T

[Giangtvx]

        TRẬN ĐƯỜNG 14 (29.3.1965), trận phục kích của trung đội du kích xã B1 (h. Chư Pa, t. Gia Lai) đánh đoàn xe QS của QĐ Sài Gòn trên đường 14, tại khu vực giữa ấp Ra Vai đến ngã ba ấp Ba Ke. Ta tổ chức lực lượng thành 3 tổ, đêm 28 rạng 29.3 bí mật triển khai trận địa ở hai bên đường, chờ đánh xe địch khi lên dốc, chạy chậm. 15 giờ 30 phút ngày 29.3 đoàn xe địch (3 xe GMC) và lực lượng hộ tống chở hàng tiếp tế từ Plây Cu về Kon Tum lọt vào trận địa, ta đồng loạt nổ súng, bắn cháy 2 xe, diệt và làm bị thương 15 địch, thu 5 súng. Đém 29.3 ta lập trận địa giả, nghi binh, khiến địch ở đồn Grút hoang mang bỏ chạy, tạo điều kiện cho nhân dân nổi dậy phá 2 ấp chiến lược Brút và Ba Ke.

        TRẬN ĐƯỜNG 14A (18.7.1970), trận phục kích của Tiểu đoàn bộ binh 6 (Trung đoàn 174, Sư đoàn 5 bộ đội chủ lực Miền) được tăng cường 1 đại đội súng máy phòng không 12,7mm, 1 đại đội đặc công, chặn đánh 1 đại đội cơ giới Mĩ và 1 đại đội QĐ Sài Gòn hành quân trên đường 14A, ở phía tây nam chi khu QS Bù Đốp 8km (h. Lộc Ninh, t. Bình Phước). 15.7 ta bí mật bố trí trận địa cách đường khoảng 200m. 17 giờ ngày 18.7 đoàn xe địch có máy bay trực thăng yểm trợ từ hướng Lộc Ninh lên Bù Đốp, lọt vào trận địa. Ta nổ súng bắn cháy 2 xe M113 đi đầu, đồng thời dùng hỏa lực cối 82mm bắn vào đội hình địch, dùng súng máy phòng không 12,7mm bắn máy bay tạo điểu kiện cho các mũi xung phong diệt địch trên đường. Sau 40 phút chiến đấu, ta diệt hơn 170 địch, bắn rơi 6 máy bay, phá hủy 29 xe QS... Trận đánh đạt hiệu suất cao, góp phần hạn chế sự lùng sục của địch, bảo vệ được kho tàng của ta ở khu vực biên giới.

        TRẬN ĐƯỜNG 19 (Cà Tung, 2.9.1967), trận phục kích của 1 trung đội công binh thuộc Đại đội 17 bộ đội địa phương tỉnh Gia Lai, phối hợp với 2 tiểu đội du kích xã Cà Tung, đánh đoàn xe QS Mĩ trên đường 19, tại khu vực cống Cà Tung - cống Đắc Pơ (tây thị trấn An Khê 15km, t. Gia Lai). 6 giờ ngày 2.9 ta bí mật triển khai trận địa phục kích, bố trí lực lượng sát đường, ngụy trang kín đáo. 17 giờ 15 phút đoàn xe 40 chiếc chở quân Mĩ từ Plây Cu chạy đến, ta đồng loạt nổ súng chặn đầu, khóa đuôi, dùng súng B-40, mìn diệt xe, đồng thời tổ chức các mũi xung phong chia cắt đội hình địch. Sau hơn 10 phút chiến đấu. ta phá hủy 37 xe (có 2 xe bọc thép M113), diệt 52 địch, làm ngưng trệ hoạt động vận'chuyển của địch trong nhiều ngày.

        TRẬN ĐƯỜNG 19 (Hà Tam, 23.8.1969), trận phục kích của Tiểu đoàn bộ binh 5 (Trung đoàn 12, Sư đoàn 3, Quân khu 5) đánh đoàn xe vận tải QS của Mĩ và QĐ Sài Gòn trên đường 19, tại khu vực Hà Tam (h. Mang Giang, t. Gia Lai). Đêm 22.8 tiểu đoàn bí mật chiếm lĩnh trận địa ở phía đông đèo Mang Giang 10km, nơi có địa hình hiểm trở, đường uốn lượn quanh co, hai bên là rừng rậm, núi cao. 9 giờ 20 phút ngày 23, đoàn xe địch (25 chiếc, có xe bọc thép bảo vệ) từ An Khê lên Plây Cu lọt vào trận địa, ta sử dụng hỏa lực bắn chận đầu đoàn xe và chế áp trân địa pháo Cà Tung, kết hợp bộ binh xuất kích bao vây chia cắt diệt địch trên đường. Sau ít phút chiến đấu ta diệt 50 địch, phá hủy 21 xe (có 3 xe bọc thép), 1 pháo 105mm, buộc địch phải tăng cường lực lượng phòng giữ con đường này.

        TRẬN ĐƯỜNG 19 (Hà Tam - Xa Guồng, 9.2.1968), trận phục kích của Đại đội công binh 17 (bộ đội tỉnh Kon Tum), phối hợp với du kích địa phương đánh đoàn xe QS Mĩ trên đường 19, đoạn cầu Hà Tam - cầu Xa Guồng (tây thị trấn An Khê khoảng 15km, t. Gia Lai). Tối 8.2 ta bí mật bố trí trận địa phục kích (dài 3km) theo trục đường, ngụy trang kín đáo. Sáng 9.2 khi đoàn xe chở xăng của địch, có 2 xe bọc thép M113 và 2 xe chở quân hộ tống từ An Khê lên Plây Cu lọt vào trận địa, ta bất ngờ nổ súng chặn đầu. khóa đuôi, dùng mìn và các loại hỏa lực đánh cháy nhiều xe, sau đó xung phong diệt địch trên đường, nhanh chóng làm chủ trận địa và rút lui an toàn. Trận đánh được chuẩn bị tốt, diễn ra nhanh gọn, đạt hiệu quả cao (diệt 58 địch, phá hủy 20 xe QS), góp phần triệt phá giao thông của địch trên đường 19, hỗ trợ tích cực đợt tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 ở chiến trường Khu 5.

[Giangtvx]

        TRẬN ĐƯỜNG 22 (25.8.1968), trận phục kích của Trung đoàn bộ binh 88 QGP miền Đông Nam Bộ đánh đoàn xe QS Mĩ trên đường 22, đoạn cầu Đá Hàng - ấp Vên Vên (xã Hiệp Thạnh, h. Gò Dầu, t. Tây Ninh) nhằm cắt giao thông, hỗ trợ hướng chủ yếu tiến công cứ điểm Chà Là, Trà Phí, trong đợt 1 chiến dịch Tây Ninh (17.8-28.9.1968). Được sự giúp đỡ của nhân dân và du kích địa phương, đêm 24.8 Trung đoàn 88 (thiếu 1 tiểu đoàn) chia thành các bộ phận chặn đầu, khóa đuôi, đánh chính diện, dự bị, bố trí lực lượng cách đường 400-500m (Đại đội 9 làm nhiệm vụ chủ yếu, cách đường 1.200-1.500m). Lúc 10 giờ 30 phút ngày 25.8, đoàn xe thuộc Sư đoàn bộ binh cơ giới 25 Mĩ từ Gò Dầu Hạ lên lọt vào trận địa phục kích, ta nổ súng chặn đầu, nhanh chóng vận động đánh giáp lá cà diệt bộ binh, xe tăng dịch sau đó trụ lại đánh địch giải tỏa bàng đường bộ và đổ bộ đường không. Kết quả loại khỏi chiến đấu khoảng 400 địch, phá hủy 147 xe (33 M41 và M113), bắn rơi 8 máy bay trực thăng. Trận chiến đấu đạt hiệu suất cao về diệt xe cơ giới; lần đầu tiên trung đoàn bộ đội chủ lực thực hiện đánh bồi trong chiến thuật phục kích giao thông ở miền Đông Nam Bộ giành thắng lợi.

