Bên bờ Hiền Lương

[dongadoan]

  Tú bước vào với một túi nặng đựng thuốc men, bông băng. Thấy Tam đã tỉnh đang ngồi dựa vách hầm, Tú lục túi, lấy ra một phong lương khô. Giọng anh oang oang:

  - Hắn đánh kiểu ni, trên xã phải tăng thêm người cho trạm xá, bọ ạ.

  Ông Duệ cười:

  - Bớt đi thì có. Sắp tới, thằng Tuấn cũng ở trong đại đội dân quân chi viện bờ Nam. Hắn gặp tui mô là trình bày đó. Đợt này, xã phải giải quyết cho hắn đi. Đi với thằng Tứ nhà tôi.

  Tam mỉm cười, nắm chặt tay ông Duệ:

  - Thằng Tứ nhà miềng cũng đi đợt này hả bọ?

  Ông Duệ gật đầu:

  - Đi đợt này... Thằng Tuấn tiểu đội trưởng trung đội một. Thằng Tứ phó. Hai thằng có vẻ hợp ý nhau lắm.

  Tú như không tin vào tai mình, hỏi lại ông Duệ:

  - Bọ nói sao? Tuấn đi đợt này. Vậy ai làm đội trưởng đội chuyển thương?

  - Xã sẽ cử người khác thay thế. Ngay chiều nay thôi.

  Tự nhiên, Tú thấy một vật gì vô hình trùm lên người anh. Một cảm giác không hình thù, không tên gọi đè nặng lên tim anh, tạo nên một nỗi buồn man mác. Anh thấy như hụt hẫng, như mất đi điều gì. Phải, anh sẽ đến nhà Tuấn. Đến ngay chiều nay. Đến để nói một lời xin lỗi. Sáng nay, Tú đã nặng lời, đã nghĩ sai cho Tuấn. Bấy lâu nay, Tú đối với Tuấn có những điều chưa phải. Bây giờ, hai người sẽ phải chia tay nhau....
 
  Gần trưa, ông Duệ và Nhị đưa Tam về. Nhị nhóm lửa nấu cơm để kịp đầu chiều ra trực chiến. Cơm gạo mùa độn sắn lát. Nhị chắt nước cơm, cho thêm thìa đường đưa lại cho Tam. Tam thở dài:

  - Chị uống đi! Em không khát, chỉ hơi mệt.

  - Chị làm cho em uống. Có chút đường, dễ uống lắm. Trưa nay, bọ đãi chị em mình cơm thịt hộp.

  - Sang vậy chị?

  - Anh Thắng gửi cho để nhà liên hoan chia tay cậu Tứ. Thịt tiêu chuẩn của anh ấy. Anh ấy chẳng chịu ăn gì, người cứ đét lại...

  Ông Duệ cúi khom người trên vạt đất trước nhà, ngắt mấy ngọn khoai lang. Mọi năm, cữ này vườn đầy rau cải. Năm nay, bà Duệ mất, vạt đất trước nhà mọc đầy cỏ dại và dây lang. Từ ngoài xa vọng vào tiếng hát của Tứ "Mẹ bảo con, nghe câu hò trên bến Hiền Lương, nhớ thương, con đừng khóc, cầm lấy súng nhằm thẳng quân thù...". Ông Duệ ngước mắt lên nhìn ra. Một niềm vui và một nỗi buồn đến cùng một lúc làm ông thẫn thờ. Ông chưa chuẩn bị cho mình một tâm lý rằng cậu con trai vừa mới về với ông ngày mai sẽ tập trung huấn luyện ít tuần trước khi thành một người lính thật sự. Tất cả với ông đều rất mới mẻ. Ông cũng không ngờ thằng Tứ còi cọc ngày nào đã thành người lớn, thật sự là một người lớn.

[dongadoan]

Ba

  Tam nằm trên võng, không dám cựa mình sợ làm Nhị ở dưới không ngủ được. Cô bồn chồn trong một sự lo lắng mơ hồ. Hình ảnh của Minh xanh xao, da đùi trắng xanh giấu dưới vạt lông non tơ của chàng trai mới lớn, vết thương tấy đỏ ứa thành dịch màu vàng ướt cả tấm băng cứ chờn vờn trong tâm trí cô. Một sự căng thẳng xen lẫn e ấp đã làm cô ngất xỉu, điều mà lẽ ra không được phép có ở một cô y tá. Tam tự bào chữa, máu me không làm cho cô sợ. Sự lo lắng quá mức thêm một tình thương vừa chớm hé đã làm cô bối rối. Bối rối thật sự. Tim đập loạn xạ, đầu óc rối tung rồi như cả ngàn vì sao ai vãi ra trước mặt...
 
  Bây giờ nhớ lại, Tam vừa xấu hổ vừa ân hận. Cô đã không chăm sóc vết thương cho Minh, không một câu an ủi, không một lời tạm biệt. Chưa làm được gì cả. May mà còn kịp hỏi tên. Cô như thấy mình có lỗi. Đã mấy hôm nay, cô không ngủ được. Hễ chớp mắt là hình ảnh Minh hiện ra. Gió từ bên ngoài thổi vào lành lạnh, ngách hầm hé một khoảng trống nho nhỏ, đủ nhìn vòm trời lạnh lẽo chi chít sao. Hình như đã khuya lắm, tiếng pháo thưa dần, một cảm giác nằng nặng kéo hai mi mắt Tam sụp xuống...

