KGB Hồ sơ bí mật

[chuongxedap]

THẾ CÒN VỢ ÔNG TA?

Khi tìm hiểu kỹ về phần trước nữa của bộ hồ sơ mang số 13676, Tướng Fitine đã phát hiện ra một bức điện được giải mã mà không biết vì lý do nào ông chưa bao giờ được biết. Một lần nữa, chúng ta hãy đọc nó:

“Bởi vì điểm xuất phát ngẫu nhiên ở trạm của chúng ta (có nghĩa là rezidentoura của New York) Luis ưu tiên cho vợ ông ta - Leontine Teresa Petka, sinh năm 1913 ở Adams, Massachussetts, gốc Ba Lan. Bà ta bắt đầu làm việc từ khi mười bốn tuổi, đã từng là một người trông trẻ, một người ở và một người phục vụ, năm 1927 bà rời đến New York sống cùng cha mẹ. Năm 1935, bà đã gia nhập Đảng cộng sản Mỹ và hiện nay là một nhân viên trong nhà máy không lực chuyên sản xuất những vũ khí cho máy bay chiến đấu. Ông Luis đã quen Petka năm 1937 trong một dịp mít tinh ủng hộ Cộng hoà Tây Ban Nha”.

“Tình yêu và chính trị hoàn toàn không liên quan đến nhau” - có thể Fitine đã tự bộc bạch. Nhưng sau khi đọc xong, ông được biết rằng trong trường hợp đặc biệt chúng có thể hoà hợp rất tốt. Sự cảm thông về phía đất nước Tây Ban Nha, ý chí bảo vệ lòng nhân ái và công lý, đó là những gì được tập hợp trong con người Leontine và Luis. Bức thông điệp tiếp theo:

“Bà ta muốn tham gia vào đội Hiến binh Abraham Lincoln, tất cả như Luis, nhưng những cố vấn của bà ở Đảng Cộng sản - chi bộ New York đã thuyết phục bà ở lại Mỹ và làm việc trong đất nước này”.

Sau khi đã đọc lại văn bản này, Fitine đã đặt tập hồ sơ bên cạnh và gọi điện cho Kvasnikov. Người cuối cùng này không biết những lý do của cuộc gọi nên ngạc nhiên:

- Họ vẫn không nói về sự định giá của Luis với ông?

- Có, nhưng tôi muốn nói với ông một chuyện khác.

- Tôi đến đây.

Khi bước vào phòng làm việc của sếp, Kvasnikov đã nhận thấy ngay trên bàn tập hồ sơ cá nhân của một điệp viên. “Ngài chỉ huy - ông tự nhủ - đã đọc tập Spravka và ông ta đã có những nghi ngờ về chủ đề ông Luis. Lúc đó ông ta bắt đầu hỏi về tập hồ sơ của ông”.

Ông ta đã nhầm

- Leonid Romanovitch - Fitine nói vừa ngước nhìn về phía người cấp dưới của ông và hỏi - Tại sao bức điện cuối cùng của Luis với những đề nghị của ông ta lại được đặt trong tập hồ sơ mà không có một câu trả lời? Phải nhắc lại bao nhiều lần rằng, một tài liệu không hoàn thành không được để trong hồ sơ?

- Đó là lỗi của tôi, ông bạn chỉ huy ạ. Chúng tôi đã làm một bản báo cáo gửi cho trợ lý của ông, nhưng tôi không biết vì lý do nào mà nó lại không mạch lạc. Khi đó, nếu tôi không lầm thì ông đang ở Áo.

- Đúng vậy, nhưng ông phải đợi tôi về và báo cho tôi biết chứ. Nếu chính ông và trợ lý của tôi nghĩ rằng, người phụ nữ này không thể làm một nhân viên tốt, ông phải dũng cảm thông báo điều đó với rezidentoura chứ. Tôi hiểu đó là một vấn đề tế nhị mà Luis đã đặt ra đối với ông, ông ta chỉ ngăn cản ông phải đưa ra quyết định thay vì để chuyện đó tạm ngưng... Tất nhiên tình báo là một nghề cực kỳ nguy hiểm. Một vài sĩ quan tình báo đã nghĩ rằng, một người phụ nữ không thể trở thành một điệp viên tình báo bí mật được, bởi vì, một cách tự nhiên, bà ta có nhiều lý do về mặt phản ứng tình cảm mà một người đàn ông dễ có thể thu hút được sự chú ý của bà ta. Ngược lại, do ảnh hưởng của sự căng thẳng thần kinh liên miên, bà ta có thể cảm thấy cần, theo khuynh hướng tự nhiên không thể cưỡng nổi, tin tưởng ở một người để tìm sự thông cảm với mình.

- Nhưng một người đàn ông cũng có thể biểu hiện những tình cảm đó - Kvasnikov biện bác - đặc biệt khi ông ta làm việc trong sự cô đơn hoặc ông ta làm việc một cách lén lút ở một đất nước xa lạ.

- Chính xác - Fitine công nhận - Chúng ta hãy quan sát một chút những chuyện này. Luis phải biết điều mà ông ta phải làm. Ông ta hiểu rằng, dù sớm hay muộn thì vợ ông ta cũng tỏ ra thắc mắc. Điều gì đã xảy đến với ông ta? - bà ta tự hỏi. Tại sao ông ta luôn căng thẳng, nghi ngờ và che giấu? Có thể Thiên Chúa đang bảo vệ chúng ta - trong một ngày đẹp trời bà ta đã phát hiện ra những mối quan hệ của chồng mình với chúng ta. Vậy, chúng ta có cho phép tuyển mộ bà ta? Hơn nữa, từ nay trở đi, bà ta làm việc trong một môi trường có lợi cho chúng ta.

Khuôn mặt của Kvasnikov sáng hẳn lên.

- Để nói với ông sự thật, chúng tôi hy vọng rằng tự ông và trợ lý của ông sẽ đưa ra một quyết định cho trường hợp này.

Người chỉ huy những kế hoạch ở nước ngoài đã cầm tập hồ sơ của Luis và mở trang cuối cùng, trang có bức điện từ New York và viết: “Hãy nhắc lại vấn đề tuyển mộ sau khi bổ sung thông tin. Fitine”.

Ông quay về phía Kvasnikov và nói:

- Có thể Twain - một sĩ quan tiếp xúc với Luis có thể gặp vợ của anh ta với một lý do nào đó và đưa ra ý kiến về thái độ của mình trong công việc với tư cách là một điệp viên tình báo.

- Rất tốt, Pavel Mikhailovitch, tôi sẽ chuẩn bị những lời chỉ dẫn cho New York ngay từ ngày hôm nay.

- Chúng ta cần phải biết càng sớm càng tốt về chủ đề người phụ nữ này... cách sống, thái độ và sự nghiệp của bà ta...

- Tôi biết.

Một tháng sau, một bức thư được gửi đến từ rezidentoura của New York. Bức thư này nói về những cảm tưởng của Twain về vấn đề Leontine, trong đó có những lời tán thành. Trong suốt cuộc hội thoại đã thực hiện được với bà ta, Semionov đã khám phá ra ở một nữ chiến binh đầy nhiệt huyết những ý tưởng của một đảng viên Đảng Xã hội và một người đầy thiện cảm đối với nước Nga Xôviết. Semionov nhận thấy ở bà ta những phẩm chất cần thiết của một điệp viên tình báo ở nước ngoài: bà ta trình bày rất tốt và luôn tỏ ra là một người lanh lợi và dũng cảm, có thể thắng người khác bằng lý lẽ của mình. Bà nói rất thẳng thắn về cuộc sống đầy khó khăn của mình và không tìm cách để che giấu những chi tiết gây bất lợi cho mình. Twain thấy bà ta là một người bạo dạn và hơi đa cảm nhưng ông nghĩ rằng, với sự luyện tập bà ta có thể tự chinh phục được con đường đi. Ông hoàn toàn chú ý đến một vài năng khiếu của một diễn viên - nó có thể tỏ ra rất hữu ích. Nhìn chung tất cả đều tốt, đặc biệt chú ý đến những ý kiến và lòng trung thành của bà ta với nước Cộng hoà Tây Ban Nha và những hành động về mặt pháp lý và đạo đức. Twain còn thấy ở bà khả năng thích ứng với công việc của NKVD.

