T

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 16.2.1964. trận chiến đấu của máy bay T-28 (số hiệu 963, do Nguyễn Văn Ba và Lê Tiến Phước điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân vận tải 919 Quân chủng phòng không - không quân, đánh máy bay chở biệt kích (loại C-123) QĐ Sài Gòn trên vùng trời Tây Bắc. 1 giờ 7 phút, máy bay ta cất cánh từ sân bay Gia Lâm. được SCH và rađa mặt đất dẫn đường, bí mật tiếp cận mục tiêu, bám sát và thực hành công kích. Bằng 2 loạt đạn bắn rơi máy bay địch, diệt toàn bộ toán biệt kích và tổ lái. Chiến công đầu của bộ đội không quân VN ở mặt trận trên không, góp phần ngăn chặn hoạt động của địch dùng máy bay đưa biệt kích phá hoại miền Bắc trong KCCM.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 3.4.1965, trân chiến đấu của biên đội máy bay MiG-17 (4 chiếc, do Phạm Ngọc Lan, Phan Văn Túc, Hồ Văn Quỳ, Trần Minh Phương điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 921 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân), đánh máy bay Mĩ tại khu vực cầu Hàm Rồng (Thanh Hóa). 9 giờ 48 phút, biên đội cất cánh từ sân bay Nội Bải, được SCH và rađa dẫn đường, sau 20 phút tiếp cận mục tiêu, chuyển sang công kích. Bằng cách đánh cơ động, táo bạo, bất ngờ, kết hợp giữa yểm trỢ và tiến công, cùng với lực lượng phòng không mặt đất cản phá nhiều tốp máy bay địch vào đánh phá cáu Hàm Rồng, bắn rơi 2 máy bay F-8U, bảo vệ an toàn mục tiêu và lực lượng ta. Trận đầu đánh thắng của bộ đội không quân nhân dân VN, mở ra mặt trận trên không chống chiến tranh phá hoại'của Mĩ ở miền Bắc VN.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUẢN 20.9.1965, trận chiến đấu của biên đội máy bay MiG-17 (4 chiếc, do Phạm Ngọc Lan, Nguyễn Nhật Chiêu, Trần Văn Trì, Nguyễn Ngọc Độ điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 923 (Sư đoàn 371, Quân chùng phòng không - không quân) phối hợp với lực lượng phòng không mặt đất, đánh máy bay Mĩ (khoảng 20 chiếc) tại vùng trời Nhã Nam (t. Bắc Giang). Biên đội cất cánh từ sân bay Kép, được SCH và rađa dẫn đường, nhanh chóng phát hiện mục tiêu và triển khai đội hình, tập trung đánh máy bay tiêm kích của địch. Bằng cách đánh chủ động, bám sát, tận dụng cơ hội đón đầu bắn rơi tại chỗ 1 máy bay F-4, làm rối loạn đội hình địch, tạo điều kiện cho lực lượng tên lửa và pháo phòng không đánh máy bay cường kích, bắn rơi 1 máy bay AD-4 và 1 máy bay A-4E. Trận tác chiến hiệp đồng đầu tiên của bộ đội không quân với lực lượng phòng không mặt đất, mở ra khả năng phối hợp chiến đấu giữa các LLVTND VN đánh thắng chiến tranh phá hoại của Mĩ.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 3.2.1966. trận chiến đấu ban đêm của máy bay MiG-17 (do Lâm Văn Lích điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 921 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân) tại vùng trời Chợ Bến (t. Hòa Bình). Máy bay ta cất cánh từ sân bay Nội Bài, được SCH và rađa mặt đất dẫn đường, kịp thời phát hiện mục tiêu và thực hành công kích chính xác, bắn rơi 2 máy bay AD-6 của Mĩ. Trận đánh đêm đầu tiên thắng lợi, mở ra khả năng tác chiến mới của bộ đội không quân VN chống chiến tranh phá hoại của không quân Mĩ.

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 4.3.1966. trận chiến đấu của 2 trung đoàn không quân tiêm kích 921 và 923 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân) đánh máy bay Mĩ tại vùng trời các tỉnh Quảng Ninh, Yên Bái. 14 giờ, máy bay MiG-21 của Trung đoàn 921 (do Nguyễn Hồng Nhị điều khiển) cất cánh từ sân bay Nội Bài, được SCH và rađa mặt đất dẫn đường, sau 19 phút phát hiện mục tiêu ở độ cao 18km, bằng 2 quả tên lửa không đối không bắn rơi tại chỗ 1 máy bay trinh sát không người lái tại Quảng Ninh. 15 giờ 42 phút, biên đội máy bay MiG-17 của Trung đoàn 923 (4 chiếc, do Phan Thành Chung, Ngô Đức Mai, Trần Minh Phương, Nguyễn Thế Hôn điểu khiến) lần đầu xuất kích, bắn rơi 1 máy bay F-4 tại Yên Bái. Trận đầu máy bay MiG-21 sử dụng tên lửa không đối không bắn rơi máy bay trinh sát không người lái của địch ở tầng cao, đánh dấu bước trưởng thành của không quân nhân dân VN trong chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của Mĩ; ngày truyền thống đánh thắng trận đầu của Trung đoàn 923.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 8.3.1966, trận chiến đấu  của biên đội máy bay An-2 (2 chiếc, do Phan Như Cẩn và Đào Hữu Ngoan lái chính) thuộc Trung đoàn khống quân vận tải 919 Quân chủng phòng không - không quân đánh 2 tàu biệt kích QĐ Sài Gòn tại vùng biển Sầm Sơn (t. Thanh Hóa). Đêm 8.3 biên đội cất cánh từ sân bay Gia Lâm, được SCH và rađa dẫn đường bí mật bay thấp, tiếp cận khu vực tác chiến, lợi dụng ánh trăng phát hiện mục tiêu, tiến hành 2 đợt công kích bằng rôckét, bắn chìm 1 tàu địch. Trận đầu bộ đội không quân vận tải VN tiêu diệt tàu địch, mở ra khả năng sử dụng không quân đánh các mục tiêu mặt đất và trên biển trong KCCM.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 7.7.1966, trận chiến đấu của biên đội máy bay MiG-21 (2 chiếc, do Nguyễn Nhật Chiêu và Trần Ngọc Xíu điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 921 (Sư đoàn 371, Quân chúng phòng không - không quân) tại vùng trời sân bay Nội Bài (t. Vĩnh Phúc). Thực hiện phương án tác chiến đã định, biên đội cất cánh vào khu chờ, được SCH và rađa mặt đất dẫn đường, phát hiện mục tiêu, bí mật đón lõng đường bay, bất ngờ công kích tốp máy bay F-105 của không quân Mĩ vào đánh phá t. Thái Nguyên. Bằng cách đánh nhanh, rút nhanh, chóp thời cơ phóng tên lửa chính xác, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay địch. Trận đầu máy bay MiG-21 sử dụng tên lửa không đối không bắn rơi máy bay có người lái của Mĩ, bước đầu rút được kinh nghiệm về cách đánh của máy bay MiG-21.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 19.7.1966, trận chiến đấu của biên đội máy bay MiG-17 (2 chiếc, do Nguyễn Biên và Võ Văn Mẫn điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 923 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không- không quân) phối hợp với lực lượng phòng không mặt đất, đánh trả đợt tiến công của 12 máy bay F-105 của Mĩ tại vùng trời sân bay Nội Bài (t. Vĩnh Phúc). 14 giò 50 phút, biên đội cất cánh từ sân bay Nội Bài, nhanh chóng phát hiện mục tiêu và triển khai đội hình chiến đấu. Bằng cách đánh hiệp đồng, kết hợp chặt chẽ cảnh giới và tiến công, khéo léo cơ động luồn tránh tên lửa, thực hiện thay đổi tâm lượn vòng, ghìm kiéo địch xuống thấp, bất ngờ tạo thế công kích, bắn rơi 2 máy bay F-105, đồng thời tạo điều kiện cho lực lượng phòng không bắn rơi thêm 1 chiếc. Trận đánh đạt hiệu quả cao, bước đầu hình thành cách đánh “thay đổi tâm lượn vòng”, làm thất bại ý đồ săn lùng máy bay MiG của địch.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 30.4.1967. trận chiến đấu của 2 biên đội máy bay MiG-21 thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 921 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân) tại vùng trời Thanh Sơn (t. Phú Thọ). Chiều 30.4 phát hiện đội hình lớn máy bay F-105 của Mĩ vào đánh phá, trung đoàn cho một biên đội (2 chiếc, do Nguyễn Ngọc Độ và Nguyễn Văn Cốc điều khiển) xuất kích, dùng cách đánh thọc sâu và chiến thuật “số 2 đồng thời công kích”, bắn rơi tại chỗ 2 máy bay địch; sau đó tiếp tục đưa biên đội thứ hai (2 chiếc, do Lê Trọng Huyên và Vũ Ngọc Đỉnh điều khiển) đánh lực lượng tìm cứu phi công, bắn rơi 2 chiếc. Thắng lợi của trận đánh góp phần khẳng định hiệu quả chiến thuật “số 2 đồng thời công kích” và khả năng chiến đấu của máy bay MiG-21 trong tác chiến với máy bay hiện đại của Mĩ.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 23.8.1967. trận chiến đấu hiệp đồng của biên đội máy bay MiG-21 (2 chiếc, do Nguyễn Nhật Chiêu, Nguyễn Văn Cốc điều khiển) và biên đội máy bay MiG-17 (4 chiếc, do Cao Thanh Tịnh, Lê Văn Phong, Nguyễn Văn Thọ, Lê Hổng Điệp điều khiển), thuộc các trung đoàn không quân tiêm kích 921 và 923 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân) phối hợp với lực lượng phòng không mặt đất đánh máy bay Mĩ tại vùng trời các tỉnh Tuyên Quang, Phú Thọ. 14 giờ 58 phút, máy bay ta cất cánh từ các sân bay Nội Bài, Kép, được SCH và rađa dẫn đường, sau hơn 10 phút phát hiện máy bay địch. Bằng cách đánh hiệp đồng, kết hợp chặt chẽ giữa yểm trợ, cảnh giới với tiến công, xử lí tốt các tình huống và chọn thời cơ nổ súng chính xác, bắn rơi 4 máy bay (2 F-4 và 2 F-105). Trận đánh đạt hiệu quả cao, mở ra khả năng mới về tác chiến hiệp đồng giữa các loại máy bay và giữa không quân với các lực lượng phòng không, góp phần ngăn chặn đợt đánh phá lớn của địch vào thủ đô Hà Nội.

