Bàn về hội nghị Geneva và khả năng giải phóng toàn bộ VN sau chiến thắng ĐBP

[nguyentin]

Lập trường của VNDCCH tại Hiệp Định Geneva là chia vùng trong khi lập trường của HK là thống nhất:
http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=669A9C00-CC23-DC4A-90CB49C8BD8E8C90&sort=Collection&item=The%20Vietnam%20(Indochina)%20War(s)

Ngày 30 tháng 5 năm 1954, Chu Ân Lai báo cáo về cho Ủy Ban Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc:

(3) Democratic Republic of Vietnam Minister of Foreign Affairs Pham Van Dong pointed out in his presentation that for the purpose of reaching a ceasefire it was absolutely necessary to adjust zones, and he exposed that America’s opposition to division of zones and America’s emphasis upon unification were actually excuses used for the its attempt to block progress of the conference.

-- (3) Bộ trưởng Ngoại Giao VNDCCH nêu trong bài trình bày là để nhắm đạt một cuộc ngưng bắn nhất thiết cần điều chỉnh các vùng, và ông tố giác Mỹ chống đối chia vùng và nhất định đòi thống nhấ̀t thật ra chỉ để cố gắng làm ngưng trệ bước tiến của hội nghị.

Sau khi Liên Sô đưa ý kiến nhóm họp Hội Nghị Geneva để giải quyết vấn đề Triều Tiên và Đông Dương và được sự đồng ý của Mỹ, Anh và Pháp tại Hội Nghị Bá Linh, ngày 26tháng 2 năm 1954 ngoại trưởng Liên Sô Pavel Yudin đánh điện tín nhờ Ủy Ban Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc (UBTU ĐCSTQ) chuyển lại tin mừng cho Hồ Chí Minh:

http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=663A99CF-E5AB-1BFE-B282E7BA60376D48&sort=Collection&item=The%20Vietnam%20(Indochina)%20War(s)

CCP Central Committee:

We request that you convey to [Prime Minister of the Democratic Republic of Vietnam] Comrade Ho Chi Minh the process of the discussion at the foreign ministers meeting in Berlin of the representatives from the Soviet Union, the People’s Republic of China, the United States, Britain, France, and other related countries holding a conference in Geneva on 26 April 1954 (which, in addition to discussing the Korea question, will also discuss the question of restoring peace in Indochina). Previously we already informed you that “other related countries” in Indochina, according to our understanding, should be the Democratic Republic of Vietnam and the three puppet states: [Chief (Quoc Truong)] Bao Dai’s [State of] Vietnam, Laos, and Cambodia.
......

Communist Party of the Soviet Union

-- Thưa UBTU ĐCSTQ:
Chúng tôi yêu cầu các đồng chí chuyển đạt tới Thủ tướng VNDCCH đồng chí Hồ Chí Minh tiến trình bàn thảo tại hội nghị các bộ trưởng ngoại giao tại Bá Linh của các đại diện từ Liên Sô, Cộng Hoà Nhân Dân Trung Quốc, Hoa Kỳ, Anh Quốc , Pháp Quốc, và nhửng nước liên hệ khác triệu tập một hội nghị tại Geneva ngày 26 tháng Tư năm 1954 trong hội nghị này, ngoài bàn luận về vấn đề Triều Tiên, cũng sẽ bàn luận đến vấn đề táo lập hòa bình tại Đông Dương. Trước đây chúng tôi đã thông báo cho các đồng chí là "những nước liên hệ khác" tại Đông Dương, theo chúng tôi hiểu, sẽ gồm VNDCCH và ba quốc gia bù nhìn: Quốc Gia Việt Nam của Quốc trưởng Bảo Đại, Lào và Căm Bốt
....
Đảng Cộng Sản Liên Sô
Qua một số tài liệu trên, có thể khẳng định vai trò của Trung Cộng đối với Việt Minh quan trọng như thế nào trong Hiệp định Geneva. Có thể nói: đây là quan hệ của người anh với đàn em. Việt Minh trong Hiệp định Geneva đã được Chu Ân Lai đại diện của Trung cộng dẫn dắt hoàn toàn và không có tiếng nói tại Hiệp định Geneva, tức là không bằng với Quốc gia Việt Nam (quốc gia Việt Nam phản đối, không ký Hiệp định Geneva khẳng định quyền tự quyết, còn Việt Minh bắt buộc phải ký dưới áp lực của Trung quốc).
tôi sẽ tiếp tục chứng minh điểm này với các bác.

