T

[Giangtvx]

        TRẬN SÔNG TẢ TRẠCH (12.6.1967), trận phục kích của du kích xã Hương Thọ (h. Hương Thủy, t. Thừa Thiên - Huế) đánh 1 trung đội công binh Mĩ tại khu vực sát bến Đò Tuần, trên sông Tả Trạch (tây nam tp Huế 12km). Nắm vững hoạt động của địch hàng ngày đi xây đồn, làm đường bằng phà trên sông (sáng đi chiều về), ta sử dụng 5 du kích, bí mật cải trang phục sẵn trên bờ sông phía nam, đồng thời bố trí 1 tổ (3 người) chặn viện ở đồn La Khê. Khoảng 17 giờ ngày 12.6 địch có 6 chiếc phà do 1 ca nô kéo, trên đường về Nam Hòa lọt vào trận địa, cách bờ 25m, ta đồng loạt nổ súng, ném thủ pháo, lựu đạn xuống phà, sau 5 phút chiến đấu phá hỏng 1 phà, diệt 35 dịch. Trận đánh diễn ra nhanh, gọn giữa ban ngày trong vùng địch kiểm soát, đạt hiệu quả cao do được tổ chức chặt chẽ, phát huy yếu tố bất ngờ và đúng thời cơ, góp phần thúc đẩy phong trào chiến tranh du kích ở địa phương.

        TRẬN SỞ HỘI (13 và 16.5.1968), các trận vận động tập kích của Trung đoàn bộ binh 141 (Sư đoàn 7) QGP miền Đông Nam Bộ đánh quân Ôxtrâylia và quân Mĩ ở khu vực sở cao su Sở Hội (t. Thủ Dầu Một, nay thuộc xã Hội Nghĩa, h. Tân Uyên, t. Bình Dương). Sáng 12.5 quân Ôxtrâylia đổ bộ xuống Sở Hội có Tiểu đoàn bộ binh 5 (Trung đoàn 12). 1 đại đội pháo binh (3 pháo 105mm, 3 cối 106,7mm) và 2 xe tăng. Trung đoàn 141 sử dụng 2 tiểu đoàn bộ binh (2 và 3), 5 cối 82mm. 2 ĐKZ 75mm, 3 súng máy phòng không 12,8mm. chia thành bốn mũi; 3 giờ ngày 13.5 nổ súng. Sau 2 phút hỏa lực bắn cấp tập vào SCH và trận địa pháo dịch, các mũi bộ binh thọc sâu đánh chiếm mục tiêu, đến 4 giờ 5 phút làm chủ trận địa, tiêu diệt Tiểu đoàn 5, phá hủy 3 pháo 105mm, 3 cối 106,7mm, 1 cối 81mm. bắn cháy 2 xe tăng, bắn rơi 1 máy bay trực thăng. Sáng 14 lực lượng quân Mĩ gồm 1 tiểu đoàn bộ binh, 2 đại đội pháo binh (4 pháo 105mm, 4 cối 106,7mm), 6 xe tăng kèm theo lô cốt đúc sẵn đổ bộ xuống bắc và đông bắc Sở Hội 500m, hình thành cụm chốt (700m x 300m) có 2 hàng rào thép gai bao quanh. 1 giờ 30 phút ngày 16.5 Trung đoàn 141 được tăng cường 1 đại đội huyện Tân Uyên và hỏa lực H-12 của sư đoàn tập kích lần 2 vào Sở Hội; sau 1 giờ 30 phút loại khỏi chiến đấu 650 quân Mĩ, phá hủy 4 pháo 105mm, 4 cối 106,7mm, bắn cháy 6 xe tăng, 4 máy bay trực thăng. Thắng lợi của TSH góp phần đánh bại ý đồ của Mĩ lập vành đai ngăn chặn, đẩy chủ lực QGP ra khỏi vùng ven Sài Gòn sau cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân (1968).

        TRẬN SỞ TƯ (12.8.1969),Trận phục kích của Tiểu đoàn bộ binh 3 (Trung đoàn 1. Sư đoàn 9) chặn đánh quân Mĩ và QĐ Sài Gòn hành quân giải tỏa khu vực Sở Tư (xã Minh Đức, q. An Lộc, t. Bình Long, nay thuộc t. Bình Phước). Sau khi đánh chiếm ấp chiến lược Sở Tư, tiểu đoàn bố trí trận địa phục kích theo thế chân kiềng gần Làng 4 (ấp Sờ Tư) và Làng 5, đến 5 giờ ngày 12.8 dùng hỏa lực bắn phá đồn bảo an Sở Tư. Địch đưa 2 đại đội thuộc Tiểu đoàn 1 (Trung đoàn 2) từ Hớn Quản đến giải tỏa bị ta diệt 1 đại đội và tiếp tục cơ động chận đánh, đẩy lui 2 đợt phản kích của lực lượng bộ binh cơ giới Mĩ, 16 giờ kết thúc trận đánh. Kết quả loại khỏi chiến đấu hơn 300 địch, bắn cháy 50 Xe QS (phần lớn là xe M113), góp phần làm suy yếu lực lượng cơ động của địch ở Hớn Quản.

        TRẬN SƠN QUANG (1.2.1967), trận vận động tiến công của Tiểu đoàn 48 bộ đội địa phương tỉnh Quảng Ngãi đánh quân Nam Triều Tiên ở khu vực xã Sơn Quang (h. Sơn Tịnh, t. Quảng Ngãi). 8 giờ ngày 1.2 địch dùng máy bay trực thăng đổ bộ 1 đại đội vào khu vực đứng chân của tiểu đoàn. Ta kịp thời vận động bao vây, tiến công liên tục, đến 17 giờ diệt 1 đại đội địch, đánh lui 1 trung đội khác đến ứng cứu. Kết quả loại khỏi chiến đấu 200 địch, thu 40 súng. Trận điển hình của LLVT tỉnh Quảng Ngãi về thành tích diệt một đơn vị quân Nam Triều Tiên trong KCCM.

[Giangtvx]

        TRẬN SƠN TRÀ - ĐÀ NẴNG (1.9.1858-2.1859), trận chiến đấu phòng ngự của quân và dân VN đánh trả cuộc tiến công của quân Pháp vào Quảng Nam - Đà Nẵng, mở đầu cuộc kháng chiến chống Pháp thời Nguyễn (1858-84). Thực hiện kế hoạch xâm lược VN của vua Pháp Napôlêông III, 31.8.1858 quân Pháp (có một bộ phận quân Tây Ban Nha phối hợp) dàn trận ở cửa biển Đà Nẩng; lực lượng gồm 14 chiến thuyền (Pháp 13, Tây Ban Nha 1) và 2.350 quân do Rigô Đờ Giơnui chỉ huy. Quân triều đình phòng thủ Quảng Nam - Đà Nẵng có 2.000 lính đồn trú, sau được tăng thêm 2.000 cấm binh. Sáng 1.9 quân Pháp bất ngờ dùng pháo hạm bắn áp đảo rồi đổ bộ đánh chiếm các đồn An Hải, Điện Hải và bán đảo Sơn Trà, tiến sâu vào nội địa nhưng bị chặn lại ở ven biển Hòa Vang. Nhân dân Quảng Nam - Đà Nẵng thực hiện “vườn không, nhà trống”, lập các đội dân binh đánh địch. 9.1858 Nguyễn Tri Phương được triều đình cử làm tổng thống quân thứ Quảng Nam vào chỉ huy mặt trận, gấp rút lập phòng tuyến Liên Trì, cho đắp lũy từ Hải Châu đến Phúc Ninh, chỉ huy quân và dân ta đánh lui nhiều đợt tiến công của chiến thuyền Pháp vào Sông Hàn, sông Nại Hiên, giam chân địch ở bán đảo Sơn Trà... Âm mưu “đánh nhanh, thắng nhanh” bị thất bại, Rigô Đờ Giơnui phải từ bỏ ý định đánh ra Huế, đầu 2.1859 để lại một bộ phận giữ bán đảo Sơn Trà, còn phần lớn lực lượng chuyển hướng tiến công vào Gia Định (x. Pháp đánh chiếm Gia Định, 17.2.1859).

