Vùng trời

[Giangtvx]

        Chiếc máy bay địch chà trên trận địa của họ. Lúc bấy giờ Hảo mới nghe thấy tiếng rít ghê người của nó. Lá ngụy trang bay lả tả vào mặt cô. Trong giây phút, bầu trời tối sầm hẳn lại. Hảo bỗng nhắm nghiền đôi mắt.

        Những tiếng rít cùng với luồng gió rợn người đã kéo qua. Hảo mở mắt thấy bụi cát vẩn lên quanh người. Những cành lau ở chung quanh còn đang rung lên vì cơn lốc. Có tiếng ồn ào từ trên đồi pháo và phía xóm cô ở vọng xuống. Không biết có chuyện gì vậy. Cô còn chưa hiểu tại sao thì lại thấy tiếng kẻng báo động máy bay khua dồn dập. Tiếng Lý gào to:

        - Tiêu! Hướng 34. Một tốp, hai tốp máy bay địch?

        Cô gái quay về hướng bên phải mình. Yến vội vã thay cho khẩu súng nóng bỏng một băng đạn mới. Từ chân trời, xuất hiện nhiều chấm đen. Máy bay địch tiến về phía họ như một đàn nhặng. Có những tiếng thét giật giọng trên đồi pháo. Các khẩu cao xạ đang vội vã quay nòng. Đội hình máy bay địch có vẻ ổn định. Lần này, chúng bay cao. Chúng lừng lững tiến lại chậm chạp, nặng nề. Hảo giục Yến:

        - Nhanh tay lên!

        Yến đóng sập băng đạn:

        - Xong.

        Hảo quay nòng súng về hướng máy bay địch. Lần này, cô đã bình tĩnh hơn. Cô nhận thấy rõ ràng là nếu những chiếc máy bay kia không hạ độ cao thì mình sẽ không cẩn nổ súng. Tiếng động cơ ầm ầm rung chuyển không gian như những lời hăm dọa. Vẫn những tiếng thét trên đồi pháo. Sáu khẩu pháo không còn một cành lá ngụy trang nào đã vươn nòng cả về một hướng.

        Một tốp máy bay địch bỗng rẽ ngang. Nó định tránh lưới lửa của bộ đội chăng? Nhưng không. Những chiếc máy bay đã chuyển đội hình bay theo hàng một và thắt vòng trên đầu họ.

        - Nó đánh trận địa của bộ đội rồi! Các cậu cẩn thận!

        Lý vừa nói vừa nhảy từ trên thành công sự xuống hố. Mình sẽ chờ nó, nếu nó lao xuống đầy thì mình sẽ bắn - Hảo nghĩ.

        Các khẩu pháo trên đôi bắt đầu nhả đạn. Những đụn khói trắng nho nhỏ hiện ra liên tiếp trên bầu trời. Các khẩu pháo của bộ đội đang trút đạn về phía những chiếc máy bay lượn vòng trên trận địa.

        Không gian rung chuyển ẩm ầm. Tiếng nổ và tiếng réo của những viên đạn ra nòng. Tiếng gầm của động cơ máy bay và tiếng rít của bom rơi.

        Hôm nay, tất cả mới thực sự bắt đầu, cô gái nghĩ. Một đám khói xám có lẫn những ánh lửa vừa đùn lên trên cái xóm nhỏ của họ. Tiếp theo là một đám khói nữa. Đúng là hình của những chiếc nấm. Rồi một loạt tiếng nổ dậy đất. Khói xám phủ mờ những cảnh vật trước mặt cô. Cả tiểu đoàn pháo cao xạ vẫn nổ súng. Những bông sen trông xinh xẻo nở đầy trời. Cô gái không còn phân biệt được những tiếng động ở chung quanh. Tất cả đều sôi réo lên như thác đổ.

        Lý đập tay vào vai Hảo. Cô quay lại, thấy anh chỉ tay về phía bờ sông, miệng mấp máy điều gì. Hảo nhận thấy một chiếc máy bay địch đang chúc đầu lao xuống phía họ. Cô gái lập tức quay nòng súng về nó, và nghiến răng bóp cò.

[Giangtvx]

       

3

        Khi những chiếc máy bay đã quay đầu chạy hết ra biển, họ nhìn nhau, rồi phá lên cười.

        Hảo không biết mặt mũi mình lúc này ra sao, nhưng nhìn Lý và Yến thì thấy cả hai người đều đổi khác. Cái khăn trùm đầu của Yến đã bay đâu mất. ống quần của nó bị xé toạc lên gần đầu gối. Cả người Yến toàn màu đỏ như vừa chui ở trong đất ra. Lý cũng chẳng hơn gì. Những quệt bùn đỏ trên trán, trên môi và đặc biệt là cái chấm đỏ ở đầu mũi làm cho cậu ta giống người được hóa trang để ra sân khấu trong một vai hề.

        Thấy cồm cộm trên đầu, Hảo lùa ngón tay vào mái tóc những cục đất bám đầy. Cô giũ tóc, đất rơi lộp bộp. Bụi bay mù. Khẩu súng bị tiện mất một chân, chắc là vi một mảnh bom, nằm ép xuống công sự. Bầu trời trên đỉnh đấu vừa hé ra giữa những đám mây một khoảng không gian sâu thẳm, như một cái giếng khơi. Sao mà bình yên thế? Sao mà cái khoảng không tinh khiết ấy lại có thể đổ xuống đây những trận mưa sấm sét như vừa rồi? Và cũng thật là lạ, cả ba đứa đều còn nguyên vẹn. Hảo đã tưởng mình không thể nào thoát khỏi trận mưa thép và lửa đã đổ xuống đầu suốt mấy chục phút đồng hồ vừa qua.

        Hảo nhảy lên thành công sự để nhìn xem những trái bom đã rơi xuống đâu. Một cái miệng phễu đỏ lòm chỉ cách họ không đầy mười mét. Những vầng đất to, nhỏ nằm lổn nhổn quanh công sự của họ. Nếu trái bom rơi đúng chỗ mình đứng thì bây giờ...? Sẽ không có gì nữa! Mình cũng sẽ chỉ là một khoảng trống không trong lòng cái hố kia thôi... Nếu một tảng đất như thế kia rơi trúng đầu mình... Mình sẽ biết đến sự đau đớn và có thể là mình sẽ nằm lại vĩnh viễn trên mảnh đất này.

        Hảo nhìn về phía xóm thấy những vẩn bụi vàng còn bốc lên. Cái xóm màu xanh mọi khi nhìn mát rượi, lúc này làm cặp mắt của cô bỏng rát. Địch ném bom vào xóm!

        Không biết bà con thế nào, anh chị em cơ quan đang giờ làm việc có chịu ra hầm không? Một người đội mũ sắt, đeo khẩu súng trường, tay cầm một cành lá, đang chạy từ trên đồi xuống. Hảo nhận ra cái dáng cao gầy của anh trung đội trưởng tự vệ. Anh ấy cầm cành lá để làm gì nhỉ? Những quả bom này có nhắm vào một người đang chạy đầu, nó nhắm vào tất cả đàn bà, ông già, trẻ con trong cái ngôi làng đông đúc mình đang ở kia cơ mà?

        Anh trung đội trưởng cũng đã nhìn thấy họ, anh vừa chạy vừa gào:

        - Dưới ấy có ai việc gì không?

        Lý làm loa tay gào to:

        - Toàn tổ đều an toàn.

        Anh trung đội trưởng giơ cao cành lá ngụy trang rung rung để thay một lời hoan nghênh. Anh vừa chạy vừa nói líu ríu một điều gì không ai nghe rõ.

        Lý quay lại hỏi Hảo:

        - Cô có nghe ông ấy nói cái gì không?