        TRẬN ĐƯỜNG 74 (Nam Đông, 13.3.1952), trận phục kích của Trung đoàn 95 (Đại đoàn 325) chặn đánh quân Pháp tại khu vực Nam Đông (h. Gio Linh, t. Quảng Trị). Sáng 13.3 Pháp huy động 1 tiểu đoàn Âu - Phi và 1 tiểu đoàn ứng chiến ngụy hành quân bằng cơ giới giải tỏa đường 74. Đến 11 giờ 5 phút khi đoàn xe địch lọt vào trận địa phục kích, ta sử dụng hỏa lực bắn cháy 2 xe bọc thép đi đầu, đồng thời cho nổ mìn gài sẵn trên đường khiến địch rối loạn, sau đó bộ đội ta từ nhiều hướng xung phong đánh chặn đầu, khóa đuôi, tạt sườn, hình thành thế bao vây chia cắt, dùng súng trên xe địch đánh địch. 19 giờ ta làm chủ trận địa và tiến công đánh chiếm đồn Nam Đông. Kết quả diệt và bắt hơn 900 địch, thu và phá hủy 30 xe QS, thu hơn 200 súng các loại; giải phóng 5.000 dân bị địch giam giữ, góp phần mở rộng căn cứ du kích, phá vỡ hệ thống chiếm đóng của địch ở phía tây đường 1, h. Gio Linh.

        TRẬN ĐƯỜNG 100 (2.9.1965), trận phục kích của Tiểu đoàn bộ binh 1 (Quảng Đà) phối hợp với 2 trung đội bộ đội huyện Điện Bàn và 2 trung đội du kích địa phương, đánh Tiểu đoàn bộ binh 4 (Trung đoàn 51) và Tiểu đoàn biệt động quân 39 QĐ Sài Gòn hành quân càn quét trên đường 100, tại địa bàn các xã Điện Thọ, Điện Hồng (h. Điện Bàn, t. Quảng Nam). Ta bố trí lực lượng phục kích dọc theo trục đường, từ kilômét 6 đến ngã ba Trùm Giao (khoảng 3km), chọn đoạn Đa Hòa - Trùm Giao làm quyết chiếm điểm. 14 giờ 10 phút, khi đội hình hành quân chủ yếu của địch lọt vào trận địa, ta nổ súng chặn đầu, khóa đuôi, xung phong chia cắt địch thành nhiều bộ phận để tiêu diệt. Kết quả sau 4 giờ loại khỏi chiến đấu 350 địch (bắt 35), thu 150 súng các loại, bắn cháy 2 xe M113, góp phần làm thất bại âm mưu càn quét, cướp lúa và lấn chiếm vùng giải phóng của địch ở Điện Bàn.

        TRẬN ĐƯỜNG LONG (31.12.1963), trận vận động tiến công của Trung đoàn bộ binh 2 (Sư đoàn 9) bộ đội chủ lực Miền đánh Tiểu đoàn biệt động quân 32 “Cọp Đen” QĐ Sài Gòn (cố vấn Mĩ chỉ huy) hành quân càn quét tại ấp Đường Long (h. Bên Cát, t. Thủ Dầu Một, nay thuộc t. Bình Dương). Trận đánh bắt đầu lúc 12 giờ 45 phút trong điều kiện thời gian chuẩn bị gấp. Trung đoàn 2 (thiếu) nhanh chóng giành quyền chủ động, tổ chức trận địa chặn đánh chính diện đẩy lui 4 đợt tiến công của địch, đồng thời đưa lực lượng vận động đánh bên sườn và phía sau, kết hợp bao vây, gọi hàng, đến 18 giờ 30 phút làm chủ trận địa. Kết quả diệt và làm bị thương 250 (gồm cả ban chỉ huy tiểu đoàn), bắt 58 địch, bắn rcá 3 máy bay trực thăng, thu 110 súng các loại và nhiều đồ dùng QS. Lần đầu một trung đoàn bộ đội chủ lực Miền tiêu diệt một tiểu đoàn chính quy QĐ Sài Gòn, góp phần đánh bại cuộc càn “Đại phong 35” vào Thủ Dầu Một, Tây Ninh của địch.

        TRẬN EA SÚP (30.5.1974), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 25 (Mặt trận Tây Nguyên) được tăng cường Tiểu đoàn bộ binh 2 (Trung đoàn 48, Sư đoàn 320), và một số đơn vị hỏa lực (có 8 khẩu pháo, cối) vào cứ điểm Ea Súp (h. Ea Súp. t. Đắc Lắc) do Tiểu đoàn bảo an 211 QĐ Sài Gòn đóng giữ (cứ điểm có hệ thống công sự vững chắc, 9-11 lớp rào thép gai và mìn...). 5 giờ 30 phút ta sử dụng hỏa lực pháo binh chế áp, chi viện mở cửa và sát thương địch; 7 giờ 30 phút các mũi bộ binh đồng loạt xung phong đánh chiếm mục tiêu, sau hơn 20 phút chiến đấu làm chủ trận địa và tổ chức truy kích đánh địch rút chạy. Kết quả diệt gọn tiểu đoàn địch (diệt 65, bắt 60), thu 68 súng và nhiều phương tiện QS; góp phần nối liền vùng giải phóng tây bắc Đắc Lắc và tây nam Gia Lai, bảo vệ vững chắc hành lang chiến lược của ta.

[Giangtvx]

        TRẬN GA PHẠM XÁ (31.1.1954), trận phục kích của trung đội bộ đội địa phương huyện Kim Thành (t. Hải Dương) đánh đoàn xe lửa chở quân Pháp tại đoạn đường sắt ga Phạm Xá -  Xuân Mang. Đây là đoạn giao thông quan trọng địch bảo vệ cẩn mật bằng hệ thống đèn pha, hàng rào thép gai, mìn và lực lượng tuần tra canh gác ngày đêm. Sau thời gian nghiên cứu, nghi binh (đật mìn giả), ngày 15.1 ta sử dụng 100kg thuốc nổ làm mìn điện chôn giữa đường sắt. bí mật chờ địch. 10 giờ 25 phút ngày 31.1, đoàn xe lửa chở quân Pháp từ Hải Phòng lên lọt vào trận địa, ta nổ mìn phá hủy 4 toa xe, lật đổ đầu máy và 4 toa xe khác, diệt và làm bị thương 776 địch, làm ngưng trệ hoạt động vận chuyển đường sắt của dịch trong 4 ngày, góp phần trực tiếp ngăn chặn sự chi viện của địch cho chiến trường Điện Biên Phủ.

        TRẬN GALIPÔLI (19.2.1915-9.1.1916), trận đổ bộ đường biển của liên quân Anh - Pháp (570.000 người) lên bán đảo Galipôli (bờ tây eo biển Đacđanen) trong CTTG-I, nhằm chiếm các vịnh ở Đacđanen, uy hiếp thủ đô Ixtambun của Thổ Nhĩ Kì và buộc Thổ Nhĩ Kì phải rút khỏi chiến tranh. Phòng thủ trên đảo và ở các eo biển Đacđanen có 700.000 quân Thổ Nhĩ Kì với 100 pháo hạng vừa và nặng, 11 vành đai thủy lôi và lưới chống tàu ngầm dưới mặt nước. Đợt đổ bộ lần đầu 25.4.1915, lần hai 6-8.8.1915 đều không đạt mục tiêu đã định và bị thiệt hại nặng; đến cuối 1915 liên quân phải ngừng tiến công và rút quân khỏi Đacđanen. Toán cuối cùng rút khói bán đảo về Hi Lạp 8-9.1.1916. Cg trận Đacđanen.

        TRẬN GIÁ VỤT (19-20.9.1974), trận tiến công của Lữ đoàn bộ binh 52 và 1 tiểu đoàn pháo binh (Quân khu 5) vào cụm cứ điểm Giá Vụt (tây nam huyện lị Ba Tơ 20km, t. Quảng Ngãi), do QĐ Sài Gòn đóng giữ. Cụm cứ điểm gồm một đồn lớn ở trung tâm và 15 chốt bao quanh, có 3 trận địa pháo, hầm ngầm, công sự kiên cố. 19.9 ta tổ chức vây hãm, diệt từng vị trí vòng ngoài rồi đánh vào khu trung tâm đến 16 giờ 20.9 tiêu diệt cụm cứ điểm, loại khỏi chiến đấu 3 đại đội thuộc Tiểu đoàn biệt động quân 70, 1 trung đội pháo binh, 1 trung đội thám báo, 1 trung đội dân vệ và cảnh sát, thu nhiều vũ khí và đổ dùng QS. TGV góp phần hỗ trợ nhân dân vùng lân cận nổi dậy phá ấp chiến lược, giành quyền làm chủ, mở rộng vùng giải phóng miền tây Quảng Ngãi.