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 18.11.1967, trận chiến đấu của biên đội máy bay MiG-21 (2 chiếc, do Phạm Thanh Ngân, Nguyễn Văn Cốc điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 921 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không -  không quân) phối hợp với Đại đội rađa 43 và Trung đoàn tên lửa phòng không 274, đánh tốp máy bay F-105 (4 chiếc) của không quân Mĩ tại khu vực Thanh Sơn - Hạ Hòa (t. Phú Thọ). 7 giờ 48 phút, biên đội cất cánh từ sân bay Nội Bài, sau 9 phút chuyển sang đội hình tiến công, áp dụng chiến thuật “đánh nhanh, thọc sâu” và “số 2 đồng thời công kích”, bí mật bám sát máy bay địch, chọn thời cơ nổ súng chính xác, bằng 3 quả tên lửa không đối không bắn rơi tại chỗ 2 máy bay F-105. Trận đánh đạt hiệu quả cao do vận dụng chiến thuật và xử lí tốt các tình huống trên không, hiệp đồng chiến đấu chặt chẽ.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 19.11.1967. trận chiến đấu của biên đội máy bay MiG-21 (2 chiếc, do Vũ Ngọc Đỉnh và Nguyễn Đăng Kính điểu khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 921 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân), đánh máy bay gây nhiễu điện tứ EB-66 của Mĩ tại vùng trời Lang Chánh - Hồi Xuân (thuộc các huyện Ngọc Lạc, Bá Thước, t. Thanh Hóa). 7 giờ 13 phút, biên đội cất cánh từ sân bay Nội Bài, được SCH và rađa mặt đất dẫn đường, thực hiện bay thấp để tránh địch phát hiện, sau đó tăng độ cao, bí mật tiếp cận mục tiêu. Bằng cách đánh hiệp đồng, kết hợp chặt chẽ cơ động cảnh giới và tiến công, với 2 quả tên lửa không đối không bắn rơi 1 máy bay EB-66. Trận đầu bộ đội không quân VN bắn rơi mấy bay gây nhiễu điện tử hiện đại của Mĩ, tạo điều kiện cho các đơn vị phòng không trong khu vực tác chiến thắng lợi.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 17.12.1967, trận chiến đấu hiệp đồng của biên đội máy bay MiG-21 (3 chiếc, do Vũ Ngọc Đỉnh, Nguyễn Đăng Kính, Nguyễn Hồng Nhị điều khiển) và biên đội máy bay MiG-17 (4 chiếc do Lưu Huy Chao, Nguyễn Hồng Thái, Bùi Văn Sưu, Lê Hải điều khiển) thuộc các trung đoàn không quân tiêm kích 921 và 923 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân) tại vùng trời t. Phú Thọ, cản phá đội hình 32 máy bay Mĩ vào đánh phá Hà Nội. Thực hiện phương án tác chiến, biên đội máy bay MiG-21 tập trung ngăn chặn máy bay cường kích của địch, bắn rơi 3 chiếc F-105; đồng thời biên đội máy bay MiG-17 tổ chức chận đánh máy bay tiêm kích, bắn rơi 2 chiếc F-4. Trận đánh được tổ chức và phối hợp tốt, cách đánh phù hợp với từng đối tượng, đạt hiệu quả cao, làm thất bại đợt tiến công lớn của địch vào Hà Nội.