        TRẬN SƠN TRUNG (10.5.1967), trận phục kích của Trung đoàn bộ binh 31 (Sư đoàn 2) chặn đánh quân Mĩ thuộc Sư đoàn lính thủy đánh bộ 1 càn quét tại xã Sơn Trung (h. Quế Sơn. t. Quảng Nam). Đêm 9.5 trung đoàn sử dụng 2 tiểu đoàn tổ chức trận địa phục kích ở khu vực từ Gò Đôi đến Nghi Hạ, sáng 10.5 bất ngờ nổ súng diệt gần hết 1 tiểu đoàn địch. 9 giờ 30 phút địch đưa máy bay trực thăng đổ bộ nhiều tiểu đoàn xuống bao vây, phản kích. Ta kiên cường bám trụ, đẩy lui nhiều đợt tiến công của địch, đến tối bí mật rời khỏi trận địa. Kết quả loại khỏi chiến đấu hơn 600 địch, bắn cháy 12 máy bay trực thăng, góp phần làm thất bại cuộc hành quân “Liên kết 1” và kế hoạch phản công mùa khô 1966-67 của địch ở chiến trường Quảng Nam.

        TRẬN SUỐI ĐÁ (10.3.1975), trận tiến công của Lữ đoàn bộ binh 52 (Quân khu 5) vào căn cứ của Liên đoàn biệt động quân 916 QĐ Sài Gòn tại khu vực Suối Đá (nay thuộc xã Tam Dân. tx Tam Kì, t. Quảng Nam). Căn cứ nằm trên tuyến phòng thủ Tiên Phước - Phước Lâm. được tổ chức phòng ngự vững chắc. 4 giờ 30 phút ta sử dụng Tiểu đoàn 7 tiến công, nhưng không thành công, phải tạm dừng để tổ chức lại lực lượng. 14 giờ được sự chi viện của các cụm pháo binh bắn ngắm trực tiếp, ta tiếp tục tiến công, đến 16 giờ làm chủ căn cứ, diệt gọn quân địch. Thắng lợi của TSĐ góp phần cùng các đơn vị của Sư đoàn bộ binh 2 đập tan tuyến phòng thủ Tiên Phước - Phước Lâm, phát triển tiến công giải phóng tx Tam Kì trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975.

        TRẬN SUỐI HAI (24-27.7.1965), trận phục kích của 2 tiểu đoàn tên lửa phòng không (63, 64) thuộc Trung đoàn 236 Quân chủng phòng không - không quân phối hợp với các đơn vị pháo phòng không và lực lượng dân quân địa phương bắn máy bay Mĩ tại khu vực Suối Hai (h. Bất Bạt, nay thuộc h. Ba Vì, t. Hà Tây). 15 giờ 53 phút ngày 24.7 hai tiểu đoàn 63 và 64 phóng 4 quả đạn diệt 1 tốp 3 máy bay F-4C (1 chiếc rơi tại chỗ), bắt một phi công, sau đó nhanh chóng di chuyển và tổ chức trận địa tên lửa giả để nghi binh thu hút địch. Trưa 26.7 địch cho máy bay trinh sát, bị Tiểu đoàn 64 bắn rơi 2 chiếc. 27.7 địch tiếp tục huy động 48 lần chiếc máy bay “đánh trả đũa” vào trận địa tên lửa giả, bị các đơn vị phòng không và dân quân phục kích đánh trả quyết liệt, diệt thêm 5 máy bay (2 chiếc rơi tại chỗ), bắt 3 phi công. TSH là trận đầu tiên bộ đội tên lửa ra quân thắng lợi. 24.7.1965 trở thành ngày truyền thống của bộ đội tên lửa phòng không nhân dân VN. Sau TSH hình thức phối hợp tác chiến của bộ đội tên lửa phòng không, pháo phòng không và súng bộ binh bắn máy bay được áp dụng đạt hiệu quả ngày càng cao trong chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mĩ ở miền Bắc VN. Cg trận chiến đấu phòng không 24-27.7.1965.

        TRẬN SUỐI RÚT (25-28.11.1949), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 130 (Trung đoàn 209 Bộ tổng tư lệnh) vào đồn Suối Rút thuộc tuyến phòng ngự đường 6 của Pháp, trong đợt 1 chiến dịch Lê Lợi (25.11.1949-30.1.1950). Chiều 25.11 tiểu đoàn tổ chức tiến công nhưng gặp khó khăn do địch co cụm chống cự quyết liệt, đã chuyển sang vây hãm để thu hút viện binh, tạo điều kiện cho 1 đơn vị bạn trong trung đoàn (Tiểu đoàn 154) chặn đánh diệt I trung đội địch đến ứng cứu tại Bến Bưởi trên đường 6. Sau 3 ngày bị vây hãm, lực lượng địch ở Suối Rút buộc phải bỏ đồn tháo chạy. Thắng lợi của TSR tạo đà cho Trung đoàn 209 tiến vào giải phóng vùng Mai Châu (Hoà Bình).

[Giangtvx]

        TRẬN TÀ BẠT (4.9.1969), trận tập kích hỏa lực của Đại đội 12 (Tiểu đoàn 4, Trung đoàn pháo binh 368) vào căn cứ QS Mĩ ở Tà Bạt (trong thung lũng A So, h. A Lưới, t. Thừa Thiên, nay là Thừa Thiên - Huế). Tại căn cứ có SCH Trung đoàn 3 (Sư đoàn lính thủy đánh bộ 3), 1 đại đội pháo binh (2 khẩu 175mm, 2 khẩu 105mm), 1 đại đội cảnh vệ... Đêm 3.9 ta bí mật đưa 2 khẩu ĐKB vào bố trí trận địa; từ 9 giờ đến 11 giờ ngày 4.9 bắn 9 loạt (18 quả đạn) vào căn cứ địch, đánh trúng SCH, trận địa pháo, bắn cháy 1 máy bay trực thăng,... sau đó rút lui an toàn. Trận đầu ra quân thắng lợi của Đại đội 12 thể hiện khả năng tác chiến độc lập của pháo binh luồn sâu trong KCCM.

        TRẬN TÀ PẢNG - RÔBON (19-20.9.1968), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 14 (Trung đoàn 2, Sư đoàn 9), được tăng cường hỏa lực và 1 trung đội súng phun lửa (loại LPO- 50), đánh đồn Tà Păng - Rôbon (h. Châu Thành, t. Tây Ninh) trên đường 13, do 1 đại đội bảo an và 1 trung đội dân vệ QĐ Sài Gòn đóng giữ. Ta triển khai đội hình trên hai hướng, 23 giờ 40 phút ngày 19.9, dùng hỏa lực cối, ĐKZ và súng phun lửa diệt các hỏa điểm và lô cốt địch, đồng thời tạo cửa mở cho các mũi bộ binh xung phong đánh chiếm mục tiêu, đến 1 giờ 30 phút ngày 20.9 làm chủ trận địa, diệt và bắt toàn bộ quân địch. Trận đánh thực hiện hiệp đồng chiến đấu tốt, phát huy hiệu quả sức mạnh hỏa lực, nhất là súng phun lửa khi tiến công địch trong công sự vững chắc.

        TRẬN TAM PHÚC - NGŨ KIÊN - TỨ TRUNG - YÊN ĐỔNG (7.3.1952), trận chống càn của 2 tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 176, 1 tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 238, phối hợp với 4 đại đội bộ đội địa phương và du kích, đánh quân Pháp càn quét tại các xã Tam Phúc, Ngũ Kiên, Tứ Trưng, Yên Đồng (thuộc 2 huyện Vĩnh Tường, Yên Lạc, t. Vĩnh Phúc). Sáng 7.3 Pháp huy động 4 tiểu đoàn Âu - Phi, 4 đại đội biệt kích, có máy bay, pháo binh chi viện, mở cuộc hành quân Thanh Kiếm từ nhiều hướng càn quét vào địa bàn 4 xã. Bộ đội và du kích đã triển khai sẵn thế trận trong các thôn xóm, có bộ phận mai phục ngoài cánh đồng, chặn đánh địch quyết liệt, từ 8 giờ 30 phút đến 18 giờ đẩy lui nhiều đợt tiến công, giữ vững trận địa; sau đó cơ động về Yên Đồng củng cố, tiếp tục chiến đấu. Bị tổn thất nặng, sáng 8.3 địch rút quân khỏi 4 xã, chấm dứt cuộc càn. Kết quả ta diệt và bắt hơn 350 địch (phần lớn là lính Âu - Phi) thu 248 súng các loại. Trận đánh góp phần củng cố cơ sở kháng chiến, làm thất bại âm mưu càn quét, mở rộng vùng chiếm đóng của địch.

        TRẬN TANNENBEC 15.7.1410, trận đánh giữa quân của vua Ba Lan Vlađixlap II và quân của đế chế Tơtông (địa phận Đức và vùng Ban tích ngày nay) ở Tannenbec (nay là Xtêbac, đông bắc Ba Lan). Được sự hỗ trợ của quân đánh thuê người Bôhêmiêng, Nga và Litva với lực lượng 32.000 người, phía Ba Lan đã bao vây rồi diệt tan 27.000 quân Tơtông, phần lớn là kị binh. TT làm đế chếTơtông suy yếu và tạo điều kiện cho vương quốc Ba Lan phát triển. Cg trận Grunvan.