[chuongxedap]

NHỮNG NGHỊCH LÝ ĐƯỢC LẤY LÀM ĐÍCH

Tướng Fitine đã đọc xong tập hồ sơ mà khi đó ông đang có. Ông đã chuẩn bị đưa ra quan điểm về vấn đề Leontine Petka. Trước khi biết kết quả về những suy nghĩ của mình, đồng thời bổ sung những kiến thức mà chúng ta đã có về người phụ nữ này và chồng bà ta theo những tập hồ sơ mà Fitine không có. Tập hồ sơ mang số 13676 có những đoạn tự truyện được soạn thảo bởi Kroger - có nghĩa là chính vợ chồng nhà Cohen - được viết vào những năm tám mươi, một thời gian rất lâu sau thời kỳ của Fitine. Vậy là họ đã lưu lại thời gian mà chúng ta quan tâm, thậm chí cả những thông tin chi tiết về cá nhân. Một lần nữa, chúng ta lại phải làm việc với những bản dịch tiếng Nga, những bản gốc bằng tiếng Anh được xếp ở nơi khác.

Dưới đây là một vài ngôn từ của Morris Cohen được viết trong câu chuyện về tình yêu với Leontine, hay ông còn gọi là Lona.

“Đến tận sau khi chúng tôi gặp nhau ở Madison Square Garden, chúng tôi đã thở hổn hển ở quán càfê. Lona có vẻ như to hơn trong bộ trang phục màu xanh da trời cùng với chiếc mũ trắng. “Lỗi” duy nhất của bà là tỏ ra quá duyên dáng như một người phụ nữ đã có chồng mà vẫn có ánh mắt dò xét. Sau đó, bà ta đã bị xiêu lòng trước những người đàn ông “có ích” với những nét mặt quyến rũ. Dù sao thì tôi cũng đã tỏ ra đối lập, chắc là quá khiêm tốn và rụt rè. Tôi thề rằng sẽ chiến thắng những đặc ân về tình cảm của người phụ nữ này. Ngày hôm đó, ở quán càfê, tôi cũng không ở xa để xin bà ta số điện thoại, sau đó tôi lại đi Tây Ban Nha. Tôi đã không gặp lại bà ta trước hai năm.”

Leontine Cohen đưa ra ý kiến riêng của mình về câu chuyện:

Khi tôi gặp Morris lần đầu tiên, ông ta có ảnh hưởng đối với tôi như một vị thánh. Tôi rất muốn tránh ông ấy, bởi vì những người có cái đầu thánh thì thường được biểu hiện lên mái tóc trên đầu. Nhưng Morris lại tỏ ra lịch sự, ông giải thích những ý kiến, những quan điểm một cách táo bạo, không sợ bất kỳ ai. Và nếu họ đồng ý với những ý kiến của những người khác, cặp mắt của ông lại sáng lên niềm hạnh phúc và niềm phấn khởi.

Khi cặp mắt của chúng tôi nhìn vào nhau lần đầu tiên, Morris đã quay mặt đi, cũng có thể là do sự lúng túng, hoặc do sự giống nhau trong cái nhìn của tôi, đó là điều mà tôi hoàn toàn tin tưởng. Điều đó đã làm tôi lo lắng, bởi vì, đến tận lúc đó, tất cả những gì tôi đã đọc được trong mắt một người đàn ông đang nhìn tôi với vẻ ngưỡng mộ. Tình yêu của người phụ nữ trong tôi đã bị tổn thương; tôi cảm giác như mình không cưỡng lại nổi, và tôi có cảm giác là hiếm khi mình bị xúc phạm bởi ông ta...”.

“Tôi nghĩ rằng, điều quan trọng nhất trong cuộc sống đó là lòng kiên nhẫn, khả năng chờ đợi. Chàng thanh niên trẻ Morris này thực sự biết chờ đợi, đó là một trong những phẩm chất đáng quý của ông ta. Tất nhiên ông ta có một dòng máu lạnh đáng ao ước. Nếu như những dây thần kinh của ông ấy đôi khi tan vỡ (sau tất cả, chúng tôi chỉ là những con người), khác biệt với những người khác, ông ta sẽ biết giấu những tình cảm của mình. Tốt, tất cả diễn ra như đã chờ đợi. Lòng kiên nhẫn là chìa khoá và bí mật trong nhiều thành công của ông ấy”.

“Khi trở về từ Tây Ban Nha, ông ấy cũng không có gì thay đổi đáng kể. Tất cả vẫn bình tĩnh, chính xác và tính lịch sự không thay đổi nhưng tôi không biết vì lý do nào mà ông lại quá cẩn trọng trong những đề nghị và hành động của mình. Một ngày, tôi hỏi ông ta: “Ông Morris, ông có muốn là chính mình không? Ông có thể giữ bí mật, nhưng không quá mức. FBI luôn luôn chú ý đến những người quá bí mật và hay phòng ngừa. Đặc biệt, khi họ biến mất khỏi New York trong thời gian dài, nếu không ông sẽ tự để lộ”

Ông ta cười trong sự lúng túng và nói rằng: “Nếu một người phụ nữ muốn một cái gì đó, người đàn ông đã có sự lựa chọn; một là ông ta làm những gì người phụ nữ này muốn hoặc là hoàn toàn ngược lại”. Và ông ta đã tìm ra một lý do để rời chỗ: ông ta được coi như một nhân viên tin tưởng và phải được gửi đi trong cả nước. Ông muốn gì - sự nói dối theo bản năng trong cuộc hội thoại ngắn đôi khi đắt giá hơn sự thật.

“Đương nhiên, tôi bắt đầu nghi ngờ rằng, ông ta đã tiết lộ những hoạt động bí mật khi quan hệ với Liên bang Xôviết. Những nghi ngờ của tôi được đưa vào việc Morris luôn tỏ ra rất trung thành và tận tâm với nước Nga Xôviết và ông ta bắt đầu tỏ ra lo lắng một cách vụ lợi đối với những gì mà tôi nghĩ về những ý kiến và niềm tin của ông ta đối với những nước thân Xôviết.

“Ngày 22 tháng 6 năm 1941 là ngày mà Đức quốc xã tấn công chống lại Liên bang Xôviết, chúng tôi đã cưới nhau trong một thành phố nhỏ ở Connecticut. Chúng tôi cũng không biết rằng, chiến tranh đang nổ ra giữa Đức quốc xã và Liên bang Xôviết. Ngay sau đó chúng tôi đã hiểu ra rằng, chúng tôi đang đi đến một thảm họa ở New York. Morris thì rất giả bộ với thông tin mới này, nhiều ngày ông ấy sống trong tình trạng lo sợ kinh hoàng.

“Một ngày đẹp trời, ông ấy đến nhà với một bó hoa hồng trên tay, rồi ông bình tĩnh đặt nó lên chiếc bàn nhỏ ở lối đi vào. Tôi đã nhận ra điều đó và tôi chờ đợi xem điều gì sẽ xảy ra. Tôi có cảm giác rất rõ rằng, ông ấy có điều gì đó đang muốn chia sẻ với tôi nhưng ông rất khó giải quyết. Tôi hiểu rằng mình phải đặt câu hỏi với ông nhưng không hiểu sao lời nói của tôi cứ đọng lại trong miệng. Morris cũng biết rằng tôi muốn hỏi ông một số vấn đề và ông đã dẫn tôi đi về phía những bông hoa được đặt trên chiếc bàn nhỏ. Nhưng ông lại yên lặng. Tôi thấy ông đang bị quấy rầy, bị chịu đựng những nghi ngờ. Cuối cùng tôi đã không chịu được nữa: “Nào, ông hãy nói mau đi chứ!”. Mệt mỏi và thất vọng, ông đứng ở đó, loạng choạng trước cái bàn”.

[chuongxedap]

Chúng ta hãy đọc tiếp một đoạn quyết định trong những kỷ niệm của Morris Cohen:

“Đã từ lâu tôi rất do dự khi cho Lona biết những mối quan hệ của tôi với Cơ quan tình báo Xôviết. Tất nhiên tôi hiểu rằng, chẳng có nghĩa gì khi tiếp tục cuộc chơi, đó là che giấu bà ấy. Đặc biệt, khi tôi được biết quyết định của Maxcơva cho phép chúng tôi, Lona và tôi bày trò giả vờ. Thậm chí biết rằng làm việc cùng nhau, như một cặp vợ chồng tử tế là một giải pháp tốt nhất, chính vì vậy tôi rất do dự, liệu mình có phải nói với bà ấy những quan hệ bí mật của mình với nước Nga?