        TRẬN GIÊNA - AOXTET (1806), hai trận đánh phối hợp giữa hai cánh quân Pháp (hơn 150.000 người) của Napôlêông I với hai đạo quân Phổ (hơn 100.000 người) tại Giêna và Aoxtet (đông nam Đức ngày nay) trong chiến tranh Napôlêông (1799-1815). Ngày 14.10 trong khi một cánh quân Pháp do Napôlêông I chỉ huy đánh một đạo quân Phổ ở Giêna, thì một cánh quân Pháp khác (cách nhau khoảng 15km) tiến đánh một đạo quân Phổ ở Aoxtet. Hai đạo quân Phổ thua chạy về Vaima, bị kị binh Pháp truy kích gây tổn thất lớn. Cả hai trận. Phổ mất 40.000 người (18.000 bị bắt) và 20 tướng; Pháp thiệt hại 11.000 người. Sau TG-A, Napôlêông I chiếm gần hết nước Phổ.

        TRẬN GIO AN (2-6.7.1967), trận chiến đấu hiệp đồng binh chủng của Trung đoàn bộ binh 3 (Sư đoàn 324), Trung đoàn pháo binh 164, được tăng cường 1 tiểu đoàn bộ binh, 2 đại đội pháo, cối của Quân khu 4 và khu đội Vĩnh Linh, đánh 2 tiểu đoàn thuộc Sư đoàn lính thủy đánh bộ 3 của Mĩ hành quân giải tỏa khu vực Gio An (h. Gio Linh, t. Quảng Trị). 13 giờ ngày 2.7 địch đưa 2 đại đội hành quân vào Cồn Chùa và bắc Hải Sơn, bị ta chặn đánh, truy kích diệt phần lớn. Trong các ngày 3-5.7, ta liên tục pháo kích SCH Sư đoàn 3, sân bay Đông Hà và các tàu địch ở ngoài khơi, đồng thời triển khai đánh địch đổ bộ ở Cát Sơn, An Nha; 6.7 phối hợp lực lượng tiếp tục đánh địch càn quét tại các khu vực Hảo Sơn Đông, An Nha, Gia Bình, điểm cao 82,... buộc địch phải rút chạy về Cồn Tiên, Dốc sỏi. Kết quả đánh thiệt hại nặng 2 tiểu đoàn địch, bắn cháy 3 tàu chiến, 3 xe tăng, thu và phá hủy nhiều vũ khí trang bị, góp phần làm thất bại kế hoạch giải tỏa của địch trên chiến trường bắc Quảng Trị.

        TRẬN GIỘC PHÁT (28.8.1950), trận chống càn của du kích và nhân dân xã Đức Thịnh, phối hợp với 2 đại đội (209, 165) bộ đội địa phương tỉnh Phú Thọ, đánh 1 tiểu đoàn và 1 đại đội quân Pháp càn quét tại làng Giộc Phát (xã Đức Thinh, nay là xã Yên Kì, h. Hạ Hòa, t. Phú Thọ). Rạng sáng 28.8 quân Pháp chia hai cánh bí mật tổ chức tiến công. Lúc đầu ta để một cánh quân địch lọt vào làng, nhưng sau đó kịp thời chấn chỉnh lực lượng, chặn đánh tích cực, đẩy lui nhiều đợt tiến công của địch, đến 12 giờ buộc chúng phải rút quân. Trận đánh tuy không diệt được nhiều sinh lực nhưng đã góp phần bẻ gẫy cuộc hành quân Cái Kén của địch, bảo vệ an toàn căn cứ và cơ quan lãnh đạo kháng chiến của tỉnh và Liên khu 10, rút được kinh nghiệm về công tác năm tình hình, tổ chức hiệp đồng chiến đấu, chủ động đối phó với mọi thủ đoạn càn quét, đánh phá của địch vào hậu phương ta.

[Giangtvx]

        TRẬN GIỐNG CÁT (17-18.2.1967). trận tập kích của Tiểu đoàn 261 bộ đội chủ lực Quân khu 8, được phối thuộc 2 đại đội của Tiểu đoàn 516 bộ đội địa phương tỉnh Bến Tre và 1 trung đội hỏa lực đánh Tiểu đoàn biệt động quân 32, Đại đội bảo an 994 QĐ Sài Gòn đóng quân dã ngoại ở khu vực Giồng Cát (xã Châu Hưng. h. Bình Đại, t. Bến Tre). Tối 17.2 bộ đội ta bí mật chiếm lĩnh trận địa, 23 giờ 45 phút dùng hỏa lực cối 82mm bắn chế áp trận địa pháo và đồn bốt lân cận, đồng thời tổ chức lực lượng thành ba mũi xung phong đánh chiếm mục tiêu, diệt phần lớn quân địch. 2 giờ 45 phút ngày 18.2 địch đưa máy bay đến đánh phá và yểm trợ cho lực lượng còn lại (khoảng 2 trung đội) chống cự quyết liệt, ta kết thúc trận đánh và lui quân an toàn. Kết quả loại khỏi chiến đấu 300 địch, bắn rơi 3 máy bay trực thăng, thu 50 súng, góp phần phá kế hoạch hành quân bình định của địch, đẩy mạnh chiến tranh du kích ở địa phương.

        TRẬN GIỒNG DỨA (25.4.1947). trận phục kích của đại đội học viên Trường quân chính Khu 8 phối hợp với Chi đội 17 và du kích Mĩ Tho đánh đoàn xe QS Pháp từ Sài Gòn tiếp tế vũ khí cho các tỉnh miền Tây Nam Bộ (có đoàn xe của chính phủ “Nam Kì tự trị” cùng đi) trên QL 4, tại ngã ba Trung Lương - cầu Long Định. 10 giờ ngày 25.4 khi đoàn xe địch lọt vào trung tâm trận địa phục kích tại ấp Giồng Dứa (xã Tam Hiệp, h. Châu Thành, t. Mĩ Tho, nay thuộc t. Tiền Giang), ta dùng mẹo đẩy xe bò đá chặn đầu, đồng thời tổ chức lực lượng khóa đuôi, chặn viện và đánh chính diện. Sau 10 phút chiến đấu phá hủy 14 xe, diệt, bắt và làm bị thương 87 địch (có 1 quan năm chỉ huy tình báo Pháp và 1 bộ trưởng chính phủ “Nam Kì tự trị”). TGD gây chấn động dư luận trong nước và ở Pháp, góp phần thúc đẩy phong trào chiến tranh du kích địa phương; một điển hình về vận dụng cách đánh phục kích giao thông thời kì đầu KCCP.

        TRẬN GIỒNG LỚN nh TRẬN MĨ HẠNH (9.5.1968)

        TRẬN GIỒNG THỊ ĐAM VÀ GÒ QUẢN CUNG (26.9.1959), hai trận phục kích của Tiểu đoàn 502 bộ đội tỉnh Kiến Phong, đánh Trung đoàn bộ binh 43 (Sư đoàn 23) QĐ Sài Gòn càn quét tại khu vực giồng Thị Đam và gò Quản Cung (h. Hồng Ngự, t. Kiến Phong) nay thuộc xã An Phước (h. Tân Hồng) và xã Phú Hiệp (h. Tam Nông) t. Đồng Tháp. Trận đánh diễn ra vào mùa nước lớn, việc đi lại chủ yếu bằng xuồng, ghe. Sáng 25.9 địch từ quận lị Hồng Ngự chia hai cánh tiến quân: cánh A (Tiểu đoàn 3, thiếu 1 đại đội) đánh xuống giồng Thị Đam; cánh B (Tiểu đoàn 2, thiếu 2 đại đội) vu hồi lên gò Quản Cung. Dựa vào địa hình quen thuộc vùng căn cứ, Tiểu đoàn 502 (gồm ban chỉ huy tiểu đoàn và hơn 1 trung đội; quân số 40 người, trang bị 35 súng) bí mật phục kích trong các đám cỏ và lau sậy cao lút đầu người ở giồng Thị Đam, bằng cách đánh táo bạo, bất ngờ, áp sát, 10 giờ ngày 26 diệt và bắt phần lớn Tiểu đoàn 3; tiếp đó cơ động 3km về gò Quản Cung tổ chức phục kích, 14 giờ 30 phút cùng ngày đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn 2, buộc địch phải rút chạy. Kết quả diệt, bắt và làm bị thương 116 địch (toàn bộ tù binh sau đó dược giáo dục và thả tại chỗ), thu 200 súng... Thắng lợi của trận đánh đã tác động manh đến tinh thần binh lính địch, tạo bước chuyển biến mới cho phong trào CM và phát triển LLVT trong tỉnh.