[nguyentin]

3) Liên quan đến Đông Dương... chúng ta phải hết mình tìm cách bảo đảm hội nghị Geneva sẽ không kết thúc mà không đạt được kết quả gì; ngay cả trong trường hợp không đạt được một thỏa thuận nào, chúng ta không nên cho phép công cuộc đàm phán nhằm tái tạo hoà bình tại Đông Dương bị hoàn toàn phá ngầm, và cần phải tạo nên một tình trạng "vừa đánh vừa đàm", do đó mà tăng gia những khó khăn nội bộ tại nước Pháp và những mâu thuẫn giữa Pháp và Mỹ, ngõ hầu sinh lợi cho dân chúng tại Đông Dương trong công cuộc tranh đấu cho việc giải phóng. [...] Trong vấn đề riêng biệt liên quan đến tái tạo hoà bình tại Đông Dương, giải pháp ngưng bắn tại chỗ không hay bằng phân chia một lằn ranh giữa nam và bác, tỉ như vĩ tuyến 16. Tuy nhiên, chỉ qua nhiều cuộc đấu tranh mới mong đạt tới một tình trạnh thuận lợi như vậy.
Khi được Nga báo tin ngày 26 tháng 2 năm 1954 là sẽ có nhóm họp hội nghị Geneva ngày 26 tháng 4 năm 1954 để đàm phán giải quyết vấn đề Triều Tiên và Đông Dương, Trung Quốc, với chủ trương "vừa đánh vừa đàm" gây áp lực nội bộ Pháp và chia rẽ giữ Pháp và Mỹ, ra lệnh cho Việt Minh thay vì tấn công Mường Soài như dự tính dốc hết lực lượng đánh thắng lớn tại ĐBP.
Khi hay tin là sẽ có nhóm họp Geneva, tướng Navarre biết là rồi đời rồi, vì một khi TC nhảy vào chiến trận Đông Dương, ông không thể thắng nổi.
Xin trích sách NAVARRE Với Điện Biên Phủ của Jean Pouget, chương 7 đăng trên diễn đàn Quân Sự:
Tôi kể lại cho ông nghe chuyện Mường Sài từ lúc toàn cứ điểm như bị bóp cổ đến lúc bùng nổ tiếng reo vui khi biết tin quân Việt đã rút. Tôi nói:
- Có lẽ quân Việt sợ chúng ta!
Trong không khí nồng ấm, an toàn tại Hà Nội trong lúc ngồi trên ghế bành uống nước giải khát, người ta dễ quên phắt những nỗi lo sợ vừa trải qua. Nghe tôi nói, tướng Navarre nở một nụ cười độ lượng rồi trả lời:
- Tôi không nghĩ rằng sư đoàn 308 đã rút chạy khi nhìn thấy quân dù. Nhưng tôi cho rằng sự có mặt của các anh đã làm chậm lại cuộc tiến công Mường Sài được vài ngày. Thời gian đó, đủ để những diễn biến ở ngoài nước làm cho Việt Minh phải thay đổi kế hoạch. Việt Minh từ bỏ việc đánh chiếm Mường Sài khi nghe tin Hội nghị Geneve sắp họp. Họ quyết định tập trung mọi lực lượng để tiến công Điện Biên Phủ. Chúng ta chờ xem. Chỉ vài ngày nữa thôi. Điện Biên Phủ sẽ bị đánh.
...
Tối hôm đó tướng Navarre ăn cơm tại nhà riêng cửa tướng Cogny. Trước khi vào Sài Gòn, tướng Navarre kể cho tôi nghe những diễn biến trong tháng 2, tức là khoảng thời gian tôi sống ở sân khấu thứ yếu của chiến trường, trong khi Hội nghị Berlin chỉ ghi mấy dòng vắn tắt trong thông cáo báo chí.
