Vùng trời

[Giangtvx]

       

4

        Anh thương yêu,

        Em nhận được thư anh hôm thứ sáu. Tuần lễ trước, ở Nam Định về, khi qua Hà Nội, em đã bỏ cho anh một lá thư ở nhà ga. Chắc hôm nay anh đã nhận được thư đó rồi. Tối nay là tối thứ bảy, các bạn cùng buồng với em đi vắng hết. Một cô về Hải Phòng thăm người yêu ở hải quân. Một cô về thăm gia đình ở ngay Quảng Yên. Tại nhà chỉ còn mình em. Em sẽ dành cả thời gian đêm nay để nhớ thương anh.

        Chuyện về Nam Định, em đã viết cho anh trong lá thư trước. Em chỉ buồn là không kịp gặp dượng (vì sao, anh đã biết rồi đấy). Nhưng em cũng đã làm được một số việc cho chúng ta đối với gia đình. Các em đều bảo nhắc anh phải viết thư cho chúng nó và anh cố gắng về nhà chơi.

        Về Quảng Ninh lần này, em được phân công về phòng phân tích mẫu vật của trạm nghiên cứu hải sản. Dạo này em đã tìm lại cái không khí say mê của ngày đi học với những công việc làm trong phòng thí nghiệm. Em đang phân loại hải sản của vùng biển Quảng Ninh. Chắc anh đã biết nó. Đó là một sản phẩm của biển có giá trị dinh dưỡng cao và một mặt hàng xuất khẩu rất quỷ. Nhưng chắc anh không biết là hải sâm cũng có xương. Mới nghe nói vậy chắc nhiều người không tin và còn buồn cười. Tụi em rất thích khi nhìn thấy xương của nó qua kính phóng to bốn trăm lần. Xương nó gồm những phiến nhỏ rất đẹp. Có loại như hình mỏ neo. Có loại giống như chiếc bàn tròn của những gia đình đồng bào Hoa hay ngồi ăn cơm. Ngày ở trường, em không đi sâu vào vấn đề này nên không biết gì mấy về nó. Hôm nọ, lần đầu tiên em tỉm thấy một loài hải sâm có xương hình y như là chiếc bánh xe. Không thể nói cho anh rõ được sự vui thích của em hôm đó. Đó là cái vui của những người làm công tác như chúng em khi tìm hiểu dược một điều bí mật dù chỉ là rất nho nhỏ của thiên nhiên. Dọc dường từ phòng thí nghiệm trở về nhà, em cứ nghĩ lại về những đốt xương hình bánh xe đó đến nỗi một cô bạn phanh xe đánh kít trước mặt, em mới ngẩng đầu lên.

        Ngành sinh vật học của chúng em được coi là một ngành nhân đạo nhất trong các ngành khoa học. Người ta nói thế kỷ thứ hai mươi mốt sẽ là thế kỷ của sinh vật học. Em nghĩ rằng sau này chúng ta có con, nếu nó là con trai, em sẽ dành cho anh rèn luyện năng khiếu cho nó đi vào ngành nghề nào mà anh thích, nhưng nếu nó là con gái thì em sẽ giành phần đó, em sẽ hướng dẫn cho nó đi vào tổng hợp sinh vật để xây dựng thế kỷ mới. Những cái gì hôm nay lớp người của mẹ nó còn chưa làm được thì thế kỷ sau nó sẽ làm.

        Đề tài em dang nghiên cứu bây giờ chỉ là tạm thời. Các đồng chí ở trên nói là sẽ phân công cho em một đề tài cố định để em có thể đi sâu nghiên cứu lâu dài hơn, đó là đề tài: Nghiên cứu cá vùng nước lợ của miền Bắc.

        Trong anh, người ta gọi là nước chè hai. Đấy anh xem! Em đã gắn liền với quê hương của anh rồi. Gần đây, mỗi khi nghe đài hay xem báo nói đến Thăng Bình quê anh là em lập tức có ngay một phản xạ như khi nghe người ta nhắc đến Nam Định quê hương em. À, em cũng phải nói thêm là cách đây vài ngày đọc báo em mới biết quê anh là Thăng Bình, lần trước nghe anh nói, em cứ tưởng là Thanh Bình.

        Em nói với anh những điều về công tác chuyên môn của em không phải là "gặp đâu nói đó", em có một chủ định đấy. Em muốn anh hiểu cụ thể hơn về em, anh sẽ hình dung ra em một cách thật rõ ràng, biết em đang làm gì, đang nghĩ gì, mặc dầu chúng ta không được ở gần nhau. Em không muốn anh hình dung ra em thành một con người khác với chính em hiện tại. Đối với tình yêu, em ích kỷ. Vì rằng tình yêu "là không thể chia sẻ được” anh nhỉ? Em không muốn chia sẻ cho một cô gái nào đó, dù chì là một cô gái trong tưởng tượng, tình yêu của em.

[Giangtvx]

        Quảng Yên dạo này luôn luôn có báo động. Cơ quan cũng đã tổ chức ra một trung đội tự vệ do một ông trung đội trưởng quân thường trực chính cống trước kia chỉ huy. Chúng em sẵn sàng bảo vệ cái phòng thí nghiệm nho nhỏ này, cái thị trấn xinh xinh này, khi máy bay Mỹ xâm phạm đến. Hồi ở trường học quân sự, em khá về xạ kích. Chúng em tiếp thu kỹ thuật bắn máy bay rất nhanh. Biết đâu rồi đây chúng em chẳng có một chiến công để kể lại với anh. Em sẽ kể lại cho anh nghe thật tỉ mỉ chứ không giống như anh chẳng chịu nói gì về công tác, về các trận đánh của các anh. Em toàn phải đọc tường thuật trên báo. Mà các bài tường thuật trên báo về các trận đánh của máy bay ta, kể cả bài của anh Vũ Trọng, bao giờ cũng quá sơ sài. Chắc cũng chính vì cái điều đã làm cho anh không được nói thoải mái khi nói chuyên với em: Phải giữ bí mật quân sự.

        Những giờ phút gặp anh vừa qua ngắn ngủi quá, có biết bao điều em muốn hỏi anh mà em còn chưa hỏi được (không phải là những vấn đề thuộc phạm vi bí mật mà anh không được phép nói đâu nhé!). Ví như em muốn biết căn buồng ngủ của các anh như thế nào, nó rộng hay hẹp, quét vôi màu gì? Có những điều em đã biết rồi thì thôi, như là anh ở trên gác, buông anh có những cửa gỗ sơn màu xanh lá cây và trông ra đúng khu nhà chiêu đãi em đã được ở. Em còn muốn biết cái giường anh nằm như thế nào? Đó là giường đệm có lò xo như ở bệnh viện hay là giường gỗ cá nhân như kiểu chúng em vẫn thường dùng. Anh đựng quần áo bằng tủ, bằng va li hay bằng ba lô. Trên'bàn làm việc của anh có những vật gì? Có một cái mô hình con én bạc hay không? Em còn có "tham vọng"là anh sẽ đặt trên bàn một chiếc hình nhỏ của em. Vân vân và vân vân...