“Sau tất cả, Lona và tôi là những con người hoàn toàn khác nhau: bà ấy là một trận bão còn tôi là một vách đá dựng đứng không thể nào đánh chiếm được. Bà ấy nói rằng tôi phải giữ bình tĩnh. Bà ấy cũng rất kiên nhẫn còn tôi thì bình tĩnh và điềm đạm. Bà ấy luôn bận còn tôi thì ngồi không. Mặc dù có tính cách hoàn toàn trái ngược nhau nhưng cuối cùng tôi vẫn quyết định rằng, dù sao tôi cũng phải tự nghe, trách nhiệm của tôi là việc tuyển mộ.

“Khi tôi tiết lộ với bà ấy về sự hợp tác của tôi với nước Nga, chính là lúc bà ấy không kết tội tôi là kẻ phản bội. Tôi phải giải thích với bà ấy ý nghĩa thực sự của động từ “phản bội”.

“Bây giờ tôi luôn nghĩ đến điều đó, rằng nếu tôi phản bội ý thức của tôi, niềm tin của tôi, rằng nếu tôi hành động trái ngược với những ý tưởng đang nuôi dưỡng quan điểm cá nhân, tất cả cho những đánh giá về lợi ích cá nhân thì tất cả hoàn toàn khác. Bởi vì những người đó có thể trách bà là đã phản bội đất nước, bạn bè, những người đang sống và bà phải tự vấn về những bài học đạo đức của mình.

“Trong những năm này, tôi luôn ý thức rằng, chỉ có thể tự cho phép mình quan sát với sự thanh thản nhưng lại căm tức những nhà lãnh đạo Mỹ vẫn đang duy trì những mệnh lệnh đối với chủ nghĩa xã hội ở Nga, đó là điều mà tôi tin. Dù sao thì nước Mỹ vẫn đang ủng hộ chế độ phát- xít mà tôi không thể chịu nổi, đó là những lý do mà tôi sẵn sàng đi bảo vệ nước Cộng hoà Tây Ban Nha. Dù sao Chính quyền Mỹ đã châm lửa cho việc mở rộng và chế tạo bom nguyên tử nhằm mục tiêu đưa nhân loại đến một thảm hoạ toàn cầu. Vậy nếu tôi, với sự giúp đỡ của thượng đế, tôi đã chiến dấu và tự chiến đấu cho mục đích chung, với tư cách là người đương đầu cho sự thật và công lý, trong đó có cả niềm tin của tôi. Trong trường hợp này hoàn toàn không có sự phản bội. Ngược lại, đó là nhiệm vụ phải dũng cảm thực sự. Và khi tôi nói tất cả điều đó với Lona, tôi nhớ rằng, bà ấy đã cầm lấy bó hoa hồng đặt xuống bàn và hôn lên từng bông hoa một trong bó hoa năm bông đó¹.

Còn đây là những hồi ức của Leontine:

“Nếu có dịp, Morris biết tự giới thiệu đường hướng chính trị của mình. Phương pháp của ông ấy rất đơn giản: ông ấy thường đi đến những lý lẽ nhưng trong thời gian này, ông xử sự như là cuộc hội thảo đang cắt bỏ đặc quyền của ông mãi mãi. Có thể ông có khả năng chấp nhận thái độ này, bởi vì trong cuộc sống của ông, quan điểm chính trị đã bị ý tưởng xã hội chủ nghĩa đánh gục. Ngay trong những năm còn trẻ, ông đã lao vào một cuộc ẩu đả không cần nhìn về phía sau.

“Ông ấy đã bám chặt lấy phong trào của Đảng Cộng sản từ năm mười sáu tuổi và niềm tin của ông đã không hề thay đổi. Ông đã nghiên cứu về học thuyết của chủ nghĩa Mac và Lênin từ lâu mà không cần sự giúp đỡ của ai. Ông ấy nói với tôi rằng, ông đã tìm thấy nhiều đồng minh lý tưởng trong số những người Nga ở Tây Ban Nha. Chính nơi đây ông đã xây dựng cho mình niềm tin rằng, tất cả quần chúng nhân dân trên thế giới đều phải đấu tranh cho hoà bình, cho ý tưởng tự do, bình đẳng và tình thân ái, chống lại sự phân biệt, chia rẽ và đặc quyền của một giai cấp hoặc một tầng lớp.

“Với thời gian, tôi đã hiểu được rằng, về phần ông ấy không có một sự phản bội nào: cuốn tiểu sử của ông, những chân lý xã hội và những lợi ích trong tầng lớp của ông là một nhân chứng rõ ràng. Ông ấy chỉ đơn giản muốn đưa một chút lý do vào thế giới và ông ấy rất muốn tôi giúp đỡ.

“Ông ấy nói với tôi: “Bà phải giúp tôi, bà Lona. Khi một người đàn ông và một người phụ nữ làm cùng một việc thì sẽ chắc chắn và tốt hơn cho cả hai người”

“Như tôi đã hỏi ông ấy: “Nhưng tại sao nước Nga lại cần những điệp viên ở Mỹ trong khi chính Đức lại làm nên chiến tranh?” Ông ấy đã trả lời tôi không một chút do dự:

“Điều đó có vẻ như rất lạ nhưng đối với những người Nga hôm nay thì tình báo là đường bảo vệ. Chính vì vậy tôi phải đến để giúp họ.

“Nhưng đó là hoạt động gián điệp! Tôi đã bác lại.

“Tôi không đồng ý với cách gọi đó - ông ấy nhắc lại. Khi cuộc chiến tranh đang diễn ra, có thể hàng nghìn người, thậm chí hàng triệu người Xôviết sẽ hy sinh mạng sống của mình, đó không phải là lúc tranh luận nhưng là lúc hành động!”.

Về phía mình, Morris đã viết:

“Tôi có thể giải thích với Lona rằng, từ nhiều thế kỷ nay, nhiều nước đã có hoạt động gián điệp để thu thập thông tin không chỉ để biết những phương cách hành động của người khác mà còn có cách tốt nhất để bảo đảm nền an ninh riêng của họ. Những người đàn ông đã tìm kiếm và phân tích những thông tin từ rất lâu rồi. Từ bốn thế kỷ trước Công nguyên, một Bộ trưởng của Trung Quốc tên là Sun Tsou đã chỉ ra rằng, hoạt động tình báo tốt còn quan trọng hơn chính cuộc chiến tranh, và chiến thắng hàng trăm trận đấu không phải là đỉnh điểm của cuộc chiến, sự khôn khéo có thể đảm bảo cho nền an ninh không cần phải tham gia vào cuộc xung đột². Sự đi lên và lúc suy tàn của các dân tộc hay những quốc gia phụ thuộc vào thái độ của nước đó trong việc có được và sử dụng những thông tin của những nước láng giềng, điều này mang ý nghĩa sống còn đối với sự sống sót của đất nước đó.

“Sau sự sai lầm mang tính lịch sử này, tôi cầu mong để Lona không kể với bất kỳ ai về cuộc hội thoại này. Tôi đã nói thêm rằng, đó là bí mật tuyệt đối nhất, trong khi quan sát, mà chúng tôi dành cho không chỉ cuộc sống riêng của chúng tôi mà cho cả những người Nga đang làm việc ở New York.

“Thật ngạc nhiên bởi lời nhận xét của tôi, bà ấy đã hỏi tôi một cách rụt rè: “Nhưng điều đó không khủng khiếp đối với ông?”

“Tôi đã trả lời: “Đúng, chắc chắn, trong lúc mà dường như mỗi một người qua đường đang nhìn và biết bà là ai. Và rồi có một ý kiến bực mình rằng, mỗi một lúc, bà có thể chạy trong nguy hiểm và bị bắt”.
_____________________________________
1. Độc giả sẽ ghi nhận một vài chi tiết sai ngày tháng trong ký ức của Morris Cohen. Ông ấy không thể có một kiến thức về bom nguyên tử năm 1941, ngày diễn ra đám cưới của ông với Leontine Petka.
2. Cohen đã dựa vào một tác phẩm được biết đến với cái tên Nghệ thuật chiến tranh - là một tác phẩm buộc phải đọc trong những kế hoạch của KGB ngay từ đầu những năm sáu mươi, và mới đây nó được biết đến như một tính cách thời thượng, theo những nhà kinh doanh Mỹ. Một cách thức nổi tiếng nhất đó là: “Tất cả chiến tranh đều dựa trên sự đánh lừa”.

