi tôi sai Sùng về đánh bọn Dúng, Tính, tức là tôi đã biết Sùng nổi phỉ rồi, đây là cho Sùng lập công chuộc tội thôi, vì bọn Tính không chịu hàng. Sùng giết Dúng là để bịt đầu mối, sợ Dúng khai hết âm mưu của Sùng chứ không phải giết vì cách mạng.

Thấy Ân bí, Song lên tiếng cứu vãn:

- Đó là anh suy luận thế thôi, để rồi chúng tôi trình lên trên, có văn bản rõ ràng.

Văn quát tướng lên mắng Lâm:

- Mày bị bôi đỏ từ đầu đến chân, từ ngoài vào trong rồi! Mày không còn biết tình nghĩa máu mủ là gì nữa, cút khỏi nhà này, cút!

Lâm đau đớn, không nói gì, lẳng lặng lên ngựa về Phó Bảng.

Mã Chính Minh ngồi như phỗng, không biết nói sao, một bên là cha, một bên là em, cha có quyền còn em có lý, bênh bên nào? Lâm đi rồi, Văn mới vào buồng mang bức thư của Hoàng ra. Văn trịnh trọng nói:

- Lão quan vừa mới gửi thư cho tôi.

Xin mời các vị đọc và bàn xem nên thực hiện lời chỉ giáo của cụ như thế nào.

Chí Song cầm lấy thư xem qua rồi đưa cho Minh đọc.

Hà Nội 15-3-1960

Mon Sieur Mã Học Văn.

Nay tôi có mấy nhời thăm sức khỏe của anh và cả nhà, đều được mạnh khỏe cả thì tôi mừng. Còn về phần tôi ở dưới này cũng bình thường thôi.

Sau tôi có mấy nhời nói cho anh rõ. Chúng ta từ trước đến nay rất thân tình. Tôi đi còn có anh ở nhà, hai nhà cũng như một.

Còn về công việc thì, nếu mà thằng nào không theo thì anh cứ cho nó biết tay mình mới được, không thì đứa nào cũng nghĩ chúng mình không dám làm việc gì cả. Tôi xin nhắc lại, anh cứ xem đứa nào cần thiết cứ thịt nó cho tôi và sau đó việc gì có tôi, chả sợ đứa nào nữa. Bọn chúng nó không phải là người.

Khi anh làm việc thì phải hết sức cẩn thận.

Còn đứa nào phản lại, không tin vào chúng mình nữa thì mình cũng thịt, đúng rồi, không sợ.

Anh bảo Chiu và anh em, có cái gì cứ bàn bạc với anh và viết thư cho tôi biết.

Kính thơ

HOÀNG CHÍ TRUNG

Minh vừa đọc xong, Văn nói luôn:

- Đấy các anh xem, thư cụ dặn chúng ta thật rõ ràng. Cụ dặn phải kiên quyết, thằng nào tích cực làm tay sai cho Cộng sản, thằng nào nghi mình thì phải thịt nó đi. Cụ nhắc ta hai lần phải kiên quyết. Chắc trong thư gửi ông Song cụ dặn cụ thể từng việc hơn còn đây dặn tinh thần chung, phải kiên quyết. Cụ còn dặn chúng ta, khi làm việc với bọn Cộng sản phải cẩn thận, khéo léo. Vì đối với chúng, trong tình trạng này, ta cẩn thận bao nhiêu cũng chưa đủ.

- Cuối cùng cụ dặn phải trấn áp bọn trong hàng ngũ ta mà phản bội.

Các anh thấy thế nào?

Chí Song gật gù:

- Đúng, trong thư cho tôi, ông tôi dặn về việc chú Sùng. Phải bảo vệ chú và việc làm mất tác dụng của ông Quả đối với bọn đỏ.

Ân lên tiếng:

- Trong thư, ông có nhắc đến ông Mí Chiu, chắc có chuyện gì quan trọng cần bàn với ông Chiu chăng?

Mã Học Văn mỉm cười:

- Phải, trước khi đi cụ có nhắc riêng tôi rằng, cần phải nhắc nhở Chiu mạnh tay dùng món tiền xứng đáng khi cần thiết. Chắc cụ nhắc ta chuyện đó đây.

Cuộc họp đến chiều mới kết thúc. Song, Ân lên ngựa ra về.

Về đến ngôi “nhà trắng”, Song lục tìm tài liệu, cố ôn trí nhớ, gặp những người già sống ở Lũng Cú, viết luôn một bản tường trình về Giàng Vạn Sùng, cố thanh minh cho Sùng. Để cứu vãn tình hình, Song gửi ngay bản đó lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, mong xét lại vụ Sùng. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cử một đoàn cán bộ của Khu, Tỉnh, Huyện bao gồm các ngành: ủy ban, viện kiểm sát, tòa án, công an xuống ngay Lũng Cú điều tra về vụ này, Đoàn kiểm tra làm việc ngày đêm, với thái độ khách quan để có kết luận chính xác, sự thật về Sùng.