  ... Hai bên bờ sông, người đông như hội. Cầu bảy nhịp nối đôi bờ chật ních người lại qua. Sát bờ sông, trên một khoảng đất sát bên đường nhựa, văn công đang biểu diễn. Tiếng loa phóng thanh vang xa giọng hát: "Vĩnh Linh ơi trăm mến ngàn thương...". Tam lẫn trong dòng người đi trảy hội. Cô mặc áo dài tím, đội nón bài thơ, tóc xõa ngang vai, thong thả bước. Bỗng trước mắt cô là một người đàn bà đã đứng tuổi, đẩy chiếc xe lăn đi ngược chiều. Ngồi trên xe là một chàng trai. Khuôn mặt đẹp và hiền đang tươi cười nói chuyện với người đàn bà. Tam chợt nghĩ, đó là hai mẹ con. Khi chiếc xe lăn rơi vào đúng tầm mắt, Tam nhận ra người ngồi trên xe có khuôn mặt quen quen.
Người con trai vừa nhìn thấy cô liền cúi mặt, vẻ lạnh lùng và sợ sệt. Tam chợt nhận ra, đó là Minh. Cô ào lại bên xe như một cơn lốc, giọng nghẹn ngào:

  - Anh Minh, sao anh lại ra nông nỗi này?
 
  Người đàn bà trả lời thay con:

  - Em nó bị thương trong chiến tranh. Sơ cứu không kịp thời nên phải tháo khớp. Không lắp được chân giả nên suốt đời phải ngồi trên xe lăn.

  Tam quỳ xuống, những giọt nước mắt nhỏ lên tay Minh:

  - Đó là lỗi tại em...!
 
  Minh vẫn không trả lời, đôi mắt đục ngầu. Những giọt nước mắt to tròn từ từ lăn trên gò má ửng hồng của anh. Như có ai bóp chặt tim mình, người Tam lạnh toát, muốn nói mà không nói được. Người đàn bà đẩy Minh đi xa dần. Tam gọi theo, cổ họng như bị ai bịt chặt. Tam cố vùng vẫy để gọi lên thành tiếng... Trống ngực đổ hồi, mồ hôi vã ra như tắm... Tiếng ú ớ ngày một to và có ai đó đánh mạnh vào vai cô:

  - Tam, Tam...!

  Tam giật mình tỉnh giấc. Hoá ra đó là một giấc mơ. Dư âm của cuộc gặp gỡ chưa tan. Vị mặn của nước mắt còn chát trên môi cô. Hình ảnh của Minh trên chiếc xe lăn còn lưu lại trên võng mạc, mùi mồ hôi con trai là lạ như còn phảng phất đâu đây trong gió thoảng...

[dongadoan]

  Tam lẻn ra khỏi hầm khi gà gáy sang canh. Mảnh trăng non chênh chếch phía nông trường Bến Hải. Cỏ dọc hai bên giao thông hào vướng vào tóc cô. Một vài giọt sương mai trên cành phi lao cụt ngọn rơi xuống gò má căng tròn của cô. Tam đi nhanh về phía trạm xá khu đội ở Nam Hồ. Giao thông hào vắng vẻ. Phía đằng đông, chân trời đã chuyển thành màu hồng tím. Gió biển nhè nhẹ thổi từ phía ấy, mang theo chút lạnh trùng khơi. Tam cắm cổ đi, mồ hôi thấm ướt vạt áo sau lưng, nghĩ sẽ được gặp Minh làm con đường như ngắn lại.
 
  Lán và hầm thương binh nằm dưới đồi tranh. Tất cả như đang thiếp ngủ. Một tiếng gà đâu đó cất lên. Trời lờ mờ sáng. Trước mắt Tam là một vọng gác nửa chìm nửa nổi. Một chiến sĩ nằm trên võng. Một người khác cầm khẩu AK ngồi trên ghế. Tam đi rất nhẹ chân, đến sát vọng gác mà hai anh cũng chưa biết.

  - Chào đồng chí! - Tam lên tiếng.

  - Ai đấy? - Anh chiến sĩ cầm súng đứng dậy bước về phía Tam.
 
  Tam lúng túng:

  - Dạ... Tôi là Tam, y tá dưới Vĩnh Thành.
 
  Anh chiến sĩ nằm trên võng cũng bật dậy, sửa lại cổ áo, hỏi với giọng ngái ngủ:

  - Đồng chí cho xem giấy!

  - Em không có giấy. Nhưng anh Thảo trưởng trạm quen em.

  - Thôi được, để chúng tôi hỏi lại thủ trưởng Thảo. Nếu đúng là thủ trưởng có quen cô, chúng tôi sẽ mời vào. Thủ trưởng vừa mới chợp mắt. Đêm qua thương binh bờ Nam về nhiều...
 
  Tam chỉ định lên cho biết tình hình của Minh rồi về ngay cho kịp giờ làm việc. Kiểu này là mất thì giờ lắm đây. Tam xuống giọng năn nỉ:

  - Các anh thông cảm, em cũng ở trong ngành. Em tranh thủ lên đây có chút việc rồi về nhận trực cho kịp giờ. Nếu chờ anh Thảo thì muộn mất.
 