        TRẬN TANNENBEC 26-31.8.1914, trận phản công của quân Đức nhằm đánh bại cuộc tiến công của quân Nga vào Đông Phổ, tại Tannenbec (nay là Xtêbac, đông bắc Ba Lan) trong CTTG-I (1914-18). Mở chiến dịch Đông Phổ (17.8- 15.9.1914), quân Nga (các tập đoàn quân 1 và 2) chọc thủng phòng tuyến Đức ở nam và bắc hồ Maxuri, cánh bắc chiếm Gumbinen (20., cánh nam tiến đến Phrankennao - Ooclao. Quân Đức (Tập đoàn quân dùng lực lượng nhỏ kiềm chế ở phía bắc, đồng thời cơ động phần lớn lực lượng xuống phía nam bao vây, tiến công tiêu diệt Tập đoàn quân 2 của Nga (diệt 70.000, bắt 75.000) ở Tannenbec; sau đó quay lên phía bắc hồ Maxuri, đẩy lùi Tập đoàn quân 1 ra khỏi Đông Phổ. Thất bại trong TT khiến tướng Xamxônôp, tư lệnh Tập đoàn quân 2 của Nga phải tự sát; thế tiến công của quân Nga bị chặn đứng.

        TRẬN TÀU Ô - XÓM RUỘNG (11.5-31.8.1972), trận phòng ngự của Trung đoàn bộ binh 209 (Sư đoàn 7) tại khu vực Tàu Ô - xóm Ruộng (xã Tân Khai, h. An Lộc và xã Minh Thanh, h. Chơn Thành, t. Bình Long, nay thuộc h. Bình Long, t. Bình Phước), nhằm đánh bại cố gắng giải tỏa đường 13 của QĐ Sài Gòn, trong đợt 2 chiến dịch Nguyên Huệ (1.4.1972- 19.1.1973). Dựa vào trận địa phòng ngự (chính diện 3.500m, sâu 5.000m), từ 12.5 đến 15.6 ta đẩy lùi các đợt tiến công của Trung đoàn bộ binh 32 (Sư đoàn 21) và 2 tiểu đoàn biệt động quân (65 và 73), giành giật quyết liệt với địch ở khu chốt cống Ông Tề. Từ 19.6 địch tập trung lực lượng gồm Trung đoàn bộ binh 46 (Sư đoàn 25), Trung đoàn bộ binh 33 (Sư đoàn 21), Lữ đoàn dù 1, Thiết đoàn 3 mở cuộc tiến công quy mô lớn vào trận địa của ta. Trận đánh diễn ra ác liệt, kéo dài nhiều ngày đêm, ta kịp thời điều chỉnh lực lượng, giữ vững các chốt cơ bản, đồng thời liên tục tiến hành phản kích, đánh vào bên sườn và phía sau, buộc địch phải chấm dứt tiến công, rút quân về Chơn Thành. Kết quả loại khỏi chiến đấu khoảng 1.000 địch (bắt 137), phá hủy 34 khẩu pháo, 84 xe tăng, thiết giáp, bắn rơi 62 máy bay, làm thất bại ý đồ giải tỏa đường 13 của địch, tạo điểu kiện cho chiến dịch phát triển tiến công xuống bắc Bình Dương.

[Giangtvx]

        TRẬN TẮC THỦ (22.12.1967), trận tập kích của Tiểu đoàn U Minh 2 bộ đội địa phương tỉnh Cà Mau đánh Đại đội bảo an 974, đoàn bình định và 1 trung đội dân vệ QĐ Sài Gòn đóng quân dã ngoại ở bờ nam kênh Tắc Thủ (xã Lợi An, tây tx Cà Mau 7km). 7 giờ 40 phút, lợi dụng địch sơ hở, ta dùng 3 xuồng máy chở 3 tiểu đội cải trang làm dân chở lúa từ sông Ông Đốc vào kênh Tắc Thủ, đến ngang vị trí địch, bất ngờ đổ bộ, phối hợp với lực lượng phục sẵn trên bờ, đồng loạt nổ súng tiến công; sau gần 1 giờ chiến đấu diệt và bắt 57 địch, thu 45 súng. Thắng lợi của TTT góp phần đánh bại một bước kế hoạch bình định của địch, giữ vững bàn đạp tiến công của ta ở vùng ven tx Cà Mau.

        TRẬN TẨM BUNG (8-9.5.1969), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 5 (Sư đoàn 5), được tăng cường 1 đại đội súng máy phòng không 12,8mm và 1 giàn hỏa tiễn H-12, đánh 3 tiểu đoàn bộ binh của các trung đoàn 43, 52 (Sư đoàn 18) QĐ Sài Gòn càn quét tại khu vực suối Tầm Bung (xã Bình Hoà, q. Xuân Lộc, t. Long Khánh, nay thuộc t. Đồng Nai). Sáng 7.5 địch dùng máy bay trực thăng đổ quân lùng sục khu vực bình độ 90, ngã ba Suối Son, suối Tầm Bung và điểm cao 87. Nắm chắc ý đồ của địch, trung đoàn triển khai trận địa ở khu vực suối Tầm Bung, chiều 8.5 nổ súng diệt và làm bị thương hơn 200 địch, sau đó tập trung lực lượng hình thành thế bao vây, chiều 9.5 tiếp tục đánh địch ứng cứu và co cụm. Kết quả loại khỏi chiến đấu hơn 700 địch, bắn rơi 2 máy bay, thu 30 súng... Là thắng lợi mở màn đợt hoạt động hè thu 1969 của QGP miền Đông ở mặt trận Long Khánh, góp phần giữ vững vùng căn cứ ở đông sông La Ngà và sông Đồng Nai.

        TRẬN TẨM VU (19.4.1948), trận phục kích của LLVT Khu 9 chặn đánh đoàn xe QS Pháp tại khu vực Tầm Vu (xã Thạnh Hoà, h. Phụng Hiệp, t. Hậu Giang). Lực lượng tham gia có 3 đại đội của Trung đoàn 122 tình Cần Thơ, 1 đại đội của Trung đoàn 125 tỉnh Bạc Liêu, 1 đại đội của bộ đội Hồ Chí Minh Khu 9 cùng một số đơn vị tình báo đội (quân báo), quốc vệ đội (công an) tỉnh Cần Thơ và du kích địa phương (tổng cộng khoảng 600 tay súng). Từ đêm 12 đến 16.4 ta tập kích hỏa lực vào đồn điền Bảy Ngàn để thu hút viện binh, đồng thời bí mật bố trí lực lượng phục kích ở rạch Láng Hầm, dọc theo trục đường từ cầu Tầm Vu đi Rạch Gòi. 15 giờ ngày 19.4. đoàn xe địch gồm 14 chiếc (có 3 xe bọc thép và 1 xe kéo pháo) chở 150 quân (phần lớn lính Âu - Phi) đi ứng cứu hướng Rạch Gòi trên đường trở về, lọt vào trận địa. Ta cho nổ địa lôi chặn đầu, khoá đuôi rồi đồng loạt xung phong đánh thẳng vào đội hình địch. Kết quả sau hơn 1 giờ chiến đấu ta diệt hơn 100 địch, phá hủy 12 xe (có 2 xe bọc thép và 1 xe kéo pháo), thu nhiều vũ khí, trong đó có 1 khẩu pháo 105mm. Là trận đánh thứ tư trên cùng địa điểm, giành thắng lợi lớn nhờ giữ bí mật và cách đánh bất ngờ; lần đầu tiên thu được pháo 105mm ở Khu 9 trong KCCP. “Bài ca Tầm Vu” ra đời từ thắng lợi này.

        TRẬN TÂN AN (9.12.1974), trận tập kích của Tiểu đoàn bộ binh 306 (Trung đoàn 3, Quân khu 9) vào phân chi khu Tân An (xã Tân An, h. Càng Long, t. Trà Vinh), do Tiểu đoàn bảo an 472 và lực lượng bình định, thám báo... QĐ Sài Gòn đóng giữ. Phân chi khu có khu trung tâm, các đồn, lô cốt xung quanh, hệ thống kênh mương, tường, rào kẽm gai bảo vệ. Đêm 8.12 tiểu đoàn vào chiếm lĩnh trận địa, bí mật cắt rào, tạo cửa mở; 2 giờ 40 phút ngày 9.12 nổ súng diệt các lô cốt vòng ngoài, đánh chiếm vị trí đầu cầu tạo bàn đạp phát triển vào bên trong, sau 20 phút chiến đấu làm chủ khu trung tâm. Địch chống cự quyết liệt, chờ quân cứu viện nhưng không có. Ta tiếp tục tiến công các đồn, lô cốt xung quanh, truy quét tàn binh, đến 14 giờ làm chủ trận địa, diệt và bắt toàn bộ quân địch (diệt 62, bắt 83). thu 115 súng các loại. TTA khiến địch hoang mang, rút bỏ một loạt đồn bốt; tạo điều kiện cho nhân dân trong vùng nổi dậy giành quyền làm chủ.