        TRẬN CHIẾN ĐẨU KHÔNG QUÂN 12.1.1968 nh TRẬN PA THÍ (12.1.1968)

        TRẬN CHIÊN ĐẤU KHÔNG QUÂN 20.11.1971, trận chiến đấu của máy bay MiG-21 (do Vũ Đình Rạng điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 921 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân) đánh máy bay B-52 của không quân Mĩ tại vùng trời t. Sầm Nưa (Lào). 20 giờ 30 phút, máy bay ta cất cánh từ sân bay Anh Sơn (Nghệ An), được SCH và rađa mặt đất dẫn đường, bí mật tiếp cận khu vực tác chiến. Sau khi phát hiện mục tiêu, ở độ cao 10km máy bay ta tăng tốc vượt qua lực lượng bảo vệ của địch, sử dụng 2 quả tên lửa bắn bị thương 1 máy bay B-52. Trận đầu bộ đội không quân VN thể nghiệm cách đánh máy bay B-52, đồng thời khẳng định máy bay MiG-21 có thể bắn rơi máy bay B-52 của Mĩ.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 19.4.1972, trận chiến đấu của biên đội máy bay MiG-17 (2 chiếc, do Lê Xuân Dỵ và Nguyền Văn Bảy điều khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 923 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân) đánh tàu chiến Mĩ tại vùng biển Quảng Bình. 16 giờ 5 phút, biên đội cất cánh từ sân bay dã chiến Khe Gát, được SCH và rađa mặt đất dẫn đường, bí mật bay thấp nhanh chóng tiếp cặn mục tiêu và tiến hành công kích; sau 17 phút chiến đấu, với 4 quả bom (loại 250kg) phá hỏng 2 tàu địch. Lần đầu tiên ta sử dụng  máy bay tiêm kích mang bom đánh mục tiêu trên biển thắng lợi trong KCCM, tạo điều kiện phát triển lực lượng không quân tiêm kích - bom của không quân nhân dân VN.

        TRẬN CHIẾN ĐÂU KHÔNG QUÂN 10.5.1972. trận chiến đấu của 2 biên đội máy bay MiG-19 thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 925, Quân chủng phòng không - khống quân phối hợp với lực lượng phòng không và rađa mặt đất, đánh 3 tốp máy bay F-4 của không quân Mĩ tại khu vực sân bay Yên Bái. Nắm chắc âm mưu và thủ đoạn hoạt động của địch, 9 giờ 44 phút Biên đội 2 (4 máy bay, do Phạm Ngọc Tâm, Phạm Hồng Sơn, Nguyễn Văn Phúc, Lê Đức Oánh điểu khiển) cất cánh; 10 giờ 3 phút Biên đội 1 (4 máy bay, do Hoàng Cao Bống, Phạm Cao Hà, Nguyễn Văn Cường, Lê Văn Tương điều khiển) lên phối hợp. Bằng cách đánh hiệp đồng, tích cực bám sát tiến công, sau 30 phút chiến đấu bắn rơi 2 máy bay F-4, cản phá đợt tập kích của địch, bảo vệ an toàn mục tiêu. Trận đánh khẳng định máy bay MiG-19 có đủ khả nâng đánh thắng máy bay hiện đại của Mĩ, đồng thời để lại nhiều bài học về công tác tổ chức chỉ huy, chuẩn bị chiến đấu và làm chủ kĩ thuật của đơn vị.

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 27.6.1972, trận chiến đấu của 2 biên đội máy bay MiG-21 (4 chiếc, do Nguyễn Đức Soát, Ngô Duy Thư, Phạm Phú Thái, Bùi Thanh Liêm điều khiển) thuộc các trung đoàn không quân tiêm kích 921 và 927 (Sư đoàn 371, Quân chúng phòng không - không quân), đánh máy bay Mĩ tìm cứu phi công bị ta bắn rơi, tại vùng trời các tỉnh Sơn La, Hòa Bình. 11 giờ 49 phút máy bay ta cất cánh từ các sân bay Nội Bài, Yên Bái, hình thành hai mũi bí mật tiếp cận mục tiêu theo phương án tác chiến đã định. Bằng cách đánh hiệp đồng và phương pháp đồng thời công kích, chọn thời cơ và mục tiêu tiến công chính xác, với 6 quả tên lửa không đối không bắn rơi tại chỗ 4 máy bay F-4 của địch. Trận đánh đạt hiệu quả cao, các phi công đều lập công xuất sắc, thể hiện tinh thần và trình độ tác chiến hiệp đồng của bộ đội không quân VN đánh thắng máy bay hiện đại của Mĩ.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 9.10.1972 nh TRẬN BUỒN LOỌNG (9.10.1972)

        TRẬN CHIẾN ĐẤU KHÔNG QUÂN 28.12.1972, trận chiến đấu của máy bay MiG-21 (do Vũ Xuân Thiều điểu khiển) thuộc Trung đoàn không quân tiêm kích 921 (Sư đoàn 371, Quân chủng phòng không - không quân) đánh máy bay B-52 của Mĩ tại vùng tròi Sơn La. 21 giờ 41 phút, máy bay ta cất cánh từ sân bay Cẩm Thủy (Thanh Hóa), được SCH và rađa mặt đất dẫn đường, bí mật vòng phía sau đội hình địch, bất ngờ vượt qua lực lượng bảo vệ, tiếp cận mục tiêu, bằng 2 quá tên lửa không đối không bắn rơi tại chỗ 1 máy bay. B-52. Do cự li quá gần, máy bay không kịp thoát li, Vũ Xuân Thiều hi sinh. Trận đánh thể hiện tinh thần kiên quyết tiến công, sẵn sàng hi sinh để giành thắng lợi của bộ đội không quân VN.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU pháo binh, trận chiến đấu do khẩu đội, phân đội, binh đội, binh đoàn pháo binh tiến hành bằng một đến nhiều lần bắn đồng thời hay lần lượt vào một hoặc nhiều mục tiêu. Theo tính chất, mối quan hệ giữa các đơn vị binh chủng, có: TCĐ hiệp đồng binh chủng và TCĐ độc lập của pháo binh. TCĐpb độc lập có các phương pháp tác chiến chính là tập kích và phục kích. Các phương pháp tác chiến của đơn vị binh chủng hợp thành mà pháo binh chi viện hay phối thuộc cũng là các phương pháp tác chiến của trận chiến đấu hiệp đồng binh chủng của pháo binh.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU phòng không, trận chiến đấu do các binh đoàn, binh đội, phân đội phòng không (có thể hiệp đồng với không quân tiêm kích theo mục tiêu, địa điểm, thời gian) tiến hành nhằm tiêu diệt địch trên không, bảo vệ mục tiêu và khu vực mục tiêu được giao. Có TCĐpk độc lập, do những đơn vị thuộc một binh chủng, một loại lực lượng (tên lửa, pháo, súng máy phòng không) tiến hành hoặc TCĐpk hiệp đồng do các đơn vị thuộc các binh chủng (lực lượng) khác nhau tiến hành. TCĐpk thường diễn ra ở một khu vực, một thời gian ngắn và có thể là một phần của trận đánh lớn (đợt tác chiến hoặc chiến dịch) phòng không.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 21.12.1946. trận chiến đấu của Trung đội Pháo đài Láng thuộc Đại đội pháo binh Thủ Đô tại Mặt trận Hà Nội trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến. 10 giờ ngày 21.12 trung đội sử dụng pháo phòng không 75mm thu dược của Nhật, bàng phương pháp ngắm trực tiếp qua gờ nòng, bắn rơi 1 máy bay trinh sát Pote (chiếc máy bay Pháp đầu tiên bị bắn rơi ở Hà Nội trong KCCP). Trận đánh góp phần cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân và dân cả nước, được bộ trưởng BQP Võ Nguyên Giáp gửi điện khen.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 5.3.1952, trận chiến đấu của Đại đội 612 (đại đội pháo phòng không đầu tiên của QĐND VN) tại trận địa bảo vệ cầu Tà Lùng (xóm Phục Hòa, h. Quảng Uyên, nay là thị trán Tà Lùng. h. Phục Hòa, t. Cao Bằng) trên QL 3, giáp biên giới VN - TQ. 9 giờ 30 phút, bằng 36 viên đạn pháo phòng không 37mm và 40 viên đạn súng máy phòng không 12,7mm, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay trinh sát F-8F của Pháp. Trận thắng đầu tiên của bộ đội pháo phòng không VN. Kinh nghiệm trận đánh được vận dụng có hiệu quả trong tác chiến phòng không chiến dịch Điện Biên Phủ (13.3-7.5.1954).