        Em muốn hỏi anh đã có áo gối chưa. Câu hỏi này trong thư tới anh phải trả lời em. Vì em đang khâu cho anh một chiếc áo gối thật đẹp. Em cũng cần giới thiệu với anh, em không phải là một cô gái không biết thêu thùa và không biết cả thổi cơm đâu. Trước khi đi thoát ly ở nhà em đã là một người chị cả. Viết đến đây em lại buồn cười vì nhớ lại ngày mới gặp anh, anh mời bao giờ về quê anh, anh sẽ cho ăn cơm nấu với nước luộc gà. Món đó nếu anh thích, khi nào anh có dịp gặp em, em có thể đãi anh bất cứ lúc nào. Em thêu thùa cũng khá. Chỉ tại bỏ lâu nên ngại thôi. Vì ngại nên thường làm theo kiểu cầu dầm. Có con bạn của em nói ngoa: "Nhờ cái Hảo khâu hộ gối cưới thì bao giờ đẻ đứa con thứ hai đến lấy là vừa". Chiếc áo gối này nhất định là phải có tên anh và tên em. Còn thêu gì nữa thì tùy anh. Một bông hoa hồng hay một đôi én trắng...?

        Em gửi cho anh hai chiếc ảnh. Một chiếc em chụp năm mười bảy tuổi, mới bắt đầu vào trường đại học. Tuổi mười bảy là một tuổi tuyệt diệu. Giá mà anh biết em từ hồi này. Nhưng tuổi đó cũng là một tuổi bất trị. Chắc chắn em sẽ làm phiền anh hơn bây giờ rất nhiều. Một cái ảnh em chụp ngày mới bắt đầu ra công tác, sau lần gặp anh. Anh nhìn cặp mắt của em trong đó. Em muốn anh thấy ở đó là sự tin yêu và sự dịu dàng. Em muốn anh chọn một trong hai chiếc ảnh đó để đặt vào cái vị trí mà em đã ước ao.

        Nhiều lúc em cảm thấy một điều hơi buồn cười là khi em bỗng nghĩ tới chuyện gì thì cùng lúc ấy anh cũng đang nghĩ đến chuyện đó như em. Cũng như lúc này đây, em biết anh đang phải ngủ ngon để ngày mai còn trực chiến, nhưng em lại nghĩ là anh vừa tỉnh giấc và đang nhớ đến em. Trong bộ môn sinh vật, người ta vẫn thừa nhận một thuyết gọi là "thuyết linh tính ", và coi đó là giác quan thứ sáu của con người. Giữa những người thần thiết như anh và em chẳng hạn, cũng có thể hình thành một luồng điện sinh vật. Đây là một lý thuyết mới rất hấp dẫn của khoa học hiện đại. Khi nào có dịp em sẽ nói lại cho anh nghe chắc là nó sẽ gây cho anh ít nhiều thích thú.

[Giangtvx]

        Bên ngoài trăng cuối tuần đã bắt đầu lên cao. Khuya rồi. Nhưng em đã nói từ trước là em sẽ cùng anh thức suốt đêm nay mà. Đèn hình như sắp hết dầu. Em đã đặt sẵn trên bàn một chiếc đèn pin để khi cần sẽ dùng đến nó. Vì anh, em sẽ hoang phí loại ánh sáng "cấp cao" này. Bây giờ em sẽ nói đến một vài điều mà anh đã nhắc trong thư. Anh thương yêu, cũng có nhiều lúc em đã tự hỏi: Tại sao hồi ấy em làm khó dễ với anh thế? Có những lúc con người không hiểu được mình. Và cũng có nhiều lúc người ta có những hành động, thái độ bên ngoài không giống với những gì mình có ở bên trong. Thực ra, trong lần gặp đầu tiên, bây giờ nghĩ lại, không phải là em không có ít nhiều cảm tình với anh. Nhưng em đã có một thái độ ngang ngược và những câu nói làm cho anh khó chịu. Anh không giận em chứ! Anh đừng bao giờ hỏi lại em tại sao lại như vậy vì em không thể trả lời anh cho rõ ràng đâu. Em chỉ muốn nói với anh những gì đã đến với em hôm nay. Cái đêm trăng em đi tàu về Nam Định, nhìn những đoàn xe cùng nối nhau chạy xuôi trên đường số 1, em bỗng có cảm giác là tất cả những con đường trên miền Bắc lúc này đang nhập cả vào nhau để chạy cùng về một hướng. Cái cảm giác bất chợt đó bây giờ em lại thấy là rất đúng. Trong những ngày này đất nước như một cây đàn, mà mỗi người con là một sợi dây đang được lên căng thêm một cung độ. Mỗi người đều cố lớn hơn lên một chút. Do đó mà họ đang nhích lại gần nhau hơn, đang siết chặt lại với nhau. Đâu đâu em cũng thấy điều đó, ở tất cả những nơi em đã đi trong vòng một năm qua, ở đơn vị anh mà em chỉ mới được sống một hai ngày, ở chính trong gia đình em và ở ngay trong cả mối tình của chúng ta. Có đúng như thế không anh? Đừng nghĩ gỉ đến chuyện cũ nữa vì những ngày tươi đẹp đã đến với chúng ta rồi. Nó càng tươi đẹp hơn vỉ nó đến với chúng ta trong khói lửa, trong thử thách. Em cũng đã đến với anh rồi và em sẽ mãi mãi ở lại bên anh. Thế nhé! Anh đồng ý với em không?

        Rối đầy những khó khăn lớn hơn sẽ đến, sẽ thử thách em và cũng sẽ rèn luyện thêm cho em. Em sẽ bớt đi một chút ít mơ mộng (những cái gì viển vông hão huyền), em sẽ hiểu biết thêm về cuộc sống và nhất định là em sẽ có những tình cảm tốt đẹp hơn.