[chuongxedap]

NHỮNG PHƯƠNG PHÁP THÔNG MINH VÀ MẠO HIỂM CỦA SÚNG MÁY

Một lần nữa tập hồ sơ được xem xét tỉ mỉ, Tướng Fitine đã quyết định rằng, ông Luis và vợ ông xứng đáng với niềm tin của Văn phòng Ngoại giao của NKVD. Ông đã ghi lại một bức điện đã mã hoá và viết:

New York

Tuyệt mật

Gửi Maxime

Cho gửi lời biết ơn của Trung tâm đến ông Luis về việc làm có hiệu quả của ông đối với chúng tôi. Hãy thường xuyên mang đến cho ông ấy sự ủng hộ về tinh thần cũng như vật chất. Đừng để ý đến việc chi tiêu.

Và từ lúc này, bí danh Leslie được gắn cho Leontine. Hãy hướng vào việc thu thập những thông tin bí mật ở nơi làm việc của mình, có nghĩa là ở nhà máy sản xuất máy bay; chúng tôi đặc biệt quan tâm đến những dữ liệu về kỹ thuật và chiến thuật của những chiếc máy bay chiến đấu nguyên mẫu.

Theo những thông tin của chúng tôi, một nhà máy sản xuất động cơ máy bay và vũ khí ở Hartford đang chuẩn bị đưa ra một loại súng máy kiểu mới theo một dây chuyền sản xuất. Tôi muốn ông lập một kế hoạch, với sự tham gia tạm thời của Leslie, giúp ông có thể lấy được một nguyên mẫu theo ý định của các kỹ sư của chúng ta.

Viktor

Nhân vật Maxime được bức điện này gửi tới là bí danh của Vassili Zaroubine, hay còn gọi là Zoubiline, người mà chúng ta đã gặp trong suốt câu chuyện. Trợ lý của ông ta là Twain, hay còn gọi là “Sam” và Semionov, chúng ta hoàn toàn biết rõ. “Công việc có hiệu quả” - điều mà Fitine đã ám chỉ Morris Cohen kéo theo hàng nửa tá các điệp viên ở New York và các vùng lân cận khác. Thông tin liên quan đến nhà máy của Hartford là lấy từ nguồn của Leontine. Thậm chí tất cả đã được quyết định để áp dụng những chỉ thị cuối cùng.

Cuộc tiếp xúc của bà Leslie ở nhà máy Hartford với một kỹ sư trẻ mà chúng ta gọi chính là Allen. Chính trong những lần bà hay lui tới nhà máy ở New York mà ông đã quen biết bà. Bà ta trang điểm rất quyến rũ, trước tiên là để thu hút sự chú ý của ông ta, sau đó là sự chi phối đối với ông ta. Bà đang ở trong tình huống dồn “một người mù”. Có nghĩa là thuyết phục ông ta cung cấp thông tin bí mật cho bà, nhưng không tiết lộ cho ông ta biết về việc làm mà những người cung cấp thông tin có thể đã đi về phía Matxcơva.

Vấn đề bây giờ là tự trang bị cho mình một chiếc súng máy. Trong khi tranh luận về nhiệm vụ này với chồng mình, bà Leslie rất lo lắng liệu Allen có thể hỏi và tố cáo bà. Luis, người đang tìm cách để đưa ông ta vào nghề, nhắc lại với cha ông ta Harry (người bán hàng thực phẩm ở Bronx) rằng, ông ta đang tìm ra một điều có thể áp dụng cho hoạt động gián điệp: “Nếu ông thấy rằng tình huống này bất lợi cho ông thì ông hãy làm tất cả để thay đổi nó có lợi cho ông” hay: “Nếu ông có tình cảm với những người không làm điều mà họ phải làm, đừng tính đếm đến họ”. Và cuối cùng: “Nếu ông thấy rằng mình nguy hiểm thì đừng tính đến tôi mà tính đến những nhân vật khác”.

Đó là những câu châm ngôn tuyệt vời - Leontine đồng ý nhưng bà Leslie phải làm gì khi Allen sẽ tố cáo âm mưu của bà?

- Hãy nhắc lại với ông ta, Morris vừa nói vừa biểu lộ một vẻ sáng suốt mà ông chưa bao giờ thể hiện với người phụ nữ này - Rằng ông ta đã giao cho bà một bí mật công nghiệp. Nếu đó không phải là trường hợp này, bà sẽ không biết gì về chủ đề súng máy. Không có gì đối với sự lộ liễu này, ông ta sẽ có nguy cơ bị tống cổ khỏi công việc và bị đưa ra toà.

Đối mặt với hệ thống lý luận, Allen chấp nhận một cách vui lòng những gợi ý của Leontine và đã nài xin một khoản tiền thù lao hai nghìn đô la. Kể từ đó, việc tuyển mộ đối với Luis trở thành một trò trẻ con. Allen đã tự gán cho mình mật danh là Frank. Có thể mật danh này có nghĩa là, đi ra từ nhà máy với những khẩu súng máy, ngoại trừ súng đại bác, quá dài và quá nặng để mang đi một cách bí mật. Khẩu súng này là một yếu tố quan trọng trong tổng thể, tất cả những nhân vật liên quan trong nhiệm vụ này đều phải bóp óc suy nghĩ để giải quyết vấn đề này: Leontine - Leslie, Allen - Frank, Morris - Luis, Semionov - Twain, Pastelniak - Louka, Zoubiline - Maxime và đến cả Fitine - Viktor.

Một cách ngẫu nhiên, Matxcơva đã gợi ý rằng, nếu Frank có dáng vóc cao to một chút, thì ông ta có thể giấu khẩu đại bác đằng sau lưng, dưới chiếc áo măng-tô. Thật là một sự ngẫu nhiên tốt đẹp, ông ta có dáng vóc cao to cần thiết. Và ê-kíp của Mỹ đã quyết định áp dụng kế hoạch này. Vào một ngày đẹp trời, Allen ra khỏi nhà máy Hartford với dáng đi thẳng đứng và bước đi kỳ quặc khác thường. Một vài ngày sau, Luis đến từ New York mang theo một cái hộp đựng chiếc vĩ cầm trống rỗng. Chiếc súng đại bác được đặt ở trong và đóng chặt nắp lại. Luis trở về nhà bằng tàu cùng ngày hôm đó, với dáng vẻ bề ngoài như một nhạc công.

Đây không phải là phần đầu của kế hoạch; ông đã dừng lại ở việc đưa “dụng cụ âm nhạc” vào Trụ sở Lãnh sự quán của Liên bang Xôviết, luôn bị FBI theo dõi. Tất cả những người chưa nổi tiếng đang cố gắng để đi vào bên trong của Lãnh sự quán có thể bị tra hỏi. Hãy đưa chiếc đại bác cho một nhân viên của Lãnh sự quán ngoài thành phố để trình bày những bất lợi, nhân viên có vấn đề này có thể làm một chủ đề theo dõi về “nhân cách”. Cuối cùng Luis cũng tưởng tượng ra một giải pháp. Trong khu biệt cư đen của người Do Thái, ông đã tìm được một căn phòng của một kẻ vô gia cư cũng tạm chấp nhận được nhờ vào sự giúp đỡ của một số điệp viên. Và ông đã đưa bộ “dụng cụ âm nhạc” cho một người đàn ông tử tế nhưng lại ăn mặc rất khó coi, với một chiếc quần dài màu hoa cà và một chiếc áo vét-tông kẻ ca-rô màu ghi. Người đàn ông tử tế này cầm trong tay một chiếc đũa của người chỉ huy dàn nhạc. Cuộc tiếp xúc phải được diễn ra ở chợ trời Harlem.

Sau đó, người đàn ông này đóng vai những người bán hàng và đưa cho vị khách quen bộ “dụng cụ âm nhạc” này, nhưng phải xác định chính xác “người chỉ huy”. Giờ đã đến, người mua xuất hiện và trao đổi với người bán. “Cái hộp của ông giá bao nhiêu?” Sau khi đã nhận được khoản tiền, trả bằng đôla, người bán hàng đưa bộ “dụng cụ âm nhạc” này vào trong chiếc xe con với vẻ sung sướng trong sự tiếp đón nồng nhiệt của người mua và họ rời khỏi chợ ngay.

Kế hoạch đã được diễn ra một cách nhanh chóng. Bản mẫu đầu tiên của chiếc súng máy ngay lập tức được đưa đến Lãnh sự quán, rồi được chuyển về Matxcơva bằng một chiếc túi đựng văn kiện ngoại giao. Sau đó, khi Mỹ theo như Hiệp ước sẵn sàng chiến đấu, bắt đầu giao cho Liên bang Xôviết những máy bay được trang bị súng máy loại mới, kế hoạch đã thành công là bởi vợ chồng nhà Cohen đã làm mất giá trị của nó. Nhưng món quà bất ngờ của Hiệp ước sẵn sàng chiến đấu không tiết lộ điều gì với họ về thành tích của những điệp viên táo bạo và tận tụy ở Matxcơva.