  Hai chiến sĩ thì thầm với nhau. Anh cầm khẩu AK hỏi tiếp:

  - Ngoài thủ trưởng Thảo, cô còn quen ai nữa không?

  - Dạ, anh Vận.

  - A, thủ trưởng Vận. Cô quen toàn cấp côi. Cô cần gặp ai, có chuyện gì...?
 
  Người Tam nóng ran. Trời chưa sáng hẳn nên hai chiến sĩ không nhìn được gò má đang hồng lên của Tam. Cổ họng như khô rang, Tam ấp úng mãi mới nói được tên Minh:

  - Dạ, em gặp anh Minh, thương binh...

  - Minh đại đội hai. Nằm lán số ba. Không gặp được...!
 
  Tam hỏi dồn:

  - Vì sao ạ?
 
  Chiến sĩ cầm khẩu AK mỉm cười hóm hỉnh:

  - Minh Hà Nội đây mà! Đồng chí nói đi, quan hệ thế nào, chúng tôi mới giải quyết!
 
  Chiến sĩ quấn khăn quàng cổ nghiêm giọng:

  - Đừng có đùa với cô ấy. Anh Minh mấy hôm nay sốt cao. Hôm qua hội chẩn nghi là nhiễm trùng máu. Thủ trưởng Thảo đã cho truyền kháng sinh liều cao. Chiều qua đỡ sốt nhưng cậu ấy mệt lắm. Đồng chí thông cảm, giờ này thương binh còn ngủ.

[dongadoan]

  Tam chưng hửng. Đánh đường cả chục cây số, không lẽ về không. Thông tin của anh chiến sĩ ấy càng làm cô bồn chồn. Cô càng muốn gặp Minh, để đặt bàn tay mát lạnh sương mai lên vầng trán bốc lửa của anh; để nhìn khuôn mặt vừa lạ vừa quen, để nói một điều gì đó...
 
  Trời mỗi ngày một sáng. Tam nhìn rõ khuôn mặt hiền lành nhưng nghiêm nghị của chiến sĩ quàng khăn quấn cổ. Anh cũng nhìn Tam với vẻ ái ngại và nhận ra vẻ thất vọng trong đôi mắt ươn ướt của Tam. Cuối cùng, anh an ủi Tam:

  - Thôi được! Chúng tôi linh động cho đồng chí vào thăm. Nhưng chỉ được ở bên ngoài lán. Thủ trưởng Thảo mà biết là không xong. Đồng chí đi theo tôi.
 
  Trong bệnh xá, giao thông hào không rộng lắm, đủ khiêng một chiếc cáng đi lọt. Lán thương binh làm bằng tre, kiểu hầm mái bằng trên lát tre và phủ cát dày và thông với những hầm chữ A khác. Mỗi lán có bốn thương binh nằm trên những chiếc giường bằng tre. Anh chiến sĩ chỉ vào chiếc giường trong cùng và dặn Tam:

  - Đồng chí chỉ được đứng ở ngoài. Đó, đồng chí Minh nằm đó. Đúng năm phút thôi nhé!

  Anh chiến sĩ quay đi. Trong lán lờ mờ tối cộng thêm chiếc màn màu cỏ úa giăng trên làm Tam không tài nào nhìn được Minh. Cô ngoái lại nhìn theo anh chiến sĩ. Anh ta đang bước về phía vọng gác. Tam vụt chạy lại sát giường Minh, vén màn. Mới ba ngày không nhìn thấy anh mà bây giờ Tam nhận không ra. Tử thần hình như đã đặt một cánh tay lên vai Minh, biến khuôn mặt chàng trai Hà Nội xinh xắn, đầy đặn hôm nào thành khuôn mặt hốc hác, đôi mắt sâu trũng, co quắp trong chiếc chăn bùng nhùng. Cô cầm tay anh, bắt mạch. Mạch nhỏ và chìm. Con đê ngăn xúc động trong Tam vỡ tung, những giọt nước mắt trào tuôn không gì ngăn nổi. Cô cầm chặt tay Minh, bàn tay lạnh giá đã tóp lại trong bàn tay nóng hổi của mình, cảm giác như đang đứng trước một tử thi còn sống. Giữa lúc ấy, có ai giật vạt áo sau lưng cô. Tam choàng tỉnh và qua màn sương nước mắt, cô nhận ra đó là anh chiến sĩ trực ban:

  - Đồng chí thông cảm, đây là lán thương binh nặng...

  Khó nhọc lắm Tam mới đứng vững trên đôi chân của mình để lê những bước nặng nề ra khói lán. Và để giấu những cảm xúc đang dâng trào, cô chạy như bay dưới giao thông hào. Chạy như có ai đuổi sau lưng. Anh chiến sĩ cũng chạy theo, gọi theo Tam, giọng như lạc đi:

  - Đồng chí gì ơi...! Nếu đồng chí muốn thăm thì khoảng cuối giờ chiều...

  Tam không nghe thấy gì hết. Bên tai cô là tiếng gió gào, tiếng tim đập thình thình. Càng chạy, đôi chân Tam như có ai treo đá, không thể nào nhấc nổi. Tam ngồi bệt xuống lòng hào...