        Anh đừng có bao giờ nghĩ là em đã vững vàng trong cuộc sống nhé, tuy em cảm thấy em có đôi chút nghị lực. Em cần sự giúp đỡ, tiếp sức thường xuyên của anh như trước kia, ngay từ lúc em còn chưa nói là em yêu anh. Trong thư anh có dặn em là về mặt sinh hoạt phải hết sức giữ gìn, vì sinh hoạt không hoàn toàn tách rời với tư tưởng. Em rất cảm động vì lời khuyên của anh. Học về chuyên môn, em rất hiểu bản năng sinh vật của con người, nhưng đồng thời, em cũng hiểu được sức chịu đựng của con người thực là vô tận. Sự chịu đựng đó không có giới hạn khi con người đã có quyết tâm. Và chính các anh đã nêu cho em bài học quý giá về sự quyết tâm. Anh đừng lo ngại là em sẽ có những phút yếu đuối khi chúng ta còn phải xa cách nhau khá lâu nữa nhé. Em đã nghĩ là sau này em sẽ có con, em sẽ có nhiệm vụ phải làm mẹ. Muốn cho con mình trở thành người tốt, người có tài năng thì đòi hỏi ở người mẹ phải có một tiêu chuẩn rất cao. Điều suy nghĩ đó cũng làm cho em có thêm trách nhiệm về mọi hành vi và tư cách của mình. Hình ảnh của anh luôn luôn ở trong trái tim em. Cũng như anh, ngoài những giờ phút chiến đấu thật khẩn trương, chắc là anh dành rất nhiều tình cảm cho em. Tối nay, chúng ta tâm sự với nhau nhé! Một ngày kia thanh bình, anh sẽ đưa em đi tới những vùng anh đã chiến đấu, anh trỏ lên bầu trời kể lại cho em nghe những trận đánh của anh. Em cũng sẽ đưa anh ra biển, đi tới những vùng mà em đã đặt chân trong suốt năm qua. Em sẽ chỉ cho anh những bãi cát vàng, những hòn đá nhám, đã giúp em tôi luyện và trưởng thành. Đêm đêm trước khi đi ngủ, em sẽ đọc cho anh nghe một số trang tiểu thuyết, hay một số bài thơ vì em biết cái thích của em cũng là cái thích của anh. Em sẽ gắng bù đắp lại cho anh tất cả những gì mà anh đã phải hy sinh vì mọi người trong đó có bản thân em.

        "Mùa thu rồi, đã quá nửa đêm, có gió núi Tam Đảo thổi về, hơi lạnh đó, để em kéo chiếc chăn đơn che ngực cho anh. Bây giờ, em sẽ ru anh bằng một bài thơ quen biết.

        Bài "Nhớ" anh nhé!

                                        Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
                                        Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
                                        Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
                                        Sưởi ấm lòng chiến sĩ giữa ngàn cây.
                                        Anh yêu em như yêu đất nước
                                        Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần
                                        Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
                                        Mỗi tối anh nằm, mỗi miếng anh ăn
                                        Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
                                        Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời
                                        Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực
                                        Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người.¹

        Đêm quá khuya rồi, anh ngủ đi anh!

------------------------
        1. Thơ của Nguyễn Đình Thi.

[Giangtvx]

CHƯƠNG XXI

1

        Tú và các đồng chí cùng đi dừng lại trước hai cánh cửa sắt sơn đen nặng nề. Một thượng sĩ công an vũ trang không còn trẻ đứng bên vọng gác nhanh nhẹn bước lại. Anh chiến sĩ gác cầm khẩu tiểu liên nhìn mấy người lạ mặt mặc toàn sơ mi trắng giống những sinh viên, như đang thử đoán xem họ là ai. Trong khi đồng chí cán bộ của Bộ tư lệnh quân chủng trình giấy, Tú đứng ngắm bức tường đá nặng nề phía trên ngoài những mảnh chai sắc còn có cả một lớp rào dây thép gai hơi đổ ra phía ngoài. Đây là một trại giam được xây từ hồi Pháp thuộc. Tú đã qua phố này nhiều lần nhưng không chú ý đến nó. Anh chỉ thấy đó là những bức tường đá im lìm, chẳng buồn nghĩ nó chứa đựng bên trong những gì. Tú tò mò nhìn những cửa sổ sâu hoắm có chấn song sắt. Mình sắp tiếp xúc với cái thế giới cách biệt màu xám bên trong đó. Mình chưa bao giờ nghĩ lại có lúc sẽ bước chân vào đấy.

        Bản cung của viên phi công F4C nhảy dù bị bắt có những điều chưa rõ ràng. Bộ tư lệnh quân chủng đã chỉ thị cho đơn vị anh trực tiếp kiểm tra lại. Ta đang cần hiểu rõ thêm về loại máy bay mới nhất này của Mỹ. Tú đã chạm trán với chúng từ mấy tháng nay trên bầu trời nhưng đây là lần đầu anh sẽ gặp một giặc lái ngay trên mặt đất. Và lại gặp ở đây, tại một trại giam. Nó cứ nghĩ cuộc viễn chinh trên đôi cánh của "hung thần mũi quặp" ở vùng Đông Nam Á xa xôi sẽ kết thúc ở đây không? Nếu mình chẳng may rơi vào trường hợp nó, mình chỉ trở về trong vòng tay của những người thương yêu. Còn với tất cả những tên cướp trời là để chui vào ngôi nhà đá này.

        Cánh cửa ngách hé mở. Một đông chí đại úy đi ra. Anh có cặp mắt hơi xanh, một vành râu quai nón đã được cạo cẩn thận chỉ để lại một vệt cũng xanh xanh trên khuôn mặt thư sinh. Anh mỉm cười, khẽ gật đầu chào mọi người như nói tôi đã biết công việc của các đồng chí rồi.

        Họ lặng lẽ theo đồng chí đại úy đi qua nhiều lần cửa dọc một hành lang ẩm lạnh, hai bên là những bức tường đá dày. Đồng chí đại úy dẫn họ lên một phòng trên gác. Tú hơi ngạc nhiên khi thấy trong này cũng có một cơ quan với những người làm việc bình thường như mọi cơ quan bên ngoài. Hành lang của căn gác nhìn xuống một sân rộng có những luống hoa và một dàn cây dây leo.

        Đồng chí đại úy lặng lẽ chìa tay trỏ mấy chiếc ghế lùn mời họ ngồi. Anh ngồi sau cùng, vẫn lặng lẽ lật những chiếc tách, rót nước và xé tem mở một bao thuốc lá.

        Tú nhìn đồng chí đại úy bằng cặp mắt tò mò. Bộ đội ta kể cũng có lắm con người khác nhau. Tú hỏi:

        - Anh về công tác này đã lâu chưa?

        - Báo cáo các anh, từ ngày bắt được giặc lái Mỹ đến giờ. - Giọng nói của đồng chí đại úy êm dịu.

        - Như vậy cũng chưa lâu lắm!

        - Vâng. Chưa lâu.

        - Trước anh ở đơn vị nào?

        - Tôi ở pháo. Pháo nòng dài... Cũng chỉ tại trong lý lịch tôi lại khai là biết một ít tiếng Anh...

        Đồng chí đại úy bắt đầu để lộ tâm sự là anh cũng chẳng yêu thích gì nghề này. Rồi anh hỏi:

        - Các anh đã gặp phi công Mỹ bao giờ chưa?

        - Chỉ mới gặp ở trên trời - Tú cười đáp.

        - Thế thì tôi phải nói với các anh một vài điều... - Đồng chí đại úy lại đưa cặp mắt thông minh nhìn mọi người một lượt - Có cái hay là các anh đều mặc thường phục. Buổi thẩm vấn sẽ tiến hành dưới hình thức dân sự...