[chuongxedap]

MỘT ĐÊM Ở LOUBIANKA

Gần như một thời gian sau kế hoạch “súng máy”, một sự đánh giá về công việc của Lui đã có ở Trung tâm. Bức điện mã hoá đã được gửi đến cho Pentrov 3 - bí danh của Viktor Abakoumov, trợ lý của Beria, hoàn toàn sợ hãi bao trùm lên sự tàn bạo và độc ác của ông ta:

Trung tâm Matxcơva.

Tuyệt mật, quan trọng

Gửi Petrov

Đúng theo sự chỉ đạo của 26s, Luis đã tuyển mộ điệp viên Morton cho những động cơ ý tưởng. Và hiện giờ, Morton đã lược sử dụng để nghiên cứu về kiều dân Đức ở New York và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tuyển mộ một trong những thành viên năng động như Richard, một trong những chuyên gia về vấn đề quân sự. Chúng ta đang nghiên cứu những phương cách để đưa lén Morton vào trong ngành công nghiệp phức tạp của Maryland, nơi mà người ta bắt đầu sản xuất ra những vũ khí mới cho Quân đội Mỹ.

Hơn nữa, Luis đã có hai nguồn thông tin giá trị, đó là Frank và Ray. Nhân vật cuối cùng này đã thu thập cho chúng ta những dữ liệu bí mật về rada và những sonar¹ những hình vẽ, tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ được giao thông qua thư.

Chúng ta tin là phải nói thêm rằng, việc tuyên truyền của Mỹ vẫn còn khẳng định rằng, Liên bang Xôviết đã ký phản bội Hiệp ước không xâm lược trước chiến tranh, điều đó cho phép Hitler đổ trách nhiệm cho những nước láng giềng. Với hậu quả này, vấn đề được đặt ra là phải cắt đứt những quan hệ kinh tế, thương mại với Liên bang Xôviết. Những môi trường phản động nhất, ở Mỹ, đã tán thành mở rộng việc xâm chiếm do Đức quốc xã - Hitler tiến hành, và hy vọng rằng, Đức và Nga sẽ cùng kiệt sức trong một bể máu, sau đó Mỹ và Anh có thể đưa những chế độ bù nhìn vào Đức và vào Liên bang Xôviết. Những dữ liệu mà chúng ta có để chứng nhận rằng, những nhà lãnh đạo của Mỹ và Anh tự giao những mặc cả bí mật nhằm chỉ cung cấp cho Liên bang Xôviết những công nghệ về mặt quân sự đã được sử dụng duy nhất cho mục đích phòng vệ.
 

Maxime

Abakoumov không mất thời gian cũng không mất một từ nào để trả lời:

Quyết định của Đảng Cộng sản - của NKVD

Gửi ông bạn P.M. Fitine.

Hãy ra lệnh chuẩn bị văn kiện cho MID (Bộ Ngoại giao) về những mục đích của Mỹ và Anh liên quan đến việc trợ giúp về mặt quân sự - kỹ thuật ở Liên bang Xôviết.

Sau khi đã biết được quyết định này, Fitine đã kiểm tra lại lịch trong văn phòng của mình và nhận thấy rằng con số 20^h00 được vẽ rất cương quyết bằng bút chì đỏ. Ông nhớ lại rằng, Abakoumov đã báo trước rằng, chính xác là vào giờ đó sẽ diễn ra một cuộc họp của Bộ tham mưu. Ông ngước mắt lên nhìn về phía chiếc đồng hồ cũ treo trên tường. Cuộc họp đã diễn ra sáu phút. Fitine đi thẳng về phía chiếc tủ để lấy những tập hồ sơ rồi rời khỏi căn phòng.

Một phút trôi qua và ông đã đến. Ông ngồi xuống và triệu tập Yatskov và Kvasinov. Cả hai người đàn ông này đã sẵn sàng, bởi vì khi đó Stalin hay cá nhân ông Loubianka rất hiếm khi trở về nhà trước ba giờ sáng.

Sau khi Abakoumov phát biểu một vài ý kiến, Fitine tiếp tục với giọng điệu cứng rắn hơn:

- Tôi đã được nghe những lời chê trách trầm trọng về vấn đề việc làm trong những trạm tình báo của chúng ta ở nước ngoài. Đặc biệt là những gì liên quan đến việc thu thập thông tin quan trọng cho ngành quốc phòng. Chúng ta đang ở trong cuộc chiến. Những người Xôviết sẽ tự giết chết mình vì thiếu vũ khí quân sự. Các ông phải hiểu rằng, tất cả sự thiếu trách nhiệm trong lĩnh vực này cũng là một sự phản bội.
__________________________________
1. Bộ định vị bằng sóng âm.

[chuongxedap]

Yatskov và Kvasinov nhìn nhau. Cái nhìn này không thoát khỏi ánh mắt của vị tướng này, ông nói tiếp:

- Đó là lỗi của chúng ta nếu Liên bang Xôviết không chuẩn bị cho cuộc chiến. Chúng ta phải đồng tâm nhất trí một cách tuyệt đối. Nhưng tôi cũng không tìm cách để khiển trách một ai. Đó không phải là vấn đề. Tổ quốc của chúng ta đang ở trong tình trạng lâm nguy. Điều đó có nghĩa là, nhiệm vụ khẩn thiết nhất của chúng ta không phải là thu thập những thông tin quan trọng mà chúng ta phải lao vào những kế hoạch có tầm cỡ để chúng ta có thể thu thập được những thông tin bí mật về quân sự của đối thủ. Công việc đầu tiên của chúng ta là, chúng ta phải tập trung vào những loại vũ khí mới. Các ông hãy nhớ lại những gì mà ông chủ của OSS¹ đã nói ở Mỹ. Và hiện nay chiến tranh không chỉ đang diễn ra trên các mặt trận mà còn ở nhiều mặt trận khác nữa. Đó cũng là điều mà Thủ tướng Anh Churchill đã nghĩ. Nhưng, tất nhiên, sự đánh giá của đồng nghiệp Vadim của các ông vẫn chưa được rõ cho lắm, nó vẫn chưa được phát ra hẳn. Vậy là đã hai tháng rồi, thậm chí còn lâu hơn chúng ta không nhận được thông tin từ Gorski. Ông ta đã gửi cho chúng ta một bản báo cáo về Uỷ ban uranium, và ông ta đã nói rằng, ông không hề lo lắng về công việc đang làm.

Fitine không gắt gao nữa và tiếp tục:

- Nhưng những đối thủ tình báo của chúng ta vẫn chưa ngủ. Hôm qua, chúng ta nhận được một bức điện đã được mã hoá từ Tướng Skliaro thông báo với chúng ta rằng, họ đã tuyển mộ ở Luân Đôn một nhà bác học nguyên tử hàng đầu trong dự án. Tôi rất tò mò rằng, liệu có phải là chúng ta đã làm việc đó. Nhà bác học này thay đổi một cách thường xuyên ở Đại sứ quán Xôviết và theo ông chủ riêng của mình, ông ta sẽ giao những bí mật về bom nguyên tử cho Liên bang Xôviết. Cần phải tin rằng, những chàng trai của chúng ta đang ngủ với hai tai. Dù sao đi nữa, đó là một việc làm xấu đối với Cơ quan Tình báo Quân sự và Abakoumov đã hứa là cung cấp thông tin này cho Lavrenti Pavlovitch, với tư cách cá nhân, để biết liệu điệp viên này có thể đã chịu thua chúng ta.

Fitine ngừng lại một lúc rồi quay về phía Kvasnikov và nói:

- Hãy chuẩn bị một bức điện mã hoá gửi cho Luân Đôn và báo với Gorski về sự vụng về của ông ta. Hãy thông báo cho ông ta chuyển càng nhanh càng tốt điệp viên Charles đến tiếp xúc với Trụ sở của chúng ta. Yêu cầu ông ta có một cuộc gặp gỡ với Tướng Skliarov và làm cho ông ta hiểu rằng, vụ việc này không cần thúc đẩy bằng sự can thiệp cần thiết của Beria.

- Đồng ý - Kvasnikov chấp thuận. Nhưng có một cơ may duy nhất nào đối với Cơ quan Tình báo Quân sự để chúng ta bắt tay vào một nguồn thông tin có giá trị?