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 2.7.1961, trận cơ động phục kích của Tiểu đoàn súng máy phòng không 24 (Quân khu 3) đánh máy bay chở lực lượng biệt kích QĐ Sài Gòn xâm nhập miền Bắc, tại khu vực nông trường Rạng Đông (h. Kim Sơn, t. Ninh Bình). 1 giờ 30 phút bằng phương pháp ngắm trực tiếp, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay C-47, diệt và bắt sống toàn bộ nhóm biệt kích (diệt 7, bắt sống 3). Trận đầu tiên bắn rơi máy bay chở biệt kích trên miền Bắc trong KCCM. Kinh nghiệm trận đánh được các lực lượng phòng không VN vận dụng đánh máy bay địch thả biệt kích những năm 1961-63.

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 5.8.1964, trận chiến đấu của bộ đội phòng không hiệp đồng cùng bộ đội hải quân, dân quân tự vệ và nhân dân các tỉnh Quảng Bình, Nghệ An, Thanh Hóa, Quảng Ninh chống lại cuộc hành quân Mũi tên xuyên (5.8.1964) của Mĩ. Trận đánh diễn ra từ 12 giờ 25 phút đến 17 giờ tại các khu vực Vinh - Bến Thủy (Nghệ An), cảng Gianh (Quảng Bình), Lạch Trường (Thanh Hóa), Hòn Gai - Bãi Cháy (Quảng Ninh). Với tinh thần cảnh giác cao, tổ chức hiệp đồng chặt chẽ, quân và dân ta kịp thời đánh trả các đợt tập kích của 64 lần chiếc máy bay Mĩ cất cánh từ các tàu sân bay Conxtêlâysân và Taicơnđơrôgơ thuộc Hạm đội 7. Kết quả bắn rơi 8 máy bay và bắn bị thương 1 chiếc khác; lần đầu tiên bắt sống phi công Mĩ (trung úy Anvaret, tại Hòn Gai - Bãi Cháy). Kinh nghiệm trận đầu đánh thắng không quân Mĩ được vận dụng có hiệu quả trong tổ chức lực lượng phòng không ba thứ quân chống chiến tranh phá hoại của Mĩ trên miền Bắc VN.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 18.11.1964, trận chiến đấu của Tiểu đoàn pháo phòng không 14 (Sư đoàn 325, Quân khu 4) làm nhiệm vụ chiến đấu cơ động bảo vệ tuyến vận tải chiến lược ở Cha Lo (h. Tuyên Hóa, nay thuộc h. Minh Hóa, t. Quáng Bình). Tiểu đoàn hiệp đồng cùng với quân và dân địa phương đánh trả 18 lần chiếc máy bay Mĩ từ 10 giờ đến 16 giờ, bắn rơi 3 chiếc. Khẩu hiệu “Nhằm thẳng quân thù mà bắn” của Nguyễn Viết Xuân trong trận này được phát động thành phong trào thi đua bắn rơi máy bay Mĩ trong những năm chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân của Mĩ ở miền Bắc VN (xt Tiểu đoàn Nguyễn Viết Xuân).

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 15.3.1965. trận chiến đấu của trung đội dân quân xã Diễn Hùng (h. Diễn Châu, t. Nghệ An), dùng súng bộ binh bắn rơi 1 máy bay A-4D bay thấp ban đêm, là chiếc máy bay Mĩ đầu tiên bị lực lượng dân quân tự vệ miền Bắc bắn rơi. Kinh nghiệm trận đánh được các lực lượng phòng không vận dụng, mở đầu phong trào dùng súng bộ binh bắn máy bay bay thấp trong KCCM.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 24-27.7.1965 nh TRẬN SUỐI HAI (24-27.7.1965)

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 20.7.1966. trận cơ động phục kích của Tiểu đoàn tên lửa phòng không 72 (Trung đoàn 285) đánh máy bay trinh sát và gây nhiễu điện tử của Mĩ tại trận địa Vô Tranh (t. Thái Nguyên). 8 giờ 10 phút tiểu đoàn phóng 2 quả tên lửa, bám sát bằng tay, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay EB-66, diệt toàn bộ kíp lái (chiếc máy bay trinh sát và gây nhiễu điện tử đầu tiên bị bộ đội tên lửa phòng không VN bắn rơi tại chỗ). Kinh nghiệm trận đánh được các đơn vị tên lửa phòng không vận dụng đánh các loại máy bay gây nhiễu tích cực.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 14.10.1966. trận chiến đấu của Đại đội súng máy phòng không 119 thuộc Binh trạm 11 (Cục vận tải, TCHQ, đánh máy bay Mĩ bảo vệ tuyến giao thông đường 7, khu vực Mường Xén - Nậm Cắn (h. Kì Sơn, t. Nghệ An). Kết quả bắn rơi 1 máy bay F-105 (chiếc máy bay Mĩ thứ 1.500 bị quân dán miền Bắc bắn rơi). Kinh nghiệm tổ chức lực lượng phòng không chốt giữ trọng điểm kết hợp cơ động bảo vệ giao thông của Đại đội 119 được các đơn vị phòng không vận dụng có hiệu quả chống chiến tranh phá hoại của Mĩ.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 4.11.1966, trận chiến đấu của Tiểu đoàn tên lửa phòng không 61 (Trung đoàn 236, Sư đoàn 361, Quân chủng phòng không - không quân), đánh máy bay Mĩ tại trận địa thị trấn Văn Điển (h. Thanh Tri, tp Hà Nội). 15 giờ 17 phút tiểu đoàn phóng 1 quả tên lửa bám sát mục tiêu bằng tay, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay trinh sát RF-101 bay cơ động ở độ cao 700m. Trận đầu bộ đội tên lửa phòng không VN bắn rơi máy bay Mĩ bay thấp (dưới 1km). Kinh nghiệm trận đánh được các đơn vị tên lửa phòng không vận dụng có hiệu quả trong đánh máy bay Mĩ bay thấp.

        TRẬN CHIẾN ĐÂU PHÒNG KHÔNG 5.6.1967, trận chiến đấu của 5 đại đội thuộc Trung đoàn pháo phòng không 228 (Sư đoàn 365) bảo vệ cẩu Hàm Rồng (Thanh Hóa) trên QL 1. Bằng một loạt hỏa lực tập trung, thời điểm chính xác. bắn rơi tại chỗ 1 máy bay trinh sát F-8E, là chiếc máy bay Mĩ thứ 2.000 bị bắn rơi trên miền Bắc.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 16.6.1967, trận chiến đấu của trung đội nữ dân quân xã Hoa Lộc (h. Hậu Lộc, t. Thanh Hóa), đánh máy bay Mĩ tại trận địa phòng không bảo vệ khu vực Cầu De và bên Phà Thắm. 13 giờ 30 phút một tốp máy bay A-4D lợi dụng cửa sông Lạch Trường, bay thấp vào đánh phá mục tiêu. Trung đội kịp thời nổ súng, bằng 27 viên đạn súng máy phòng không 12,7mm, bắn rơi 1 chiếc. Trận đầu tiên đơn vị nữ dân quân bắn rơi máy bay Mĩ trên miền Bắc VN.