Có lẽ nhờ Ngoại trưởng Anh Eden mà chúng tôi được yên lành thoát khỏi Mường Sài. Suốt hai mươi ngày, Hội nghị Tứ cường ở Berlin bị sa lầy bởi những cuộc cãi vã bất đồng. Không một vấn đề nào của châu Âu ghi trong chương trình nghị sự được giải quyết. Vì vậy, chẳng ai muốn nói đến vấn đề Đông Dương.
Ngoại trưởng Mỹ Foster Dulles vẫn trung thành với chính sách “ngăn chặn”, không muốn nhắc đến Đông Dương. Ngoại trưởng Liên xô Molotov được coi như người đại diện không chính thức của Việt Minh, và Ngoại trưởng Pháp đang mong chờ mở rộng Hội nghị Tứ cường thành Hội nghị năm bên, không ai muốn là người đầu tiên đòi họp bàn về Đông Dương vì e ngại là người cầu xin ngừng bắn. Chỉ riêng Ngoại trưởng Anh Eden là tự do thoải mái đặt vấn đề.
Quả nhiên, ngày 17 tháng 2 ông Eden đã nêu vấn đề Đông Dương trước Hội nghị Berlin. Hai mươi bốn giờ sau, đạt được thoả thuận. Ngày hôm sau nữa, thông cáo cuối cùng được công bố rằng ngày 26 tháng 4 sẽ họp bàn về Đông Dương, có thêm Trung Quốc và các nước có liên quan cùng dự.
Trên thực tế, thông báo này chẳng làm cho ai ngạc nhiên, có lẽ chỉ trừ các bộ đội sư đoàn 308 và các lính dù Mường Sài là hai lực lượng đối địch đột nhiên được rút khỏi chiến trường này, thông báo về hội nghi có lẽ cũng thay đổi cơ bản các tình huống chiến đấu ở Điện Biên Phủ do lệnh hoãn tiến công từ ngày 25 tháng 1.
Muốn giành giật được một quyết định tại Geneve, cần phải giáng một đòn quyết liệt. Những lực lượng tập trung của cả hai bên tại Điện Biên Phủ, tính chất của chiến trường tự quản, tương đối độc lập với các mặt trận khác, nhất là tiếng tăm cửa thành trì pháo đài Điện Biên Phủ vang dội toàn thế giới, đòi hỏi cũng sẽ phải có một chiến thắng tầm cỡ như vậy.
Tất cả điều đó đã tạo cho hoạt động quân sự trên chiến trường này một ý nghĩa chính trị - quân sự.
Chiếm lĩnh được Điện Biên Phủ, tướng Giáp không chi có trong tay cả xứ Thái và vùng Thượng Lào mà còn đạt được một trình độ cao hơn. Vận mệnh cuộc chiến đấu ở đây sẽ quyết định, hoặc là chiến thắng và hoà bình, hoặc là một hình thức “Triều Tiên hoá” cuộc chiến tranh Đông Dương. Ván bài này, Việt Minh của Hồ Chí Minh đã sẵn sàng giành được thắng lợi bằng bất cứ giá nào. Hội nghị Geneve sẽ làm cho Điện Biên Phủ trở thành một chiến trường đẫm máu, trước khi đấm quân cờ tướng Giáp đã đặt lên bàn cờ tất cả lực lượng dự trữ của mình.
Tôi hỏi Tổng tư lệnh Navarre:
- Nhưng thưa tướng quân, trong suốt cuộc họp quốc tế tại Berlin, các ngài Jacquet, Chevigné, Pleven đều có mặt tại Đông Dương. Các vị đó đều được biết những diễn biến trong hội nghị và có những yếu tố để đáp ứng những hậu quả. Vậy thì tại sao các vị đó không trì hoãn Hội nghị Geneve khoảng một hoặc hai tháng nữa. Đó là thời gian để chúng ta có được mùa mưa tại Điện Biên Phủ.