        Hảo lắc đầu. Thấy Lý lại bắc loa tay, Hảo ngăn:

        - Thôi đừng hỏi lại nữa. Anh ấy vừa chạy vừa nói không nghe thấy gì đâu.

        Anh trung đội trưởng đã vượt qua những tràn ruộng, đến chỗ có những hố bom. Anh dừng lại, trèo lên miệng hố bom, đứng nhìn một lúc rồi mới tiếp tục chạy đến chỗ Hảo.

        Anh nói trong hơi thở gấp:

        - Đánh tốt lắm! Các đồng chí đã đẩy máy bay địch lên cao cho bộ đội làm bàn.

        Hảo ngắt lời anh:

        - Tình hình trên đó thế nào.

        - Nhìn thấy bom rơi liên tục vào trận địa, tôi tưởng là bay cả tổ rồi - Trung đội trưởng vẫn không trả lời vào câu hỏi.

        - Chỉ bay mất một cái cẳng thượng liên thôi - Lý nói.

        Anh trung đội trưởng nhảy xuống công sự, nhắc khẩu thượng liên lên, ngắm cái chân bị bom tiện nhẵn nhụi, rồi chặc lưỡi nói:

        - May quá! Mảnh đi thế này mà không ai việc gì!

        Trung đội trưởng say sưa:

        - Ít ra cũng có hai chiếc rơi. Một chiếc dân quân đang đi tìm. Còn một thằng cháy rất to nhưng nó lao kịp ra biển:

        - Nó thả nhiều bom vào xóm không anh? - Yến lại hỏi.

        - Hai quả, loại nhỏ hơn những quả ở dưới này.

        - Không ai việc gì hả anh?

        - Cô Loan bị thương - Anh trung đội trưởng hạ thấp giọng trả lời.

        - Loan bị thương à? - Mấy người giật giọng cùng hỏi một lúc.

        Trung đội trưởng gật đầu với vẻ ưu tư.

        - Nó bị thương thế nào, nặng hay nhẹ?

        Hảo hơi xẵng giọng. Một chuyện quan trong như vậy mà từ nãy đến giờ anh ấy mới nói! Mà lại thì thào như một điều gì phải giấu giếm. Cặp mắt cô long lên nhìn anh.

        - Cũng nặng đấy! Cả trạm đang tập trung ở nhà cô ấy, nên chỉ có tôi chạy xuống với các đồng chí.

        - Sao anh không nói ngay?

        - Thời chiến, thương vong là chuyện bình thường.

        Hảo không thể chịu được nữa:

        - Anh ở đây với tổ một lúc, tôi phải về xem cái Loan thế nào! Khổ thân con bé!

        - Chắc là người ta chở cô ấy đến bệnh viện rồi.

        - Không - Hảo nói như quát - Tôi phải về với nó một lát.

        - Về cũng được thôi, nhưng đừng có làm ồn...

[Giangtvx]

       

4

        Hảo cắm đầu chạy. Cô không kịp xắn quần, cứ thế lội băng qua cái mương nước. Cô rất bực mình vì đôi dép cao su quai hơi rộng lại dính bùn, cứ muốn văng ra khỏi chân. Hảo dừng lại, tụt dép, cầm ở tay, rồi phóng lên đồi, mắt không rời cái xóm nhỏ.

        Nghe tiếng người gọi tên mình, cô quay sang thấy đó là một anh lính cao xạ có nước da đồng hun, đang ngôi trên mâm pháo. Đến trận địa của bộ đội rồi mà mình không biết.

        Hảo gật đầu chào anh rồi tiếp tục chạy. Có những câu nói đuổi theo nhưng cô nghe không rõ. Thương con Loan quá! Nó đang chuẩn bị cưới. Tin Loan bị thương làm lòng cô quặn đau như là kẻ thù đã xâm phạm vào chính hạnh phúc của bản thân mình. Đến đầu xóm, Hảo nghe có tiếng người la khóc. Như vậy, chắc không phải chỉ có mình Loan bị thương. Nhưng Hảo không kịp nhận ra tiếng khóc ấy ở nhà ai, cứ lao đầu chạy về nhà.

        Loan nằm trên tấm phản gỗ đã được đặt áp xuống mặt đất. Đầu và một cẳng chân Loan cuộn toàn băng trắng. Trên bộ mặt nhợt nhạt, đôi mắt nhắm nghiền. Vành môi khô và trắng thỉnh thoảng rung lên hai hàm răng nghiến chặt chốc chốc lại phát ra những tiếng rên nho nhỏ. Anh y tá của trạm đang ngồi giữ cánh tay Loan để anh y sĩ tiểu đoàn cao xạ tiêm cho người bị nạn một ống thuốc hồi sức.

        Nhìn chiếc nẹp buộc kẹp vào một cẳng chân Loan, cái cẳng chân đã to lên một cách kỳ dị, trông rất dễ sợ. Hảo thấy lòng thắt lại với ý nghĩ bạn mình sẽ bị mất một chân.

        Chờ anh y sĩ tiêm cho Loan xong, Hảo hỏi anh nho nhỏ:

        - Anh cho biết vết thương ở đầu cô ấy có nguy hiểm không?

        - Vết thương ở đấu rất nhẹ.

        Nghe tiếng Hảo, Loan mở mắt nhìn. Đôi môi cô mấp máy. Hảo bước vội lại bên tấm phản, ngồi thụp xuống. Cô hỏi bạn bằng một giọng như muốn khóc:

        - Loan có đau lắm không?

        - Minh mất một chân rồi... Mình chết thôi Hảo ạ.

        Anh y sĩ nói sẵng giọng:

        - Chị Loan này, chị phải tin ở lời tôi. Chân của chị không sao cả. Chúng tôi đã buộc nẹp cẩn thận. Đến viện, người ta sẽ bó bột. Tôi đảm bảo với chị là bốn mươi nhăm ngày sau, chân chị sẽ lành...

        Hảo cảm thấy lời anh nói chỉ là một sự an ủi. Đúng là con quái vật đã ngoạm mất của bạn mình một cẳng chân rồi. Khổ thân Loan quá, Loan ơi! Nhưng Hảo vẫn nói tiếp theo lời anh y sĩ một câu an ủi mà cô không tin là có tác dụng trong lúc này:

        - Loan đừng nghĩ quẩn, chân Loan không việc gì đâu.

        Cặp mắt của Loan nhắm nghiền. Loan dường như không nghe thấy gì và tiếp tục đeo đuổi những ý nghĩ riêng của mình. Những ý nghĩ ấy chắc là rất đau đớn không kém gì cái chân bị giập, máu vẫn rỉ ra những vòng băng trắng. Tất cả mọi sự cố gắng của Hảo chỉ là kìm giữ cho những giọt nước mắt khỏi trào ra.

        Vành môi của Loan lại mấp máy.

        - Hảo ơi!

        Cô vội ghé lại gán đôi môi nhợt nhạt của bạn:

        - Loan bảo gì mình?

        Cặp mắt Loan mở ra, mệt nhọc nhưng tỉnh táo. Cô thì thầm với Hảo những câu đứt quãng:

        - Sổ tiền gói cái ni-lông để dưới đáy va-li là của anh ấy... đưa cho mình để mua sắm và chuẩn bị... Hảo giữ hộ... Đừng cho anh ấy biết chuyện này!

        - Được rồi. Mình nghe rõ rồi.

        Có tiếng còi ô tô phía ngoài. Đồng chí trưởng trạm chạy vào.

        - Chuẩn bị thôi, xe của bệnh viện tỉnh đến rồi.

[Giangtvx]

CHƯƠNG XXXI

1

        Ngày tháng chạp rất ngắn.