- Nếu Beria phải can thiệp, điều đó sẽ rất tồi tệ với họ. Ông ta không thể làm gãy xương sống của bất kỳ một ai, ông cũng đã biết rõ điều đó. Ông ta là người duy nhất có trách nhiệm cho vận hành bom nguyên tử. Là vậy đó!

Ông nhận thấy rằng, điệp viên mới Charles, người ta cũng hiểu ông ta là Klaus Fuchs, đang bị cột vào GRU đến tận cuối năm 1943, ngày mà ông rời Anh đến Mỹ. Ngay sau đó, tập hồ sơ của ông được chuyển đến NKVD. Vào tháng hai năm 1944, cuộc tiếp xúc mới của ông ta với Raymond - người Mỹ tên là Harry Gold ở New York, và những dàn xếp tiếp theo cho một cuộc gặp về sau. Trong lần gặp gỡ tiếp theo, Fuchs đã giao những thông tin tình báo về việc xây dựng một nhà máy tách đồng vị ở Oak Ridge, Tennessee - nơi có thể sản xuất uranium làm giàu cần thiết cho việc chế tạo bom nguyên tử. Fuchs đã biết rất rõ công việc này, thậm chí cả địa điểm này từ khi ông chịu trách nhiệm thực hiện việc tính toán cho quá trình phân hạch gaz. Được sự bảo vệ của Peierls, ông có cơ hội để tiếp cận với nhiều nguồn thông tin khác mà ông đã không chuyển về. Theo sự đón nhận, ngay lập tức Raymond chuyển chúng cho một sĩ quan tiếp xúc với gián điệp để gửi về Trung tâm.

Sau khi đã tức giận vì vấn đề tuyển mộ của Fuchs, Fitine đề cập sang một vấn đề khác nhưng vẫn với giọng điệu gay gắt và khó tính. Ông muốn biết tại sao ông không nghe thấy gì về vụ việc của viên sĩ quan Twain, hay còn gọi là Semion Semionov. Dường như ngài trợ lý của “Trụ sở” ở New York rất sợ có một nhân viên của FBI theo dõi. Ông đã gửi hai bức thư cho Trung tâm nhưng duy nhất chỉ có bức thư thứ hai mới được gửi đến cho Fitine. Kvasniko và Yatskov nói một cách khẳng định rằng, không hề biết đến bức thư này, sau đó Fitine ra quyết định, từ nay trở đi tất cả thư báo chuyển về Trung tâm đều phải trình cho Fitine. Ông đưa cho Kvasnikov chiếc áo sơ mi màu trắng bọc lá thư thứ hai của Twain. Kvasniko và Yatskov đọc một cách cẩn thận:

Chào những người bạn thân mến! Tôi đã có dịp để thông báo với các bạn lá thư thứ hai, khi nhắc lại yêu cầu của tôi về việc thay thế. Trong việc này, tôi cầu mong các bạn đừng đánh giá ý định của tôi như một hành động nhút nhát hay như một mong muốn ra đi khỏi đây càng nhanh càng tốt, bởi vì đó không phải là trường hợp này. Vấn đề trở nên rất nguy hiểm khi tôi giữ nó ở đây. Có quá nhiều cặp mắt của Pieuvre theo dõi tôi, điều đó đã tạo nên những khó khăn trầm trọng không chỉ đối với tôi mà còn ảnh hưởng đến cả những người mà tôi có dịp làm việc cùng ở đây, ở Tyr.

Tất nhiên, tôi không phải suy diễn rằng, một sự đe dọa chắc chắn đang treo lơ lửng trên đầu tôi. Dường như không phải là nguy hiểm đang hiển hiện và ngay lập tức. Ít ra tôi cũng không cảm thấy điều đó, nhưng tại sao tôi lại chờ đợi những chuyện đó xảy ra ngay lập tức và gây ra một thảm hoạ?

Mặt khác, tôi cũng cầu mong các bạn hãy biết rằng, khi một người bạn mới đến đây, tôi phải đi cùng với người bạn ấy trong ít nhất là hai hoặc ba tháng để dạy cho anh ta cách tiến hành công việc. Đây không phải là một nhiệm vụ dễ dàng, hơn nữa những người cộng tác của chúng ta đã tản đi các nước mà ở họ mỗi người cũng có một tính cách khác nhau.

Chắc chắn tôi đồng ý rằng, thật không dễ dàng một chút nào khi tôi đi tìm một người kế nhiệm, nhưng cũng chính vì lý do này mà tôi cầu xin các bạn một lần nữa hãy đồng ý với bức thư của tôi và hãy nắm bắt nó một cách chính xác những ý định và động cơ trong bức thư này.

Gửi những lời chào của những người Bolchevích.

Twain

Bức thư này của Twain đã cung cấp cho chúng ta hai bí danh phụ: Pieuvre (theo tiếng Nga là sprout) là để chỉ FBI và Tyr là thành phố của New York. Kvasnikov mang bức thư này đến cho ông chủ của mình và chờ đợi.
__________________________________
1. Cục công tác chiến lược của Mỹ - tiền thân của CIA.

[chuongxedap]

Tướng Fitine kết luận tình huống này. Semionov - người luôn luôn bị theo dõi đang kiệt sức và nhìn thấy ma ở khắp nơi. Nhưng dường như những người bạn của ông ta ở Trung tâm đã quên rằng, ông ta đang làm việc trên thực địa. Semionov là một trong những điệp viên tình báo giỏi, có thể không phải chịu những nguy hiểm. Nếu ông ta bị vạch trần, việc đó có thể làm nên một tít báo lớn trên hầu khắp thế giới và làm hỏng những mối quan hệ chính trị. Cần phải để cho ông ta nghỉ ngơi một chút.

Kvasniko vừa phản đối vừa khẳng định rằng, họ đã có những tình huống rất tốt trong tay. Vấn đề ở đây là, Semionov đang rất khó khăn để thay thế. Không một điệp viên nào có sự tinh thông và năng lực đang sẵn sàng.

- Ông không phải tự tạo ra cho mình một vấn đề - Fitine nói - Ông thấy ai ở đây, trước chúng ta? Yatskov! Tại sao ông ta lại không thể thay thế được vị trí này? Ông ta có kinh nghiệm làm việc một cách kế hoạch, không phải dựa vào số đông, chắc chắn, nhưng dẫu sao thì... Và ông ta có thể học được ở nơi làm việc. Hơn nữa tôi biết rõ hồ sơ Luis và tôi nhận thấy rằng, ông ta đã xử lý nó với sự thông minh tuyệt vời.

- Tôi không có một lời biện bác nào, Pavel Mikhailovitch - Kvasnikov nói.

Đây không hoàn toàn là trường hợp của Yatskov.

- Nhưng tôi không biết tiếng Anh - Ông nói một cách ngẫu nhiên. Tiếng Pháp mới là thứ tiếng mà tôi đã được học. Sao ông không thể cử tôi đi Pháp?

Nhưng Fitine không muốn nghe điều gì

- Ông sẽ đi Mỹ. Chúng tôi đồng ý cho ông chuẩn bị ba tháng để học tiếng Anh. Nếu thời gian đó không đủ, ông có thể kết thúc việc học tiếng Anh của ông ở Mỹ.

Vấn đề đã được điều chỉnh, không một lời biện bác nào được chấp nhận nữa.

Fitine chuyển cuộc hội thoại sang cho Luis, dường như ông đang cần một sự nghỉ ngơi. Ông kiêm nhiều chức năng trong việc tuyển mộ như thư báo; tiếp xúc với các trưởng nhóm, có nghĩa là mạng lưới tình báo được gọi với cái tên “Những người tự nguyện”. Cơ quan tình báo NKVD yêu cầu ông là một người ôm đồm, ông thầy Jacques của ngành tình báo.

- Tôi vẫn chưa thấy vấn đề này ở đâu - Kvasnikov nói.

- Ông không nhìn thấy vấn đề này ở đâu ngay cả khi Luis làm việc với sáu người? Vậy ông đang nghĩ gì, ông bạn Yatskov?

Ông vừa được chỉ rõ để thay thế Semionov mà người ta có thể chống lại ông ta. Ông trả lời rằng, mạng lưới tình báo được đặt ở New York và những vùng xung quanh có thể được giao cho Leslie, trong khi Luis, với tư cách là một công dân Mỹ, sẽ sẵn sàng để thực hiện những việc tuyển mộ ở nhiều nước có những điệp viên tình báo của Xôviết hoạt động.

Hài lòng với câu trả lời phù hợp này, Tướng Fitine bắt tay vào công việc ngay lập tức:

- Hãy gửi một bức điện cho Maxime.