- Trong mọi trường hợp, cả Tông cao uỷ và cả tôi nữa đều không được hỏi ý kiến gì về hội nghị này. Ngày 21 tháng 2, khi gặp ông Pleven tại Đà Lạt tôi đã nói với ông về chuyện này nhưng ông tỏ ra không quan tâm lắm. Ông nói: “Chúng tôi buộc phải chấp nhận Hội nghị Geneve. Công luận ở Pháp sẽ không hiểu nếu chúng ta lẩn tránh cuộc họp. Hơn nữa một số thành viên chính phủ đều muốn họp. Trên thực tế, chính Thủ tướng cũng cho rằng hội nghị này chẳng giải quyết được gì cả. Ta phải đi họp thôi, dù chỉ để chứng tỏ rằng Việt Minh vẫn chưa sẵn sàng thương lượng trong những điều kiện hiện nay.
Dù sao, ngài Bộ trưởng cũng không nhầm. Bác Hồ rất muốn hoà bình nhưng phải đúng lúc. Những tình huống tháng 2, tháng 3 chưa tạo điều kiện thuận lợi và tướng Giáp đang tìm cách xoay chuyển tình thế có lợi cho Việt Minh.
tóm lược một số điều về Hội nghị Geneva có lẽ trước đây nhiều bác chưa được biết đầy đủ
1/Hội nghị Geneva bắt nguồn từ Hội Nghị Bá Linh;
2/Ý kiến nhóm họp HNG phát xuất từ phái đoàn Liên Sô, với sự biểu đồng tình nồng nhiệt nhất của ngoại trưởng Eden của Anh Quốc, trong khi Mỹ không mấy sốt sắng.
3/Các đại biểu lớn của HNG có tiếng nói thật sự là 5 cường quốc - Anh, Pháp, Nga, Trung Cộng và Mỹ . Các đại biểu nhỏ không có tiếng nói thật sự và lệ thuộc vào đàn anh gồm có VNDCCH, QGVN của Bảo Đại, Lào và Căm Bốt, Nam Hàn và Bắc Hàn.
4/Hai vấn đề chính sẽ được đem ra mổ xẻ là Triều Tiên và Đông Dương.
5/Ngoại trưởng Anh Eden đề xuất các buổi họp hạn hẹp kín.
̀6/TC đã có sẵn ngay trước khi nhóm họ đề nghị phân lằn ranh với vĩ tuyến theo mô thức của Đức Quốc và Triều Tiên, khi chưa ai đả động đến việc tập trung quân lính.
7/TC ra lệnh cho VM vừa đánh vừa đàm và đánh thắng lớn trận ĐBP để gây lục đục nội bộ Pháp và chia rẽ giữa Pháp và Mỹ và để nắm phần thắng thế tại HNG.
8/Anh không muốn vấn đề nhỏ tại Đông Dương phương hại tới mối băng giao quốc tế giữa 5 cường quốc.
- như vậy có thể thấy được việc VNDCCH có sự giúp đỡ từ phía Trung quốc một cách ban ơn tại Hiệp định Geneva như vậy, lý do chính không nằm ngoài việc DCS TQ muốn duy trì ngay sát họ một nước đàn em có chung ý thức hệ để làm thành lũy ngăn chặn tự do ở phía nam Trung quốc. Và việc một VNDCCH suy yếu sẽ tạo nên sự phụ thuộc hoàn toàn vào Trung quốc, trở thanh phiên bang, phên dậu cho Trung quốc. Và nếu có chiến tranh vì tự do ở phía Nam thì Trung quốc sẽ chống tự do tới người Việt Nam cuối cùng.