        TRẬN GIUTLAN (31.5-1.6.1916), trận hải chiến lớn trong CTTG-I giữa hạm đội Đức (99 hạm tàu trong đó có 22 tàu bọc thép, 5 tàu tuần dương hạng nặng) với hạm đội Anh (148 hạm tàu trong đó có 28 tàu bọc thép. 9 tàu tuần dương hạng nặng) ở gần đảo Giutlan (Biển Bắc). Nắm được kế hoạch hạm đội Đức 30.5 ra khỏi đảo đi về hướng Xcaphêrăc, Anh đã cho hạm đội của mình xuất kích lúc 15 giờ ngày 31.5. Hai đội tàu phái đi trước gặp nhau giao tranh dữ đội trong vòng 30 phút. Đến đêm 31.5 rạng 1.6. hạm đội Đức rút về bên đậu ở Giađe. Cả hai đều không thành công trong vận dụng chiến thuật giáp chiến trên biển. Tổn thất phía Anh - 14 tàu và 6.800 người: phía Đức - 11 tàu và 3.100 người.

        TRẬN GỜ CAO (5.7.1965), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 1 (bộ đội chủ lực Quàn khu 5) vào cứ điểm Gò Cao (xã Sơn Bắc, h. Sơn Tịnh, t. Quảng Ngãi), trong đợt 3 chiến dịch Ba Gia (28.5-20.7.1965). Cứ điểm nằm trên đồi cao 30m tây tx Quảng Ngãi 19km, do Tiểu đoàn bộ binh 1 (Trung đoàn 51, Sư đoàn 25) QĐ Sài Gòn đóng giữ, có công sự kiên cố. 1 giờ 45 phút ta nổ súng tiến công, kết hợp hỏa lực bắn chế áp và các mũi xung kích đánh chiếm mục tiêu; sau 35 phút chiến đấu làm chủ trận địa, diệt, bắt và làm bị thương gần 300 địch, thu 160 súng các loại, phá hủy 8 xe QS. Trận đánh đạt hiệu quả cao, tạo thuận lợi cho chiến dịch phát triển; với chiến thắng này, Trung đoàn 1 được mang danh hiệu “Trung đoàn Ba Gia”.

[Giangtvx]

        TRẬN GÒ HÀ (30.10.1965), trận tập kích của Tiểu đoàn 1 bộ đội địa phương Quảng Đà đánh đại đội lính thủy đánh bộ Mĩ chốt giữ cứ điểm Gò Hà ở khu nam Hòa Vang (nay thuộc xã Hòa Khương, h. Hòa Vang, tp Đà Nang). 1 giờ 30 phút ta sử dụng hỏa lực cối, DKZ bắn chế áp, yểm trợ cho bộ binh từ hai hướng xung phong đánh chiếm phần lớn SCH và bãi xe; địch có hỏa lực manh, dùng xe M113 và bộ binh chống trả quyết liệt, giằng co với ta từng vị trí, công sự. Sau hơn 1 giờ chiến đấu, ta loại khỏi chiến đấu 145 địch, phá hủy 28 xe QS (có 1 xe M113), thu 52 súng các loại. Trận đánh góp phần thúc đẩy phong trào thi đua diệt Mĩ của quân và dân Quảng Đà trong KCCM.

        TRẬN GOOCLIT (2.5-23.6.1915), trận tiến công của quân Đức - Áo ở vùng Gooclit (nam Ba Lan) nhằm diệt Tập đoàn quân 3 của Nga và chiếm Galixi trong CTTG-I. Quân Đức - Áo tập trung ưu thế binh lực (bộ binh gấp 2 lần, pháo binh gấp 5 lần quân Nga) tiến công trên chính diện 35km; qua 6 ngày chiến đấu đã chọc thủng trận tuyến của quân Nga và tiến sâu 40km. Tiếp đó ép dần quân Nga lùi về phía đông, đến giữa tháng 6 chiếm được Galixi. Sau thất bại tại Gooclit, Nga phải bỏ Ba Lan; mặt trận phía đông bị đẩy lùi về đất Nga.

        TRẬN GÔGAMEN (331tcn), trận đánh giữa 40.000 bộ binh và 7.000 kị binh của Makêđônia do Alêchxanđơ Makêđônia chỉ huy với 80.000 bộ binh, 15.000 kị binh, 200 xe chiến và 15 thớt voi chiến của vua Ba Tư Đariut III tại đồng bằng Gôgamen (nay là Ecbin ở Irắc). 1.10 sau khi tiến công vào cánh trái đối phương không thành công, lợi dụng lúc kị binh đối phương dồn về phía trái, để hở chính diện, ở đó chỉ còn có bộ binh, Alêchxanđơ chuyển hướng, tổ chức cơ động và hiệp đồng giữa bộ binh và kị binh, dẫn kị binh đánh sâu vào khoảng trống giữa chính diện với cạnh sườn, rồi vu hồi vào sườn và phía sau khối bộ binh Ba Tư ở chính diện. Vua Đariut III phải rút lui, quân Ba Tư hoảng loạn, bỏ chạy, bị truy kích và bị tàn sát. Tổn thất của Ba Tư ước tính lên tới 40.000-90.000 quân; phía Makêđônia khoảng 100-500. Chiến thắng Gôgamen củng cố địa vị của Alêchxanđơ và mở đầu sự suy tàn của đế quốc Ba Tư. Cg trận Acben.

        TRẬN GRANICH (334tcn), trận quân Makêđônia của Alêchxanđơ Makêđônia (30.000 bộ binh và 5.000 kị binh) đánh tan quân Ba Tư của vua Đariut m (35.000 bộ binh, 5.000 kị binh) tại khu vực sông Granich (trên đất Thổ Nhĩ Kì ngày nay). Chiến thắng này đã mở đường cho Makêđônia đánh chiếm toàn bộ Tiểu Á. TG là chiến lệ đầu tiên về vai trò quyết định của kị binh.

        TRẬN GRƯNVAN nh TRẬN TANNENBEC (15.7.1410)

        TRẬN HÀ HỒI (28.1.1789), trận tiến công của quân Tây Sơn do Nguyên Huệ chỉ huy diệt quân Thanh (TQ) ở đồn Hà Hồi (Thường Tín, Hà Tây, nam Hà Nội 18km), trong kháng chiến chống Thanh (1788-89). Sau khi diệt đồn Gián Khẩu do quân Lê Chiêu Thống đóng giữ và các dồn tiền tiêu của quân Thanh từ bắc sông Nguyệt Quyết, Nhật Tảo (thuộc các tinh Nam Định và Hà Nam) tới Phú Xuyên (Hà Tây), bắt toàn bộ tàn binh và quân do thám của địch, nửa đêm 28.1 quân Tây Sơn đến sát Hà Hồi mà quân Thanh trong đồn không hề hay biết. Nguyễn Huệ vừa cho quân vây chặt đồn vừa nổi chiêng trống, bắc loa truyền hịch kêu gọi đầu hàng, khiến quân Thanh bị bất ngờ, hoảng loạn phải xin hàng. Thắng lợi nhanh chóng của THH tạo đà cho quân Tây Sơn thần tốc tiến lên diệt dồn Ngọc Hồi (x. trận Ngọc Hồi - Đấm Mực, 30.1.1789).