  Một tốp máy bay từ biển bay vào xé tan khoảnh khắc thanh bình hiếm hoi ban sáng. Tiếng chim nháo nhác bay. Những loạt súng phòng không vang lên từ phía trận địa ở nông trường Bến Hải. Những tia chớp rách nát bầu trời. Tiếng bom rung chuyển thành những đợt sóng vỗ vào vai Tam. Cô đứng dậy, lom khom chạy về phía trạm xá.

  Tú và Quyến đang băng lại vết thương đầu cho một dân quân bờ Nam. Biết mình đến chậm, Tam giành lấy việc Tú đang làm:

  - Để đó út làm cho...!

  Tú không trả lời, lừ mắt nhìn Tam rồi nhìn đồng hồ: 7 giờ 15. Tam đứng lặng. Thường thì Tú rất vui. Khi anh im lặng có nghĩa là anh giận dữ. Sáng nay, đáng lẽ Tam phải có mặt từ lúc sáu rưỡi để nhận trực. Thế mà giờ nay cô mới tới. Quyến nhìn cô với đôi mắt mơn trớn, lẳng lơ.

[dongadoan]

Bốn

  Hoàng hôn buông xuống nhuộm lên đất ba dan một màu hồng tím. Một vầng ráng đỏ phía Trường Sơn xa xa. Từ chiếc loa truyền thanh trên cây mít đã bị bom cưa cụt ngọn, tiếng anh phát thanh viên sang sảng đọc tin chiến thắng hai miền. Trên bờ hào, hoa cẩn nở rộ, trông như những chiếc đèn lồng nho nhỏ.

  Trong căn hầm của ủy ban nhân dân xã T, tiếng cười tiếng nói râm ran. Trên vách hầm, một tấm biểu ngữ căng ngang, chữ trắng trên nền vải đỏ: "Lễ tiễn đưa đại đội dân quân chi viện bờ Nam lên đường làm nhiệm vụ". Những chàng trai, cô gái đất tuyến trẻ trung trong bộ quần áo Tô Châu mới cứng, đầu đội mũ tai bèo, AK báng gập khoác vai. ở một góc hầm, Nhị đang trang điểm cho Tam. Không có phấn son, cô dùng phấn màu học sinh tô lên môi Tam. Nhìn vào trong gương thấy môi mình quá đỏ, Tam gạt tay Nhị:

  - Thôi chị! Khó coi quá! Để rứa cũng được!
 
  Nhị cười:

  - Lông mày phải đậm hơn một chút!
 
  Quả thật, với cục than bếp trong tay Nhị, cặp lông mày của Tam đậm lên, cong vút như hai lưỡi mác. ở một góc khác Tuấn đang sửa lại bộ quân phục. Mấy cô gái trong bộ quần đen áo nâu, thắt lưng ngang hông đứng sau lưng Tam đang chụm đầu vào một tờ giấy, khẽ hát với nhau.

  Ông Duệ và Liễm dẫn một đoàn khách bước vào cửa hầm, vừa đi vừa vỗ hai tay vào nhau, giới thiệu:

  - Giới thiệu với các đồng chí, đồng chí bí thư đảng ủy khu vực, đồng chí chủ tịch và các đồng chí bên khu đội xuống tiễn các đồng chí.

  Liễm vừa dứt lời, Tuấn từ phía giao thông hào bước ra, cúi chào mọi người:

  - Kính thưa các đồng chí đại biểu. Đội văn nghệ xung kích xã T xin được phục vụ đại đội dân quân đất tuyến sang bờ Nam làm nhiệm vụ và các đồng chí trên khu vực một chương trình văn nghệ tự biên tự diễn...
 
  Tam và bốn cô gái bước ra. Tuấn cất giọng hát:

  " Khoan ơi khoan mời bạn khoan lại hò khoan. Giặc Mỹ điên cuồng ngày đêm bắn phá, trai gái quê mình đâu có ngại hy sinh...".

  Tam trong vai người vợ tiễn chồng đi, hát tiếp:

  "ở ngoài chiến trường xin anh vững lòng chiến đấu. Hậu phương có em đảm ơ... đang... Hò ơ ớ hơ...'.

  Tiếng các cô gái hát theo phụ họa. Rồi tiếng các chiến sĩ sắp sửa ra đi hoà cùng. Những người có mặt trong căn hầm, kể cả đồng chí bí thư đảng ủy cũng vỗ tay hát theo. Căn hầm chật chội như vỡ ra, át cả tiếng bom đạn đang giội xuống bên ngoài.

[dongadoan]

  Đồng chí bí thư khu ủy người cao, gầy, tóc bạc trắng lần lượt bắt tay từng chiến sĩ. Ông Duệ bước theo sau. Khi đồng chí bí thư dừng lại trước Tứ, ông hơi ngờ ngợ, xiết chặt tay và hỏi:

  - Đồng chí quê ở đâu...?
 
  Tứ cười. Ông Duệ giới thiệu:

  - Báo cáo anh, đây là con trai tôi. Cháu đang học lớp mười ngoài Tân Kỳ, trốn học về đây..., xin đi cho được đợt này.
 
  Đồng chí bí thư vỗ vai Tứ:

  - Tinh thần của cháu rất đáng biểu dương. Nhưng cũng cần phê phán. Người ở hậu phương có nhiệm vụ của hậu phương. Tiền tuyến có nhiệm vụ của tiền tuyến. Bác đề nghị, sau đợt này, cháu sẽ trở lại Tân Kỳ để tiếp tục học...
 