        - Chúng tôi cũng đang định hỏi anh về tình hình tư tưởng và thái độ của những phi công bị bắt.

        - Vâng... Rất khác với chúng ta. Lúc đầu, chúng tôi chẳng hiểu như thế nào. Bây giờ thì chúng tôi đã mò ra ít nhiều. Họ đã được nhồi sọ rất kỹ ngay từ khi còn ở nhà trường. Giới cầm quyên Mỹ đã làm cho họ tin rằng chủ nghĩa cộng sản là một bóng ma, là sự khủng bố, là sự bành trướng...? Bên nước Mỹ, có những tên ăn cướp tự xưng là "Cộng sản". Làm cho họ hiểu được sự thật không phải dễ đâu các anh ạ...

        Đồng chí đại úy đánh diêm châm một điếu thuốc lá như dùng giây phút im lặng đó để nhấn thêm vào sự khó khăn anh vừa nhắc tới. Nhưng một lát sau, anh chuyển bằng giọng nói vui vẻ hơn:

        - Thời gian gần đây thì nhiều tên bị bắt tỏ ra biết điều.

        - Anh cho biết là tại sao? - Tú hỏi.

        - Có thể có nhiều nguyên nhân. Nhưng tôi cho rằng chủ yếu là bị chúng ta giáng trả mạnh. Chúng đã có đủ thời giờ để thấy đây không phải là một chuyến đi du lịch không mất tiền mà lại được hưởng những khoản phụ cấp rất cao. Chỉ riêng tiền phụ cấp của một thiếu úy trong một năm đủ sắm một chiếc xe hơi khá sang. Viên phi công các anh sắp gặp được chúng tôi xếp vào loại hơi biết điều. Chúng tôi đã gửi các anh những bản cung. Nhưng nếu trong đó lại có lẫn vài điều "man khai" thì không phải lỗi hoàn toàn của chúng tôi... Các anh tính tôi chỉ là con nhà pháo.

        Đồng chí đại úy có vẻ vừa như tự hào vừa như tiếc rẻ khi nhắc lại lần nữa nghề nghiệp chính của mình.

        - Bây giờ tôi xin nói với các anh về thái độ đối xử. Chính sách của ta đối với họ là nhân đạo và khoan hổng. Nhưng khi hỏi cung thì cần phải nghiêm vì hỏi cung là thể hiện quyền lực của quốc gia, nhất là với bọn "biệt kích trên không" này.

        Cặp mắt của đồng chí đại úy lại long lanh. Anh mỉm cười nói tiếp:

        - Nói chung là như vậy, nhưng khi họ có thái độ tốt và có những câu trả lời đáng giá thì các anh củng nên động viên...

        Tú và các bạn đều cười.

[Giangtvx]

       

2

        Họ bước vào một căn phòng nhỏ, tường quét vôi màu xi măng có treo một tấm màn xanh.

        Viên phi công Mỹ đã được đưa vào từ trước. Đứng trước chiếc bàn và những cái ghế còn để trống. Lưng gù gù. Những cẳng chân, cẳng tay dài quá khổ thòi ra khỏi bộ quần áo kẻ sọc của trại giam. Tú đi ngang thấy y cao vượt hơn mình một cái đầu.

        Tú nhìn thấy một bộ mặt đỏ hồng. Vành râu quai nón khá rậm cuốn quanh cái cằm vuông đồ sộ chắc là chứa những hàm răng rất khỏe. Một túm lông ngực quăn tít như râu ngô thòi ra khỏi chiếc cổ bẻ.

        Tú hỏi:

        - Có phải anh là Tom Copper không?

        - Thưa ông vâng.

        - Anh hãy ngồi xuống.

        Y ngoái đầu nhìn chiếc ghế đặt sau lưng, rồi khép nép ngồi xuống, hai bàn tay to và đỏ cũng nhiều lông xoăn tít đặt trên đùi, các ngón tay xòe ra. Y vẫn chưa ngẩng đầu lên.

        - Hãy nói về lý lịch của anh.

        Y khai là người của bang Massachusetts, sinh năm 1933, đã có vợ và hai con. Y đã tốt nghiệp đại học về cơ khí. Sau đó chuyển sang học lái máy bay. Đã ở Tây Đức bốn năm, lái máy bay F.100 và nhận cấp đại úy tại đó năm 1960. Sang năm 1964, trở về Mỹ tập lái máy bay tiêm kích F.4C tại một căn cứ ở bang Florida. Tháng 4 năm 1965, được chuyển sang một căn cứ ở Thái Lan... Y đã bay vào miền Bắc nước ta mười bốn lần.

        -Tại sao anh đã học xong đại học cơ khí rồi còn đi làm nghề chiến tranh này?

        Viên phi công khi đó mới ngẩng đầu lên, nhìn những người hỏi cung lần đầu với đôi mắt xanh.

        - Thưa các ông, bố tôi là một nhà buôn. Ồng ấy khuyên tôi nên chọn nghề này để được đi đây đi đó. Tôi có thể buôn bán để kiếm thêm ngoài số tiền lương. Mãn hạn, tôi có thể làm nghề như bố tôi hoặc chuyển sang lái máy bay dân dụng. Tôi không ngờ chiến tranh đã xảy ra.

        - Anh có biết sang Việt Nam ném bom giết hại nhân dân, tàn phá các công trình xây dựng là có tội rất lớn không?

        Viên phi công lại cúi đầu, im lặng một lát. Rồi y nói một hồi dài:

        - Tôi là một người theo đạo cơ đốc. Kinh thánh đạo cơ đốc dạy con chiên cần làm điều thiện. Tôi không muốn tham gia vào chiến tranh Việt Nam, nhưng buộc phải làm theo lệnh cấp trên. Rất đáng tiếc là tôi đã phạm những tội lỗi đối với nhân dân Việt Nam. Người Việt Nam bắt tôi mà không giết là họ đã làm điều thiện với tôi. Tôi rất muốn xin được Chính phủ Việt Nam khoan hồng. Các ông cần gì tôi xin khai thành thật. Khi được các ông cho phép, tôi muốn gửi thư về báo tin cho vợ và hai con tôi.

        Tú rút một điếu thuốc, quẹt diêm hút, thủng thỉnh hỏi tiếp:

        - Nước Mỹ và nước Việt Nam chưa hề có bên nào tuyên bố là có chiến tranh với nhau, anh có biết điều đó không?

        - Có.

        - Vậy thì anh là một kẻ tội phạm. Việc anh trả lời thành thật các câu hỏi của chúng tôi sẽ quyết định thái độ trừng trị hay khoan hồng của Chính phủ Việt Nam đối với anh. Anh vẫn còn hy vọng có thể tìm con đường trở về với gia đình.

        - Tôi đã nghe rõ những điều các ông nói.