        TRẬN HẢI CHIẾN ANH - TÂY BAN NHA (21- 30.7.1588), trận đánh trên biển Măngsơ giữa hạm đội Anh gồm 163 tàu của quận công Hôuôt Epphinham với hạm đội Tây Ban Nha gồm 130 tàu của công tước Mêđina Xiđônia. Bằng hỏa lực pháo tầm xa đánh tàu đối phương trên biển và bằng tàu chở đầy thuốc nổ (“ngư lôi tk 16”) tiến công khu vực trú đậu ở cảng, phía Anh đã gây tổn thất đáng kể cho hạm đội Tây Ban Nha (được coi là lực lượng hải quân mạnh nhất thời đó). Sau khi ngừng chiến, trên đường rút quân, hạm đội Tây Ban Nha lại bị bão gây thiệt hại nặng, chỉ còn một nửa lực lượng ban đầu về được căn cứ. Chiến thắng này đã nâng cao uy thế của hạm đội Anh, chứng tỏ ưu thế của pháo tầm xa và sự lỗi thời của cách đánh áp mạn trong tác chiến trên biển.

[Giangtvx]

        TRẬN HẢI VÂN (22.5.1947), trận phục kích của Tiểu đoàn bộ binh 19 (Trung đoàn 96 bộ đội chủ lực Khu 5) chặn đánh đoàn xe QS Pháp tại đèo Hải Vân trên QL 1 (đoạn km 906,400 - km 908.500 thuộc khu vực giáp ranh giữa Quảng Nam - Đà Nẵng với Thừa Thiên - Huế). Bằng cách gài mìn kết hợp dùng xung lực chặn đầu, khóa đuôi và đánh bên sườn, với các loại vũ khí thô sơ (chủ yếu mã tấu, giáo mác), sau 1 giờ 30 phút chiến đấu (từ 6 giờ 30 phút đến 8 giờ), ta phá hủy 10 xe, diệt và bắt hơn 100 địch (có đại tá Rôgiê chỉ huy quân Pháp ở Quảng Nam - Đà Nẵng). THV gây chấn động mạnh tinh thần binh lính Pháp, nhiêu lính Âu - Phi tự thương để tránh đi càn. Một trong những chiến công lớn nhất của LLVT Khu 5 năm 1947, góp phần phát triển các hình thức tác chiến của chiến tranh du kích bằng vũ khí tự tạo (chông, mìn, cạm bẫy).

        TRẬN HẢI YẾN (17.1.1954), trận tập kích của Tiểu đoàn bộ binh 664 (Trung đoàn 42 bộ đội chủ lực Liên khu 3) đánh Tiểu đoàn 73 thuộc Binh đoàn cơ động số 3 (GM3) của Pháp đang càn quét, tạm dùng ở thôn Hải Yến (h. Tiên Lữ, t. Hưng Yên). Chiều 16.1 nhận lệnh tác chiến, Tiểu đoàn 664 nhanh chóng vượt Sông Luộc, hành quân gần 20km tiếp cận địch, triển khai lực lượng thành ba mũi tiến công, 4 giờ 15 phút ngày 17.1 đồng loạt nổ súng, dùng bộc phá, lựu đạn, lưỡi lê diệt địch. Sau 45 phút chiến đấu ta làm chủ trận địa, diệt và làm bị thương 250 địch, bắt 60 tù binh, thu hơn 60 súng các loại. Trận đánh được tiến hành trong thời gian chuẩn bị gấp, do tổ chức tốt nên đã giành thắng lợi lớn, hiệu quả cao, góp phần làm thất bại cuộc càn của địch ở bắc Sông Luộc.

        TRẬN HÀM TỬ (5.1285), trận tiến công của quân nhà Trần (Đại Việt) diệt quân Nguyên - Mông (TQ) đóng giữ căn cứ Hàm Tử (nay thuộc h. Khoái Châu, t. Hưng Yên), trong giai đoạn phản công của kháng chiến chổng Nguyên - Mông lần 11 (1285). Trận đánh diễn ra khoảng cuối 5.1285, do Trần Nhật Duật chỉ huy có một bộ phận binh lính nhà Tống (trốn sang VN từ trước) tham gia, đã nhanh chóng giành thắng lợi, diệt và bắt phần lớn quân Nguyên - Mông. Cùng với trận diệt đồn Tây Kết, chiến thắng Hàm Tử tạo điều kiện cho các cánh quân khác tiến công Chương Dương (x. trận Chương Dương, 6.1285), đập tan toàn bộ tuyến phòng thủ của địch trên Sông Hồng, áp sát Thăng Long, trực tiếp uy hiếp đại bản doanh Thoát Hoan từ phía nam.

        TRẬN HÀNH HOA - TRI BƯU (5.8.1972), trận tập kích của 4 đại đội bộ binh thuộc các trung đoàn 48, 64 (Sư đoàn 320B) và 95 (Sư đoàn 325), đánh 2 tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn thủy quân lục chiến 258 QĐ Sài Gòn tại khu vực Hành Hoa - Tri Bưu (tx Quảng Trị), trong đợt 1 chiến dịch phòng ngự Quàng Trị (28.6.1972-31.1.1973). Từ 5 giờ ngày 5.8, sau 7 phút hỏa lực cấp tập, ta triển khai nhiều mũi đồng loạt tiến công; đến 5 giờ 40 phút đánh bật địch ra khỏi làng Hành Hoa, chiếm phần lớn trận địa địch ở khu vực nhà thờ Tri Bưu, loại khỏi chiến đấu hơn 200 địch, phá hủy 5 xe tăng. Trận đánh góp phần cải thiện thế trận phòng ngự của ta ở tx Quảng Trị; thể hiện tư tưởng phòng ngự tích cực của QĐND VN trong KCCM.

        TRẬN HÀNH THỊNH (12.5.1966). trận vận động tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 83 bộ đội địa phương tỉnh Quảng Ngãi, đánh Trung đoàn bộ binh 4 (Sư đoàn 2) và Tiểu đoàn thủy quân lục chiến 5 (được tăng cường 26 máy bay trực thăng, 2 chi đoàn xe bọc thép, 2 trận địa pháo binh) QĐ Sài Gòn càn quét, tìm diệt ở xã Hành Thịnh, h. Nghĩa Hành, t. Quảng Ngãi. Trận đánh diễn ra quyết liệt cả ngày 12. Ta tổ chức tiến công địch từ nhiều hướng, trong đó tập trung lực lượng tiêu diệt Tiểu đoàn thủy quân lục chiến 5, đồng thời ngăn chặn, đánh lui các hướng khác. Kết quả diệt và bắt hơn 500 địch (có 8 cố vấn Mĩ), bắn rơi 1 máy bay, bắn cháy 4 xe tăng, thu 100 súng. THT đánh dấu bước trưởng thành của bộ đội địa phương và sức mạnh của thế trận chiến tranh nhân dân địa phương ở Quảng Ngãi trong KCCM.

        TRẬN HÀO ĐÌNH nh TRẬN DI LĂNG (222)

        TRẬN HAXTINH (14.10.1066), trận tiến công của 7.000 kị binh Noocman của quận công Uyliam nước Pháp vào trận địa phòng ngự của 7.000 bộ binh Anh của vua Harôn II. Sau khi vượt biển Măngsơ đổ bộ lên đất Anh được nửa tháng, quân N00ơnan tiến về phía Luân Đôn bị quân Anh chặn lại ở vùng đồi Xenlac, cách Haxtinh khoảng 15km. Ngày 14.10 bộ binh Anh phòng ngự trên chiều sâu 1 km, dùng rìu và và cung tên đánh lui nhiều đợt tiến công của kị binh Noocman mặc giáp sắt. Quân Noocman nghi binh rút lui để cho quân Anh rời bỏ trận địa đuổi theo, rồi bất ngờ quay trở lại phản công mãnh liệt, đánh tan bộ binh Anh, vua Harôn II bị tử thương. Quận công Uyliam lên ngôi vua Anh, được gọi là “Uyliam, người chinh phục”. TH có ý nghĩa rất quan trọng trong lịch sử nước Anh, thống nhất đất nước về mặt chính trị, hình thành nhà nước phong kiến tập quyền. Cg trận Xenlac.