  Đồng chí bí thư đi theo trung đội của Tuấn ra tận bến đò. Trời tối hẳn. Những ngôi sao ẩn hiện trên nền trời đầy mây. Con đò nấp sau vạt sú từ từ tiến lại. Phía bờ Nam, vài chùm pháo sáng tỏa ánh sáng trắng lạnh loang loáng cả mặt sông. Tuấn bịn rịn bên Xuân. Hai người tụt lại phía sau. Tuấn nắm tay Xuân, kéo cô vào lòng. Mùi mồ hôi trên quần áo ít được giặt giũ lẫn với mùi da thịt của một cô gái tuổi xuân thì tạo thành một mùi là lạ tràn vào cả trong hơi thở của Tuấn. Một luồng điện chạy khắp người anh. Tiếng anh thoảng trong tiếng gió:

  - Tết này, hai đứa mình xin bọ mạ hai bên thành hôn.

  - Từ từ anh. Anh hai mốt, em mười chín, còn trẻ lắm. Từ từ không làng xóm người ta cười cho đó...

  - Chiến tranh thì mặc chiến tranh. Thằng Mỹ tranh thủ ném bom bắn phá. Hai đứa mình tranh thủ thương nhau...

  - Chưa được mô, anh. Người lo sản xuất, người ra hỏa tuyến. Ngó chị Nhị với anh Thắng đó tề. Thương nhau bốn năm năm rồi mà gác lại...

  - Mạ chị Nhị vừa mới chết...

  - Khi mô chị Nhị cưới, anh với em mới cưới.
 
  Từ ngoài bến đò, có tiếng gọi vọng vào:

  - Đồng chí Tuấn...!
 
  Xuân gỡ vòng tay Tuấn, đẩy anh ra phía trước:

  - Út không ra bến đò mô...!
 Thấy Tuấn chạy lại, ông Duệ cười nói với đồng chí bí thư:

  - Báo cáo anh, cậu Tuấn bí thư chi đoàn thôn Huỳnh Hạ xung phong đi đợt này, bịn rịn chia tay với vợ chưa cưới...
 
  Đồng chí bí thư cười vỗ vai Tuấn:

  - Hồi mình còn trẻ, mình cũng yêu ác liệt lắm. Mình thông cảm với các cậu bây giờ. Đi chiến đấu mà có hơi ấm của cô bạn trẻ trong tay là bắn trúng lắm. Chúc đồng chí lập chiến công.
 
  Ông Duệ đang thì thầm trò chuyện với Tứ. Đêm chưa nuốt trọn vào lòng tất cả, ông vẫn nhận ra vẻ hồ hởi trong nụ cười và giọng nói của con mình. Con đò từ từ rời bến. Mái chèo chém nhẹ vào mặt sóng tạo thành một âm thanh trong trẻo. Những bàn tay vẫy nhau như không muốn rời nhau. Con đò men theo bờ ngược lên phía trên, nơi cầu Hiền Lương bị đánh hỏng, còn ba nhịp đứng thách thức với bom đạn Mỹ. Được một quãng, từ trên bờ một bóng người đang chạy theo. Cô giao liên cho đò chậm lại. Tiếng một người con gái lanh lảnh cất lên:

  - Eng Tuấn và mấy eng đi mạnh giỏi.

  Đó là tiếng của Xuân. Cô không tiễn Tuấn ra bến đò mà chạy ngược lên đón đầu con đò. Tuấn chụm hai bàn tay đưa lên miệng, hét to:

  - Út về đi...!

  Bóng đen trên bờ đưa tay vẫy mãi. Con đò từ từ sang sông.

[dongadoan]

Năm

  Trời ấm dần.

  Hai bên đường dẫn ra bến đò, hoa cẩn nở vô tư trong nắng. Dòng sông êm ả trôi. Thỉnh thoảng, nắng ngời lên trên những con cá chết bom lềnh bềnh khiến chúng như những chiếc lá dát bạc.
 
  Tam đứng trên bậc đá giặt chăn màn. Cả tháng trời mưa, không khí tù hãm trong những căn hầm trạm xá, mùi mồ hôi, mùi máu, mùi dịch tiết ra từ vết thương ngấm vào chăn màn, giường chiếu khiến chiều qua Tú phải ra quyết định đem giặt mùng mền, tẩy uế giường chiếu. Người phụ việc cho Tam là Thê, một cô dân quân mới được cử đến tăng cường cho trạm. Hai chị em gánh hai gánh nặng ra bến từ sớm. Cả một đống chăn màn mà chỉ có một cục xà phòng. Thấy Thê cứ chà bánh xà phòng trên vết máu bầm của tấm chăn, Tam sốt ruột:

  - Đôi đối thôi. Chà rứa xà phòng mô cho đủ?

  - Mấy tấm chăn này toàn máu là máu. Chà không kỹ về eng Tú tưởng chị em mình nhác.

  - Lẹ lẹ lên chút. Xong việc chị phải lên khu đội.

  - Nếu chị bận, chị cứ đi đi, em giặt một mình cũng được.

  - Chị xát xà phòng rồi em giũ giùm chị, nghe.

  - Được rồi, chị cứ mặc em.