        Qua những bản cung mà Tú đã đọc, anh thấy có nhiều điểm không khớp với những điều các tài liệu báo chí của Mỹ đã công bố trước đầy về loại máy bay Con ma. Tú nói:

        - Bản cung của anh lần trước không có giá trị. Có những điều anh đã nói không đúng về tốc độ, tính năng của máy bay, về phạm vi hiệu lực của tên lửa.

        - Thưa ông... - Y ấp úng giây lát, rồi tiếp - Có thể là lần trước các ông khác đã nghe lầm... hoặc là tôi đã bị lầm vì mấy ngày đó tôi ít nhiều còn bối rối. Các ông hiểu cho tâm trạng của một người... như tôi hiện nay. Tôi cũng còn bị ám ảnh bởi những quy định về hành vi của một quân nhân Mỹ do ông Eisenhower đề ra. Ông sĩ quan tham mưu ở đây đã nói chuyện với tôi, ông ấy hiểu biết nhiều về lịch sử và tình hình nước Mỹ... Bây giờ tôi sẽ nói lại thật rõ ràng. Xin các ông nêu những câu hỏi cụ thể để tôi dễ dàng cung khai.

        - Anh hãy khai về tốc độ thường dùng và tốc độ cao nhất của F.4C.

        - Thưa ông tốc độ lớn nhất là 1,4 lần tốc độ của tiếng động. Người ta nói F.4C bay nhanh gấp hai lần tiếng động là không đúng. Không hiểu điều này là do các hãng làm máy bay hay Bộ Quốc phòng Mỹ đưa ra? Tôi là người trực tiếp lái nó tôi chỉ bay được tới tốc độ này. Khi đó, cần lái đã rất nặng, có lúc hai mắt tôi tối hẳn lại.

        Thỉnh thoảng y lại cúi xuống để tránh cái nhìn của Tú.

        - Tôi nghĩ là cái tốc độ hai lần nhanh hơn tiếng động là do người ta bịa ra. Thông thường, chúng tôi chỉ cho máy bay bay khoảng 0,85 lần tiếng động.

        Những người lái kín đáo đưa mắt nhìn nhau. Lời khai đã xác nhận cái dáng điệu nặng nề của những chiếc máy bay địch mỗi lần họ chợt bắt gặp.

[Giangtvx]

        Tú mở chiếc cặp anh đem theo, lấy ra một cái mô hình F.4C. Anh giơ chiếc mô hình trước mặt viên phi công. Mặt y đỏ bừng. Y bất chợt nhún vai một cái với vẻ chán chường. Rồi như nhận thấy một cử chỉ như vậy lúc này là không thích hợp, y cúi gầm xuống. Y chưa hiểu cái ông đang hỏi đưa cái máy bay ra để làm gì. Tú nói:

        - Anh thử biểu diễn một bài về động tác kỹ thuật trên không và các động tác anh thường dùng trong chiến tranh.

        Y ngước mặt lên, đưa mắt nhìn vội những người đang ngồi hỏi mình, và nhận ra họ không giống những người y đã gặp trước đó.

        Đồng chí chuẩn úy công an vũ trang phục vụ buổi hỏi cung đưa chiếc mô hình máy bay lại cho viên phi công. Y cầm chiếc máy bay nhỏ mân mê, ngắm nghía. Đôi mắt xanh chợt long lanh lên rồi lại tối sầm. Y đã bất thần gặp lại ở nhà giam này một vật quen thuộc đã tưởng không bao giờ hoặc còn lâu lắm mới được trông thấy.

        Copper lần lượt làm các động tác trước cặp mắt theo dõi chăm chú của những người lái. Máy bay cất cánh từng đôi. Khi lên cao nó thường lượn theo hình con rắn. Nhiều động tác của máy bay nặng nề. Nó không làm được động tác lật nhào.

        - Tại sao? - Tú hỏi.

        Vẫn bằng cái giọng nho nhỏ, suy nghĩ và dè dặt, y đáp:

        - Thưa ông, F.4C của không quân nặng hai mươi bốn tấn. Nếu lật sấp, rơi quá nhiều độ cao, nó có thể rơi thẳng xuống đất. Hơn nữa, nó không có thiết bị lật ngửa, máy bay sẽ bị tắt máy. Cũng vì trọng lượng nặng nên nếu làm những động tác kịch liệt, máy bay sẽ rơi vào trạng thái xoáy ốc. Tôi biết ba hoặc bốn thằng bạn đã bị chết vì rơi vào xoáy ốc mà không cải ra được.

        Y xòe bốn ngón tay để nhắc lại con số vừa nói rồi đưa chiếc máy bay lượn một vòng tròn rộng, rơi vào xoáy ốc và đâm thẳng đầu xuống để minh họa thêm cho điều vừa khai.

        Tú hỏi:

        - Độ cao thích hợp nhất với F.4C là bao nhiêu?

        - Thưa ông, hai mươi ngàn bộ. Đó là độ cao hợp với tính năng của nó và tốt cho cả tên lửa.

        - Có phải anh đã khai trong lần trước khi máy bay ở độ cao hai mươi ngàn bộ thì chỉ đạt được ba mươi độ nghiêng và lên tương đối khó khăn không?

        Mắt viên phi công sáng lên. Y tỏ vẻ mừng rỡ vì đã chứng minh được với những người đang hỏi lời cung lần này so với lần trước vẫn khớp.

        - F.4C do trọng lượng lớn nên độ nghiêng lượn vòng không tốt. Nếu ở độ cao mười ngàn bộ, độ nghiêng không được quá sáu mươi độ với tốc độ bay năm trăm hải lý giờ. Ở độ cao hai mươi ngàn bộ, độ nghiêng không thể vượt quá bốn mươi độ. Lên tới độ cao mười lăm ngàn mét, máy bay không điều khiển được độ nghiêng.

        Y nắm hai bàn tay vào làm động tác cầm cần lái và từ từ xoay vòng tròn. Y muốn nói ở độ cao đó, tay lái phải hết sức nhẹ nhàng máy bay mới khỏi bị rơi.

        - Anh hãy nghỉ một lát.

        Tú nói với đồng chí chuẩn úy công an vũ trang đưa lại cho y bao thuốc lá. Y nhón tay rút lấy một điếu. Từ nãy đến giờ những người ngồi cùng Tú vẫn hút thuốc lá phì phèo. Riêng điếu thuốc lá của Tú đã bị tắt ngấm lúc nào. Tú đã quên nó vì anh không biết hút.

        Trước khi đi ra ngoài, Tú chỉ tay vào bao thuốc lá đặt trên bàn để nói y có thể dùng tự nhiên. Y chắp hai tay vào nhau cúi đầu tỏ vẻ cảm ơn. Không hiểu y đã học được động tác này lúc nào.

[Giangtvx]

       

3

        Mười lăm phút sau, buổi hỏi cung lại tiếp tục.