        TRẬN TÂN CẢNH (17.6.1967), trận tập kích hỏa lực của Trung đoàn pháo binh 40 (Mặt trận Tây Nguyên) vào căn cứ của Trung đoàn 42 QĐ Sài Gòn tại Tân cảnh (h. Đắc Tô, t. Kon Tum). Đêm 17.6 trung đoàn sử dụng 12 khẩu ĐKB, 3 khẩu cối 120mm, 2 khẩu cối 82mm, bố trí trận địa ở chân núi Ngọc Bờ Biêng (tây Tân Cảnh) bắn cấp tập vào căn cứ (trong đó ĐKB bắn 93 viên đạn). Kết quả phá hủy 12 pháo và cối, 3 máy bay trực thăng, nhiều phương tiện QS, loại khỏi chiến đấu hàng trâm địch; lần đầu tiên ta sử dụng pháo phản lực ĐKB đánh dịch đạt hiệu quả cao.

[Giangtvx]

        TRẬN TÂN LẠC (11.5.1969), trận tập kích của Tiểu đoàn bộ binh 631 (Mặt trận Tây Nguyên) vào hậu cứ Lữ đoàn bộ binh 3 (Sư đoàn 4) của Mĩ ở Tân Lạc (tây nam tx Plây Cu 23km, nay thuộc xã Bình Giáo, h. Chư Prông, t. Gia Lai). Căn cứ địch được xây dựng trên khu vực dài 1.000rn, rộng 600m, chia thành 4 khu (A, B, C, D) với 2 tuyến lô cốt, ụ súng, hầm ngầm, xung quanh có 6 lớp rào thép gai xen kẽ bãi mìn; lực lượng khoảng 400-450 quân, gồm 2 đại đội bộ binh, 1 tiểu đoàn pháo binh (12 khẩu 155mm và 175mm), 1 đại đội xe tăng . Đêm 10.5 tiểu đoàn sử dụng 78 chiến sĩ chia thành bảy mũi bí mật đột nhập, khắc phục vật cản, áp sát mục tiêu; 1 giờ ngày 11 bắt đầu nổ súng. Bằng cách đánh thọc sâu, bất ngờ, sau hơn 2 giờ chiến đấu ta làm chủ các khu A, B, C, chiếm SCH, khu thông tin, nhà ở, trận địa pháo, trạm rađa, đồng thời đánh địch phản kích từ khu D. Kết quả loại khỏi chiến đấu 300 địch, phá hủy 12 khẩu pháo, 1 giàn rađa, 16 xe QS (có 2 xe tăng), đốt cháy 1 kho xăng... Trận đánh đạt hiệu quả cao, để lại kinh nghiệm tốt về bộ binh vận dụng cách đánh đặc công, góp phần kiềm chế địch ở hướng đường 19 (Gia Lai), tạo thuận lợi cho hướng chính chiến dịch Đắc Tô II (5.5-26.6.1969) phát triển tiến công tuyến phòng thủ của dịch ở Đắc Tô, Plây Cần (Kon Tum).

        TRẬN TÂN LẬP (10.6.1972), trận vận động tiến công của Đại đội 602 bộ đội địa phương tình Sóc Trăng được tăng cường 1 trung đội địa phương huyện Vĩnh Châu và 1 khẩu đội súng máy 12,8mm, đánh SCH Tiểu đoàn bảo an 422 QĐ Sài Gòn tại khu vực ấp Tân Lập (xã Vĩnh Hiệp, h. Vĩnh Châu, t. Sóc Trăng). Địch đi giải tỏa đồn Tân Lập, đóng quân dã ngoại ở bờ nam rạch Tân Lập. Ta lợi dụng địa hình, vận động tiếp cận, chiếm lĩnh bờ bắc làm bàn đạp, 18 giờ ngày 10.6 bất ngờ nổ súng, đánh thẳng vào trận địa địch; sau gần 1 giờ chiến đấu, diệt gọn SCH Tiểu đoàn 422. Kết quả diệt 30 địch, thu 29 súng các loại, bức rút đồn Tân Lập.

        TRẬN TÂN LỢI (27.12.1972), trận vây lấn tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 8 (thiếu) và Đại đội bộ binh 11 (Tiểu đoàn 9) thuộc Trung đoàn 3 (Sư đoàn 9) đánh Đại đội biệt động quân 3 (Tiểu đoàn 33, Liên đoàn 5) QĐ Sài Gòn phòng ngự trong công sự vững chắc tại khu vực phía đông xã Tân Lợi (trên đường 303, đông bắc tx An Lộc 3-4km, nay thuộc h. Bình Long, t. Bình Phước) trong đợt 3 chiến dịch Nguyễn Huệ (1.4.1972- 19.1.1973). Đêm 26.12 ta chuyển từ phòng ngự trực tiếp tiếp xúc sang vây lấn tiến công; sau khi ép trận địa vây lấn vào sát tiền duyên địch trên hướng nam và đông nam, kết hợp bắn tỉa tiêu hao địch, 17 giờ 25 phút ngày 27.12, ta xung phong đánh chiếm trận địa, diệt và bắt 22 địch, thu 9 súng... Trận đánh thắng  lợi tạo điều kiện cho lực lượng chiến dịch phát triển bao vây tx An Lộc, đồng thời để lại kinh nghiệm cách đánh vây lán tiến công từ vị trí phòng ngự trực tiếp tiếp xúc.

        TRẬN TÂN VĨNH (27.4.1972), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 3 (Trung đoàn 48. Sư đoàn 320B) vào trận địa phòng ngự của 1 liên đoàn biệt động quân và 2 chi đoàn thiết giáp QĐ Sài Gòn tại Tân Vĩnh (xã Triệu Ái, h. Triệu Phong, t. Quảng Trị) trong đợt 2 chiến dịch Trị Thiên (30.3-27.6.1972). Tân Vĩnh là vị trí bảo vệ vòng ngoài tuyến phòng thủ Đóng Hả - Ái Tử - La Vang, do tổ chức phòng ngự gấp, địch chủ yếu sử dụng xe tăng, bố trí thành những “lô cốt” cố định và cơ động để ngăn chặn ta. Phát hiện thủ đoạn của địch, đồng thời rút kinh nghiệm trận đánh ngày 6.4 của đơn vị bạn, tiểu đoàn quyết định đổi hướng đột phá, bí mật đưa lực lượng luồn sâu đánh địch từ phía sau. 5 giờ ngày 27.4 ta nổ súng tiến công, mũi chủ yếu đánh thắng vào trung tâm, diệt SCH, trận địa pháo; các mũi khác tỏa ra diệt các ổ đề kháng xe tăng trong chiến hào... Kết quả sau 30 phút chiến đấu ta làm chủ trận địa, diệt gần 100 địch, bắn cháy 9 xe tăng, thu 54 súng các loại, tạo điều kiện cho lực lượng chiến dịch đập tan hệ thống phòng ngự của địch ở Đông Hà - Ái Tử - La Vang và tx Quảng Trị.

        TRẬN TẤN DIỆT NGÔ (279-280), trận tiến công của Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm dùng lực lượng thủy - bộ tiến chiếm Kiến Nghiệp (kinh đô Ngô, nay là Nam Kinh, TQ), diệt nước Ngô, thống nhất TQ. Nhân triều chính Ngô mục nát, nhân dân cùng cực, Tấn Vũ Đế cử hơn 20 vạn quân từ bắc xuống nam, từ tây sang đông tiến đánh Ngô. Quân Ngô đại đa số không đánh mà tan vỡ. Cánh quân của tướng Vương Tuấn từ Tây Thục theo Trường Giang tiến thẳng xuống Kiến Nghiệp. Vua Ngô Tôn Hạo đầu hàng, nước Ngô mất. Cục diện chia cắt 90 năm cuối thời Đông Hán tới đây chấm dứt.