        Màn sương đục mùa đông giống như một thứ cường toan hòa tan những chất vàng, chất bạc của buổi bình minh, ăn mòn cả cái đường chân trời thẳng tắp. Những đám mây lô xô khi thì lũ lượt từ biển kéo vào đất liền, khi lại từ đất liền kéo nhau ra biển. Ông mặt trời trở lại hiền từ sau những cơn giận dữ ngày hè. Biển thôi vật vã, gào thét, nằm xoài trên bãi cát, trầm ngâm. Vòm trời đổ xuống rất gần, rủ một bức màn vây quanh trái đất.

        Hơi lạnh đem lại sự yên tĩnh. Hơi lạnh làm cho mọi vật thu mình lại. Nó thu nhỏ không gian. Nó thu nhỏ cả thời gian.

        Cả ngày Hảo hầu như không làm được việc gì. Máy bay địch đánh phá Uông Bí, cách nơi cô ở hơn hai chục ki-lô-mét. Như vậy cũng là khá xa. Nhưng những tiếng bom nổ nặng nề làm cho ruột gan cô cồn cào. Suy nghĩ của cô còn bị phân tán vì mọi người ở xung quanh đều chuẩn bị cho ngày nghỉ Nô-en. Đó là một dịp tốt đối với những người cán bộ. Người về quê. Người đi chơi Hải Phòng. Trước giờ làm việc buổi chiều, những gói lớn, nhỏ đã được buộc gọn gàng sau yên xe đạp. Ai nấy biết rằng đến khi hết giờ làm việc, trời sẽ tối nhanh. Đặc biệt mấy anh chị đi Hải Phòng phải lo việc qua phà Rừng khi trời còn sáng.

        Riêng Hảo không biết đi đâu. Hôm nọ, Hảo đã tính đến ngày này đi thăm Loan. Nhưng cô mới được biết tin vết thương ở chân của Loan cần đến một cuộc phẫu thuật khá phức tạp, nên Loan đã được chuyển về một bệnh viện ở Hà Nội. Với hai ngày, trong hoàn cảnh đường xá hiện nay, Hảo không thể đi Hà Nội. Một vài người bạn cùng cơ quan, quê ở vùng này, mời Hảo về nhà mình chơi. Hảo từ chối. Không nên xen vào những ngày vui của riêng các bạn với gia đình, cô nghĩ. Bữa cơm chiều ở nhà ăn vắng tanh. Mấy bác cấp dưỡng đã dọn cho cô cán bộ cô đơn một suất ăn rõ ràng là khá hơn ngày thường. Nhưng Hảo ăn một mình, chẳng thấy ngon.

        Buổi tối, Hảo ngồi chong đèn viết thư cho cô bạn gái ở Thanh Hóa. Cô định viết liền một lúc mấy lá thư cho các bạn. ít lâu nay, Hảo năng viết thư, nhưng không phải là viết cho bạn bè. Cô cầm cây bút loay hoay mãi không nghĩ ra điều gì. Cái rét cắn vào đôi bàn tay, bàn chân. Cây bút cô cầm trong tay cũng lạnh như băng. Mực trong này chắc cũng đông lại rồi. Suy nghĩ của mình còn đông lại huống gì mực! Trước đây, mỗi lần giở những tờ giấy mỏng để viết thư cho chúng nó, là bao nhiêu chuyện cứ trào ra đầu ngòi bút, không kịp ngăn cơ mà!...

        Bà chủ nhà ở dưới bếp lên, đi ngang, nhìn thấy cô gái ngồi yên như pho tượng, hỏi:

        - Cô Hảo tối nay ngồi ngắm hoa đèn đấy à?

        Hảo giật mình quay lại, nói tránh:

        - Còn sớm, cháu ngồi tranh thủ làm việc một lúc.

        - Cô chạy giỏi, bơi giỏi, mà ngồi cũng giỏi nhỉ! Nếu cơ quan toàn người như cô thì tôi nhận một chục cô ở nhà này. Suốt ngày chỉ thấy người mà không thấy tiếng.

        Hảo nhận thấy từ khi về nơi ở mới này, mình có hơi ít lời, trừ cái hôm phải tranh cãi với Tuyến. Một phần vì cuộc sống riêng ấy làm cho tính tình mình thêm trầm lặng. Nhìn tờ giấy vẫn trắng tinh, cô nảy ra ý nghĩ: bây giờ mình mới biết những vốn liếng tình cảm của mình thật nghèo. Mình chỉ mới đem dồn hơi nhiều cho một người, thì đã chẳng còn gì để đem đến cho những người khác.

        Hảo cất giấy bút vào ngăn kéo, vặn nhỏ ngọn đèn, lên giường nằm.

        Căn nhà trở nên rộng hơn sau khi ánh sáng ngọn đèn dầu được vặn nhỏ lại. Năm nay có lẽ rét nhiều. Chiếc chăn bông của cô rõ ràng là không đủ ấm. Gió từng trận đổ vể lọt qua khe cửa. Thỉnh thoảng lại có những giọt mưa vỗ rào rào vào những tàu lá chuối đầu hồi nhà.

        Hảo nằm dự tính những việc mình sẽ làm vào hai ngày nghỉ. Mình sẽ khâu vá một số quần áo rách. Chiếc áo gối đã thêu xong, không hiểu ông, bà "tham quan" nào, làm giây vào một vết bẩn. vết ố vàng như màu nước chè trên nền vải trắng tinh khiến cho chiếc áo gối thêu khá công phu, giảm hẳn giá trị. Bây giờ đành phải khâu lại chiếc khác... Mình sẽ ôn lại mấy bài sinh ngữ. Chỉ tiếc là mấy anh có trình độ về sinh ngữ đều đi vắng, không có ai để hỏi lại những chỗ vướng mắc. Mình sẽ đọc lại một lần nữa cuốn sách về điều tra hải sản ở nước ngoài. Cuốn sách này có thể giúp mình thêm trong việc chuẩn bị báo cáo. Còn gì nữa...? Viết bài bích báo theo hẹn của trưởng ban câu lạc bộ, sáng thứ hai này là cùng, mỗi người dự lớp triết học cửa trạm đều phải có bài. Hảo đã nảy ra ý nghĩ sẽ vận dụng những kiến thức về chuyên môn để chứng minh vấn đề bản năng và ý thức trong công tác nghiên cứu sinh vật... Chà! Mình sẽ có khối công việc để làm. Hai ngày nghỉ này cũng chẳng đủ đâu!

[Giangtvx]

2

        Nhưng cô gái chợt cảm thấy tất cả những việc đó đối với mình đều không có nhiều sức hấp dẫn... Vì thật ra, đó không phải là những việc làm trong một dịp nghỉ hiếm hoi như thế này. Tối nay, những người trẻ tuổi ở Hà Nội sẽ đi đâu?

        Các bạn bè của mình còn lại ở Hà Nội có đứa nào vào giờ này cũng đang nằm nghe gió, nghe mưa như mình? Chắc là không... Mưa nhiêu khi cũng mang lại thú vui riêng cho những cuộc dạo chơi. Mỗi cô sinh viên ít nhất cũng có trong đầu một kỷ niệm êm đềm về một cuộc đi chơi dưới trời mưa... Còn mưa mà nằm ngủ khoèo như mình thế này thì chẳng có gì để mà nhớ cả!