        Trong giờ nghỉ, những người lái hội ý với nhau, nhận thấy lời khai của viên phi công không có gì mâu thuẫn với những điều mình đã gặp trong khi chiến đấu.

        Tú hỏi:

        - Bây giờ anh hãy nói về tính năng và hiệu quả của tên lửa không đối không.

        Viên phi công có vẻ tươi tỉnh hơn vì cảm thấy những lời khai của mình được các người nghe phần nào vừa lòng. Cách nói của y tỏ ra hoạt bát hơn.

        - Thưa các ông, nếu các ông đã đọc một tài liệu nào nói tên lửa bắn được từ bảy đến mười ki-lô-mét thì đó chỉ là một điều tuyên truyền. Cấp trên đã căn dặn chúng tôi không nên bắn xa quá hai dặm. Nếu bắn xa thì hiệu quả sẽ rất kém.

        - Góc độ phóng tên lửa là bao nhiêu?

        - Khá hẹp. Hai bên và trên dưới đều không quá ba mươi độ.

        - Nếu bắn từ dưới lên thì sao?

        - Thưa ông, như vậy phải rút lại một phần tư cự ly, tức là dưới một dặm. Nếu có mây CB thì sẽ mất hết tác dụng. Và chúng tôi không được phóng tên lửa khi mục tiêu ở về phía mặt trời vì nó sẽ bay theo tia hồng ngoại của mặt trời. Mục tiêu phải trệch khỏi mặt trời bốn mươi nhăm độ thì mới được phóng tên lửa. Cấp trên còn luôn luôn dặn chúng tôi là tên lửa rất đắt tiền, thật cần mới được phóng, phóng bừa bãi sẽ bị phạt...

        Copper xin phép được ngồi dựa vào ghế vì cái lưng y từ hôm nhảy dù đến giờ vẫn còn đau.

        Viên phi công tiếp tục khai về kỹ thuật, chiến thuật và đội hình khi bay vào đất liền. Có lúc y nói thêm ra ngoài câu hỏi là không ngờ tới đây lại gặp một dân tộc không chịu khuất phục, y muốn xin làm một công việc gì như là sản xuất chẳng hạn để sửa chữa những lỗi lầm. Thỉnh thoảng y lại liếc cặp mắt xanh biếc nhìn một người bé nhỏ, cái mặt cũng nhỏ, ngồi cạnh người đang hỏi cung. Cặp mắt của ông đó đôi lúc lại đỏ lên rất dữ làm cho y phải e ngại. Cái ông đó chỉ ngồi im từ đầu đến cuối chưa hỏi y một câu hỏi nào.

        Buổi hỏi cung đã có thể kết thúc. Copper ậm ừ một lúc. Người y lúc lắc, hết ngẩng đầu lên lại cúi xuống tỏ ra có điều gì phân vân. Rồi như đánh bạo, y nói:

        - Thưa các ông cho phép tôi hỏi: Có phải các ông là phi công hay ít nhất cũng là nhưng kỹ sư hàng không hay không?

        - Tại sao anh lại nghĩ như vậy? - Tú hỏi lại.

        - Vì các ông có nhiều tri thức về hàng không, nhất là về các loại máy bay chiến đấu.

        - Anh bị bắt trong trường hợp nào?

        - Một chiếc Mic cánh rất dài đã bổ nhào vào máy bay của tôi trong một trận không chiến. Khoang lái của tôi bị trúng đạn. Tôi vội nhảy dù. Thằng bạn tôi điều khiển ra đa ngói ở khoang sau không nhảy ra kịp.

        - Anh không nhận ra một người quen biết anh có mặt ở đây hôm nay ?

        Cặp mắt xanh tròn lên ngơ ngác. Y bỗng liếc nhìn về người bé nhỏ ngồi bên cạnh người đang hỏi cung mình. Người này cũng nhìn y chằm chằm.

        Đông đứng dậy dùng tay làm lại động tác lượn của chiếc F.4C khi nó chạy rồng rắn định thoát ra ngoài phạm vi công kích và động tác cắt bán kính của máy bay anh khi lao vào bắn nó.

        Y kêu lên một tiếng kinh ngạc rồi lấy hai bàn tay bịt lấy mặt mình. Y vuốt mặt một cái từ trán xuống hết cằm như muốn rứt ra khỏi đầu một hình ảnh kinh hoàng.

[Giangtvx]

CHƯƠNG XXII

1

        Tiếng còi xe rít lên trong gió mùa đông. Âm thanh của nó như một mũi khoan xoáy vào bầu không khí tĩnh mịch trên những cánh đồng trung du đã qua mùa gặt hái. Chiếc com-măng-ca lao nhanh trên con đường đất, cuốn theo một cơn lốc bụi hồng.

        Chiếc xe bỗng chạy chậm hẳn lại. Bụi đỏ thôi phả vào khoang xe. Những tiếng rào rào dưới bánh. Mùi rơm khô thân thuộc của những ngày mùa bốc lên. Con đường vàng rộm chạy dài trước mặt. Đàn vịt no nê đang bơi lội trên những thửa ruộng ngập nước. Quang cảnh mới này tạm bứt đi những suy nghĩ đã làm bận tâm chính ủy Viễn suốt từ lúc đi đến giờ.

        Con đường rơm của những ngày mùa năm xưa đang níu xe ông lại, như trước kia, nó thường vẫn níu chân ông. Chung quanh ông, những xóm làng, những bờ tre, những mái nhà phủ rạ mới... Từ con gà mái đang dắt đàn con đủng đỉnh qua sân phơi thóc đến cái quán ngói phủ rêu nằm ở góc cây muỗm già giữa đồng, đều như chào mời ông hãy dừng lại chốc lát. Nhưng không thể được, công việc đang ở phía trước, nó đang đợi ông từng phút, từng giây...

        Ra khỏi đoạn đường có làng xóm hai bên, chiếc xe lại phóng nhanh. Chính ủy tiếc là mình đã không đem theo chiếc áo khoác ngoài mới được phát. Bao giờ cũng vội, bao giờ cũng quên. Chiếc xe vấp phải ổ gà nhảy chồm chồm như cóc. Anh lái xe đưa cặp mắt lo lắng nhìn chính ủy Quân chủng. Ông vốn có cánh tay trái bị đau từ lâu.

        - Đường này còn tốt hơn đường Mười bốn A, Mười bốn B nhiều.

        Chính ủy nói cho đồng chí lái xe yên tâm giữ vững tốc độ. Ông quay sang hỏi người cán bộ tác huấn cùng đi:

        - Trên đoàn Sao Mai, anh em biết tin rồi chứ?

        - Tôi đã thông báo ngay sau khi nhận điện của Bộ.

        - Chắc là họ cũng cử người đi đón rồi.