[Giangtvx]

        TRẬN TÂY KẾT (6.1285), trận tiến công của quân Trần (Đại Việt) chận đánh quân Nguyên - Mông (TQ) ở khu vực Tây Kết (nay thuộc t. Hưng Yên), trong giai đoạn kết thúc kháng chiến chống Nguyên - Mông lần II (1285). Trong khi tiền hành các trận đánh truy kích tiêu diệt cánh quân Thoát Hoan rút chạy khỏi Thăng Long (x. trận Như Nguyệt - Vạn Kiếp - Vĩnh Bình, 6.1285), nhà Trần chuẩn bị lực lượng sẵn sàng đón đánh các cánh quân địch ở phía nam. 24.6.1285 bộ phận quân Nguyên - Mông ở Thanh Hóa do Toa Đô, ô Mã Nhi chỉ huy theo đường biển ngược Sông Hồng lên Thăng Long định hội quân với Thoát Hoan (không biết Thoát Hoan đã rút chạy), đến Tây Kết bị cánh quân của vua Trần đón đánh tiêu diệt gần hết, Toa Đô bị giết, Ô Mã Nhi trốn thoát ra biển. TTK góp phần đưa cuộc phản công của nhà Trần mau chóng giành thắng lợi.

        TRẬN TÂY NAM NÚI LỤC (8.4.1978), trận tập kích của Hải đội 811 (Hạm đội 171, Vùng hải quân 5) vào khu vực neo đậu tàu của lực lượng hải quân Khơme Đỏ (Campuchia) ở vùng biển phía tây nam Núi Lục (t. Cam Pốt, Campuchia). Tại đây quân Khơme Đỏ thường có 4-6 tàu chiến thực hiện các hoạt động xâm nhập, đánh phá biên giới vùng biển tỉnh Kiên Giang. Nắm chắc thủ đoạn hoạt động của địch, đêm 8 rạng 9.4, Hải đội 811 sử dụng 2 tàu (T601, T614) bí mật xuất kích, triển khai đội hình chiến đấu. Bằng cách đánh áp sát, bất ngờ, sau hơn 20 phút nổ súng bắn chìm 2 và bắn bị thương 2 tàu địch; đơn vị bảo đảm an toàn. Trận đánh đạt hiệu quả cao, thực hiện tốt ý định tác chiến, góp phần ngăn chặn hoạt động phá hoại của địch ở tuyến biên giới Tây Nam.

        TRẬN TÂY NINH (7 và 14.6.1866), trận tiến công của nghĩa quân Võ Duy Dương, Trương Quyền (VN) và nghĩa quân Pucom Bô (Campuchia), đánh quân Pháp ở thành Tây Ninh, trong kháng chiến chống Pháp thời Nguyễn (1858-84). Chiều tối 7.6 các lực lượng nghĩa quân phối hợp tiến công thành Tây Ninh, giết tỉnh trưởng và nhiều binh lính, sĩ quan, buộc quân Pháp phải rút vào đồn Tây Ninh cố thủ, chờ viện binh. 14.6 Pháp đưa lực lượng tới ứng cứu và mở nhiều đợt phản kích, bị nghĩa quân đánh thiệt hại nặng, đại tá Macsedơ bị giết. TTN thể hiện tinh thần đoàn kết chiến đấu chống Pháp của nhân dân hai nước VN - Campuchia.

        TRẬN TÂY TRÌ (2-6.4.1972), trận tiến công của Trung đoàn bộ binh 36 (Sư đoàn 308) vào khu vực Tây Trì (bắc Đông Hà, t. Quảng Trị) do Trung đoàn 57 và Thiết đoàn 20 QĐ Sài Gòn chốt giữ, nhằm đánh chiếm bàn đạp tiến công tx Đông Hà trong đợt 1 chiến dịch Trị Thiên (30.3-27.6.1972). Sau khi truy kích địch rút chạy khỏi miếu Bái Sơn về Đông Hà, đêm 2 rạng 3.4 trung đoàn gấp rút vượt sông Cam Lộ bằng phương tiện ứng dụng (bè chuối, bao nilon...) dưới làn hỏa lực địch, tiến hành đánh chiếm thôn Tây Trì và trụ lại xây dựng bàn đạp tiến công. 3-6.4 địch dùng không quân, pháo binh đánh phá ác liệt, đồng thời đưa 3 tiểu đoàn bộ binh, 2 chi đoàn thiết giáp liên tục phản kích nhưng đều bị đẩy lùi. Kết quả loại khỏi chiến đấu hơn 300 địch, phá hủy 7 xe tăng, giữ vững trận địa bàn đạp, tạo điều kiện cho lực lượng chiến dịch phát triển tiến công căn cứ Đông Hà.

        TRẬN THA TENG (9-20.12.1971), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 3 (Trung đoàn 9, Sư đoàn 968 bộ đội tình nguyện VN) được tăng cường 1 đại đội súng máy phòng không 12,7mm, 2 pháo 122mm, 1 giàn hỏa tiễn ĐKB và 3 xe tăng, vào thị trấn Tha Teng (t. Sè Công, Lào) do Binh đoàn cơ động 41 (GM41) QĐ phái hữu Lào đóng giữ. Tại đây địch bố trí 3 tiểu đoàn bộ binh và SCH GM41 đóng trong thị trân Tha Teng và điểm cao 881; 1 tiểu đoàn pháo đóng ở Phù Chôm. 23 giờ ngày 9.12 tiểu đoàn nổ súng, sau 2 giờ chiếm điểm cao 881 (nam Tha Teng 500m), diệt khoảng 100 địch nhưng chưa làm chủ được thị trấn. Địch tăng viện 3 tiểu đoàn của GM33 cho Tha Teng. Ta sử dụng Trung đoàn 141 và một bộ phận Trung đoàn 9 đánh viện và phối hợp vây đánh dịch ở Phù Chôm, Pắc Xoong, hỗ trợ cho Tiểu đoàn 3 tiếp tục tiến công, vây ép địch ở Tha Teng. Bị bao vây và tiêu hao sinh lực, 20.12 địch phải rút chạy khỏi Tha Teng. TTT thắng lợi góp phần mở rộng vùng giải phóng và mở thông tuyến vận chuyển chiến lược của ta ở Hạ Lào.

        TRẬN THẠCH LONG (18.8.1974), trận tập kích của trung đội du kích xã Tam Hiệp, đánh tiểu đội dân vệ QĐ Sài Gòn đóng đồn ở ấp Thạch Long (xã Tam Hiệp, h. Châu Thành, t. Mĩ Tho, nay là t. Tiền Giang). Lợi dụng thời cơ địch dang hành quân dã ngoại ở khu vực Xóm Giữa, ta tổ chức lực lượng thành hai mũi bí mật vận động tiếp cận, 13 giờ 40 phút đồng loạt nổ súng. Sau 15 phút chiến đấu, ta làm chủ trận địa, diệt 7 địch, thu 7 súng. Trận đánh diễn ra nhanh, gọn đạt hiệu quả cao do phát huy yếu tố bất ngờ, đúng thời cơ, phối hợp chiến đấu tốt, góp phần phá vỡ kế hoạch đóng đồn của địch trên địa bàn.

[Giangtvx]

        TRẬN THANH HƯƠNG (21.3.1975), trận tiến công của Tiểu đoàn bộ binh 3 bộ đội địa phương tinh Quảng Trị, đánh QĐ Sài Gòn co cụm ở Thanh Hương (trên phòng tuyến bảo vệ phía bắc tp Huế), trong đợt 2 chiến dịch Trị Thiên - Huế (5-26.3.1975). Sáng 21.3 tiểu đoàn được xe tăng, pháo binh, pháo phòng không chi viện, từ hai mũi theo tỉnh lộ 68 và theo QL 1 qua Mĩ Xuyên đánh vào Thanh Hương, đến 10 giờ làm chủ trận địa. Thừa thắng, nhân dân địa phương nổi dậy, dẫn đường cho bộ đội diệt ác ôn, giải tán chính quyền địch, giải phóng quê hương. TTH góp phần đập tan tuyến phòng thủ phía bắc, tạo thuận lợi cho lực lượng chiến dịch tiến vào giải phóng tp Huế.

        TRẬN THANH HƯƠNG - ĐÔNG GIÁP (27.5.1972), trận vận động tiến công của Tiểu đoàn bộ binh cơ giới 244 (thiếu) thuộc Trung đoàn 202 hiệp đồng với Tiểu đoàn bộ binh 8 (Trung đoàn 18) đánh 2 tiểu đoàn biệt động quân (37, 21) QĐ Sài Gòn hành quân phản kích, tạm dừng ở khu vục Thanh Hương - Đông Giáp (h. Hướng Điền, t. Thừa Thiên, nay là Thừa Thiên - Huế), trong chiến dịch Trị Thiên (30.3- 27.6.1972). Sáng 27.5 Tiểu đoàn 244 triển khai đội hình chiến đấu tại Thanh Hương, một bộ phận của Tiểu đoàn 8 chốt giữ điểm cao 27. Từ 8 giờ 30 phút khoảng 2 đại đội địch từ Đông Giáp tiến vào điểm cao 27; ta tổ chức chặn đánh và nhử địch về Thanh Hương, chờ địch vào gần (cách 200m), phối hợp bộ binh cùng xe tăng, thiết giáp bất ngờ xung phong tiêu diệt. Trên đường truy kích phát hiện 1 tiểu đoàn địch co cụm ở Đông Giáp, ta tiếp tục phát triển tiến công, dùng sức mạnh xe tăng áp đảo diệt từng bộ phận và đánh địch rút chạy về Vĩnh Xương - Kế Môn. Kết quả sau 3 giờ chiến đấu diệt gần 400 địch, góp phần bẻ gãy mũi phản kích của địch, củng cố thế trận của ta khi bước vào đợt 3 chiến dịch.