        Tiếng gió đêm nay sao mà lạ lùng. Nghe đúng như là một điệu nhạc. Dàn nhạc đồ sộ của thiên nhiên đang dạo khúc nhạc đêm đông. Những tiếng réo rắt từ trên đỉnh núi vọng xuống. Gió đang thổi qua rừng thông. Đêm nay, những chiếc lá thông cuối cùng sẽ rụng nốt và chẳng còn mấy ngày nữa là mùa xuân. Những cánh hoa nhỏ li ti sẽ xuất hiện đầy trên những cây thông, thả phấn thông vàng tung bay trong gió với mùi hương sực nức cả khu rừng. Cuộc giao phối mùa xuân của thông để sinh tồn lại bắt đầu. Sau mỗi mùa xuân, sẽ có những hạt thông mới, và trong vườn ươm lại có hàng loạt những cây thông non ra đời. Những cây thông đó sẽ được con người đưa tới những vùng núi khô cằn. Chúng sẽ chứng tỏ sức sống mãnh liệt của mình hơn mọi loài cây bằng cách đứng thẳng, bám chắc rễ trên đất đá, vươn mình lên và cất cao tiếng hát bốn mùa trong gió. Chúng sẽ đem màu xanh phủ kín những vùng đất chết. Chúng sẽ truyền sức sống của mình xuống cho đất đai và làm cho đất cùng sống lại với mình... Nếu mọi người đều giống như loài thông kia...

        Sau đêm Nô-en là những tuần lễ yên tĩnh. Tổng thống Mỹ đã ra lệnh tạm ngừng ném bom trên miền Bắc để tỏ "thiện chí". Johnson tuyên bố: "Sẽ gõ tất cả những cánh cửa để đi tìm hòa bình". Trong khi đó, Mỹ đã tăng quân số ở miền Nam lên gấp đôi. Cùng với việc đưa lữ đoàn 3 của sư đoàn 25 bộ binh Mỹ vào Plây Cu, Mỹ bắt đầu dùng pháo đài bay chiến lược B.52 đánh phá ở miền Nam.

        Ai cũng biết những ngày yên tĩnh này rất mong manh. Vì vậy mọi người thấy cần phải tận dụng nó.

        Hảo trở về phòng phân tích mẫu ở thị xã để làm việc. Cô rất sung sướng khi được ngồi lại trong căn phòng quen thuộc. Cô giở bộ đồ giải phẫu nho nhỏ, mổ những con hải sâm ra, lại đặt chúng trước những tấm kính phóng to dưới ngọn đèn điện một trăm nến. Công việc này không còn là những việc làm đường dài như trước đây. Nghiên cứu về hải sâm là một đề tài trạm đã phân công cho Hảo báo cáo ở hội nghị. Hảo đã làm chung đề tài này với Loan. Nhưng Loan đi bệnh viện. Trạm yêu cầu Hảo phải bảo đảm chất lượng của báo cáo như trong trường hợp có Loan ở nhà. Đồng chí bí thư tỉnh ủy, một đồng chí ủy viên Trung ương, báo tin mình sê tham dự hội nghị, ủy ban Khoa học Nhà nước cũng đã quyết định sẽ đứng ra để tổ chức cuộc hội nghị tổng kết tại chỗ của ngành thủy sản. Không khí trạm tưng bừng hẳn lên. Mỗi người một việc, ai nấy say sưa bắt tay vào làm. Những va chạm nho nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày ít hẳn. Công việc vất vả của họ trong thời gian qua, sẽ được đánh giá nay mai tại hội nghị.

        Sáng nay là chủ nhật. Toàn trạm được huy động ra trại hàu ở bờ sông Bạch Đằng để trồng ngô.

        Tuyến trao cho Hảo một cái vồ đập đất khá nặng. Từ sau buổi kiểm tra chạy tiêu chuẩn của cơ quan, Hảo mặc nhiên được coi là một vận động viên thể dục thể thao có trình độ. Khi lao động chung, người ta thường dành cho cô những phần việc nặng. Qua nhiều buổi lao động, Hảo đã rút được kinh nghiệm, muốn làm việc bền bỉ từ đầu đến cuối buổi, không nên hăm hở dốc sức ngay từ giờ đầu. Phải biết tập dượt cho cơ thể quen dần với động tác, rồi sau đó sẽ làm đều đều, và vào giờ cuối, nếu có ai cố tình "thi đua" với mình, thì bấy giờ mình sẽ tăng tốc độ cho đến phút chót.

        Sau mười lăm phút Hảo đã thuần tay. Cô không phải dùng đến nhiều sức làm mà chiếc vồ trong tay cô vẫn vung lên, bổ xuống một cách nhịp nhàng, đều đặn. Hai má Hảo chỉ hồng lên một chút. Trong khi đó, mấy anh chàng thanh niên đã cởi hết áo ấm trên người, vẫn mặt đỏ tía tai và luôn luôn quệt mồ hôi trán. Họ đập đất đã cày vỡ từ tuần trước để chuẩn bị tra ngô. Hảo từ phía sau, dần dần tiến lên, vượt qua mấy anh thanh niên đã tỏ vẻ mình muốn làm đầu tàu trong công việc chỉ cần đến sức lực một cách đơn thuần này.

        - Tạm nghỉ nhé! - Tuyến chỉ huy bữa nay ra lệnh cho mọi người.

        Mấy anh chàng vứt vồ ngay trên mặt ruộng, chạy vội vào bờ ngồi phệt xuống cỏ. Lý rút trong túi áo bông ra một gói thuốc lá sợi mời mọi người.

[Giangtvx]

3

 
        Hảo vác chiếc vồ thủng thỉnh đi lại. Tuyến và mấy chị em nữa cũng kéo đến. Cuộc đối đáp thường lệ bắt đầu:

        - Cái bà Tuyến này luôn luôn làm trò thất đức, toàn bố trí lao động vào sáng chủ nhật! Sao bà không bố trí vào buổi chiều có được không? Vì sáng nay lao động, nên tối qua tôi không dám về thăm nhà.

        - Mới tí tuổi đầu như anh đã hai đứa con, chủ nhật nào cũng đòi về nhà thì rồi còn chết! Khó khăn về kinh tế là chính anh gây ra chớ ai? Làm ít, đẻ nhiều... Thiếu thốn thì cứ đem anh ra mà khảo. Anh muốn tôi bố trí lao động vào buổi chiều phải không? Tôi chỉ sợ bố trí như vậy khi ra đến ruộng một lúc lại phải nhờ người cõng anh về nhà...!

        Buổi lao động nào cũng vậy, cứ ngồi với các anh, các chị có gia đình sớm muộn cũng quay ra chuyện "ấy". Họ nói rất bạo mồm, làm cho Hảo và mấy cô gái chưa chồng ngồi nghe cứ đỏ chín cả mặt.

        Anh chàng thổ nhưỡng trả miếng ngay.

        Sau mỗi câu đối đáp của hai người, tiếng cười lại nổi lên.

        - Này...! - Một anh chàng làm ra vẻ nghiêm trang -  Chị Tuyến đừng ấn tay vào trán cậu ấy như người đi đánh ghen nữa! Có anh bộ đội trên đường đang nhìn chúng ta kia kìa...

        Mọi người ngoảnh mặt nhìn lên đường. Anh tổ trưởng không nói đùa. Đúng là có một anh bộ đội cao lớn dắt chiếc xe đạp đứng dừng trên đó, nhìn họ.

        Hảo chớp mắt liền mấy cái. Cô bỗng đứng bật dậy, kêu to lên:

        - Anh Quỳnh!

        Và cô quên cả mọi người ở xung quanh, cắm đầu chạy theo bờ ruộng đi lên phía đường cái.

        Những người ngồi lại đều im bặt. Rồi Lý nói:

        - Lương Sơn Bá gặp Chúc Anh Đài... Bà Tuyến ra lệnh cho cô Hảo về thôi. Phải tỏ cho chàng rể tương lai của cơ quan biết trạm mình có truyền thống mến khách...

        Hảo nhìn vào mắt anh, hỏi như đang giữa một cơn mơ:

        - Anh đến đấy à?

        - Sao em lại hỏi như vậy?

        - Em vẫn chưa tin là thật.