  Tam trải những tấm chăn lên phiến đá xát xà phòng. Từ những thớ vải ứa ra một chất dịch màu đen lờ nhờ. Mền cứng, Tam phải đứng lên trên chăn, dùng chân đạp thay cho tay vò. Loáng một cái, đống chăn màn đã được Tam vò xong. Cô gạt mồ hôi trán, nói với Thê:

  - Chừ em chỉ cần giũ thôi nghe!

  - Ừ, chị đi đi!

  - Eng Quyến eng Tú có hỏi, út cứ nói chị đau bụng về nhà rồi.

  - Rứa chị đi mô mà đi miết vậy?
 
  Tam cười:

  - Bí mật! Rồi ít nữa em sẽ biết!

  - Eng Quyến nói có cha mô trên bệnh xá khu đội hút hồn chị!

  - Ừ, ưng nói răng thì nói rứa!

[dongadoan]

  Tam đi như chạy. Mấy hôm nay, hai ngày một lần, Tam lên thăm Minh. Minh đã hết sốt, vết thương xẹp dần và đã ăn được cháo. Sự lo lắng vì phải cưa chân do hoại thư sinh hơi đã biến mất, thay vào đó là một lo lắng khác: làm sao để Minh mau bình phục. Hôm qua, Tam đi lùng khắp thôn mới hỏi mua được chục trứng gà. Cô phải giấu sau mái chuồng lợn để Nhị khỏi biết. Nhị suốt ngày ngoài trận địa, tối về lên võng ngủ ngay nhưng Tam vẫn canh chừng. Thật không may, ông Duệ ra dọn chuồng lại nhìn thấy. Ông cười và không nói gì. Đến bữa cơm tối, ông mới trêu con gái:

  - Bọ muốn đi thăm mấy anh thương binh, con có biết ai bán trứng gà mua cho bọ một chục...?
 
  Tam không biết chuyện ông đã phát hiện ra chỗ giấu trứng của mình, thật thà đáp:

  - Trứng gà người ta để ấp, không ai bán đâu bọ!
 
  Ông Duệ cười, để lộ hàm răng đã rụng mất mấy chiếc:

  - Rứa mà gà nhà ai lại vô chuồng lợn nhà mình đẻ đến cả chục trứng...

  Tam biết lộ chuyện đấm vào vai ông:

  - Bọ, bọ giỡn chi lạ! Trứng của con đi thăm anh Minh đó. Tội nghiệp, nhà xa không ai vô thăm được...

  Nhị cũng biết chuyện Tam có cảm tình với Minh nhưng cô không nói gì. Trong chuyện ấy, Tam ngại nhất là mấy người ngoài trạm xá. Quyến có vẻ không thích Tam có những mối quan hệ mà anh gọi là đa cảm ấy. Thương binh thì nhiều, không thể có chuyện dành tình cảm cho người này nhiều, người kia ít. Song, từ một lý do sâu xa, một chuyện mà cả Tam và Quyến đều phải sống để bụng, chết mang theo. Đó là một đêm địch đánh bom, bắn pháo rất rát, Quyến và Tam trực, ở lại trạm. Một căn hầm chữ A bị pháo làm sập từ chiều, chưa kịp sửa. Còn một hầm khác thì Quyến đang nằm trong đó. Càng về khuya, pháo địch bắn sang càng dày. Tam không có cách nào phải vào chung hầm với Quyến. Thường ngày, Quyến rất mến Tam. Nhân cơ hội được nằm chung hầm, Quyến nhường hẳn chiếc võng mình đang nằm cho cô. Quyến nằm dưới liếp tre. Chiếc võng của Tam đung đưa ngay phía trên, cách người Quyến gang tấc. Thậm chí, dù không cố ý, Quyến cũng có thể dễ dàng đụng vào người Tam đang nằm cong lại. Chuyện ấy ai cũng biết là do hầm quá chật. Tam không quan tâm lắm đến việc có mặt của Quyến, vừa đặt lưng xuống là cô mơ màng. Sự mệt mỏi sau một ngày bận rộn như một thứ men ngọt ngào đưa Tam vào giấc ngủ. Quyến rạo rực trước sự có mặt của một người khác giới, nhất là người anh yêu thầm, nhớ trộm. Toàn thân Quyến run lên. Đầu tiên là những sự đụng chạm nhẹ nhàng, bàn tay anh đặt vào khối thịt mềm mại trên mông Tam, đẩy cho chiếc võng đung đưa. Thấy Tam không phản ứng, Quyến tưởng "cá đã cắn câu", anh ngồi hẳn dậy, hôn lên má Tam. Tam chưa ngủ hẳn, giật mình phát hiện được việc làm không bình thường của Quyến. "Eng làm chi rứa?". Tam gắt lên. Đáng lẽ Quyến phải dừng ngay việc làm không được phép của mình thì anh lại câng câng, hôn tiếp vào má Tam lần nữa. "Miềng làm y sĩ xã...!". Tam nói như hét: "Thôi đi chớ!". Quyến nham nhở cười: "Cũng muốn thôi mà trên không cho...!". Trước thái độ thô lỗ của Quyến, Tam dang tay tát cho Quyến một tát rồi bỏ ra ngoài hầm nằm. Quyến xấu hổ, ra năn nỉ Tam vào lại hầm chữ A nhưng cô nhất định không chịu. Từ đó, hai người bằng mặt không bằng lòng. Quyến có ý ngượng. Bây giờ thấy Tam có người quen trên trạm xá khu đội, Quyến tức lắm nhưng bề ngoài vẫn nói nói, cười cười.