        TRẬN THANH HƯƠNG - MĨ XƯYÊN (11-13.3.1951), trận chiến đấu chống càn do 2 trung đoàn (95, 101) bộ đội chủ lực Mặt trận Bình - Trị - Thiên và các LLVT địa phương tiến hành tại khu vực Thanh Hương - Mĩ Xuyên (nay thuộc xã Hái Chánh, h. Hải Lăng, t. Quảng Trị) trong KCCP. Thực hiện âm mưu phá hoại cơ sở kháng chiến, diệt bộ đội chủ lực ta, sáng 11.3 Pháp dùng 5 tiểu đoàn bộ binh có không quân, pháo binh yểm trợ, từ hai hướng mở cuộc càn lớn vào Thanh Hương, Mĩ Xuyên trong vùng căn cứ du kích Hải Lăng -  Phong Điền. Các trung đoàn 95 và 101 tổ chức chận đánh, đẩy lui nhiều đợt tiến công rồi phản kích địch ở cánh đồng Vĩnh An, Vĩnh Xương, kết hợp với hoạt động quấy rối, bắn tỉa của dân quân du kích, buộc địch phải co về cố thủ ở Hòa Viên, nhà thờ Tháp Một; 12-13.3 tiếp tục chặn đánh địch ở Vĩnh An, Mĩ Xuyên, tổ chức tập kích vào nhà thờ Tháp Một và truy kích địch rút chạy trên đường 68. Kết quả sau ba ngày chiến đấu, ta diệt và bắt hơn 1.600 địch, trong đó có nhiều sĩ quan, làm thất bại cuộc càn quét của địch.

        TRẬN THANH LÂM BỒ (26.7.1951), trận chống càn của Trung đoàn bộ binh 101 phối hợp với bộ đội tinh, du kích và nhân dân địa phương, đánh quân Pháp càn quét tại khu vực Thanh Lâm Bổ (h. Phú Vang, t. Thừa Thiên - Huế). Đêm 25.7 phát hiện ý đồ càn quét của địch, Trung đoàn 101 kịp thời chuyển sang bờ tây phá Tam Giang bố trí trận địa ở khu vực Dưỡng Mông và Thanh Lâm Bồ. Sáng 26.7 địch từ Hòa Đa chia ba cánh tiến quân, trong đó 1 tiểu đoàn đánh vào Thanh Lâm Bồ, 2 tiểu đoàn đánh hướng Dưỡng Mông. 13 giờ 5 phút Trung đoàn 101 nổ súng, kết hợp đánh ngăn chặn tại trận địa và đánh vận động, hình thành thẻ bao vây, chia cắt không cho địch hợp điểm, đến chiều tối buộc địch phải rút chạy về Huế. Kết quả diệt và bắt gần 500 địch (trong đó diệt gọn 1 tiểu đoàn), thu nhiều vũ khí trang bị, làm thất bại kế hoạch càn quét, tìm diệt của địch, tạo điều kiện đẩy mạnh phong trào du kích, mờ rộng vùng giải phóng ven biển Trị - Thiên.

        TRẬN THANH MĨ (16-18.3.1975), trận vây lấn tiến công của Trung đoàn bộ binh 207 (Sư đoàn 8, Quân khu đánh đồn Thanh Mĩ (xã Thanh Mĩ, h. Tháp Mười, t. Đồng Tháp), do Tiểu đoàn bảo an 417 QĐ Sài Gòn đóng giữ. Đồn gồm 1 đồn chính và 2 đồn nhỏ, xung quanh có hai lớp rào thép gai xen kẽ mìn, phía ngoài có lực lượng cảnh giới ở khu vực Kênh Nhất và kênh Nguyễn Văn Tiếp (cách đồn 500-700m). Đêm 16 rạng 17.3 ta hành quân chiếm lĩnh trận địa, diệt lực lượng cảnh giới vòng ngoài và triển khai trận địa bao vây dồn từ ba hướng. 0 giờ ngày 18.3 ta đồng loạt nổ súng tiến công đồn chính và đồn nhỏ phía nam, sau đó phát triển sang đồn phía đông, đồng thời đưa lực lượng vận động đón lõng ở hướng đông nam đánh địch rút chạy. Sau hơn 5 giờ chiến đấu, ta chiếm đồn, diệt gọn tiểu đoàn dịch (bắt 12), thu 22 súng các loại cùng nhiều phương tiện QS, đập tan mắt xích cuối cùng trong hệ thống phòng thủ bắc đường 4 của địch, mờ rộng vùng giải phóng, tạo địa bàn triển khai lực lượng tiến công địch ở Quân khu 8 trong tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975.

[Giangtvx]

        TRẬN THANH VÂN - ĐẠO TÚ (14.1.1951), trận vận động tiến công của Trung đoàn bộ binh 88 (Đại đoàn 308) chặn đánh quân Pháp tại khu vực Thanh Vân - Đạo Tú (tây bắc tx Vĩnh Yên 5-6km), thuộc h. Tam Dương, t. Vĩnh Phúc, trong đợt 2 chiến dịch Trần Hưng Đạo (25.12.1950-18.1.1951). Cứ điểm Ba Huyên bị tiến công (x. trận Ba Huyên, 14.1.1951), sáng 14.1 Pháp điều Binh đoàn cơ động số 3 (GM3) có máy bay, pháo binh yểm trợ từ Vĩnh Yên lên ứng cứu. Trung đoàn 88 được lệnh bố trí lực lượng chặn đánh ở Thanh Vân - Đạo Tú ven đường 203; khi địch lọt vào trận địa, các đơn vị nhanh chóng vận động tiếp cận, tận dụng địa hình có lợi, tạo thế bao vây chia cắt, bám sát đánh gần, tiêu diệt từng bộ phận quân địch, truy kích về sát tx Vĩnh Yên. Kết quả sau 6 giờ chiến đấu diệt và bắt gần 700 địch, bắn cháy 5 xe QS (có 1 xe bọc thép), góp phần làm thất bại ý đồ dùng lực lượng cơ động ứng chiến của Pháp trong quá trình chiến dịch. Trận vận động chiến ban ngày trên địa hình trống trải đạt hiệu quả cao nhờ chuẩn bị chu đáo, giữ bí mật, cách đánh phù hợp, hạn chế được thương vong do máy bay và pháo binh địch.

        TRẬN THÀNH NGUYỄN HUỆ (10.4.1969), trận tập kích hỏa lực của tổ trinh sát pháo binh thuộc Trung đoàn 96 (Đoàn pháo binh Biên Hòa) vào căn cứ của Mĩ và QĐ Sài Gòn trong thành Nguyễn Huệ (tx Tây Ninh). Được cơ sở mật báo sắp có cuộc họp quan trọng của địch trong thành Nguyễn Huệ, ta bí mật đưa 5 quả đạn H-12 vào bố trí gần căn cứ; sáng 10.4 bất ngờ pháo kích lúc địch đang họp, bắn trúng kho rôckét, kích nổ thêm 5 kho đạn gần đó, phá hủy 2.000t đạn, 40 xe QS, 8 khẩu pháo và nhiều căn nhà; diệt nhiều sinh lực địch (có 1 thiếu tướng, 1 đại tá tỉnh trường và hơn 50 sĩ quan khác). Là trận đánh hiểm, đạt hiệu quả cao, thể hiện khả năng tác chiến độc lập của pháo binh luồn sâu trong KCCM.

        TRẬN THẠNH PHÚ - TÂN AN (7.10.1965), trận chống càn của Tiểu đoàn bộ binh 2 bộ đội địa phương tỉnh Trà Vinh, đánh 7 tiểu đoàn bộ binh và 3 chi đội xe bọc thép QĐ Sài Gòn càn quét tại khu vực xã Thanh Phú và Tân An thuộc các huyện Cầu Kè, Càng Long (t. Trà Vinh). Sáng 7.10 địch huy động máy bay trực thăng liên tiếp đổ quân kết hợp với lực lượng từ Trà Vinh lên triển khai bao vây, cùng lúc tiến công vào Thạnh Phú, Tân An nhằm tiêu diệt bộ đội ta đang trú quân ở đây. Ta tổ chức trận địa chặn đánh quyết liệt, bẻ gãy nhiều đợt tiến công của dịch. 14 giờ địch thay đổi thủ đoạn, dãn đội hình ra xa để dùng máy bay rải chất độc hóa học; ta kịp thời phát hiện, cơ động bám đánh làm thất bại âm mưu của địch, đến 17 giờ buộc địch phải rút quân. Trận chống càn thắng lợi (diệt 175 dịch, bắn cháy 4 xe M113), rút được kinh nghiệm và cách đánh hiệu quả trong tình huống địch tiến công có ý đồ sử dụng chất độc hóa học.