        Qua câu nói ấy, anh đã biết là cô yêu mình đến chừng nào. Anh nhìn cô trong bộ quần áo lao động, anh không ngờ lại gặp cô như vậy. Ở cơ quan người ta bảo anh cô ra Trại Hàu. Anh dừng ở đây, định hỏi thăm đường thì có một người gọi tên anh, rồi chạy đến. Và chính là cô ấy!

        Anh cứ tưởng tượng lúc nào cô cũng gắn liền với cái bàn làm việc có những bình đựng mẫu bằng thuỷ tinh trong suốt và những chồng sách đổ sộ...

        - Lần sau, anh phải báo tin cho em biết trước... Tim em đang đập muốn vỡ lồng ngực...

        - Cách đây vài ngày, anh chưa hề nghĩ sắp có dịp gặp em. Khi biết thì không còn đủ thời giờ báo cho em nữa, dù là đánh điện.

        - Anh ở chơi với em được đến bao giờ?

        Cả ngày hôm nay.

        - Sáng mai anh đi?

        - Không. Hết buổi chiều anh sẽ đi.

        - Một ngày của các anh hay nhỉ...? Từ tám giờ sáng đến năm giờ chiều mà anh gọi là một ngày?

        Chả lẽ mình lại xin về nửa chừng? Nhưng... không thể để anh ấy tới đây có mấy tiếng đồng hồ, lại phải bỏ một thời gian ngồi chờ đợi.

        - Anh đợi em mấy phút. Em xuống báo cáo, rối cùng anh về nhà.

        Hảo chạy trở lại nơi mọi người vẫn còn ngồi chờ trên bờ ruộng. Cô chưa kịp lên tiếng, Tuyến đã nói:

        - Tập thể chúng tôi đã quyết định: đồng chí Hảo trở về

        ngay cơ quan để tiếp khách. Đồng chí nói với khách chúng tôi sẽ về sau.

        - Xin cảm ơn tất cả các đồng chí.

        Cô cầm chiếc áo bông để ở bờ ruộng, khoác vội lên người.

        - Chị Hảo trông như cô lọ lem ấy. - Một cô trung cấp thủy sản mới về trạm, nhìn bộ quần áo lôi thôi lếch thếch của Hảo nhận xét.

        - Gặp người yêu trong tư thế hiện nay thì có hơi "yếu." đấy, đồng chí Hảo ạ. - Lý lại bình phẩm.

        - Các bạn lầm rôi. Cán bộ quân đội ta chỉ quý những người lao động... - Tổ trưởng bao giờ cũng tỏ ra mình là người có ý kiến sâu sắc.

        Bộ mặt cô gái rực rỡ hẳn lên. Cô dắt chiếc xe đạp lên đường cái gặp Quỳnh.

        Từ dưới bờ ruộng, những câu nói ríu rít lại đuổi theo hai người.

        - Anh Quỳnh về nhà trước đợi chúng tôi.

        - Chúng tôi cử chị Hảo về trước để tiếp anh đấy!

        Quỳnh rất lúng túng, ở đây mọi người đều đã biết mình. Trong khi đó thì mình chưa biết một ai trong cơ quan này ngoài Hảo. Quỳnh ngập ngừng một lúc mới nói được:

        - Xin chào tất cả các anh, các chị, tôi xin phép về trước.

        Lại nhiều câu nói từ dưới ruộng vang lên. Hảo nhìn anh mỉm cười:

        - Ta lên xe đi thôi anh ạ. Anh không đối đáp được với các anh, các chị ở đây đâu.

        Hảo đưa Quỳnh về nơi cơ quan sơ tán. Một niềm hạnh phúc trào lên trong người khi cô thấy mình đang sánh vai đi cùng với anh. Anh ấy đến bất chợt, mình chẳng còn nghĩ ra điều gì để nói với anh bây giờ. Rồi mai đầy, mình sẽ lại tiếc cho mà coi...

        - Sao lại gọi là trại hàu em nhỉ? Đó là tên gọi của địa phương? - Quỳnh bỗng hỏi cô.

        - Tên của chúng em đặt ra đấy, từ khi cơ quan tổ chức trại nuôi hàu này.

        - Nuôi hàu ư em? - Quỳnh hỏi lại cô.

        - Chúng em nuôi đấy.

        - Hàu ở quê anh nhiếu vô kể, nhưng chả bao giờ phải nuôi nó cả. Nó bám vào đá thành từng tảng. Ai thích ăn thì ra nạy một tảng đem về.

[Giangtvx]

        Đến lượt Hảo ngạc nhiên.

        - Hình như anh hiểu rất ít về ngành nghề của chúng em?

        - Điều đó đúng quá!

        - Vậy mà mỗi lần đọc thư anh, em cứ có cảm giác anh rất am hiểu ngành nghế này.

        - Em lầm. Anh chỉ nhắc lại những gì em đã viết cho anh về công việc em làm.

        Như vậy những điều mình đã nói với anh ấy chưa được bao nhiêu. Đôi mắt cô chợt sáng lên. Cô tự nói với mình: Em nghĩ ra rồi. Em sẽ có rất nhiều chuyện để nói với anh hôm nay. Em muốn hễ anh nghĩ đến em là anh phải hình dung ra một cô gái thủy sản... Em phải gắn liền với nước, với biển. Em muốn ngoài nhưng giây phút chiến đấu, ngoài những giờ bay của anh ra, anh sẽ được bao bọc trong cái thế giới thủy sản của em. Nếu anh nghĩ là em ích kỷ thì em cũng không hề chối đâu...

        Quỳnh đạp xe, cảm thấy mình đang sống những giờ phút thật đặc biệt. Từ lâu lắm rồi, miền Bắc đối với anh đã trở thành quê hương. Nhưng đối với một con người, thì cái quê hương đó quá rộng. Lần đầu, anh chợt nhận ra: mình đang đi đúng trên con đường của quê hương. Đã có một cái gì gắn chặt tư tưởng, tình cảm của anh với cái mảnh đất miến ven biển một giờ trước đây còn xa lạ. Những con người anh chưa hề được gặp bao giờ, bỗng chốc đối với anh đã trở thành thân thiết. Những bãi sú, những đồi thông, những mái nhà tranh lấp ló dưới lùm tre, cả những cây bạch đàn mới trống ở ven đường này dường như đã quen thuộc với anh từ ngày còn nhỏ. Phải chăng chính con thuyền buồm nâu cánh rộng kia chính là con thuyền ngày trước đã đưa bố anh ra khơi? Phải chăng con sông này chính là con sông Thu Bồn ở quê hương anh?... Anh hiểu tất cả những tình cảm mới mẻ của mình đối vói mọi người và cảnh vật này, chính là do người con gái đang đi bên mình đã đem lại.

        Anh muốn thú thật với cô là trên đường từ Hải Phòng ra đây anh vẫn còn hết sức hồi hộp. Hôm qua, Tú và Quỳnh có công tác xuống sân bay mới ở Hải Phòng. Buổi tối, đồng chí trung đoàn phó hỏi Quỳnh:

        - Cô Hảo đang làm việc ở cơ quan hay đi xuống xã?

        - Theo thư cô ấy viết về tuần trước thì dạo này cô ấy ở nhà để chuẩn bị báo cáo.

        - Sớm mai cậu đi Quảng Yên một ngày. Mình vừa hỏi ý kiến ở nhà, các anh ấy đồng ý. Cả ngày mai cánh ta không bận gì.