[dongadoan]

  Tú thì ngược lại, nghiêm khắc với Tam ra mặt. Lần Tam về trễ, anh đã gọi riêng cô ra thẳng thắn phê phán. Từ đó đến nay, Tam cũng chưa vấp lại lần nào. Thế mà sáng nay, cô lại liều lên thăm Minh. Có thể đống chăn màn kia vẫn được Thê giặt xong và cái việc Tú khoán cho hai cô phải hoàn thành trong buổi sáng không ảnh hưởng gì đến chuyện ra đi của Tam. Nhưng việc đi khỏi trạm chừng nửa cây số phải báo cáo với Tú. Tam biết chuyện ấy nhưng vẫn cố tình đi.

  Đến nơi, thương binh đang chuẩn bị ăn cơm trưa. Tam không vào chỗ Minh ngay, tạt qua lán nhà bếp luộc nhờ mấy quả trứng. Trong lán, Minh đang chơi ghi ta. Bốn năm anh ngồi quanh lắng nghe Minh đàn. Những ngón tay thon nhỏ của anh lướt nhẹ trên phím và anh khẽ hát: "Đây Hồ Gươm, Hồng Hà, Hồ Tây. Đây lắng hồn núi sông ngàn năm...".

  Tam dừng lại trước cửa hầm, lắng nghe. Lúc ấy, tiếng kẻng báo giờ cơm trưa vang lên. Tam bước vào trước sự ngỡ ngàng của mọi người. Một chiến sĩ trẻ đứng nghiêm, đưa tay chào theo kiểu quân sự:

  - Xin chào đồng chí Tam. Đồng chí thật là thiêng. Sáng nay chúng tôi vừa nhắc đến đồng chí. Giờ mời đồng chí ở đây ăn cơm với chúng tôi!

  Tam bẽn lẽn:

  - Em phải về cho kịp giờ làm việc buổi chiều.

  Một chiến sĩ khác chống nạng đến bên, đưa một tay còn băng lại vỗ nhẹ lên vai Tam:

  - Chúng tôi coi đồng chí như người nhà. Đồng chí mà không ở lại là chúng tôi giận đấy!

  - Kìa Minh, cậu ra lệnh đi chứ...!

  Minh nhìn Tam, đôi mắt sáng lên như muốn nói rằng: "Em hãy ở lại...". Tam chưa kịp trả lời thì bên ngoài đã có tiếng oang oang:

  - Xin mời cả nhà ăn cơm! Có cậu nào xuống lán nhà bếp bê hộ mình xoong canh với!

  Tam:

  - Để đó em đi cho!

  - Ấy, không được, đồng chí là khách quý của chúng tôi!

  - Các anh vừa công nhận em là người nhà, bây giờ lại nói em là khách.

  - Vậy thì tùy đồng chí. Nhưng đồng chí phải ở lại đây!
 
  Tam đưa chục trứng cho Minh và đi ra lán nhà bếp. Một chiến sĩ cuộn chiếc chiếu, đặt xoong cơm có cà mèn thức ăn để trên xuống tấm phản. Có tiếng gõ bát bài "Nổi lửa lên em". Minh treo ba lô lên trần nhà, lấy chiếc ghế đẩu cho Tam ngồi. Tam bê xoong canh vào, giục Minh:

  - Anh Minh bóc trứng ra đi! Tiêu chuẩn mỗi người hai quả...!

  Có tiếng cười:

  - Một người làm quan cả họ được nhờ...

  Có tiếng cãi lại:

  - Phải nói như thế này mới chuẩn: một người có người thương, cả lán được ăn theo. Tớ cứ mong các cậu cậu nào cũng có người thương để tớ nhờ!

  - Nay mai về đơn vị rồi ông ơi!

  - Được ngày nào hay ngày đó chớ!
 
  Minh nhìn chiến sĩ vừa nói làm anh này phải im lặng. Tam gắp thức ăn cho từng người nhưng sau đó bát của cô lại được các anh gắp cho nhiều nhất.
 
  Cơm nước xong, Minh tiễn Tam ra về. Họ đi dưới một đoạn giao thông hào bên trên phủ đầy cỏ tranh. Nắng rực rỡ soi hai chiếc bóng tròn lại dưới lòng hào. Hai người không nói với nhau câu nào. Đi được một quãng, chợt Tam dừng lại:

  - Thôi anh quay lại đi để út về...!

  - Để anh đưa em đi một đoạn nữa.

  - Anh phải nghỉ trưa một lát. Da anh còn xanh lắm. Hôm nào có trăng, em sẽ lên thăm anh. Anh về đi...!