        - Đồng chí ấy tiếp đất đã được hai giờ rưỡi. - Anh bác sĩ vẫn ôm trong lòng cái túi da đựng thuốc và những dụng cụ cấp cứu, nói tiếp với vẻ mặt lo ầu.

        Đây không phải là lần đầu chính ủy Viễn vội vã đi tìm gặp một người lái vừa nhảy dù. Ồng đã có thói quen đến với những người lái rất sớm sau mỗi trận đánh. Cuộc chiến đấu mới mẻ này không cho phép người chỉ huy có thể bám sát họ trong mọi hành động như đối với những chiến sĩ bộ binh. Sau khi rời mặt đất, người lái chỉ còn một mình trong chiếc buồng nhỏ hẹp. Có những điều chỉ mình anh biết. Công việc giáo dục người bay rất chú trọng tạo cho họ một tinh thần tự giác thật cao. Qua các buổi kiểm điểm của họ, những người cùng tham gia một trận đánh, chính ủy quân chủng đã nhận thấy những lời họ kể lại nhiều khi rất khớp với nhau, nhưng, cũng có những khi rất khác nhau. Họ đã bị hạn chế, vì ở trên không, họ cũng chỉ có thể biết về trận đánh ở những góc độ nhất định. Việc sớm gặp người lái vào lúc trận đánh vừa xảy ra có một giá trị đặc biệt. Trạng thái tâm lý trong lúc sự việc còn tươi rói, những tình cảm còn bồng bột, những suy nghĩ, nhận xét chưa được cân nhắc sẽ giúp cho ông đi sâu khám phá cái thế giới bên trong của họ để tìm hiểu về cuộc chiến đấu trên không chỉ mới khởi đầu.

        Người lái nhảy dù trong trận đánh sáng hôm nay có một quan hệ hơi đặc biệt với chính ủy quân chủng.

        Mùa thu năm 1960, chính ủy Viễn đến thăm một đơn vị học lái máy bay chiến đấu tại một sân bay huấn luyện ở nước ngoài. Trong giờ nghỉ giữa buổi nói chuyện, ông gặp một nhóm học viên đứng ở hàng hiên. Chính ủy hỏi:

        - Các đồng chí có thường nhận được thư nhà không?

        - Có ạ. - Mấy người cùng đáp

        Chính ủy quay về phía một đồng chí trẻ nhất có cặp mắt một mí, chưa trả lời:

        - Còn đồng chí thế nào?

        Mặt anh ta đỏ lên. Mấy người đứng đó tranh nói hộ:

        - Đông chí ấy là "Hòm thư lưu động" của chúng tôi...

        - "Hòm thư lưu động"? Vì sao?

        - Vì đồng chí ấy là người đẹp trai nhất trong anh em chúng tôi.

        - Như vậy chắc phải là nhiều thư của bạn gái?

        - Đúng quá rồi đấy ạ.

[Giangtvx]

        Nhìn thấy bộ mặt cậu ta đỏ chín đến tận tai, chính ủy chuyển câu chuyện:

        - Quê đồng chí ở đâu?

        - Báo cáo chính ủy: tôi ở Hà Tây.

        - Hà Đông hay Sơn Tây?

        - Sơn Tây.

        - Đồng chí ở huyện nào?

        - Thạch Sơn.

        - Thạch Sơn... - Chính ủy nhắc lại, vẻ mặt trầm ngâm. - Hồi đầu kháng chiến chống Pháp, tôi đã ở Thạch Sơn. Đồng bào ở đây có thể nói là tốt lạ lùng. - Nhưng về phong tục tập quán cùng có lắm cái kỳ. Có nơi, cả làng nấu rượu. Nếu biết uống rượu thì có dịp các đồng chí nên nếm rượu làng Quế ở huyện của đồng chí này. Ở Quế, mỗi cô gái về nhà chồng mang theo của hồi môn là một cái nồi nấu rượu. Hồi Pháp thuộc, Tây đoan vào làng để bắt rượu lậu thì đi chỉ phí công. Ở trên, cám vẫn sủi, nhưng bên dưới, rượu cứ ra. Chai rượu của làng Quế cứ đụng tới là sủi tăm.

        Ông quay lại, hỏi người chiến sĩ trẻ:

        - Đồng chí ở Thạch Sơn có biết chợ Quế không?

        - Báo cáo chính ủy: Quế là làng tôi ạ.

        - Đồng chí có biết ông Hai Mộc ở Quế không?

        - Thưa đó là bố tôi.

        - Ơ hay? - Chính ủy kêu lên. - Chả lẽ mày là thằng Hoàn?

        - Vâng tôi là Hoàn.

        Những người đứng chung quanh cùng reo lên vì vui thích.

        Hoàn chính là chú bé năm xưa đã có những lần đậy nắp hẩm và xóa dấu vết trên hầm cho đồng chí Viễn trong những ngày ông hoạt động ở địch hậu. Từ lâu, Hoàn đã nhận ra chính úy Viễn. Nhưng nếu không có dịp nói chuyện tình cờ này, chắc là ông sẽ khó biết điều đó. Hoàn tỏ ra không muốn khai thác mối quan hệ ngày xưa giữa chính ủy với gia đình mình.

        Hoàn về nước chiến đấu. Chính ủy thường nhắc anh khi có dịp qua Hà Nội thì tới nhà mình. Hoàn chỉ đến có một đôi lần, cùng với vợ, để chào bác gái, rồi thôi. Nhưng Tuyết, vợ của Hoàn thì vẫn năng đi lại gia đình ông, và đã được coi như người trong nhà...

        - Đến rồi. Rẽ vào đây.

        Theo hướng tay chỉ của đồng chí cán bộ tác huấn, chiếc xe rẽ vào một con đường đất phía bên trái, trồng toàn phi lao. Loài cây dễ trống này chỉ sau mấy năm, đã từ vùng cát dọc bờ biển chạy qua miền đồng bằng lên đến tận vùng đồi núi.

        Chiếc xe dừng lại trên cái sân rộng bên cây cột cờ. của ngôi nhà huyện đội.

        Sao lại im ắng thế này?

        Chính ủy vừa bước xuống xe thì cánh cửa giữa của ngôi nhà hé mở. Một cán bộ mang cấp hiệu thượng úy, mặc chiếc áo bông quân phục còn mới, từ trong nhà chạy vội ra. Anh đứng dừng lại trước chính ủy, nét mặt căng thẳng, giơ tay chào.

        Nhìn dáng điệu của anh, có thể biết đã lâu mới có một cán bộ cấp cao đến vùng này. Chính ủy bắt tay anh. Ông chưa kịp nói gì thì đồng chí huyện đội trưởng đã nhoẻn miệng cười. Giọng nói của huyện đội trưởng cũng thay đổi hẳn:

        - Báo cáo anh: Ngủ rồi, ngủ được nửa giờ rồi.

        - Bộ đội của các đồng chí đã ngủ trưa rồi à?