        Sáng sớm hôm nay, Quỳnh mượn được chiếc xe đạp phóng đi. Anh chưa dám dự đoán cái gì đang đợi mình ở phía trước. Mỗi lá thư cô viết đều nói lên cô đã vĩnh viễn thuộc về anh. Nhưng cho tới nay, đối với hạnh phúc anh vẫn có một chút dè chừng. Thật tình, anh chưa hoàn toàn hiểu vì sao cô đã yêu anh. Biết đâu, một lúc nào đó, cô bỗng đột ngột thay đổi ý kiến, cũng như cô đã đột ngột tìm đến anh để nói: cô yêu anh. Trong đời sống tình cảm, cũng có khi người ta bị lầm. Sửa một điều đã lầm, không thể bị coi là một tội. Nếu lát nữa cô ấy ra gặp mình với một thái độ lạnh nhạt? Mình sẽ bình tĩnh nói với cô ấy: Nếu em đã thấy là em đến với tôi trong lúc bồng bột, bây giờ em cần phải quyết định lại thì em chớ có ân hận làm gì. Tôi sẽ mãi mãi mong cho em được hưởng hạnh phúc... Anh cố xua đuổi cái ý nghĩ đó đi mà không được.

        Những ý nghĩ làm anh thấp thỏm lo âu này chỉ tan biến đi khi anh nghe có người gọi tên mình, và cô gái chạy đến trước mặt anh chính là Hảo. Mình sẽ không bao giờ còn để cái ý nghĩ ngu ngốc đó len lỏi vào đầu. Nếu mình còn một chút hoài nghi, mình sẽ không xứng đáng với tình yêu của cô ấy...

        - Anh nghĩ gì đấy? Sao anh không nói gì cả!

        - Anh nghĩ về hạnh phúc, và anh đang muốn hỏi em tại sao em im lặng?

        - Em đang phải tính toán để sử dụng thế nào cho không lãng phí từng giờ, từng phút anh ở đây. Hôm nay em sẽ hơi độc đoán. Em mời anh ăn một bữa cơm toàn hải sản, dù em chỉ kịp kiếm mấy con hàu. Anh phải ngồi với em suốt buổi em làm cơm. Trưa hôm nay em sẽ không cho anh nghỉ. Anh phải thức để nghe em nói chuyện vế ngành nghề của em. Em cũng sẽ đưa anh xem... có lẽ chỉ được một vài đoạn trong "lá thư dài" mà em đã viết cho anh. Buổi chiều, anh sẽ cùng em đi thăm các anh, các chị ở cơ quan một lúc. Các anh, các chị ấy đối với em rất tốt. Dù sao, em vẫn tiếc là phải xếp cái phần này vào trong chương trình. Anh ở được ít quá. Em có giành tất cả thời giờ anh ở đây cho em cũng không đủ. Ta sẽ ăn cơm chiều sớm. Em muốn đưa anh ra thị xã thăm cái phòng phân tích mẫu của cơ quan em. Rồi em tiễn anh sang đến bên kia sông Rừng. Anh tham gia ý kiến vào chương trình đi. Anh chỉ được thêm mà không được bớt bất cứ một điểm nào em đã đề ra. Ở đây, mọi người đều thấy em có vẻ người lớn lắm. Nhưng gặp anh, em bé bỏng lại rồi. Em sẽ là một đứa bé đành hanh. Và em muốn anh phải chiều em...

        Hảo ngừng nói vì cô chợt thấy mắt mình vừa mờ đi. Mình sung sướng quá! Anh ơi, anh có biết em đang không kìm giữ được niềm vui?

[Giangtvx]

        

4

        Mâm cơm đã dọn. Mấy con cua luộc, một đĩa hàu rán, và hai bát canh bí. Đến phút cuổi cùng, Hảo đã quyết định không nấu canh bằng tôm, mà nẫu với bông thùa. Làm vội thế này khó sạch cát, nhưng anh ấy sẽ biết thêm một món hải sản - cô nghĩ. Họ ngồi nhìn nhau. Hảo nói:

        - Chiêu đãi anh đạm bạc. Tại anh đến bất chợt đấy mà! Nếu làm được một bữa cơm vừa ý, em phải bỏ anh ở nhà một mình vài tiếng đồng hồ.

        - Toàn là những thức anh ít được ăn ở đơn vị. Sẽ không có bữa cơm nào ngon như bữa cơm em cho anh ăn hôm nay.

        Quả thực anh ngồi ăn một cách rất ngon lành. Cô gái tiếp thức ăn cho anh rối nói:

        - Bây giờ em sẽ giới thiệu qua với anh về công việc của chúng em. Gần nơi anh ở, có một cái đầm. Mỗi lần đi ngang, chắc anh chỉ thấy một làn nước trong xanh thôi. Nhưng đối với chúng em, trong đó là cả một thế giới. Vì thế nên con cá mới sống. Đầm nào cũng có rong rêu, có những động vật, thực vật nhỏ li ti lơ lửng trong nước. Đó là cái mà em đã nói với anh: những sinh vật phù du. Những sinh vật này rất nhiều giống, nhiều loài, nhiều hình, nhiều sắc, sổng theo chu kỳ. Nó là thức ăn của nhiều loài cá. Nhưng cũng có khi, nó làm chết cá, vì nó sinh sản quá nhiều, thu hút hết ô-xi dưới nước, khiến cho cá bị ngạt. Ngoài ra, ở dưới đáy bùn cũng có rất nhiều sinh vật mà anh đã biết: các loài giun, ốc, hến... Chúng đều là thức ăn của cá. Mỗi loài cá có nhiều thức ăn khác nhau. Có biết chúng ăn gì thì mới biết nuôi chúng ở đầm nào, nên nuôi ghép những loài nào với nhau để tận dụng thức ăn trong đầm. Muốn biết trong đầm có những gì, đó là công việc của các bạn em làm thủy sinh, thủy hóa và đáy. Còn muốn biết từng loại cá ăn gì, là công việc của em. Em phải bắt chúng từ dưới đầm về, làm công việc giải phẫu để tìm hiểu. Công việc khá phức tạp anh ạ. Đó là em chỉ nói với anh một cách thật đơn giản... Nếu anh đến đây sáng hôm qua thì anh sẽ được xem em nghỉ cả buổi để đếm trứng cá.

        Quỳnh hỏi lại:

        - Làm thế nào mà đếm được trứng cá.

        - Vậy mà phải đếm đấy anh ạ. Và không được phép sai sót! Vì nhờ những cái trứng đó mà người ta có thể biết được sức tái sản xuất của các quần thể cá. Biển của mình rất giàu anh ạ. Theo điều tra sơ bộ thì có đến hàng ngàn loài cá. Công việc của những người nghiên cứu biển sau này là phải làm cho những loài cá không có ích bớt dần, hoặc mất hẳn đi, còn các loài có hiệu suất kinh tế thì phải sinh sôi, phát triển thật nhiều. Ở các nước khoa học tiên tiến, họ nuôi cá trên biển đấy anh ạ... Tương lai chúng ta cũng sẽ phải làm như thế... Nhưng bây giờ thì (cô gái mỉm cười) những người nghiên cứu về biển chúng em đang bị máy bay và tàu chiến của đế quốc Mỹ đẩy dần vào ven bờ...

        Nét mặt anh trở nên trầm ngâm. Anh muốn nói với cô: Anh đã đến vùng biển xinh đẹp và giàu có của em rồi, khi cấn, anh sẽ bảo vệ nó bằng máu của anh. Cũng đáng buồn nếu em biết rõ như anh, chúng ta chẳng có cách nào khác chặn bàn tay chúng lại... Cô không hiểu điều đó. Cô vẫn cố dẫn anh đi sâu vào cái thế giới thủy sinh vật của mình:

        - Chiều nay, khi đưa anh ra phòng thí nghiệm của cơ quan, em sẽ đưa anh đến xem nơi nuôi dưỡng thủy sinh vật nổi. Em sẽ cho anh xem những đàn gà nhỏ sống trong nước. "Đàn gà" là tên của một cháu bé đã đặt cho nó đấy. Anh xem những con luân trùng hình như con quay đi xoay vòng, những con con râu ngành bơi dưới nước bằng râu của nó. Các loài động vật nổi đó có thể làm cho cả một dòng sông trở nên xanh ngắt hay đỏ thắm. Em sẽ cho anh xem các loài tảo. Tảo đẹp một cách kỳ lạ. Biết ví nó với cái gì nhỉ...? (cô ngước mắt lên suy nghĩ). Có thể ví nó với những bông hoa đẹp nhất thêu trên áo cưới một cô gái.