Chiếc đồng hồ từ cổ xưa đang phát ra những tiếng đều đặn, theo nhịp điệu trở đi trở lại của quả lắc; bỗng nhiên Fitine nhận ra, ông đã thức đến tận hai giờ sáng. Ông tự nhủ rằng, họ đang có đủ điều kiện để làm việc này.

- Hãy gọi xe đi - Ông nói với họ - Các ông hãy về đi. Tôi đợi bản báo cáo của các ông về bức điện mã hoá ở New York vào lúc mười một giờ sáng mai.

Những người bạn của tôi đã rời cuộc họp trong một trạng thái nhẹ nhõm, nhưng chắc chắn vẫn có những lo lắng trong những ngày tiếp theo.

[chuongxedap]

MỘT BƯỚC NGOẶT

Chỉ nhận được một số bản báo cáo tự nhiên mang tính giai thoại, Cơ quan tình báo Xôviết không nhận được bất cứ một thông tin trực tiếp nào liên quan đến việc nghiên cứu bom nguyên tử của Mỹ từ thời gian đầu chiến tranh cho đến tận giữa năm 1942. Những nguồn thông tin từ Anh của họ cho biết rằng Mỹ đã đạt được nhiều thành công, tiến bộ trên thực địa nhưng trong sự tiến bộ này họ rất ít tiết lộ chia sẻ một chút những bí mật với Đồng minh hoặc cho biết những dấu hiệu hoạt động trong lĩnh vực này. Chủ đề này đã được xử lý ngày càng cẩn trọng hơn, thậm chí những khái niệm về “năng lượng nguyên tử” hay “bom nguyên tử” đều bị các báo và tạp chí gạt ra, và hầu như không nói gì trong các quảng cáo khoa học. Cơ quan tình báo NKVD đang mò mẫm trong bóng đêm và đã biết điều này.

Chúng ta hãy nhớ rằng, những trạm tình báo ở nước ngoài được tổ chức bởi Leonid Kvasnikov, đang ra sức theo đuổi tất cả sự phát triển của vật lý nguyên tử ở nước ngoài. Vào tháng 3 năm 1942, Beria đã gửi một giác thư rất dài cho Stalin về vấn đề bom nguyên tử; sau đó hai người đã thảo luận về vấn đề này. Mặc dù có những nghi ngờ với người này hay người khác về sự phao tin đồn nhảm từ Anh gửi về nhưng họ vẫn tin tưởng rằng, vì những bản báo cáo mới đây của tình báo nước ngoài, việc phát hiện ra cuốn sổ tay của nhà vật lý Đức quốc xã ở Krivaya Koza cũng như những bức thư của chàng thanh niên Fliorov mà mọi chuyện đã được chuẩn bị. Theo lệnh của Stalin, Beria uỷ thác cho Tướng Fitine kiểm tra tình huống này. Đến lượt Fitine giao cho Leonid Kvasnikov việc thuộc về lĩnh vực khoa học. Kvasnikov đã hỏi ý kiến ông Kourtchatov để biết được điều mà mình phải tìm kiếm. Tóm lại, chiến tranh đang ở cực điểm và những nhiệm vụ khẩn thiết về quốc phòng luôn được dành ưu tiên. Tuy nhiên, dần dần NKVD phải tập trung vào vấn đề này.

Ngày 14 tháng 6 năm 1942, Fitine đã đánh một bức điện mã hoá gửi đến Luân Đôn và New York:

Tuyệt mật

Số 834/23

Những bản báo cáo cho chúng ta biết rằng Nhà Trắng đã cấp những khoản tiền quan trọng cho một trong những dự án khoa học đặc biệt bí mật để sản xuất ra một loại bom nguyên tử. Những dự án tương tự này đang ở Anh và Đức.

Chúng ta hãy nhìn về phía trước, tôi mong muốn các ông hãy dùng những biện pháp thích đáng để thu thập được những thông tin về những chủ đề sau:

- Những phương pháp khoa học kỹ thuật trọng yếu và những biện pháp đã được áp dụng trong việc chế tạo ra một quả bom nguyên tử, trong đó bao gồm những kế hoạch, những yếu tố cấu thành của nhiên liệu nguyên tử và máy mở của nó.

- Những phương pháp tách đồng vị từ uranium, với ưu tiên dành cho những phương pháp có lợi.

- Những yếu tố về tốc độ âm thanh, vật lý nơtron và sự phân hạch nguyên tử.

- Những thay đổi về chính sách hiện nay và trong tương lai của Mỹ, Anh và Đức liên quan đến vấn đề bom nguyên tử.

- Bộ nào chịu trách nhiệm trực tiếp đến việc nghiên cứu bom nguyên tử, những công việc đó được thực hiện ở đâu và dưới sự chỉ đạo của ai.

Viktor

Ở Washington DC, nơi ông làm việc cho Đại sứ quán của Liên bang Xôviết và ở New York, nơi ông thường xuyên đến bất ngờ, Zaroubine nói một câu với những người chịu trách nhiệm quan trọng của ông: hoạt đồng tình báo nguyên tử là ưu tiên trước hết trong ngày. Những sĩ quan của Ủy ban phụ trách về mua bán của Xôviết trong những thành phố đầu tiên và ở Amtorg là thứ hai, những tổ chức với hàng nghìn nhân viên, đang khai thác tất cả các chi nhánh mà họ mở ở Mỹ trong chiến tranh đều tôn trọng “những người Nga” - hãy nghe những người Xôviết ở đó - như những đồng minh, những người bạn, thậm chí là những anh hùng. Gặp một chút trở ngại hoặc không hề có sự chống đối khi người Nga đi thăm các nhà máy, những trang trại, toà nhà thương mại, căn cứ quân sự, những bằng sáng chế chính thức và những thư viện để khám phá ở đó những thông tin về mặt quân sự, công nghiệp và khoa học kỹ thuật. Không chấp nhận trong những lĩnh vực bí mật, tuy nhiên họ hy vọng là thu thập được những mẩu tin không trực tiếp.

Khi họ rời bỏ công việc này, một nguồn thông tin mới bỗng nhiên lại hiện ra, chính xác là đến từ một trong những vùng bí mật. Những lời đề nghị của Matxcơva đang được chấp thuận. Bỗng nhiên, theo ông chủ riêng, Matxcơva quyết định đến gần với các Cơ quan Tình báo của Xôviết.

[chuongxedap]

NGUỒN THÔNG TIN MỚI

Việc đó đã xảy ra ở trong tàu điện của New York. Morris Cohen, không có giấy phép lái xe nên luôn luôn sử dụng các phương tiện công cộng. Vào một ngày mùa xuân năm 1942, khi đang đi trên một con đường, vượt qua một đám đông đi về phía xe lửa, Morris đã gặp một người bạn cũ. Ông nhớ rất rõ về người bạn này bởi vì họ đã cùng nhau đấu tranh trên chiến trường của nước Cộng hoà này trong thời kỳ nội chiến ở Tây Ban Nha. Họ đã dừng lại để tán gẫu một lúc. Người bạn nói rằng, có thể ông ấy chỉ ở lại New York trong mười lăm ngày, đó là thời gian đi thăm những người bạn bị ốm. Morris cho ông ta biết rằng ông đang làm việc ở Amtorg - Ủy ban Thương mại của Xôviết. Thông tin này làm ông bạn rất quan tâm. Phải chăng Morris không thể cho ông ta biết một người đại diện của Lãnh sự quán Xôviết? Nếu hỏi Morris điều đó, thì đó là vì người đàn ông này đang làm việc trong một phòng thí nghiệm nghiên cứu về một dự án thuộc “top” bí mật để chế tạo ra một loại vũ khí không tưởng. Theo ông ta, Liên bang Xôviết phải biết rõ dự án này, và ông ta sẵn sàng cung cấp tất cả những thông tin liên quan đến chủ đề này. Tuy nhiên, ông ta không thể tự nói điều đó với Morris; ông ta sẽ nói duy nhất với một sĩ quan Xôviết. Không hề tiết lộ về những mối quan hệ riêng của mình với các Cơ quan của Xôviết, Morris đã ghi tất cả những thông tin chỉ dẫn của người bạn này và hứa sẽ làm những gì ông có thể.