        TRẬN THÁP CHÀM (7-8.4.1975), trận tập kích của Đại đội đặc công 311 và LLVT địa phương tỉnh Ninh Thuận đánh chiếm thị trấn Tháp Chàm (nay thuộc tx Phan Rang - Tháp Chàm, t. Ninh Thuận), do QĐ Sài Gòn đóng giữ, trong tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975. Đêm 7.4 ta tổ chức lực lượng thành các mũi thọc sâu, bất ngờ đánh chiếm trại lính Nguyễn Hoàng, nhà ga Tháp Chàm, Cầu Móng, ngã ba đường 11 vào sân bay Thành Sơn và triển khai chốt giữ. 8.4 địch điều 3 tiểu đoàn bộ binh có xe tăng, xe bọc thép, máy bay, pháo binh yểm trợ, từ sân bay Thành Sơn và tiểu khu Phan Rang lên mở 16 đợt phản kích chiếm lại một số vị trí. Sau 1 ngày chiến đấu quyết liệt, do so sánh lực lượng bất lợi, ta chủ động rút khỏi thị trấn. Kết quả diệt và bắt 131 địch, bắn cháy 3 xe bọc thép, thu 2 xe GMC, 150 súng,... góp phần hỗ trợ cho hoạt động tiến công của bộ đội chủ lực trên địa bàn.

        TRẬN THÀY PHÓ (9-10.1.1975), trận tập kích của Trung đoàn bộ binh 3 (Quân khu 9) vào yếu khu Thày Phó (tiểu khu Vĩnh Long), một vị trí quan trọng của QĐ Sài Gòn ở vùng tiếp giáp giữa các huyện Trà Ôn, Vũng Liêm (t. Vĩnh Long), Cầu Kè (t. Trà Vinh). Lực lượng địch khoảng 300 quân, gồm 1 tiểu đoàn bảo an, 1 trung đội pháo binh, 1 trung đội dân vệ và lực lượng cảnh sát, tề xã, bình định... Đêm 8.1 ta bí mật tiếp cận mục tiêu, khắc phục vật cản, 4 giờ ngày 9 nổ súng tiến công, sau 35 phút chiếm được SCH tiểu đoàn bảo an, trận địa pháo... Ở các khu vực khác, địch cố thủ, chống cự quyết liệt; ta dùng 2 khẩu pháo 105mm vừa chiếm được bắn thẳng vào SCH yếu khu và các lô cốt còn lại. Địch dùng máy bay trực thăng đổ 2 tiểu đoàn bảo an xuống ứng cứu, bị ta chặn đánh, phải rút chạy. Đêm 9 và ngày 10.1 ta mở nhiều đợt tiến công đánh chiếm các mục tiêu còn lại; đến 19 giờ làm chủ trận địa, diệt và bắt hơn 200 địch, thu 136 súng các loại (có 2 pháo 105mm). Trận đánh góp phần củng cố, mở rộng vùng giải phóng nam sông Măng Thít, phá kế hoạch bình định, lấn chiếm của địch.

[Giangtvx]

        TRẬN THEN CHỐT, trận chiến đấu hoặc đòn đột kích do một bộ phận lực lượng quan trọng của chiến dịch tiến hành có tác dụng quyết định thắng lợi cho từng đợt hoặc cả chiến dịch. Mỗi chiến dịch thường có một hoặc một số TTC, trong đó có trận then chốt quyết định. Theo lực lượng và môi trường tiến hành có TTC binh chủng hợp thành. TTC trên không, trận then chốt phòng không, TTC trên biển; theo mục đích và loại tác chiến có TTC trong chiến dịch tiến công, phản công hoặc phòng ngự. TTC được dự kiến trước trong chuẩn bị chiến dịch, được xác định trong quá trình tác chiến. Tư lệnh chiến dịch thường trực tiếp chỉ huy TTC.

        TRẬN THEN CHỐT PHÒNG KHÔNG, trận then chốt do các lực lượng phòng không chiến dịch tiến hành theo một ý định thống nhất, nhằm đánh bại tiến công đường không của địch trên một hướng, tiêu diệt lực lượng không quân địch, tạo đột biến quyết định cho từng đợt hoặc cả chiến dịch. TTCPK có thể do lực lượng phòng không tiến hành độc lập hoặc hiệp đồng với không quân. Mỗi chiến dịch phòng không có một số TTCPK.

        TRẬN THEN CHỐT QUYẾT ĐỊNH, trận then chốt nhằm tiêu diệt bộ phận lực lượng quan trọng nhất của địch, có ý nghĩa quyết định tới sự hoàn thành nhiệm vụ chiến dịch. TTCQĐ có thể diễn ra trong đợt một hay trong quá trình chiến dịch. TTCQĐ của bộ đội binh chủng hợp thành thường là trận đánh tiêu diệt cỡ 1-2 tiểu đoàn địch ngoài công sự, hoặc tiêu diệt SCH lữ đoàn (trung đoàn) và một bộ phận lực lượng địch. TTCQĐ được tập trung lực lượng mạnh nhất, chỉ huy, bảo đảm và vật chất đủ sức giành thắng lợi trận đánh.

        TRẬN THỊ NGHÈ (18.10.1945). trận chiến đấu phòng ngự của bộ đội Thị Nghè thuộc Mặt trận số 1 (Mặt trận miền Đông) cùng LLVT và nhân dân Sài Gòn chống lại cuộc tiến công quy mô lớn của quân Pháp được quân Anh, Nhật giúp sức, tại khu vực cầu Thị Nghè (Sài Gòn, nay thuộc q. Bình Thạnh, tp Hồ Chí Minh). Sau nhiều lần cho quân tiến công nhưng đều thất bại, 18.10 Pháp huy động thêm lực lượng, có tàu chiến, xe tăng, pháo binh yểm trợ quyết tâm đánh chiếm Thị Nghè nhằm thực hiện ý đổ mở rộng chiến sự ra vùng ngoại ô Sài Gòn. Trận đánh diễn ra quyết liệt ngay từ đầu, quân Pháp dùng xe tăng đột kích chiếm được khu vực đầu cầu trận địa ta. Bằng tinh thần chiến đấu “quyết tử”, bộ đội ta dựa vào chiến lũy phản kích giành lại, sau đó tiếp tục đẩy lui nhiều đợt tiến công, diệt và làm bị thương hàng trăm địch, giữ vững trận địa. TTN là chiến công lớn của quân dân Sài Gòn trong những ngày đầu KCCP, góp phần kiềm chế địch, bảo toàn lực lượng ta và cổ vũ phong trào đánh Pháp ở Nam Bộ.

        TRẬN THỊ XÃ KIẾN AN (21.4.1953), trận tập kích của 2 đại đội (195, 53) bộ đội tỉnh Kiến An và 2 đại đội (196, 295) bộ đội huyện Tiên Lãng vào tx Kiến An (tp Hải Phòng) do Pháp chiếm đóng. Lực lượng địch bảo vệ thị xã có 17 đại đội đóng ở 17 vị trí. Đêm 20.4 ta bí mật đột nhập thị xã, 1 giờ 55 phút ngày 21.4 bất ngờ nổ súng tiến công địch ở Trại Pháo Thủ, kho bom Quý Tức, trại biệt kích Đền Sùng, dinh tỉnh trưởng, bốt Ngã Năm..., sau 45 phút chiến đấu diệt và bắt khoảng 600 địch (trong đó diệt 1 đại đội biệt kích, tinh trưởng cùng nhiều sĩ quan...), thu hơn 100 súng, phá hủy 1 kho xăng, nhiều kho vũ khí, bom đạn và hàng trăm xe, pháo các loại. Trận đánh đạt hiệu suất chiến đấu cao, cổ vũ LLVT vùng đồng bằng Bắc Bộ đẩy mạnh các hoạt động luồn sâu, đánh hiểm trong hậu phương địch.