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHỔNG 12.8.1967, trận chiến đấu của Tiểu đoàn tên lửa phòng không 63 (Trung đoàn 236, Sư đoàn 361) đánh máy bay Mĩ tại trận địa Chèm (Từ Liêm, Hà Nội). 16 giờ 3 phút tiểu đoàn phóng 1 quả đạn, bám sát mục tiêu bằng tay, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay trinh sát RF- 4C mang nhiễu tạp rãnh mục tiêu (loại QRC-160). Lần đầu bộ đội tên lửa phòng không VN đánh thắng thủ đoạn chiến thuật gây nhiễu trong đội hình QRC-160 của không quân Mĩ bằng phương pháp "ba điểm”, được các đơn vị tên lửa phòng không vận dụng có hiệu quả trong KCCM.

        TRẬN CHIÊN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 17.9.1967, trận cơ động phục kích của Tiểu đoàn tên lửa phòng không 84 (Trung đoàn 238, Sư đoàn 367), đánh máy bay B-52 của Mĩ tại khu vực nông trường Quyết Thắng (đặc khu Vĩnh Linh, nay là h. Vĩnh Linh, t. Quảng Trị). 17 giờ 3 phút tiểu đoàn phóng 2 quả đạn tên lửa, bám sát mục tiêu bằng tay, bắn rơi 1 máy bay B-52 ở độ cao 11km (chiếc B-52 đầu tiên bị bộ đội tên lửa phòng không VN bắn rơi). Kinh nghiệm trận đánh là cơ sở hình thành cách đánh B-52 và được các đơn vị tên lửa phòng không nghiên cứu, vận dụng có hiệu quả trong KCCM.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 17.10.1967, trận chiến đấu của Tiểu đoàn pháo phòng không 18 hiệp đồng cùng quân và dân Bắc Ninh đánh trả đợt tập kích của 24 lần chiếc máy bay Mĩ, bảo vệ cầu Đáp Cầu (nay thuộc tx Bắc Ninh, t. Bắc Ninh) - đầu mối giao thông quan trọng trên QL 1 qua Sông Cầu. Trận đánh bắt đầu lúc 10 giờ 40 phút, saụ 2 phút chiến đấu bắn rơi 5 máy bay F-105D (có 3 chiếc rơi tại chỗ), bắt sống phi công. Kinh nghiệm chiến đấu đạt hiệu suất cao của cấp tiểu đoàn được các đơn vị phòng không vận dụng trong cách đánh máy bay bổ nhào.

        TRẬN CHIẾN ĐÂU PHÒNG KHÔNG 18.11.1967. trận chiến đấu của 3 trung đoàn tên lửa phòng không (236, 274 và 257) phối hợp với các lực lượng phòng không bảo vệ Hà Nội, đánh trả đợt tiến công đường không của 20 lần chiếc máy bay Mĩ mang nhiễu tạp rãnh mục tiêu trong đội hình (loại QRC-160A) vào đánh phá sân bay Nội Bài. Sau 4 phút chiến đấu (8 giờ 5 phút - 8 giờ 9 phút), bắn rơi 4 máy bay F-105D (3 chiếc rơi tại chỗ). Kinh nghiệm tác chiến tập trung hỏa lực nhiều trung đoàn tên lửa vào đội hình bay mật tập mang nhiễu tạp trên cùng một đường bay, được các đơn vị tên lửa phòng không VN vận dụng có hiệu quả khi bảo vệ các mục tiêu yếu địa và giao thông vận chuyển trong KCCM.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 19.11.1967, trận chiến đấu hiệp đồng binh chủng của các đơn vị thuộc Quân chủng phòng không - không quân phối hợp với quân và dân địa phương bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng và các vùng phụ cận. Trận đánh diễn ra từ 6 giờ 45 phút đến 16 giờ 8 phút, đánh trả 5 đợt tiến công của hàng trăm lượt chiếc máy bay chiến thuật không quân và hải quân Mĩ, bắn rơi 17 chiếc (gồm 5 kiểu loại: F- 4. F-105, A-4, RF-4C, EB-66), trong đó tên lửa phòng không bắn rơi 8, pháo phồng không bắn rơi 5, không quân tiêm kích bắn rơi 4 (trận đầu tiên không quân tiêm kích VN bắn rơi loại máy bay EB-66 trên miền Bắc). Trận đánh đạt hiệu quả cao, để lại nhiều kinh nghiệm về chỉ huy, hiệp đồng tác chiến giữa các lực lượng phòng không nhân dân VN chống chiến tranh phá hoại của Mĩ.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 17.10.1972, trận phục kích của trung đội dân quân xã Tiền Châu (h. Yên Lãng, t. Vĩnh Phú, nay thuộc tx Phúc Yên, t. Vĩnh Phúc) hiệp đồng cùng các lực lượng phòng không trong khu vực đánh máy bay Mĩ bay thấp ban đêm. Thực hiện đón lõng đường bay, chớp thời cơ nổ súng chính xác, 0 giờ 5 phút, bằng 50 viên đạn súng bộ binh, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay F-111A (là chiếc F-111A đầu tiên bị lực lượng dân quân tự vệ miền Bắc bắn rơi tại chỗ và chiếc máy bay Mĩ thứ 4.000 bị bắn rơi trên miền Bắc). Kinh nghiệm trận đánh được các lực lượng phòng không vận dụng đánh máy bay bay thấp ban đêm, đặc biệt trong chiến dịch phòng không Hà Nội - Hải Phòng (18-29.12.1972).

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 22.11.1972, trận chiến đấu của 2 tiểu đoàn (43 và 44) thuộc Trung đoàn tên lửa phòng không 263 (Sư đoàn 361) đánh máy bay B-52 của Mĩ tại trận địa Bảo Nham và Nghi Lâm (Nghệ An). Tập trung hỏa lực, bám sát dải nhiễu và chọn thời cơ bắn chính xác, trong 4 phút (21 giờ 44 phút - 21 giờ 48 phút) phóng 4 quả tên lửa, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay B-52. Kết quả trận đánh khẳng định bộ đội tên lửa phòng không VN có thể bắn rơi tại chỗ máy bay B-52. Kinh nghiệm trận chiến đấu được hoàn chỉnh thành tài liệu “Cách đánh B-52”, phổ biến đến các đơn vị tên lửa phòng không và được vận dụng có hiệu quả trong chiến dịch phòng không Hà Nội - Hải Phòng (18-29.12.1972), bộ đội tên lửa phòng không), đánh trả các đợt tiến công của máy bay Mĩ, mở đầu chiến dịch phòng không Hà Nội - Hải Phòng (18-29.12.1972). Từ 19 giờ 40 phút ngày 18.12 đến 4 giờ 39 phút ngày 19.12, Sư đoàn phòng không 361 phối hợp với không quân và lực lượng phòng không bảo vệ Hà Nội liên tiếp đánh trả 3 đợt tiến công của 90 lần chiếc máy bay B-52 và 135 lần chiếc máy bay chiến thuật không quân Mĩ, bắn rơi 3 máy bay B-52 (2 chiếc rơi tại chỗ) và 2 máy bay F-4. Cùng lúc tại Hải Phòng, Sư đoàn phòng không 363 và quân dân địa phương đánh trả các đợt tiến công của 28 lần chiếc máy bay chiến thuật hải quân Mĩ, bắn rơi 1 máy bay A-7. Kinh nghiệm trận đầu bắn rơi tại chỗ máy bay B-52 ở Hà Nội được các lực lượng phòng không (đặc biệt là bộ đội tên lửa phòng không) vận dụng và phát huy hiệu quà trong 12 ngày đêm tiến hành chiến dịch, đánh bại cuộc tập kích chiến lược quy mô lớn của không quân Mĩ (xt chiến dịch LainơbêchcơII, 18-29.12.1972).