[lonesome]

Cái chỗ đỏ đỏ của bác Tín có chứng cứ nào không?

[su22 m4]

@ Tin hới quá lời rồi, tôi muốn hỏi @ 1 số vấn đề sau:
1) Ai là người đẻ ra cái chính phủ quốc gia và chi tiền cho nó hoạt động, chính thể này được các quốc gia nào trên thế giới công nhận là đại diện hợp pháp của Việt Nam?
2) Cái chính thể quốc gì này có hơp pháp khồng khi nó được dựng nên không qua bâu cử tự do dân chủ?
3) @ cho hỏi tháng 3 - 1946 tại Pari Tổng thống Pháp tiếp đón ái theo nghi thức tiếp đón nguyên thu quốc gia đến thăm nước Pháp vậy? Vậy đón 1 người với nghi thức giành cho nguyên thủ thì người đó được gọi là gì và người đó đại diện cho cai gì tại Việt Nam vậy?
4) @ cho hỏi thang 8 - 1945 tại Hếu ai đã thoái vị vậy, và kể từ đó Việt Nam còn vùa không mà sau này Diệm có quyền trấp chính vậy?
5) @ cho hỏi Bảo Đại mời Diệm về làm thủ tướng hay Mỹ ép Bảo Đại phải cho Diệm làm thủ tướng vây?
6) @ xin cho cái nguồn nói TQ ép Việt Nam phải vừa đánh thắng ở Điện Biên Phủ vừa phải đàm phán với Pháp vậy
7) @ chưa trả lợi tại sao Việt Minh lai không thắng được quân viễn chinh pháp tại đông bằng Bắc Bộ nếu chiến tranh tiếp tục trong thế hơn hẳn về quân số cũng như nhệu khí vậy?
@ ạ! mọi người Việt Nam học hết lớp 12 đều được học về nội dung cũng như quá trình đàm phán đi đến kí kết hai hiệp định Jonever và Pari nên chỉ có mỗi @ mới không biết là người Việt Nam không biết nên phải dậy thôi, vì vậy lần sau @ đừng mang nhứng thứ người khác biết rồi lên diễn đàn nữa nhe.

[mig21-58]

thưa ngài @tín ,tôi vẫn tưởng cái quốc gia việt nam ,được ông bảo đại bàn giao lại ấn kiếm ,biểu trưng cho quyền lực ,cho việt nam dân chủ cộng hòa rồi cơ mà ,sao bây giờ ở hội nghị này lại có cái quốc gia này ,nó sinh ra từ đâu ,(ai đẻ ra nó )đấy thưa ngài @tín

[macbupda]

"Quốc gia Việt Nam" chẳng có quyền tự quyêt gì hết. Nó có muuốn làm gì thì cũng do ý của chủ Pháp và chủ Mĩ ráo. Chuyện này tôi nghĩ đến tự "các ngài trong chính phủ Quốc gia Việt Nam" cũng biết. Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa đến dự hội nghị Giơ-ne-vơ về mặt danh nghĩa là một phái đoàn tham dự chính thức, ngang với "quốc gia Việt Nam", còn vai trò thực tế thì hơn hẳn. Việt Nam dân chủ cộng hòa của chúng tôi  không phải là Tiệp Khắc đến Munich chỉ để ngồi ngoài phòng chờ người ta quyết định số phận của mình. Ngay hồi 1945, giữa bốn bề bao vây và chưa hề được bất cứ sự giúp đỡ chính thức của Trung Quốc, Liên Xô, Việt Nam dân chủ cộng hòa đã ngồi nói chuyện với Pháp ngang hàng, huống là năm 1954.
Việc kiên quyết đánh Pháp xâm lược, nhưng cũng sẵn sàng đàm phán chấm dứt chiến tranh, cũng là tự ý kiến độc lập của Việt Nam dân chủ cộng hòa, đâu cần phải đợi đến ai chỉ đạo mới làm. Dễ thường khi chưa có Trung Quốc, Liên Xô viện trợ, Việt Nam dân chủ cộng hòa chưa đánh Pháp? chưa từng đề nghị đàm phán với Pháp?

[panphilov]

Em có chỗ này chưa thật rõ, mong bác nguyentin giải thích kỹ thêm. Đó là, bác cho rằng:

1/Hiệp Định Geneva chỉ chú tâm giải quyết mặt quân sự là ngưng chiến, vấn đề chính trị sẽ giành cho hai chính phủ VNDCCH và chính phủ Bảo Đại bàn thảo với nhau.

Nhận định này bác đưa ra dựa trên câu nói của Chu Ân Lai:

- To solve any problem in Indochina, the first [requirement] is a cease-fire. Military issues are always related to political issues. The military issue is discussed presently, and the political issue can be discussed later on.
- Vietnam, for example, needs a general election for its national unification after the war, and then [the new national government] decides on the type of its political system. This will be determined by the Vietnamese people themselves.

Theo ý em hiểu, thì bác cho rằng, tại hội nghị này, các nước lớn chỉ (chú tâm) bàn luận về vấn đề quân sự (thỏa thuận ngừng bắn). Vấn đề chính trị là việc của người Việt Nam với nhau?