Song và phe cánh, cũng như Mã Chính Lâm, nhân dân và công an, theo dõi từng giờ từng phút, chờ câu trả lời xác thực.

Mã Chính Lâm bực bội nói với anh Đăng:

- Sự việc hiển nhiên như ban ngày, thế mà chúng còn cãi. Vô lý!

Anh Đăng cười:

- Còn có nhiều chuyện vô lý hơn nhiều. Thôi được, cứ phải làm cho hai năm rõ mười. Chúng mới hết xoay ta.

Còn Song huênh hoang với mọi người:

- Được rồi, để xem chân lý thuộc về ai? Tôi bênh gì ông Sùng, nhưng phải khách quan. Làm người cán bộ cách mạng phải khách quan, phải biết nói sự thật!

[bodoibienphong]

20

Anh Thảo ngồi trước bàn. Xung quanh là Phạm Minh Đăng, Hoàng Trọng Kim, Vũ Đức Lạc và Trần Tấn Nghĩa - “Tứ hổ bình Bắc” của mình.

Anh quay sang Lạc:

- Chuyện tìm Tưởng Vô Thức của cậu đến đâu rồi?

Nghe hỏi đến chuyện Tưởng Vô Thức, Lạc chột dạ, mặt đỏ lên. Biết nói thế nào, chả lẽ giấu? Lạc kể, giọng buồn buồn:

- Về Cắn Tỷ tôi được biết Tưởng Vô Thức đổi tên là Vàng Phìn. (Người ta thường gọi là Lão Vàng), Giàng Nàn Hồ, rồi làm thư lại cho Vàng Chỉn Cáo. Tôi bắt Giàng Nàn Hồ. Qua hỏi cung, và cho người nhận diện thì té ra không phải là Thức. Tôi trở về Bát Đại Sơn tìm kiếm. Có một người Hán ở Vân Nam sang, dạy chữ Hán cho con cái bọn Thổ ty. Bà con thường gọi là Lão giáo sư, và cũng chẳng ai biết tên thật hắn là gì. Lão có một cô con gái duy nhất, khá xinh gả cho một người Mèo ở trong thôn tên là Giàng Sín Hồ. Hai vợ chồng Sín Hồ ăn ở với nhau hòa thuận nhưng không sinh được con. Lão giáo sư ở với vợ chồng con gái. Khi còn dạy học, kiếm được tiền cung phụng cho con, lão được con quý mến, trọng vọng. Nhưng đến khi về già, không dạy được nữa, phải nhờ con cơm cháo, thuốc thang, hắn bị con rể rất ghét. Sín Hồ muốn đuổi lão ra khỏi nhà. Người vợ không nghe. Một hôm, Sín Hồ mắng rồi giết luôn bố vợ, cho xác vào quẩy tấu, địu ra chân núi chôn, trồng cây lanh lên trên để xóa dấu vết.

Nghe chuyện, tôi tìm ngay đến nhà Sín Hồ, đoán rằng Lão giáo sư là Tưởng Vô Thức. Nếu đích thực hắn là Thức thì ta bớt đi mối lo, không còn phải truy tìm nữa.

Tôi tìm đến nhà Sín Hồ, định hỏi han ngọn ngành, thì nghe một chuyện rất đau lòng.

Sau khi bố bị giết, không chịu đựng nổi, người con gái đã phát điên và chết. Sín Hồ bỏ sang bản khác. Tôi có ra tận mộ Lão giáo sư xem xét, trên mộ cây lanh mọc tốt um.

Tôi sang bản bên tìm đến chỗ ở mới của Sín Hồ. Đến nơi tôi được bà con xung quanh cho biết, sau khi vợ chết, Sín Hồ sống cô độc, ân hận với lương tâm, đã tự sát.

Thế là tắc. Từ hôm đó đến giờ, tôi cố tìm các nguồn tin khác, nhưng tên Tưởng Vô Thức vẫn bặt vô âm tín. Giờ thì tôi đành chịu bó tay.

Anh Thảo an ủi:

- Trong cuộc đấu tranh với bọn phản động, khi kinh nghiệm chưa dày, thất bại như thế là thường. Thua keo này ta bày keo khác. Cậu sẽ cùng với Nghĩa, Kim đi bắt Vàng Chúng Dình!

Lạc thở phào nhẹ nhõm.

Đến lượt Phạm Minh Đăng báo cáo. Đăng kể:

- Sau khi tổ chức họp dân, phát động quần chúng, tôi được bà con cho biết tên Giàng Chú Hầu theo phỉ, có nhiều tội ác, biết tung tích Vàng Chúng Dình và bọn tướng phỉ. Tôi và tiểu đội công an vũ trang đi tìm mãi, hàng tháng liền không thấy nó đâu. Mãi sau, dân bản cho biết có một cụ người Mèo tên là Giàng Mí Mỉ biết Hầu. Tôi tìm đến cụ Mỉ hỏi han, trò chuyện. Cụ cho biết nó trốn trong rừng sâu, không về bản. Giờ làm thế nào đây? Tôi hỏi cụ: “Cụ có thể rủ nó về được không?” Cụ đắn đo: “Rủ được nhưng bắt hụt thì sau này nó sẽ giết tôi!”. Tôi giải thích để cụ yên tâm. Cụ cho biết, nó chuyên làm nghề thầy cúng. Tôi liền mua một con gà trắng. Vào rừng, nói là bị ốm cần làm lễ tẩy ma, cụ mời Hầu về cúng. Tin cụ, Hầu theo về nhà.