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 18.12.1972. trận chiến đấu của quân và dân Hà Nội, Hải Phòng (nòng cốt là bộ đội tên lửa phòng không), đánh trả các đợt tiến công của máy bay Mĩ, mở đầu chiến dịch phòng không Hà Nội - Hải Phòng (18-29.12.1972). Từ 19 giờ 40 phút ngày 18.12 đến 4 giờ 39 phút ngày 19.12, Sư đoàn phòng không 361 phối hợp với không quân và lực lượng phòng không bảo vệ Hà Nội liên tiếp đánh trả 3 đợt tiến công của 90 lần chiếc máy bay B-52 và 135 lần chiếc máy bay chiến thuật không quân Mĩ, bắn rơi 3 máy bay B-52 (2 chiếc rơi tại chỗ) và 2 máy bay F-4. Cùng lúc tại Hải Phòng, Sư đoàn phòng không 363 và quân dân địa phương đánh trả các đợt tiến công của 28 lần chiếc máy bay chiến thuật hải quân Mĩ, bắn rơi 1 máy bay A-7. Kinh nghiệm trận đầu bắn rơi tại chỗ máy bay B-52 ở Hà Nội được các lực lượng phòng không (đặc biệt là bộ đội tên lửa phòng không) vận dụng và phát huy hiệu quà trong 12 ngày đêm tiến hành chiến dịch, đánh bại cuộc tập kích chiến lược quy mô lớn của không quân Mĩ (xt chiến dịch LainơbêchcơII, 18-29.12.1972).

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 21.12.1972, trận chiến đấu của Tiểu đoàn tên lửa phòng không 57 (Trung đoàn 261, Sư đoàn 361) phối hợp với quân và dân Hà Nội, đánh trả các đợt đánh phá chủ yếu bằng máy bay B-52 của Mĩ trong chiến dịch phòng không Hà Nội - Hải Phòng (18- 29.12.1972). Tại trận địa Đại Đồng, có rađa K8-60 bổ trợ, trong 5 phút (5 giờ 9 phút - 5 giờ 14 phút), bằng 2 quả tên lửa, bắn rơi 2 máy bay B-52 (1 chiếc rơi tại chỗ) trong điều kiện nhiễu điện tử nặng. Là một trong những trận đánh đạt hiệu quả cao của bộ đội tên lửa phòng không VN, góp phần đánh bại cuộc tiến công đường không chiến lược 12.1972 của không quân Mĩ.

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 26.12.1972, trận chiến đấu của quân và dân Hà Nội, Hải Phòng, Thái Nguyên (nòng cốt là bộ đội tên lửa phòng không), đánh trả các đợt tiến công của 105 lần chiếc máy bay B-52 (Hà Nội 66 lần chiếc, Hải Phòng 21 lần chiếc, Thái Nguyên 18 lần chiếc) và 90 lần chiếc máy bay chiến thuật không quân Mĩ, trong đợt 2 chiến dịch phòng không 'Hà Nội - Hái Phòng (18- 29.12.1972). Bằng cách đánh tập trung nhiều tiểu đoàn vào cùng một đường bay, phối hợp chặt chẽ các lực lượng, phát hiện và cản phá thành công các thủ đoạn nghi binh, đánh phá, gây nhiễu dày đặc của địch, từ 21 giờ 49 phút đến 23 giờ 12 phút, bắn rơi 8 máy bay B-52 (Hà Nội 5, Hải Phòng 2, Thái Nguyên 1) và 9 máy bay chiến thuật. Là trận then chốt quyết định thắng lợi của chiến dịch, làm thất bại bước leo thang cao nhất trong chiến tranh phá hoại của Mĩ ở miền Bắc VN (x. chiến dịch Lainơbẽchcơ 11, 18-29.12.1972). Trong trận này máy bay B-52 của Mĩ ném bom hủy diệt khu phố Khâm Thiên ở Hà Nội.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG 30.4.1975, trận chiến đấu của Đại đội pháo phòng không 1 (Tiểu đoàn 119, Trung đoàn 234) trong đội hình binh chủng hợp thành, bảo vệ Sư đoàn bộ binh 10 (Quân đoàn 3) đánh chiếm BTTM QĐ Sài Gòn, trong chiến dịch Hồ Chí Minh (26-30.4.1975). Sáng 30.4 đơn vị vừa hành quân cơ động, vừa tác chiến, bám sát bộ binh, đánh địch cả trên không và trên mặt đất, lúc 10 giờ 30 phút bắn rơi tại chỗ 1 máy bay trinh sát L-19, là chiếc máy bay cuối cùng của địch bị bắn rơi trong KCCM, góp phần cùng các lực lượng tham gia chiến dịch giải phóng Sài Gòn.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG CẦU GIẼ (6.10.1972), trận chiến đấu của cụm phòng không bảo vệ Cầu Giẽ trên QL 1 (h. Phú Xuyên, t. Hà Tây). Lực lượng gồm 3 đại đội pháo phòng không 37mm (2 đại đội của Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn Ngô Quyền, 1 đại đội huyện Phú Xuyên), 3 trung đội súng máy phòng không 12,7mm và các tổ súng bộ binh của dân quân du kích địa phương. Dựa vào hệ thống công sự, trận địa liên hoàn cách cầu 300-500m, bố trí hỏa lực nhiều tầng, nhiều hướng, kết hợp biện pháp nghi binh lừa địch bằng các trận địa và cầu giả, từ 11 giờ 27 phút đến 11 giờ 34 phút, các lực lượng bảo vệ cầu đã phối hợp đánh trả 4 đợt đánh phá của không quân Mĩ, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay F-4H, bảo vệ an toàn mục tiêu.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG CON RIÊNG nh TRẬN ĐIỂM CAO 500 (14.5.1967)