Nguồn thông tin mới mà Cohen có được đã lan đến Semionov và Zoubiline. Nhưng ai đã gửi về Matxcơva bức điện đã được mã hoá này:

Luis đã được biết một thông tin, Arthur Fielding, gặp gỡ một cách rất tình cờ ở tàu điện. Khi biết rằng Luis là nhân viên ở Amtorg, người đàn ông này đã yêu cầu được làm quen với một nhân vật của Bộ tham mưu Xôviết. Ông ta rất do dự khi chính mình tìm kiếm những sĩ quan Xôviết, ông sợ rằng mình sẽ trở thành mục tiêu của mạng lưới tình báo Mỹ. Ông đã nói với Luis rằng, ông ta đang làm việc trong một phòng thí nghiệm đặc biệt bí mật, nơi loại vũ khí mới đang được nghiên cứu sản xuất.

Nguồn thông tin này cho chúng ta biết rằng, vấn đề ở đây là một phòng thí nghiệm bí mật ở Chicago và Fielding là một nhà bác học nổi tiếng phụ trách vị trí then chốt trong dự án bom nguyên tử. Ông ta còn ở lại Tyr trong hai tuần nữa. Trong cuộc tiếp xúc với ông ta, Luis đã có một nhận xét rất rõ ràng rằng, Fielding hoàn toàn muốn giúp đỡ chúng ta.

Vậy chúng ta hãy bật đèn xanh cho Luis hãy tuyển mộ ông ta. Ông ta đã giúp chúng ta hoàn thành những nhiệm vụ tương tự và luôn luôn thành công. Tôi mong muốn lời đề nghị của tôi phải được xem xét một cách nhanh chóng, vì thời gian lưu trú của Fielding ở Tyr rất ngắn.

Maxime

Trong tài liệu mà chúng ta vừa đọc, bí danh của nhà bác học nguyên tử đã được thay đổi. Chính tôi đã thay thế tên thật của ông ta bằng cái tên “Fiedling”. Lý do trong chuyện này là, khi tôi viết cuốn sách này thì ông ta vẫn còn sống ở Mỹ. Ông ta đang có đường công danh sán lạn cùng với gia đình và đó cũng là chính sách không thay đổi của KGB - SRE, cũng như tất cả các điệp viên tình báo khác sẽ không được tiết lộ thân thế của một điệp viên khi không được phép.

Tuy nhiên tôi có cảm giác rất rõ rằng, thời kỳ này Fielding đang là một nhà vật lý nguyên tử trẻ, được giao nhiệm vụ ở phòng thí nghiệm của ngành luyện kim hay phòng “Met Lab” của Đại học Chicago. Đó chính là thời gian cuối năm 1942, sau khi có sự điều chỉnh của Ủy ban uranium, và dự án của Mỹ về bom A bắt đầu được thực hiện. Arthur Compton, một nhà vật lý trẻ nổi tiếng của đại học, chịu trách nhiệm tổ chức và vận hành kế hoạch chế tạo bom nguyên tử đang gia hạn thời gian đủ để có thể quyết định kết cục của chiến tranh. Trong một vài tháng tiếp theo, Met Lab đã phát triển việc nghiên cứu về chất plutonium và bắt đầu xây dựng một trụ uranium - cácbon thiên nhiên; mở rộng hệ thống tiếng nổ. Sự kiên trì cũng tăng theo tầm quan trọng của dự án này - đã vượt qua con số từ bốn lăm đến một nghìn hai trăm năm mươi người làm việc ở phòng 42-Met. Labo; đồng thời thu hút nhiều nhà bác học thuộc các Trung tâm khác như: Princeton, Illinois và Berkeley. Trong giai đoạn này của chương trình, những nhà bác học được tự do đi lại tuỳ thích ra bên ngoài phòng thí nghiệm. Fielding đang ở New York khi ông ta gặp gỡ với Cohen vào tháng năm. Họ đã quen biết nhau từ thời chiến tranh của Tây Ban Nha. Nhưng khác hẳn với Morris, Fielding không bao giờ tình nguyện đi chiến đấu.

[chuongxedap]

Tướng Fitine đã đọc xong bức điện của Maxime - Zaroubine và đưa cho Kvasnikov.

- Ông đề nghị gì, ông Leonid Romanovitch?

Kvasnikov vừa kìm nén sự kích thích của mình.

- Chúng ta không thể để lỡ một cơ hội tốt như vậy! Người ta sẽ không bao giờ tha thứ cho chúng ta điều đó!

- Ai không tha thứ cho chúng ta? Lavrenti Pavlovitch?

- Không. Con cháu chúng ta.

- Chúng ta hãy làm tốt nhất để sống đến tận ngày mai - Fitine đáp lại một cách khô khan - Chúng ta sẽ quan tâm đến thế hệ tương lai.

Ông nhìn về phía Kvasnikov và nói tiếp:

- Phải chăng đó là một sự thách đố? Hay một việc sắp đặt để hại người khác?

- Tôi không nghĩ như vậy, Pavel Mikhailovitch, thậm chí tất cả đang ở trong tư thế sẵn sàng. Chúng ta đã biết một số trường hợp rồi đó, không phải sao, một số nhà bác học nổi tiếng đã phục vụ nhiệt tình cho một nước ngoài?

- Ông nói về một nhân viên mới, tôi giả định là như vậy về người đàn ông đã trình diện ở Đại sứ quán của chúng ta ở Luân Đôn để làm việc cho chúng ta?

- Chính xác. Tôi không nghĩ rằng những nhà bác học tầm cỡ như Fielding hay Fuchs lại bị FBI đe dọa và thậm chí còn kích động họ chống lại Xôviết. Điều đó không thể chấp nhận được. Tôi tin rằng họ luôn có ý thức trách nhiệm về những gì họ đang làm cho dự án bom nguyên tử và những hậu quả hiện nay. Họ có thể hối tiếc khi tham gia vào công việc này. Ít nhiều họ cũng nghĩ được rằng, việc đó sẽ rất nguy hiểm một khi Mỹ và Anh là hai nước duy nhất có bom nguyên tử, và vì thế họ có thể giúp Nga tự trang bị cho mình loại vũ khí này để tạo sự cân bằng trên thế giới.

- Tôi không chắc rằng họ lại có ý nghĩ chín chắn về những động cơ không rõ như tạo sự cân bằng đó - Fitine đáp lại - Fuchs là một nhà bác học, chính ông ta là người khởi động cho dự án này. Đó là một nhà Cộng sản và là một người có nhiều thiện cảm với Liên bang Xôviết. Còn Fielding, tôi không biết ai đã thúc đẩy ông ta, nhưng ông cũng là một người có thiện cảm với Xôviết như ông Fuchs. Chúng ta sẽ biết nhiều hơn khi ông ta được tuyển mộ. Nhưng tôi không hiểu tại sao ông ta lại kéo về nhiều nguy hiểm đến như vậy. Đó là một sự phản bội lớn và nếu ông ta tham gia, đó là một cái án tử hình...

- Có thể ông ta nghĩ rằng, tốt hơn hết là để duy nhất một người chết cho nhiều người khác được sống.

- Có thể - Fitine đồng ý - Nhưng chúng ta phải có nhiều thông tin về sự tính toán của ông ta và chúng ta phải chắc chắn rằng ông ta sẽ xứng đáng với niềm tin của chúng ta.

- Chỉ có Luis mới có thể làm được việc đó, và chỉ sau khi Luis bắt đầu làm việc với ông ta. Chúng ta không còn ai khác có thể biết rõ về Fielding.

- Thế còn Fuchs? Luis có thể biết rõ và thu thập thông tin về người đàn ông này?

- Đúng thế - Kvasnikov đồng ý - Nhưng Fuchs đang ở Anh còn Fielding lại đang ở Mỹ. Chúng ta cũng không có một tiêu chí nào để đánh giá việc này. Trong một vài ngày nữa, Fielding sẽ rời New York và chúng ta phải thúc Luis có cuộc gặp gỡ để bàn về việc tuyển mộ.

Tướng Fitine nghĩ một lúc rồi bắt đầu cười.

- Rất tốt, Leonid. Ông có biết ông đang truyền thụ một chủ nghĩa một cách tuyệt vời không. Nhưng ông hãy nhớ là nếu việc đó không tốt thì tôi không phải là người duy nhất chịu trách nhiệm. Cả hai chúng ta sẽ phải đưa ra câu trả lời. Ông đừng lo lắng quá, Pavel Mikhailovitch à, Kvasnikov xin đảm bảo việc đó. Ông có thể tin vào trực giác của tôi. Mọi chuyện sẽ tốt đẹp thôi.

- Vâng! (Fitine lại đảm nhiệm công việc của một nhân viên hành chính). Hãy chuẩn bị một bức điện mã hoá gửi cho New York. Luis đã được phép của chúng ta tuyển mộ Fielding.

Một điệp viên mới của Xôviết đang được hình thành.