[Giangtvx]

        TRẬN HẬU MĨ (4.3.1964), trận tập kích của Tiểu đoàn bộ binh 261 (bộ đội chủ lực Quân khu được tăng cường Đại đội đặc công 31, Đại đội trợ chiến 318 vào chi khu Hậu Mĩ (chi khu Thiên Hộ, xã Hậu Mĩ, h. Cái Bè, t. Mĩ Tho. nay thuộc t. Tiền Giang), căn cứ xuất phát của QĐ Sài Gòn đi đánh phá vùng giải phóng của ta. Chi khu được xây dựng kiên cố, gồm 2 khu (A, B), có trận địa pháo, nhiều lô cốt, hầm ngầm bê tống, 9 lớp rào kẽm gai bao bọc, do 1 đại đội bảo an. 1 đại đội thám báo, 2 đại đội dân vệ và lực lượng bình định, tề điệp đóng giữ, ngoài ra còn có 1 tiểu đoàn bộ binh của Sư đoàn 7 đến tăng cường (tổng số khoảng 700 quân). Đêm 3.3 ta triển khai chiếm lĩnh trận địa, 1 giờ ngày 4.3 nổ súng (chậm 1 giờ so với kế hoạch). Sau 15 phút hỏa lực bắn cấp tập chế áp địch, các mũi xung phong diệt lô cốt đầu cầu, đánh thẳng vào khu chỉ huy, trận địa pháo; tập trung diệt các ổ đề kháng và đánh địch co cụm. Sau 2 giờ chiến đấu ta làm chủ trận địa, diệt và bắt hơn 500 địch, thu 77 súng các loại.

        TRẬN HIĐAXPO (326tcn), trận tiến công của quân Hi Lạp cổ đại do Alêchxanđơ Makêđônia chỉ huy (25.000 bộ binh, 5.000 kị binh) đánh tan quân của vua Pôrơ Ấn Độ (30.000 bộ binh, 3-4.000 kị binh, 300 xe chiến, 200 thớt voi). Diễn ra bằng cách đánh vu hồi, trong thời gian Alêchxanđơ Đại Đế hành binh xuống Ấn Độ, ở tả ngạn sông Hiđaxpơ (nay là sông Giêlam), một chi lưu của Sông Ấn, trên địa phận bang Pungiap thuộc Ấn Độ giáp Pakixtan hiện nay.

        TRẬN HIỆP HÒA (23.11.1963), trận tập kích của LLVT tình Long An (gồm 2 đại đội bộ binh. 2 phân đội đặc công. 1 phân đội trinh sát, 1 đại đội hỏa lực cối 82mm và trọng liên 12,7mm) vào trung tâm huấn luyện biệt kích của QĐ Sài Gòn tại Hiệp Hòa (h. Hậu Nghĩa, nay là h. Đức Hoà, t. Long An). Lực lượng địch: 500 lính biệt kích và 35 sĩ quan, do sĩ quan Mĩ chỉ huy. Ta sử dụng 1 đại đội bộ binh và 2 phân đội đặc công tập kích vào căn cứ, còn lại đánh địch ở vòng ngoài và chặn viện. 1 giờ 45 phút được sự phối hợp. cảnh giới của lực lượng nội ứng, các cánh quân ta bí mật đột nhập, tiếp cận đánh nhà chỉ huy, thông tin, khu cố vấn Mĩ; sau hơn 1 giờ chiến đấu làm chủ trận địa, diệt và bắt hơn 170 địch, thu hơn 500 súng và gần 4t đạn. Địch điều 2 tiểu đoàn đến ứng cứu, bị ta chặn đánh diệt thêm một số. Trận đánh đạt hiệu quả cao, lần đầu tiên bộ đội địa phương tỉnh tiêu diệt một trại huấn luyện biệt kích lớn của địch, góp phần đẩy mạnh phong trào đấu tranh chính trị, phá ấp chiến lược ở Long An.

        TRẬN HIM LAM (13.3.1954), trận tiến công của Đại đoàn bộ binh 312 (thiếu Trung đoàn 165) vào cụm cứ điểm Him Lam (nay thuộc tp Điện Biên Phủ, t. Điện Biên), mở màn chiến dịch Điện Biên Phù (13.3-7.5.1954). Cụm cứ điểm Him Lam là một trong những trung tâm đề kháng ngoại vi kiên cố nhất của quân Pháp trên hướng đông bắc Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, gồm 3 cứ điểm do Tiểu đoàn lê dương 1 thuộc Bán lữ đoàn lê dương 13 (13è DBEI) và 1 đại đội người Thái đóng giữ. 17 giờ ngày 13.3 pháo binh ta bắn mãnh liệt, phá hủy nhiều hầm hào, công sự và sát thương một phần sinh lực địch; 18 giờ 30 phút từ ba hướng các mũi xung kích nhanh chóng mở cửa, thọc sâu chia cắt, diệt từng lô cốt, ụ súng ngầm, tạo điểu kiện cho đơn vị phát triển vào tung thâm, lần lượt đánh chiếm các cứ điểm. Đến 23 giờ 30 phút, ta hoàn toàn làm chủ trận địa, diệt và bắt 470 địch, thu và phá hủy hơn 450 súng các loại. Là trận đánh hiệp đồng binh chủng đạt hiệu suất chiến đấu cao. góp phần phá vỡ tuyến phòng thủ ngoại vi của địch, tạo thế uy hiếp trung tâm Mường Thanh từ hướng bắc và đông bắc.

[Giangtvx]

        TRẬN HIRÔN (17-19.4.1961), trận chiến đấu của QĐ và nhân dân Cuba đánh bại cuộc đổ bộ đường biển vào bãi biển Hirôn (Vịnh Côtrinôsơ - Vịnh Con Lợn) của lực lượng phản CM Cuba được Mĩ giúp đỡ. Để phá hoại CM Cuba, lật đổ chính phủ Phiđen Caxtrô, một trong những hành động can thiệp QS trực tiếp của Mĩ là đưa LLVT phản động lưu vong Cuba về nước. 15.4 Mĩ dùng máy bay ném bom các căn cứ không quân Cuba ở La Habana và các thành phố khác. Sáng 17.4 lực lượng chủ yếu của Lữ đoàn đặc nhiệm 2506 quân phản CM Cuba (4 tiểu đoàn bộ binh, 1 tiểu đoàn xe tăng, 1 tiểu đoàn dù, 1 tiểu đoàn pháo binh và các phân đội binh chủng; tổng cộng hơn 1.500 quân) được các tàu chiến Mĩ chi viện đổ bộ lên hai khu vực: Hirôn và Lacga (bắc Hirôn 33km). Lợi dụng thế bất ngờ, lực lượng đổ bộ chiếm được bàn đạp và tiến vào đất liền. Dưới sự chỉ huy trực tiếp của chủ tịch Phiđen Caxtrô, QĐ CM Cuba chiến đấu kiên cường, kết hợp phòng ngự với phản công tiều diệt địch ở Lacga, sau đó ở Hirôn; đến 17 giờ 30 phút ngày 19.4, sau 72 giờ chiến đấu đã đánh tan lực lượng phản động, bắn chìm 4 tàu vận tải, bắn rơi 6 máy bay, bắt gần 1.200 tù binh, thu hàng trăm súng các loại. Thắng lợi ở Hirôn của QĐ và nhân dân Cuba đã làm thất bại âm mưu phá hoại của Mĩ, bảo vệ và củng cố nền độc lập Cuba. Cg sự kiện Vịnh Con Lợn.

        TRẬN HÒA MĨ (3.3.1963), trận tập kích của Đại đội 105 bộ đội địa phương tỉnh Thừa Thiên đánh 1 đại đội bảo an, 2 trung đội dân vệ và một số lính bình định, biệt kích, tề điệp (khoảng 100 quân) QĐ Sài Gòn đóng giữ tại ấp chiến lược Hòa Mĩ (h. Phong Điền, t. Thừa Thiên, nay là t. Thừa Thiên - Huế). Đêm 3 rạng 4.3, ta chia ba mũi, bí mật vận động tiếp cận đánh trúng ban chỉ huy đại đội bảo an và cụm địch ở đình, chùa Hòa Mĩ. Địch hoảng loạn, một số ngoan cố chống cự, bị tiêu diệt còn phần lớn tìm cách trốn chạy. Ta vừa đánh vừa gọi hàng, sau hơn 1 giờ chiến đấu, diệt 27 địch, bắt gần 2 trung đội, thu 40 súng các loại, hỗ trợ nhân dân nổi dậy phá ấp chiến lược, đập tan ách kìm kẹp của địch. THM thực hiện tốt phương châm “hai chân, ba mũi” trong phong trào đánh phá ấp chiến lược, giành quyền làm chủ ở nông thôn đồng bằng, mở rộng vùng giải phóng, khai thông liên lạc giữa khu căn cứ địa ở miền núi với đồng bằng.