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG CỒN ĐEN, trận phục kích của Trung đội dân quân xã Kim Đài (h. Kim Sơn, t. Ninh Bình), đánh máy bay Mĩ bay thấp tại Cồn Đen (cồn cát ở ngã ba Sông Đáy và Sông Vạc, nam xã Kim Đài 12km). Nắm chắc quy luật hoạt động của máy bay Mĩ, ta bí mật bất ngờ, đón lõng chính xác, 9 giờ 45 phút bằng 31 viên đạn súng máy phòng không 12,7mm bắn rơi tại chỗ 1 máy bay F-4H. Kinh nghiệm cơ động, phục kích, xây dựng trận địa trên bãi sình lầy ở Cồn Đen được các địa phương ven biển vận dụng khi tổ chức các trận địa bắn máy bay bay thấp trong KCCM.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG CỐNG LÂN (12.7.1972), trận chiến đấu của Đại đội 4 nữ dân quân huyện Tiền Hải đánh máy bay Mĩ, bảo vệ công trình thủy lợi Cống Lân (xã Đông Lâm, h. Tiền Hải, t. Thái Bình). 14 giờ 55 phút bằng 18 viên đạn pháo phòng không 37mm, đại đội bắn rơi tại chỗ 1 máy bay cường kích A-7, bảo vệ an toàn mục tiêu. Kinh nghiệm tố chức đơn vị nữ dân quân tập trung, vừa sản xuất vừa chiến đấu được nhiều địa phương vận dụng có hiệu quả trong phòng chống chiến tranh phá hoại của Mĩ ở miền Bắc.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG HOẰNG TRƯỜNG (14.10.1967), trận chiến đấu của Trung đội lão dân quân Hoằng Trường đánh máy bay Mĩ bay thấp tại trận địa phòng không xã Hoằng Trường (h. Hoằng Hóa, t. Thanh Hóa). Trận đánh diễn ra lúc 12 giờ ngày 14.10, bằng 92 viên đạn súng máy phòng không 12,7mm, bắn rơi 1 máy bay F-4H, là chiếc máy bay Mĩ đầu tiên bị đơn vị lão dân quân bắn rơi, đồng thời là chiếc máy bay Mĩ thứ 2.400 bị bắn rơi trên miền Bắc VN. Được chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG NGƯ THỦY (17.1.1973), trận chiến đấu của dân quân xã Ngư Thúy (h. Lệ Thủy, t. Quảng Bình), đánh máy bay Mĩ bay thấp tại trận địa phòng không xã Ngư Thủy. 13 giờ 20 phút bằng 150 viên đạn súng bộ binh, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay không người lái (loại 147J), là chiếc máy bay cuối cùng trong tổng số 4.181 máy bay Mĩ bị bắn rơi trên miền Bắc VN.

[Giangtvx]

        TRẬN CHIẾN ĐÂU PHÒNG KHÔNG NHÀ ĐÈN AVAN (7.7.1966), trận phục kích của Tiểu đội 10 (Đại đội 5, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 50 BTL Hải Phòng) đánh máy bay Mĩ bay thấp tại đảo Nhà đèn Avan ở cửa sông Nam Triệu (đông Hải Phòng 18km). Tiểu đội tổ chức trận địa cơ động, bí mật phục kích đón lõng chính xác đường bay, chớp thời cơ nổ súng lúc 9 giờ, bằng 27 viên đạn súng bộ binh bắn rơi tại chỗ 1 máy bay F-4H. Kinh nghiệm dùng lực lượng nhỏ, cơ động phục kích đón lõng được các đơn vị vận dụng trong đánh máy bay bay thấp ở vùng ven biển, địa hình trống trải.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG NINH GIANG (31.3.1968), trận chiến đấu của trung đội nữ dân quân tập trung xã Tráng Liệt (h. Bình Giang, t. Hải Dương), đánh máy bay Mĩ bay thấp ban đêm tại trận địa bảo vệ thị trấn Ninh Giang (t. Hải Dương). Trung đội bố trí trận địa ở bãi giáp Sông Luộc gần bên Đò Chanh (h. Quỳnh Phụ, t. Thái Bình), lúc 23 giờ 10 phút bằng 57 viên đạn súng máy phòng không 12,7mm, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay cường kích A-6A. Trận đánh thắng lợi đúng thời điểm Mĩ buộc phải tuyên bố ném bom hạn chế từ vĩ tuyến 20 trở vào, trong chiến tranh phá hoại Iần I (7.2.1965-1.11.1968).

        TRẬN CHIẾN ĐẤU PHÒNG KHÔNG NÚI CHÙA (8.7.1972), trận chiến đấu của trung đội dân quân xã Trần Phú (h. Chương Mĩ, t. Hà Tây), đánh máy bay Mĩ bay thấp tại trận địa phòng không khu vực Núi Chùa và cánh đồng thôn Kì Viên. 10 giờ 25 phút đơn vị tổ chức đón lõng chính xác đường bay, kịp thời nổ súng khi máy bay địch ném bom Hà Nội trở về, bằng 23 viên đạn súng bộ binh, bắn rơi tại chỗ 1 máy bay F-4. Kinh nghiệm trận đánh được nhiều địa phương vận dụng trong phong trào dùng súng bộ binh bắn máy bay Mĩ bay thấp.

        TRẬN CHIẾN ĐẤU trên biển, trận chiến đấu do các binh đoàn, binh đội hải quân độc lập hoặc hiệp đồng với các binh đoàn, binh đội, quân chúng,, binh chủng khác tiến hành trên biển nhằm tiêu diệt lực lượng đối phương hoặc gây tổn thất buộc đối phương phải từ bỏ ý định chiến đấu. TCĐtb được đặc trưng bởi tính kiên quyết, cơ động, bất ngờ cao, chuyển hóa tình hình rất nhanh và đột ngột, phương thức hoạt động đa dạng, sử dụng vũ khí tập trung, tác chiến điện tứ mạnh mẽ. TCĐtb gồm các giai đoạn: tìm và tiếp cận địch, triển khai chiến thuật, thực hiện các đòn đánh, công kích địch, đồng thời đánh trả các đòn đánh và công kích của địch; phát huy thắng lợi; củng cố và triển khai lại lực lượng làm nhiệm vụ tiếp theo. Có TCĐ tiến công và TCĐ phòng ngự trên biển.

        TRẬN CHỢ BỜ (29-30.1.1891), trận tiến công của khoảng 600 nghĩa quân Đốc Ngữ vào quân Pháp ở đồn Chợ Bờ (t. Hòa Bình). Kết hợp địch vận với tiến công QS, đém 29 rạng 30.1 nghĩa quân do Đốc Ngữ chỉ huy đã chiếm đồn Chợ Bờ, giết phó công sứ Rugiơni, thu 122 súng và 40.000 viên đạn. Do tác động của TCB, chiều 1.2.1891 một đội quân 24 binh sĩ người Việt trong QĐ Pháp, khi đi phục kích ở Chợ Bờ đã nổi dậy, giết 2 sĩ quan người Pháp rồi trở về với nghĩa quân. Trận đánh đạt hiệu quả cao, có tác dụng cổ vũ nhân dân vùng hạ lưu Sông Đà chống Pháp.

        TRẬN CHỢ ĐỔNG XUÂN (14.2.1947), trận phòng ngự của Tiểu đoàn 101 (Trung đoàn Thủ Đô) chặn đánh quân Pháp tại khu vực chợ Đồng Xuân (nay thuộc q. Hoàn Kiếm, tp Hà Nội), trong đợt tác chiến Hà Nội (19.12.1946-18.2.1947). Từ 5 giờ ngày 14.2 sau khi dùng máy bay, pháo binh liên tục ném bom, bắn phá, Pháp huy động 1 tiểu đoàn lê dương (khoảng 400 quân, 5 xe tăng) từ hướng đầu cầu Long Biên, phố Cửa Bắc và Cửa Đông tổ chức nhiều mũi tiến công chợ Đồng Xuân. Mặc dù lực lượng chênh lệch, vũ khí chủ yếu là mìn, lựu đạn, dao, mã tấu và một số súng bộ binh, các chiến sĩ Tiểu đoàn 101 (hơn 100 người) chiến đấu dũng cảm, đẩy lui nhiều đợt tiến công của địch trên các đường phố, sau đó xung phong đánh giáp lá cà với địch trong khu vực chợ. Trận đánh kéo dài đến quá trưa 14.2, quân Pháp chiếm được chợ và một phần phố Hàng Chiếu nhưng bị tổn thất lớn với gần 200 quân chết và bị thương. Là trận đánh lớn nhất ở Liên khu 1 trong thời kì đầu KCCP, để lại nhiều bài học kinh nghiệm về tác chiến phòng ngự trong thành phố, góp phần phá vỡ kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh của địch ở thủ đô Hà Nội.