        Anh sẽ xem loài tảo như hình trục bánh xe, hình quả ấu, hình trăng lưỡi liềm. Những sinh vật nổi này không phải chỉ ở nước lợ hay ở biển mới có. Nó sống cả ở nước ngọt, ở hồ, ở sông. Em muốn sau khi anh ở đây về, anh sẽ nhìn sông nước, nhìn biển bằng cặp mắt khác đi. Anh sẽ nhìn nước ở hồ, ở ruộng quanh doanh trại anh bằng cặp mắt của nhà sinh vật. Buổi sáng ra hồ, bỗng nhiên có những con cá chết nổi trên mặt nước, anh sẽ không ngạc nhiên, anh biết là đêm qua ở ao hồ này có hiện tượng tảo nở hoa...

        Hảo ngừng nói, cô vừa bắt gặp cặp mắt của anh đang chăm chú nhìn mình. Cái nhìn của anh thật lạ. Cái nhìn đó dường như muốn thiêu cháy cô. Mặt nóng bừng lên, cô hỏi anh:

        - Anh không nghe em nói ?

        - Có. Anh không bỏ qua một lời nào của em - Anh đáp.

        - Sao anh nhìn em như thế?

        - Anh nghe em bằng cả tai và bằng mắt để hiểu rõ lời em nói hơn... Anh muốn nhân nhưng giây phút gặp gỡ này lên nhiều lần.

[Giangtvx]

        Ngay từ buổi trưa chương trình của Hảo đề ra đã bị phá vỡ. Những người đi lao động về không thấy Quỳnh ở nhà ăn, đổ sang nhà Hảo tìm. Trong số người kéo đến, có cả đồng chí trưởng trạm rất quý mến các chiến sĩ không quân nhân dân. Bác yêu cầu Quỳnh tối nay sẽ nói chuyện với cả trạm. Khi biết Quỳnh phải đi ngay buổi chiều, bác một mặt bảo anh nuôi làm "tiệc" chiêu đãi chàng rể tương lai của trạm, một mặt bắt đầu mở cuộc "phỏng vấn" Quỳnh tại chỗ. Không riêng gì bác, các anh, chị em trong cơ quan cũng khao khát nghe chuyện chiến đấu của không quân. Có người cũng cảm thông với thời gian gặp gỡ ngắn ngủi và hiếm hoi của đôi bạn. Nhưng họ lại nghị: nếu mình giữ ý ra về, thì vẫn còn những người khác ngồi lại, Hảo và Quỳnh không được tự do, mà mình thì bị thiệt thòi. Riêng đồng chí trưởng trạm bày tỏ một tinh thần mến khách không chê trách được. Bác chạy vội về nhà lấy trà ngon và thuốc lá mang sang. Bác nói nhỏ với Tuyến đi mua cam, mua chuối đem về, và nhắc đồng chí trung đội trưởng tự vệ xuống bếp kiểm tra bữa cơm chiều.

        Gần ba giờ chiều, Quỳnh ngỏ ý muốn đi thăm các anh các chị khác ở trong trạm từ trưa đến giờ không có mặt ở đây. Bác trưởng trạm sốt sắng nói sẽ dẫn anh đi. Hảo nhìn bóng râm của những ngôi nhà đổ dài trên sân, biết rằng mình chỉ còn một chút thời gian để nói chuyện với anh, là khi tiễn chân anh từ đây ra bến đò Rừng. Nhưng cô cũng thấy vui vì đã hiểu thêm về công tác của anh. Nếu chỉ có mình anh ngồi với cô, cô sẽ không bao giờ hỏi nhiều điều về công việc của anh như vậy. Mặt khác, cô cảm thấy vui vì ai cũng tỏ ra có cảm tinh với anh. Cách nói năng thật thà, dịu dàng, và đôi lúc tinh tế cùng với nụ cười tươi rói của anh đã chinh phục tình cảm người nghe. Anh ấy chỉ đến có một buổi mà mọi người đều quý anh ấy hơn là quý mình -  cô nghĩ.

        Sau bữa cơm chiều, bác trưởng trạm kéo Quỳnh ra một góc sân, nói với thái độ nghiêm trang:

        - Tôi xin giới thiệu với đồng chí: tôi là phó bí thư chi bộ ở đây. Tuy đồng chí chưa hỏi, nhưng tôi cũng muốn báo cáo với đồng chí về tình hình cô Hảo. Cô Hảo về trạm này chưa được bao lâu, nhưng chi bộ đã có đủ cơ sở để đánh giá là một cán bộ tốt về nhiều mặt: có năng lực và có cả nghị lực cầu tiến bộ. Đạo đức, tư cách tốt. Trong quan hệ với mọi người thì thẳng thắn, tuy có lúc hơi cứng"... Nhưng không sao... Không thể bắt thanh niên lúc nào cũng "dĩ hòa vi quý" như những cụ già. Tôi đã biết đồng chí không có gia đình ở ngoài này. Đồng chí có thể yên tầm về chuyện hậu phương...

        Đến giờ phút này, Qùnh đã có thể kết luận cuộc đi thăm người yêu ngày hôm nay đã vượt ra ngoài sự chờ đợi của anh về nhiều mặt.

        Hai người đạp xe về phía thị xã để đi ra sông Rừng.

        Bầu trời về chiều trong suốt, yên tĩnh. Những cây thông in bóng đen sẫm trên nền trời. Gió biển thổi về lạnh ngọt ngào.

        - Ban nãy nếu bác trưởng trạm không kể chuyện em bắn máy bay có lẽ không bao giờ anh biết - Quỳnh bỗng nói.

        Còn nhiều chuyện anh vẫn chưa biết - cô gái nghĩ. Một trái bom đã nổ ngay sau nhà mình. Nó đã đem lại cho bạn mình một vết thương mà cô sẽ phải chịu đựng suốt cuộc đời...

        Cô gái chợt ngẩng đầu, mắt sáng lên:

        - Anh có nghe thấy tiếng gió thông không?

        - Có. Em quên là nơi anh ở cũng rất nhiều thông.

        - Em rất thích gió thông khi nó vui, khi nó buồn. Anh nhìn trời mà xem... Không khí có vẻ hòa bình quá!

        - Có vẻ thôi em ạ...

        Họ im lặng đạp xe đi một quãng. Rồi Hảo hỏi:

        - Tình hình này rồi sẽ ra sao hở anh?

        - Anh nghĩ chiến tranh sề còn lầu dài và ác liệt hơn.

        Cô gái nhìn những đám mây bạc bay ở cuối trời, đôi mắt đăm chiêu. Cô nói:

        - Gần đây, em hăng hái hơn, nhưng cũng có những lúc em cảm thấy mềm yếu hơn... Đôi lúc em thấy sợ cái tiếng lâu dài anh ạ.

        Lần đầu tiên cô tâm sự một điều như vậy. Rõ ràng cô đã tin cậy ở anh hơn.

        - Giôn-xơn vừa tuyên bố: miền Bắc hãy lựa chọn giữa hòa bình và tàn phá! Ta chọn độc lập, tự do. Như vậy là ta lựa chọn con đường chiến đấu lâu dài.