        - Không ạ. - Giọng nói của đồng chí thượng úy nhỏ hẳn đi - Chúng tôi đưa đồng chí phi công về đây rồi. Đồng chí ấy đã ăn cháo và ngủ. Báo cáo anh (huyện đội trưởng khoát tay chỉ về phía phố), vẫn tuyệt đối giữ bí mật.

        Đồng chí bác sĩ từ nãy đến giờ vẫn theo dõi câu chuyện với vè sốt ruột, hỏi xen:

        - Các đồng chí đã cử người khám sức khỏe cho đồng chí ấy chưa?...

        Huyện đội trưởng nhìn cái phù hiệu có chữ thập đỏ của đồng chí đại úy. Nét mặt nghiêm lại, anh nói:

        - Báo cáo đồng chí: huyện chúng tôi đã làm đủ. Có bác sĩ, y sĩ đang về làm công tác tuyển quân kiểm tra sức khỏe cho đồng chí ấy. Đã nghe tim, mạch và đo áp huyết.

        Huyện đội trưởng lại quay về phía đồng chí chính ủy:

        - Báo cáo anh, theo ý kiến tôi thì riêng về cái món xương gân này, không thuốc nào bằng mật gấu đâu ạ. Ở Quân khu hôm nọ cũng cử người về đây yêu cầu chúng tôi đi tìm hộ mật gấu. Cho là ngã cứ đau bò lê bò càng cũng chỉ cần một đêm, trong uống ngoài xoa, hôm sau lại chạy nhảy bình thường... Nhưng đồng chí phi công có chịu uống cho đâu! Tôi bảo: Nếu không uống thì xoa vậy. Tôi đã tự tay xoa bóp cho đồng chí ấy. Ngày xưa, hồi bí mật, đi dẫn đường cho các anh ấy, bao giờ tôi cũng thủ sẵn một tí mật gấu, nhiều anh không biết cứ ngỡ là tôi có thuốc gia truyền gia bảo gì.

        Chính ủy cảm thay nhẹ nhõm hẳn đi.

[Giangtvx]

       

2

        Tiếng động cửa làm Hoàn thức giấc.

        Anh đã ngủ một giấc ngủ rất sâu. Anh nhận thấy đây không phải là căn buồng của mình. Một cái đài bán dẫn và một khẩu súng săn của ai treo trên tường. Cái chăn hoa màu đỏ mình đang đắp này là của ai...? Hoàn quay đầu ra phía cửa. Có người nào đứng ở đó đang nhìn mình. Cặp mắt và cái vành râu đen kia rất quen. Người ấy đang mỉm cười với anh... Thôi đúng rồi! Và anh chợt nhớ lại mọi việc... Trận đánh sáng nay, anh nhảy dù, những người dân quân chạy tới, rồi đồng chí huyện đội trưởng đưa anh về đây...

        Hoàn tung chăn vùng dậy, nhưng đồng chí chính ủy đã tiến lại bên giường.

        - Hoàn, cứ nằm xuống. Đừng bỏ chăn ra, chưa mặc quần áo ấm sẽ bị lạnh.

        Đồng chí bác sĩ đi sau chính ủy khép vội cánh cửa lại để chắn cơn gió lùa, đồng thời, anh đã chặn lại tất cả những người đang đi theo.

        - Nằm xuống, Hoàn - Chính ủy lại nói giọng nhẹ nhàng.

        - Xin đồng chí cho ngồi.

        Hoàn vừa nói vừa cuốn chăn trùm kín người.

        Đồng chí bác sĩ vội nói:

        - Để nghị thủ trưởng cho tôi kiểm tra sức khỏe của đồng chí Hoàn.

        - Đồng ý.

        Chính ủy quay về phía Hoàn:

        - Kiểm tra sức khỏe và ăn cơm xong, đồng chí sang nói chuyện với tôi một lát. Nếu đơn vị chưa kịp cử người đến đón thì đồng chí cùng về với chúng tôi. - ông nhìn đồng hồ rồi nói tiếp - Một giờ sau ta sẽ gặp nhau. Tối hôm nay tôi đã hẹn làm việc với đồng chí tư lệnh trưởng ở Hà Nội.

        Một giờ sau, Hoàn bước vào phòng khách của huyện đội. Phòng này ở giữa ngôi nhà, chỉ cần đóng cánh cửa phía ngoài lại, là trở thành một chỗ yên tĩnh và kín đáo.

        Căn phòng có đủ ánh sáng. Chính ủy đã nhìn thấy nước da của Hoàn hơi tái đi. Bộ mặt người lái trẻ như vừa được nhuốm thêm màu xám của những giờ phút quyết liệt. Có những đường nét mới giống như những nếp nhăn của thời gian vừa xuất hiện trên đó. Không còn cái gì để nhận ra đó là chú bé ngày xưa hay nặn pháo đất, đu cành ổi và trông cây chuối ngược dưới ao...

        Chính ủy hỏi Hoàn:

        - Vừa rồi đồng chí có ăn được không?

        - Báo cáo đồng chí, chưa thấy đói, nhưng ăn được.

        - Khi rơi tự do thấy thế nào?

        - Thấy sốt ruột. Nhưng tôi vẫn nhớ nếu mở dù sớm thì có thể chết cóng. Khi dù mở rồi, vẫn thấy sao mà lâu thế. Nhưng gần tới mặt đất thì mới thấy nó rơi nhanh quá...

        Hoàn ngập ngừng rồi nói tiếp:

        - Đề nghị chính ủy cho biết tin các anh em trong biên đội.

        - Các anh em đã về đủ.

        Cặp mắt một mí của Hoàn sáng hẳn lên. Anh mỉm cười. Nhưng nụ cười của anh mới được nửa chừng đã héo đi. Mọi người đều trở về an toàn. Riêng anh bị kẻ địch bắn rơi. Chính vì anh mà đồng chí chính ủy và bao nhiêu người đã phải vất vả. Hoàn lẩm bẩm:

        - Tôi đã không hoàn thành nhiệm vụ.

        Đồng chí trợ lý tác huấn như nóng ruột, hỏi:

        - Sáng nay, các đồng chí đánh với loại máy bay nào?

        - F.4.

        - Có đúng F.4 không? - Đồng chí trợ lý hỏi lại.

        - Tôi đã nhìn rõ đuôi và cánh của nó, đúng là F.4. Các đống chí sẽ hỏi thêm những anh em khác trong biên đội.

        Đồng chí trợ lý chưa kịp nói tiếp thì chính ủy đã lên tiếng:

        - Ở nhà anh em đã về đủ, và đã biết tin đồng chí nhảy dù an toàn. Không có chuyện gì phải lo lắng. Đồng chí hãy kể cho chúng tôi nghe từ lúc được lệnh ra đi cho tới khi gặp địch và trận đánh của biên đội. Đồng chí có nhận xét gì riêng cứ nói.