        TRẬN CHÙA CAO (4-6.6.1951), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 88 (Đại đoàn 308) vào cứ điểm Chùa Cao (xã Khánh Cư, h. Yên Khánh, t. Ninh Bình), trong đợt 2 chiến dịch Quang Trung (28.5-20.6.1951). Cứ điểm có hệ thống công sự, vật cản vững chắc, do 1 đại đội Commăngđô (160 quân) của Pháp đóng giữ. Đêm 4.6 trung đoàn nổ súng tiến công, chiếm được một phần cứ điểm thì trời sáng, phải rút ra. Địch đưa 1 hải đoàn và 1 tiểu đoàn dù đến tăng viện và củng cố phòng thủ. Đêm 6.6 trung đoàn được tăng cường 2 tiểu đoàn bộ binh tiến công lần 2 vẫn không dứt điểm, bị thương vong lớn, phải lui quân. Trận đánh không thành công do ta chủ quan, đơn giản, công tác tổ chức, chuẩn bị thiếu chu đáo, xử lí cách đánh không phù hợp.

[Giangtvx]

        TRẬN CHƯ NGHÉ (22.9.1973), trân tiến công của Trung đoàn bộ binh 48 (Sư đoàn 320, Mặt trận Tây Nguyên) được tăng cường Tiểu đoàn bộ binh 2 (Trung đoàn 470), Trung đoàn pháo binh 675 (thiếu), 2 tiểu đoàn pháo và súng máy phòng không, 1 tiểu đoàn công binh và 1 đại đội xe tăng đánh cứ điểm Chư Nghé (tây tx Plây Cu 35km, nay thuộc xã la Crai, h. Ia Grai. t. Gia Lai). Cứ điểm xây dựng trên đồi cao 320m có hệ thống công sự, hầm ngầm vững chắc, vật cản dày đặc, sân bay dã chiến, do Tiểu đoàn biệt động biên phòng 80 QĐ Sài Gòn đóng giữ. 13 giờ đến 16 giờ 40 phút, ta đưa pháo Đ74 lên sườn núi sát cứ điểm dùng cách bắn ngắm trực tiếp phá hủy các lô cốt, ụ súng, kết hợp với hỏa lực pháo bắn cầu vồng chế áp trận địa địch, chi viện cho bộ binh, xe tăng đột phá lần lượt đánh chiếm mục tiêu, làm chủ cứ điểm. Kết quả diệt gọn tiểu đoàn địch (diệt 87, bắt 204), thu hơn 200 súng, 50t đạn và nhiều phương tiện QS. TCN đập tan tiền đồn phía tây Gia Lai của địch, góp phần giữ vững và mở rộng vùng giải phóng, bảo vệ hành lang chiến lược của ta từ bắc Tây Nguyên vào Đông Nam Bộ.

        TRẬN CHƯƠNG DƯƠNG (6.1285), trận tiến công của quân và dân nhà Trần (Đại Việt) diệt quân Nguyên - Mông (TQ) ở Chương Dương (Thường Tín, t. Hà Tây) trong giai đoạn phản công của kháng chiến chống Nguyên - Mông lần II (1285). Sau thắng lợi ở A Lỗ, Giang Khẩu, Tây Kết, Hàm Tử, nhà Trần tập trung binh lực tiến đánh Chương Dương, căn cứ quan trọng của quân Nguyên - Mông trên tuyến phòng thủ dọc Sông Hồng bảo vệ Thăng Long. Với thế áp đảo, quân Trần do Trần Quang Khải, Trần Quốc Toản, Chiêu Thành Vương (không rõ tên) chỉ huy, được Trần Thông, Nguyên Khả Lạp, Nguyễn Truyền đem dân binh các lộ tới phối hợp, đã nhanh chóng đánh tan quân Nguyên - Mông, thu nhiều vũ khí. TCD góp phần quyết định cho nhà Trần giải phóng kinh đô Thăng Long.

        TRẬN COM RẪY (16-18.3.1974), trận tiến công của 2 trung đoàn bộ binh (28 và 24) thuộc Sư đoàn 10 Mặt trận Tây Nguyên, đánh 2 tiểu đoàn biệt động quân (95 và 62) QĐ Sài Gòn ở khu vực điểm cao 800 - cầu Com Rẫy (đồng bắc tx Kon Tum 15km). Thực hiện ý đồ lấn chiếm và phá kế hoạch mở đường 220 của ta, đầu 3.1974 địch đưa quân ra khu vực điếm cao 800 - Com Rẫy tổ chức phòng ngự theo chiến thuật “mạng nhện co giãn”, đóng quân phân tán và thường xuyên di chuyển để tránh bị ta phát hiện, tiêu diệt. 9 giờ 30 phút ngày ta tập trung lực lượng đánh chiếm điểm cao 800, sau đó phát triển tiến công diệt các chốt còn lại ở dãy điểm cao 867, truy kích, bao vây, đón lõng quân địch rút chạy; đến 17 giờ ngày 17 diệt Tiểu đoàn 95 và 1 đại đội của Tiểu đoàn 62. Tàn quân địch chạy về phía tây cầu Com Rẫy cùng với 1 đại đội của Tiểu đoàn 62 ở dây tổ chức phòng ngự; rạng sáng 18.3 bị ta bất ngờ tập kích tiêu diệt. Kết quả loại khỏi chiến đấu hơn 500 địch (bắt hơn 200), thu gần 300 súng các loại, góp phần đánh bại ý đồ lấn chiếm và chiến thuật phòng ngự “mạng nhện co giãn” của dịch, bảo vệ vùng giải phóng và kế hoạch mở đường của ta.

        TRẬN CON RỐC (2.4.1974), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 24 (Sư đoàn 10, Mặt trận Tây Nguyên) vào cứ điểm Con Rốc trên dãy điếm cao 1227 (đông bắc tx Kon Tum 16km) do Tiểu đoàn bảo an 280 QĐ Sài Gòn đóng giữ. 12 giờ 55 phút, ta sử dụng 2 pháo 105mm bắn ngắm trực tiếp vào cứ điểm, chi viện cho bộ binh mở cửa, xung phong đánh chiếm các mục tiêu trên điểm cao 1227, dùng bộc phá diệt địch cố thủ trong hầm ngầm, sau đó đánh sang điểm cao 869. Sau 2 giờ chiến đấu, ta làm chủ trận địa, diệt gọn tiểu đoàn địch, thu 59 súng các loại, buộc địch phải lui về tuyến sau, tạo điều kiện cho ta mở thông đường 220 xuống phía bắc đường 19. Cg trận điểm cao 1227.