        Anh quay sang nhìn cô, cảm thấy cô đang cần một sự tiếp sức, nhưng cô đã sôi nổi cướp lời anh:

        - Trưa hôm nay, anh nói chuyện hay lắm nhé! Mọi người nghe đều thích, kể cả em. Nhưng thú thật là vào lúc ấy, em muốn họ về càng sớm càng tốt. Em chỉ muốn họ trả lại anh

        cho em, như em đã không bao giờ đụng đến hạnh phúc riêng của họ. Có phải là khi người ta có thêm một chút hạnh phúc riêng, thì người ta lại trở nên ích kỷ thêm lên một chút... Nhưng mà thôi, không phải là lúc em lý sự với anh. Em sắp phải chia tay anh. Em muốn đưa anh xem mấy trang nhật ký mà không được... Em muốn đưa anh vào nhìn qua nơi em làm việc ở thị xã mà họ cũng không dành cho em một chút thời giờ... Gần anh, em trở nên bé bỏng quá... Em đã nói như vậy từ sáng hôm nay rồi. Em không thể nào sống thiếu anh được, nhưng không phải là bây giờ đâu! Anh hãy cứ đi đi... May quá anh ạ! chúng ta vừa kịp xuống phà...

        Cô cảm thấy xấu hổ vì mình vừa nói dối. Chiếc phà cặp bến đã rút ngắn hơn khoảng thời gian cô còn được ở bên anh.

[Giangtvx]

         

CHƯƠNG XXXII

1

        Trọng vừa đặt chân lên chiếc cầu thang ọp ẹp đã nghe tiếng bố làu bàu trên gác. Bố lại gắt gỏng mẹ cái gì. Chuyện này với anh đã trở thành quen thuộc. Đối với hàng xóm ông được coi là người lành hiền. Ông cả nể với mọi người, kể cả với các con. Nhưng riêng với mẹ anh, thì bố anh là một người rất khó tính. Những việc mẹ làm chỉ hơi trái ý, là có thể làm ông cáu bẳn. Quan hệ giữa hai người đã thành một nếp không thể nào thay đổi. Mọi sự can thiệp, góp ý, nhận xét của các con đều trở nên vô ích. Sự bất công của bố anh có chiều hướng tăng lên khi công trình nghiên cứu của ông năm này qua năm khác vẫn chưa đạt được kết quả mong muốn, ông càng ngày càng trở nên cô đơn trong lúc tuổi già đến nhanh.

        Trọng bước mạnh chân trên các bậc cầu thang để đánh động. Tiếng gắt gỏng vẫn từ trên gác vọng xuống. Phải đến khi anh gần ló đầu trước cửa, trong nhà mới yên lặng.

        Trọng làm ra giọng vui vẻ:

        - Bố mẹ ăn cơm chưa ạ?

        - Ăn rồi!

        Bố anh đáp với giọng vẫn còn bực bội. Mẹ anh đứng đó như người có lỗi. Ông lại trút nốt cơn bực:

        - Không "văn nghệ" tý nào cả! Tôi biết tính bà nên tôi đã nói trước là bà đi nghỉ hộ tôi! Từ đây ra đến cửa là cũng phải dừng lại vài ba lần để nói chuyện. Chú ấy hẹn năm giờ, năm rưỡi mình mới dẫn rượu đến, tất nhiên không thể cứ ngồi nhà chờ mình. Mai mình đến người ta lại cho nơi khác mượn rồi, thì việc của mình sẽ cứ vứt đó...

        Ồng cụ khoát tay chỉ cái bàn làm việc. Trọng nhìn lên bàn thấy một phiến đá nhỏ màu hồng, có vân hoa: đã được mài nhẵn bóng. Không hiểu tại sao bố anh lại có phiến đá rất đẹp này.

        Trọng đi lại bên bàn, nhìn tờ giấy đặt dưới cặp kính lão của bố anh. Anh lại nhận ra những dãy con số rậm rịt như một khu rừng đối với anh từ lầu đã rất quen thuộc.

        Suốt mấy chục năm nay, ông cụ đã dồn hết cả sức lực tâm huyết vào việc tìm ra cái chìa khóa bí mật để giải bài toán “cầu phương một hình tròn” nổi tiếng thời cổ Hy Lạp, bài toán suốt mấy ngàn năm trước đây đã làm bạc đầu bao nhiêu nhà toán học. Nó đã được chứng minh và kết luận là không thể giải được. Cụ không hề được ai trao nhiệm vụ lớn lao này. Nó đã đến với ông cụ một cách rất tự nhiên. Trước cách mạng tháng Tám, bố anh làm nghề chế tạo đố chơi trẻ em. Qua nhiều lấn kẻ mẫu, cắt hình, tìm cách tận dụng từng mẩu thiếc, mẫu gỗ, từng chút vụn giấy nhỏ, tình cờ ông bỗng dựng được một hình vuông bằng một mảnh giấy hình tròn, ông nghĩ là cái bài toán cổ Hy Lạp về cầu phương một hình tròn đến nay vẫn chưa ai giải được, chỉ vì người ta đã dùng cái "Pi" không hoàn toàn chính xác. Từ đó ông nảy ra ý định tìm một công thức mới để thay cho "Pi". Ước mơ này theo đuổi ông suốt mấy chục năm qua. Từ một người mới có bằng trung học thời Pháp thuộc, ông đã tự học hết chương trình toán cao cấp. Cuối cùng, ông đã tìm ra công thức “T2”. ông đã chứng minh nó trên thực tế. Nhưng ông chưa thể giải thích nó bằng những lý lẽ khoa học. Ông cần những người cộng tác với mình. Nhưng không tìm được ai tâm đắc. Một số người khuyến khích ông. Họ cũng có những lý lẽ đáng khích lệ. Họ nói người đầu tiên tìm ra cách làm cho cao su vẫn giữ được tính chất đàn hồi mà lại trở nên rất bền vững bằng cách trộn với lưu huỳnh, chỉ là một anh chàng buôn bán sắt vụn. Có người nói một cách quả quyết là mọi phát minh khoa học trong lịch sử phát triển của nó đều bắt đầu bằng những trường hợp giống như ông đang làm... Nhưng tiếc thay, tất cả những người có đầu óc xây dựng và rất nhiệt tình này đều không giúp được gì cho ông trong công tác thực tế, nhiều người còn không hiểu gì về nội dung công trình nghiên cứu của ông. Còn một số người khác thì ra sức bài bác, châm biếm. Họ bảo ông làm công việc dã tràng xe cát biển Đông. Thậm chí có những người cho ông là gàn dở.

        Một lần, Trọng đưa đến giới thiệu với bố một người bạn học ở nước ngoài mới về nghỉ hè. Anh đang chuẩn bị luận án tốt nghiệp phó tiến sĩ toán học. Anh sẽ chứng minh bằng toán học là vũ trụ mỗi ngày càng nở ra. Ông tiếp người bạn của con bằng rượu nếp hương, tiết canh vịt và trà Tân Cương như khi tiếp một người bạn già đáng kính nhất. Sau khi nghe ông trình bày công trình nghiên cứu của mình, người bạn của Trọng nói:

        - Những việc bác làm theo ý cháu mới là thực nghiệm. Về mặt toán học khi khẳng định hay phủ nhận một cái gì, người ta cần lý giải, chứng minh trên cơ sở của những nguyên tắc toán học.

        - Cái "Pi" của người xưa chắc cũng rút ra từ thực nghiệm!

        - Vâng nhưng nó đã được công nhận và khẳng định, ơ-le đã chứng minh Pi là một số siêu việt."

        -Từ thế kỷ 18...!

        - Vâng. Trong lãnh lãnh vực du hành vũ trụ ngày nay người ta vẫn dùng “Pi”.

        - Nhưng tôi nghe nói các nhà bác học đã phải tính toán cho “Pi” rất nhiều con số lẻ mà vẫn còn sai số lớn?

        - Thưa bác, dù có như vậy nó vẫn được công nhận về mặt toán học là một tỉ số đạt được giá trị gần đúng.

        - Mình có thể không bằng lòng với một cái gần đúng!