  Tai cô ù lên. Trống ngực đổ dồn. Tam không biết mình vừa nói gì. Cô giúi vào tay anh một phong bì làm từ giấy báo có dán một mảnh giấy trắng lên trên rồi vụt chạy. Minh sững người chưa kịp nói gì thì bóng Tam đã khuất xa. Những giọt mồ hôi lăn trên cổ anh và mặt trời trên đỉnh đầu như dội lửa xuống đoạn hào nóng bỏng. Minh tìm đến một đoạn có bóng mát của cây mít bên trên ngồi lại thở và mở chiếc phong bì. Nét chữ con gái xô dòng trên tờ giấy nâu đen xé ra từ quyển vở:

  " Anh Minh!
Giờ này anh đã ngủ chưa? Còn em, sau khi đi kiểm tra các thương binh trong trạm xong, em ngồi lại với ngọn đèn dầu hoả tâm sự cùng anh. Anh đừng cười em, một cô gái quê mùa luôn nghĩ về anh, luôn nhớ về anh...".
 
  Minh ôm lá thư trước ngực. Tim anh cũng đang rộn lên và chợt nhận ra một tình cảm rất lạ đang nẩy nở giữa hai người.

[dongadoan]

  Dù vừa đi vừa chạy nhưng đoạn đường hơn mười cây số dưới cái nắng đầu hè vẫn làm Tam về chậm. Đến đầu trạm xá, cô thở hổn hển, mồ hôi ướt lưng áo, chảy ròng ròng trên trán, trên mặt. Nắng chi mà nắng lạ. Không một ngọn gió. Đất hai bên hào như bị nung lên phả vào mặt Tam rát rạt. Đôi chân như muốn khuỵu, cô lê từng bước nặng nề vào lán cấp cứu. Tú và Quyến đang bận với mấy thương binh từ bờ Nam vừa chuyển sang, không chú ý đến sự có mặt của Tam. Biết mình có lỗi, Tam lặng lẽ ngồi xuống bên Quyến, đo huyết áp cho thương binh.

  Biết Tam bắt đầu có vấn đề trong chuyện yêu đương, lúc đầu cả Tú và Quyến hơi khó chịu, nhất là lần Tam lên trên bệnh xá khu đội rồi về muộn. Hôm nay hai anh cũng biết Tam lên đó, trưa lại không về ăn cơm, Tú nói với Quyến:

  - Con Tam là đối tượng Đảng, định kết nạp đợt mười chín tháng năm mà làm kiểu ni là tiêu rồi!

  Quyến:

  - Chưa vô được! Thử thách thêm nữa. Ông Duệ hôm trước gặp mình cũng nói vậy. Hắn được cái công tác tích cực nhưng phấn đấu còn non lắm!

  Đo huyết áp cho thương binh xong, Tam ra lán phía sau nơi dùng làm bếp. Thê đang nấu bơm tiêm, phùng miệng thổi lửa, củi tươi khó cháy khói mù mịt khiến cô ho sù sụ. Thấy Tam đứng ở cửa, Thê mừng rỡ:

  - Em tưởng chị ở chơi chiều mới về?

  - Ở sao được. Mấy anh có nói gì chị không?

  - Có nói sơ sơ. Em cũng nói, chị Tam xong việc rồi mới đi. Nhưng đợt kết nạp này chị chưa chắc đã được.

  Lửa trong lò cháy lên thành ngọn. Khói biến đi. Những giọt mồ hôi trên khuôn mặt bầu bĩnh và đôi má chín hồng của Thê trông như những hạt cườm. Cô lục trong nồi đưa cho Tam miếng cháy và một khúc cá kho:

  - Biết chị thích ăn cháy, trưa nay em cho cơm già lửa. Khi trưa còn nóng, giòn tan mà chị không về.

  - Mấy anh giữ miết, về không được.

  - Anh Minh khỏe chưa chị?

  - Đỡ rồi, đi lại được rồi. Nhưng còn xanh xao lắm.

  - Chị có vẻ thương anh Minh?
 
  Tam cười:

  - Em làm thầy bói giỏi đó. Mấy anh con trai trong thôn mình răng chị không có cảm tình, dù sinh hoạt cùng chi đoàn với nhau, trực chiến đêm hôm có nhau. Vậy mà khi gặp anh Minh, chị như muốn ngã. Chị thấy trong người mình khang khác. Đêm ngủ hay nghĩ về anh ấy. Gặp nhau thì không nói được gì. Lạ lắm em ạ...!

  - Vậy là chị đã yêu anh Minh rồi!

  - Nếu đó là tình yêu thì đúng là chị yêu anh Minh rồi.

  Người Tam nóng ran. Dưới lớp áo mỏng, trái tim tuổi hai mươi trong trắng, thơ ngây đập rộn ràng. Tam có cảm giác mình vừa uống xong một ly rượu mạnh. Máu chảy rần rật khắp người. Không chút e dè, cô tự thú với Thê:

  - Đúng, chị yêu anh Minh rồi...!

  Thê nhìn Tam như chia sẻ niềm vui:

  - Và anh Minh cũng yêu chị...?
 
  Tam gật đầu. Cô muốn kể cho Thê nghe một chút về Minh nhưng không tìm ra lời để nói, đứng ngây người, tận hưởng niềm vui đang dâng tràn. Mãi sau, cô mới lúng búng được vài câu:

  - Hiền lành lắm. Hát hay. Dễ thương lắm, em ạ...!
 
  Tam như mắc cỡ với những lời mình nói, chạy ù ra ngoài. Mặt trời xế bóng, hắt bóng Tam chuyển động trên vách giao thông hào, y hệt như chiếc bóng trong đèn kéo quân.