        TRẬN HOÀNG DƯƠNG - TỬ DƯƠNG (12.5.1950), trận vận động tiến công của Tiểu đoàn Lê Lợi (Trung đoàn 66, Đại đoàn 304), đánh một đại đội Âu - Phi của Pháp tại khu vực Hoàng Dương - Tử Dương (h. Ứng Hoà, t. Hà Đông, nay thuộc t. Hà Tây). Sau khi càn quét ở Phú Hữu, Bột Xuyên (trong cuộc hành quân Davit I đánh chiếm 5 huyện vùng tự do t. Hà Đông), sáng 12.5 địch hành quân về Miêng Thượng. Tiểu đoàn Lê Lợi từ Thanh Ánh, Khe Sở bí mật vận động ra đoạn để Sông Đáy ở khu vực Hoàng Dương - Tử Dương, nhanh chóng tiếp cận địch và nổ súng tiến công. Bằng cách đánh bất ngờ, bao vây, chia cắt, sau 40 phút chiến đấu diệt gọn đại đội địch (diệt 92, bắt 124), thu hơn 100 súng các loại. Là trận đánh đạt hiệu quả cao, một điển hình về cách đánh vận động tiến công trên địa hình đồng bằng trong KCCP.

        TRẬN HÓC MÔN (23.3.1970), trận phục kích của du kích xã Sơn Long, h. Quế Sơn, t. Quảng Nam đánh quân Mĩ tại cánh đồng Hóc Môn ở phía nam xã. Ta tổ chức lực lượng thành hai tổ (mỗi tổ 2 người, trang bị súng AK), bí mật phục sẵn ở ven rừng, sát cánh đồng Hóc Môn, nơi địch thường đi lùng sục hoặc bí mật phục kích (gọi là chiến thuật “Mĩ lết”). 10 giờ ngày 23.3 địch đưa 1 trung đội từ đồi Đá Khảm vào lùng sục, cách trận địa khoảng 70m, ta bất ngờ nổ súng diệt 10 dịch, sau đó tiếp tục trụ bám, bắn tỉa, đánh địch ứng cứu. diệt thêm một số, đến 13 giờ buộc địch phải rút chạy. Kết quả loại khỏi chiến đấu 28 địch, thu 11 súng. Là trận dùng lực lượng nhỏ, phát huy tốt địa hình và cách đánh, đạt hiệu quả cao, làm thất bại thủ đoạn lùng sục, đánh phá của địch ở vùng giáp ranh, bảo vệ an toàn địa bàn và lực lượng ta.

        TRẬN HÓI MÍT (12.1.1949), trận phục kích đoàn xe lửa QS Pháp trên tuyến đường sắt Đà Nẵng - Huế tại xóm Hói Mít (xã Lăng Cô, h. Phú Lộc, t. Thừa Thiên nay là Thừa Thiên - Huế), do Tiểu đoàn 319 (Trung đoàn 101, Phân khu Bình - Trị - Thiên) và LLVT địa phương tiến hành trong thời kì đầu KCCP. Tiểu đoàn bí mật bố trí trận địa cách ga Lăng Cô 2km vé phía bắc, 14 giờ ngày 12.1 dùng mìn đánh chặn, buộc tàu địch phải dừng lại rồi xung phong diệt lực lượng bảo vệ trên các toa xe; tiếp đó chặn đánh 1 đại đội tăng cường của địch từ Phú Gia, Lăng Cô đến ứng cứu. Kết quả sau gần một giờ chiến đấu phá hủy toàn bộ đoàn xe lửa (17 toa) chở 80t vũ khí, diệt 300 địch, phá hủy 1 pháo 105mm, thu 120 súng các loại.

[Giangtvx]

        TRẬN HÒN CHIÊNG (9.6.1970), trận phục kích của du kích xã Sơn Thắng (nay là xã Quế An, h. Quế Sơn, t. Quảng Nam), bắn máy bay trực thăng Mĩ bằng súng bộ binh tại khu vực núi Hòn Chiêng (phía tây nam xã). Nắm chắc hoạt động của địch thường sử dụng máy bay trực thăng tiếp tế cho lực lượng chốt trên núi Hòn Chiêng, ta bí mật bố trí trận địa sát chốt, đón lõng đường bay, từ 11 giờ đến 14 giờ 30 phút bắn rơi 3 máy bay, diệt và làm bị thương 10 địch. Thắng lợi của trận đánh góp phần thúc đẩy phong trào dùng súng bộ binh bắn máy bay, đánh bại thủ đoạn “chụp quân” bằng máy bay trực thăng của Mĩ tại địa phương.

        TRẬN HÒN ĐỐC (21.5.1978), trận chiến đấu của 2 tàu (T612, T619) thuộc Hạm đội 171 Quân chủng hải quân, phối hợp với lực lượng bảo vệ đảo Hòn Đốc, đánh tàu chiến của quân Khơme Đỏ (Campuchia) tại khu vực phía đông bắc đảo Hòn Đốc 3 hải lí, thuộc vùng biển tỉnh Kiên Giang. 21 giờ 25 phút ngày 21.5 phát hiện 3 tàu địch trên đường xâm nhập vào Mũi Nại, tàu của ta từ vị trí phục kích ở bắc đảo Hòn Long kịp thời xuất kích, bất ngờ nổ súng bắn chìm 1 chiếc, bắn bị thương 2 chiếc khác, sau đó cùng pháo binh trên đảo chặn đánh lực lượng ứng cứu của địch, rạng sáng 22.5 buộc địch phải rút chạy. Trận đánh đạt hiệu quả cao, phối hợp chiến đấu tốt, góp phần đánh bại thủ đoạn xâm nhập ban đêm của địch trên vùng biển Tây Nam.

        TRẬN HÒN GIÓ (6.12.1965), trận phục kích của Phân đội 2 (Đoàn 135, Khu tuần phòng 2, Quân chùng hải quân) đánh tàu biệt kích QĐ Sài Gòn tại vùng biển nam đảo Hòn Gió (h. Quảng Trạch, t. Quảng Bình). Đêm 5 rạng 6.12 phát hiện 3 tàu địch (loại PTF) vào hoạt động đánh phá, Phân đội 2 gồm 3 tàu phóng lôi (T323, T326, T329) được tăng cường 1 canô (T26) và 1 thuyền máy, từ vị trí phục kích, bí mật tiếp cận triển khai đội hình chiến đấu. Bằng cách đánh chủ động, bất ngờ, tích cực bám sát, sau khoảng 20 phút chiến đấu bắn bị thương 2 tàu, buộc địch phải rút chạy. Trận đánh đạt mục đích để ra, góp phần hạn chế và làm thất bại thủ đoạn xâm nhập đánh phá ban đêm bằng tàu, thuyền của địch.

        TRẬN HÒN MỘT (25.3.1975), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 9 (Trung đoàn 64, Sư đoàn 320, Mặt trận Tây Nguyên) được tăng cường hỏa lực (cối 120mm, ĐKZ 75mm) và 1 đại đội bộ đội địa phương tỉnh Phú Yên đánh cụm quân chủ lực QĐ Sài Gòn co cụm phòng ngự ở Hòn Một (điểm cao trên bờ Sông Ba, nay thuộc h. Sơn Hoà, t. Phú Yên), trong chiến dịch Tây Nguyên (4.3-3.4.1975). Sau khi tập trung hỏa lực bắn cấp tập vào đội hình dịch và tạo khói mù, Tiểu đoàn 9 sử dụng 2 đại đội (5 và 7) tiến công hướng chủ yếu và thứ yếu; đồng thời đại đội địa phương Phú Yên bí mật luồn theo Sông Ba, áp sát mục tiêu bất ngờ đột phá vào sườn. Bị đánh bất ngờ, địch tổ chức phản kích bằng xe tăng, xe bọc thép nhưng không cản được sức tiến công áp đảo của ta. Kết quả ta diệt và bắt toàn bộ quân địch, thu và phá hủy 21 xe tăng, xe bọc thép cùng hàng chục xe ô tô các loại. THM giành thắng lợi nhanh gọn, góp phần cùng với trận Củng Sơn (24.3.1975) tiêu diệt lực lượng rút chạy cuối cùng thuộc Quân đoàn 2 - Quân khu 2 của địch ở Táy Nguyên, mở thông đường 7 cho lực lượng chiến dịch phát triển tiến công xuống tx Tuy Hoà.