Tối hôm ấy, tôi và hai chiến sĩ công an vũ trang phục ở quanh nhà cụ. Hầu mặc quần áo thầy cúng, nhập ma, nhảy nhót, giậm chân, bắt quyết gọi ma. Chúng tôi từ từ khép chặt vòng vây. Nhưng một chiến sĩ công an vũ trang vố ý chạm phải chuồng gà. Nghe tiếng động, Hầu cứ để nguyên cả quần áo thầy cúng lao ra cửa, chạy vào rừng. Không thể bắt sống rồi, chúng tôi nhớ lời cụ, nếu không giết thì nó sẽ trả thù cụ. Thế là chúng tôi đành nổ súng. Hắn ngã gục xuống dưới một gốc cây. Tiếc quá.

- Thôi thế cũng được - Anh Thảo an ủi Đăng rồi quay sang Nghĩa - Cậu cho biết tội trạng của Sùng Mí Chiu để ta quyết định đã nên bắt hay chưa?

Nghĩa trình bày:

- Theo lời khai của Hầu Vạn Quả, Giàng Vạn Sùng và những tên khác, Chiu cùng Dình tổ chức “Phản cộng ủy viên hội”. Hắn tham gia cuộc họp bàn với Hoàng, được phân công phụ trách kinh tế trong cuộc nổi loạn này. Cái nguy hiểm của hắn hiện nay là vẫn ở trong vùng của ta, tung tiền mua chuộc cán bộ để bao che cho nó; mua chuộc bọn đã về hàng để không khai báo gì; mua chuộc quần chúng để họ im lặng. Hắn cho rằng tiền bạc có thể mua được tất cả. Một vài cán bộ ta lên tiễu phỉ bị mắc vào cạm bẫy, đến nhà hắn nhờ mua hộ len, tam thất… ăn uống, rượu chè, vô tình để lộ kế hoạch tấn công. Hắn có thể biết được kế hoạch bắt Dình của ta, vì vậy phải bắt hắn sớm ngày nào hay ngày ấy. Các chiến sĩ đã sẵn sàng. Xin ý kiến anh.

- Việc này xin giao cho cậu Đăng. Cậu ở đây lâu, nắm được nó hơn.

Đăng nhận lời, vui vì có dịp chuộc “tội” không bắt sống được Hầu.

Về huyện, anh cùng với hai chiến sĩ Bùi Sửu và Nguyễn Văn Tọa bàn bạc kế hoạch bắt Chiu. Các anh thấy phải có một cơ sở người Hoa giúp thì mới bắt được hắn. Các anh nghĩ ngay đến Quáng Sền. Sáng hôm sau, Quáng Sền vào nhà Chiu.

- Ông còn bản lề cửa bán không?

Mí Chiu trả lời:

- Còn, ông ạ!

Hai người đang mà cả thì Đăng đi vào. Chiu vồn vã:

- Mời ông xơi nước!

Chiu bước vào buồng. Sợ Chiu trốn, Đăng ra hiệu, Sền nói ngay:

- Ông cần khiêng bộ bản lề, tôi cùng khiêng với ông!

Vừa nói Sền vừa theo Chiu vào buồng. Chiu không lấy bản lề, mà lấy phích nước ra mời khách.

Đăng ra cửa, gãi đầu ra hiệu cho Sửu và Tọa đang ngồi ở hàng phở chờ mật hiệu của Đăng.

Chiu mang phích ra thì Tọa, Sửu vào. Linh cảm thấy như có biến, hắn gượng cười:

- Mời các ông xơi nước. Các ông cần mua hàng Trung Quốc, tôi xin sẵn sàng giúp các ông.

Câu nói này của hắn trở thành nhạt nhẽo. Đăng nghiêm túc mặt tuyên bố:

- Ông bị bắt. Ông nghe lệnh đây!

Đăng đọc xong lệnh, Sửu, Tọa bắt luôn. Thấy thế, vợ Chiu chạy vào buồng, giấu bọc tiền rồi ra ôm mặt nức nở, khóc than.

Nhưng lúc này, chả ai buồn nghe lời than vãn của kẻ xưa nay chỉ biết có tiền, chẳng nghĩ đến tình nghĩa với ai.

Sau khi cho người giải Chiu về trại giam, Phạm Minh Đăng, Trần Tấn Nghĩa, Hoàng Trọng Kim, Vũ Đức Lạc về các địa bàn chuẩn bị tìm hang ổ của Dình.