        TRẬN THIÊN KINH nh TRẬN BẢO VỆ THIÊN KINH (1862-64)

        TRẬN THỔ CHU (23-27.5.1975), trận tiến công của Đoàn 125 Quân chủng hải quân (1 phân đội đặc công 39 người, 4 tàu PCF, 2 tàu vận tải, 2 tàu tuần tiễu) phối hợp với LLVT Quân khu 9 (Tiểu đoàn bộ binh 410, trung đội bộ đội địa phương huyện Phú Quốc, 2 tàu LCM của Rạch Giá...) giải phóng quần đảo Thổ Chu (nay là xã Thổ Châu, h. Phú Quốc, t. Kiên Giang), do 1 tiểu đoàn tăng cường quân Khơme Đỏ (Campuchia) chiếm giữ. Quần đảo Thổ Chu thuộc chủ quyền của VN, bị quân Khưme Đỏ đánh chiếm từ 10.5.1975 nhân lúc QĐ Sài Gòn ở đây tan rã trước cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975. Đêm 23 rạng 24.5 ta triển khai lực lượng thành hai cánh đổ bộ đánh chiếm đảo Thổ Chu và Bãi Ngự, sau đó phát triển sang Bãi Nam, Bãi Đông, diệt và bắt phần lớn quân địch, bắn chìm 1 thuyền máy, bắt sống 1 tàu. 27.5 ta đưa 2 tàu tuần tiễu án ngữ phía đông nam các đảo Hòn Cao, Hòn Từ, kết hợp dùng tù binh gọi hàng, đến 13 giờ làm chủ quần đảo. Trận đánh được tổ chức, phối hợp chiến đấu tốt, đạt hiệu quả cao, góp phần bảo vệ chủ quyền đất nước.

[Giangtvx]

        TRẬN THỔ MỘC BẢO (7-8.1449), trận thất bại nặng của đại quân Minh (TQ) do hoàng đế Minh Anh Tông chỉ huy trước quân Ngõa Lạt (Mông Cổ). 7.1449 Dã Tiên (thủ lĩnh bộ tộc Ngõa Lat, thống nhất các bố tộc Mông cổ) đem quân đánh vào Đại Đồng, Tuyên Phủ (nay thuộc Sơn Tây - Hà Bắc, TQ). Minh Anh Tông bị thái giám Vương Chấn xúi giục, vội vã đem 50 vạn quân đi đánh. 16.7 quân Minh rời Bắc Kinh, 1.8 đến Đại Đồng nhưng 3.8 phải lui quân do tình thế bất lợi và bị quân Ngõa Lạt bám sát truy kích. 14.8 Minh Anh Tông lui quân về Thổ Mộc Bảo (nay ở đông nam Hoài Lai, Hà Bắc, TQ). 15.8 quân Ngõa Lạt hợp vây và dùng kế làm hàng ngũ quân Minh rối loạn, rồi thừa cơ xung phong chém giết. Toàn bộ đại quân Minh tan vỡ, các quan văn võ hộ giá trong đó có Trương Phụ (viên tướng đã từng xâm lược VN) đều bị diệt; Minh Anh Tông bị bắt.

        TRẬN THÔN 2 (3.12.1966), trận tập kích bằng mìn hẹn giờ của du kích xã Mĩ Thủy đánh lực lượng bình định của chính quyền  Sài Gòn tại thôn 2 (xã Mĩ Thủy, h. Hương Thủy, t. Thừa Thiên - Huế). Địch gồm 3 đoàn bình định (khoảng 200 quân), 1 trung đội cảnh sát và 1 trung đội nghĩa quân, đóng quân trong trường tiểu học thôn 2, có tổ chức lực lượng canh gác, bảo vệ nghiêm ngặt. Chiều 3.12 ta sử dụng 2 nữ du kích mật đột nhập vào trường lúc học sinh vừa tan học, đặt 1 mìn hẹn giờ có sức công phá lớn vào ngăn bàn của lớp học, nơi địch tập trung ngủ đêm; 21 giờ mìn nổ, phá sập toàn bộ dãy nhà 5 gian, diệt gọn 2 đoàn bình định (giết và làm bị thương 93 địch), hỗ trợ nhân dân đấu tranh phá vỡ kế hoạch bình định của địch.

        TRẬN THÔN 4 (18-19.2.1965), trận chống càn của du kích thôn 4 (xã Phước Sơn, h. Tiên Phước, t. Quảng Nam) đánh trả cuộc càn quét của 1 đại đội QĐ Sài Gòn (có 2 xe bọc thép M113). Lực lượng ta có 12 du kích chia 3 tổ, chủ yếu sử dụng các loại vũ khí tự tạo (chông, mìn, cạm bẫy...) kết hợp vật cản ngăn chặn và đánh nhử địch vào trận địa đã chuẩn bị trước để tiêu diệt, sau 2 ngày chiến đấu, diệt và làm bị thương 38 địch, đánh bại âm mưu càn quét, bình định của địch, bảo vệ an toàn địa bàn và lực lượng ta.

        TRẬN THỚI LAI (4-5.2.1964), trận đánh điểm diệt viện của Tiểu đoàn bộ binh 96 (Quân khu 9), Đại đội 20 bộ đội địa phương tỉnh Cán Thơ tại thị tứ Thới Lai (nay là thị trấn Thới Lai, h. Cờ Đỏ. tp Cần Thơ) do QĐ Sài Gòn đóng giữ. 23 giờ 35 phút ngày 4.2 ta tiến công Thới Lai, lần lượt đánh chiếm các mục tiêu, kết hợp gọi địch đầu hàng, đến 2 giờ 5.2 làm chủ thị tứ. Sau đó ta buộc tù binh địch dùng điện đài gọi về chi khu Cờ Đỏ yêu cầu ứng cứu; đồng thời bố trí lực lượng sẵn sàng đánh viện. Sáng 5.2 địch ở chi khu Cờ Đỏ cho 1 đại đội bảo an, 1 trung đội biệt kích đến giải tỏa, 8 giờ lọt vào trận địa phục kích. Ta nổ súng chặn đầu, khóa đuôi, tiến công tiêu diệt tùng bộ phận; số địch bỏ chạy bị ta đón lõng, truy kích diệt và bắt gần hết. Kết quả diệt và bắt 159 địch (riêng đánh viện: 130), thu 84 súng, nhiều phương tiện QS. Trận đánh góp phần thúc đẩy phong trào đấu tranh chính trị, binh vận ở địa phương.

        TRẬN THU CÚC (9.4.1949), trận tập kích của trung đội du kích xã Thu Cúc (10 người) và tổ công tác Trung đoàn bộ binh 209 (4 ngưừi), đánh dồn Thu Cúc (xã Thu Cúc, h. Thanh Sơn, t. Phú Thọ) do 1 đại đội (thiếu) lính dõng (sĩ quan Pháp chỉ huy) đóng giữ. 5 giờ ngày 9.4 được lực lượng nội ứng trong đồn phối hợp, ta bí mật đột nhập vào đồn, bất ngờ nổ súng diệt chỉ huy, sau đó khống chế, uy hiếp và kêu gọi binh lính địch đầu hàng, đến 6 giờ hoàn toàn làm chủ trận địa và huy động nhân dân phá hủy đồn. Kết quả diệt 1 sĩ quan Pháp, gọi hàng 60 lính dõng, thu 47 súng. Trận đánh dùng lực lượng nhỏ, đạt hiệu quả cao nhờ khéo kết hợp tác chiến với địch vận.

        TRẬN THU CÚC - LAI ĐỒNG - KIỆT SƠN (25- 26.11.1951), trận vận động tiến công quân Pháp ở khu vực Thu Cúc - Lai Đồng - Kiệt Sơn (nay thuộc h. Thanh Sơn, t. Phú Thọ) do Trung đoàn bộ binh 165 (thiếu 1 tiểu đoàn), được tăng cường 1 tiểu đoàn của Trung đoàn bộ binh 141 (Đại đoàn 312) và LLVT địa phương tiến hành. Sau khi đánh chiếm tx Hòa Bình và khu vực Sông Đà - Ba Vì (14-15.11.1951), ngày 22.11 Pháp dùng 1 tiểu đoàn tăng cường (khoảng 800 quân) từ Quang Huy tiếp tục tiến công nhằm mở rộng phạm vi chiếm đóng và thăm dò lực lượng ta. Trung đoàn 165 được lệnh cơ động đánh địch, đêm 24.11 hành quân từ Địch Quả ra Chiềng Át, ngày 25 tổ chức bao vây diệt phần lớn quân địch ở cánh đồng Thu Cúc - Lai Đồng - Kiệt Sơn, sau đó tiếp tục đánh địch co cụm ở điểm cao 294. Kết quả loại khỏi chiến đấu hơn 500 địch, thu hơn 100 súng các loại; góp phần làm thất bại âm mưu của Pháp càn quét lấn chiếm ra vùng tự do, tạo điều kiện thuận lợi cho chiến dịch Hòa Bình (10.12.1951-25.2.1952).