        TRẬN HỐ CHUỐI 9.12.1890-10.1.1891. trận phòng ngự của khoảng 150 nghĩa quân Đề Thám đánh trả các cuộc tiến công của quân Pháp vào căn cứ Hố Chuối (xã Phồn Xương, h. Yên Thế, t. Bắc Giang), trong khởi nghĩa Yên Thế (1884- 1913). Ngày 9.12.1890 đồn trưởng Nhã Nam đem 145 lính lê dương và lính khố đỏ, 1 đại bác, lùng sục vào Yên Thế, khi đến căn cứ Hố Chuối, bị nghĩa quân chặn đánh, phải rút chạy. 11.12 gần 300 quân Pháp chia thành hai mũi tiến công lần thứ hai, chiếm được các pháo đài bên ngoài, nhưng rồi bị đẩy lui với hàng chục lính thương vong. 22.12, sau khi điều thêm lực lượng từ Đáp Cầu, Thái Nguyên, Bố Hạ, Kép với gần 600 quân, 3 khẩu pháo, Pháp mở cuộc tiến công lần thứ ba. Nghĩa quân dựa vào trận địa tổ chức ngăn chặn, sát thương lớn quân địch, nắm thời cơ phản kích vào bản doanh địch ở Hữu Thượng Bắc và một cánh quân khác, buộc địch phải rút chạy vé Nhã Nam. 2.1.1891 Pháp sử dụng 1.100 quân, 25 khẩu pháo, 2 cối, 2 tàu chiến lập tuyến bao vây, chiếm các điểm cao quanh căn cứ, tổ chức cuộc tiến công thứ tư trong 7 ngày đêm. nhưng vẫn thất bại. Nghĩa quân còn tổ chức đánh nhỏ ngăn chặn quân tiếp ứng. Trước kẻ địch hơn hẳn về số lượng và trang bị, để bảo toàn lực lượng, 10.1 nghĩa quân đã bí mật rút khỏi Hố Chuối.

[Giangtvx]

        TRẬN HỐ CHUỐI 19.5.1894, trận phục kích của nghĩa quân Đề Thám đánh quân Pháp tại căn cứ Hố Chuối (xã Phồn Xương, h. Yên Thế, t. Bắc Giang), trong khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913). Sau khi ngừng thương lượng và dùng Bá Phức (cha nuôi Đề Thám) hai lần sát hại Đề Thám không thành công, 15 giờ ngày 19.5 công sứ Bắc Ninh Muydeliê cùng tổng đốc Lê Hoan đem lực lượng lớn quân Pháp và lính khố xanh, có pháo binh yểm trợ, tiến công căn cứ Hố Chuôi. Đề Thám đã “tương kế tựu kế”, cho quân bí mật ẩn nấp trong các công sự, lợi dụng vật cản, chờ địch vào thật gần mới nổ súng, diệt hàng chục tên, bắn bị thương Muydeliê, buộc quân Pháp phải tháo chạy. Cg trận Hữu Nhuế.

        TRẬN HỘI CHIẾN (ngoại), tổng thể các trận chiến đấu, các đòn đột kích quan trọng và quyết liệt được liên kết theo một ý định chung do các tập đoàn lực lượng nhất đinh cùng tiến hành nhằm hoàn thành một nhiệm vụ quan trọng của chiến dịch; một hình thức tác chiến. Tùy theo quy mô và loại hình chiến dịch, trong một chiến dịch có thể có một vài THC được tiến hành đồng thời hoặc lần lượt trên toàn bố mặt trận hoặc trên một hướng nhất định. Theo lực lượng và môi trường tiến hành, có: THC binh chủng hợp thành (trong đó có THC xe tăng), THC trên không, THC phòng không và THC trên biển; theo mục đích và loại tác chiến có thể có THC trong tiến công (trong đó có THC tao ngộ) và THC trong phòng ngự. THC ra đời rất sớm trong hoạt động tác chiến của QĐ nhiều nước. Đầu tk 19, khái niệm “THC” đồng nghĩa với khái niệm “trận chiến đấu”, sau đó trước khi xuất hiện trong nghệ thuật QS khái niệm “chiến dịch”, THC là hình thức hoạt động tác chiến cơ bản của QĐ các nước. Trước tk 20, THC được chia thành THC cục bộ và trận tổng hội chiến. Trận tổng hội chiến có tác dụng quyết định kết cục của chiến cục, đôi khi của cả cuộc chiến tranh, như các trận tổng hội chiến ở Pôntava (Ucraina) - 1709, ở Aoxteclit 1805, ở Bôrôđinô (Nga) 1812. Ngày nay trong nhiều ấn phẩm, khái niệm “THC”, “trận đánh lớn” và “chiến dịch” đôi khi được dùng đồng nghĩa với nhau. Đặc điểm của THC hiện đại là tính kiên quyết trong hành động và quyết tâm của đôi bên đối địch rất cao để đạt cho được mục đích đề ra, quy mô lớn và tính linh hoạt cao. THC binh chủng hợp thành do các liên binh đoàn binh chủng hợp thành tiến hành thường hiệp đồng với các binh đoàn của các quân chủng khác nhằm tiêu diệt các tập đoàn đối kháng của QĐ đối phương. Trong CTTG-II các liên binh đoàn xe tăng tiến hành nhiều THC xe tăng nhằm tiêu diệt các tập đoàn xe tăng của quân địch. THC trên không do máy bay tiêm kích tiến hành có khi có máy bay tiêm kích bom tham gia có sự hiệp đồng chặt chẽ của bộ đội phòng không nhằm tiêu diệt máy bay của đối phương ở trên không. THC trên biển do lực lượng của hải quân tiến hành nhằm tiêu diệt các binh đoàn (cụm) tàu mặt nước và tàu sân bay của đối phương. Được tiến hành độc lập hoặc phối hợp với lực lượng của quân chủng khác. THC phòng không do bộ đội phòng không độc lập hoặc phối hợp với không quân tiến hành nhằm phá (đánh lui) cuộc tập kích đường không của đối phương tiêu diệt máy bay của chúng (xt hội chiến).

        TRẬN HỘI ĐỨC (21.3.1966), trận phục kích của Tiểu đoàn bộ binh 60 (Trung đoàn 1, Sư đoàn 2) đánh 1 tiểu đoàn lính thủy đánh bộ Mĩ ứng cứu, giải tỏa ở khu vực Hội Đức (xã Tịnh Hiệp, h. Sơn Tịnh, t. Quảng Ngãi) trong đợt 3 chiến dịch Tây Sơn Tịnh (20.2-20.4.1966). Đêm 20.3 tiểu đoàn được tăng cường hỏa lực (2 ĐKZ 75mm, 3 trọng liên 12,7mm) xây dựng trận địa ở làng Hội Đức nhằm chặn địch từ hướng Vĩnh Tuy vào Phú Thành, Thạch An Nội. 8 giờ ngày 21.3 địch đổ bộ bằng máy bay trực thăng xuống phía tây làng Hội Đức. Ta nổ súng khi địch đang đổ quân, đẩy lui 5 đợt tiến công, giữ vững trận địa; đến 19 giờ rút quân về Phước Lộc. Kết quả diệt hơn 200 địch, bắn rơi 3 máy bay trực thăng, góp phần vào thắng lợi chung của chiến dịch.

        TRẬN HỒNG THANH (18.9.1967), trận phục kích của du kích xã Hồng Thanh thuộc Chiến khu Lê Hồng Phong, đánh máy bay trực thăng Mĩ tại khu vực phía đóng nam Đồi 50 (xã Hồng Thanh, h. Thuận Phong, nay là xã Hồng Phong, h. Bắc Bình, t. Bình Thuận). Ta có 8 du kích, chia hai tổ bí mật cơ động phục kích: sáng 18.9 bằng 8 viên đạn súng bộ binh bắn rơi tại chỗ 2 máy bay trực thăng. Trận đánh mở đầu phong trào dùng súng bộ binh đánh máy bay Mĩ ở địa phương.