Tuy nhiên, từ trước tới giờ em luôn tâm niệm và quan niệm rằng, quân sự luôn song hành và không tách rời khỏi quân sự. Cũng đúng như trong câu trên, Chu Ân Lai nói rằng "Military issues are always related to political issues". Quân sự luôn luôn bắt nguồn và là hệ quả của chính trị. Như vậy, liệu có thể trong hội nghị Giơ-ne-vơ, người ta chỉ bàn về quân sự là chủ yếu? Bản thân việc ngừng bắn gắn liền với việc phân định giới tuyến (các nước lớn sẽ ảnh hưởng lên các phần khác nhau của Việt Nam - sự phân chia tầm ảnh hưởng) cũng đã nói lên rằng cái gì là chủ yếu!

Với lại việc dẫn chứng là lời nói, ở đây, là không thuyết phục em cho lắm (em thích ý kiến của giới nghiên cứu). Lời của các chính trị gia mà lại, quan trọng là những gì ẩn chứa sau đó. Chả nhẽ chúng ta lại tin rằng Mỹ đánh Iraq là do nó tàng trữ vũ khí hạt nhâ, hủy diệt và hóa học; hay giúp nhân dân họ chống độc tài... theo lời các chính trị gia Mỹ. Hay, theo lời các nhà lãnh đạo Trung Quốc, thì việc họ gia tăng sức mạnh hải quân là không phải để độc chiếm biển Đông.

[vitính]

Có một số ý của Trần Chung Ngọc tôi xin chép vào vì thấy có vẻ, dù không cố ý, phù hợp với những điều thảo luận ở đây:

"...Hiệp Định Genève... Hội Nghị nhận thức rằng mục đích chính yếu của Thỏa Hiệp về Việt Nam là dàn xếp những vấn đề quân sự trên quan điểm chấm dứt những đối nghịch quân sự và rằng ĐƯỜNG RANH GIỚI QUÂN SỰ LÀ TẠM THỜI VÀ KHÔNG THỂ DIỄN GIẢI BẤT CỨ BẰNG CÁCH NÀO ĐÓ LÀ MỘT BIÊN GIỚI PHÂN ĐỊNH VỀ CHÍNH TRỊ HAY ĐẤT ĐAI . Hội Nghị bày tỏ sự tin tưởng là thi hành những điều khoản trong bản Tuyên Ngôn này và trong Thỏa Hiệp ngưng chiến sẽ tạo nên căn bản cần thiết để trong tương lai gần đạt tới một sự dàn xếp chính trị ở Việt Nam... Hội Nghị tuyên cáo rằng, về Việt Nam, sự dàn xếp những vấn đề chính trị, thực hiện trên căn bản tôn trọng những nguyên tắc về nền độc lập, sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, sẽ khiến cho người dân Việt Nam được hưởng những quyền tự do căn bản, bảo đảm bởi những định chế dân chủ được thành lập như là kết quả của một cuộc tổng tuyển cử bằng phiếu bầu kín."
...
Chiến tranh Việt Nam đã chấm dứt, vậy mà 27 năm sau, Daniel Ellsberg còn viết trong cuốn Secrets: A Memoir of Vietnam and the Pentagon Papers, Viking, 2002, p.255:

"Theo tinh thần Hiến Chương Liên Hiệp Quốc và theo những lý tưởng mà chúng ta công khai thừa nhận, đó là một cuộc ngoại xâm, sự xâm lăng của Mỹ".
...
Trong cuốn Chiến Tranh Việt Nam Và Văn Hóa Mỹ (The Vietnam War and American Culture, Columbia University Press, New York, 1991), hai Giáo sư ở đại học Iowa, John Carlos Rowe và Rick Berg, viết, trang 28-29:
Khi Pháp rút lui, Mỹ lập tức dấn thân vào việc phá hoại Hiệp Định Genève năm 1954, dựng lên ở miền Nam một chế độ khủng bố, cho đến năm 1961, giết có lẽ khoảng 70000 "Việt Cộng", gây nên phong trào kháng chiến mà từ 1959 được sự ủng hộ của nửa miền Bắc tạm thời chia đôi bởi Hiệp Định Genève mà Mỹ phá ngầm… Nói ngắn gọn, Mỹ xâm lăng Nam Việt Nam, ở đó Mỹ đã tiến tới việc làm ngơ tội ác xâm lăng với nhiều tội ác khủng khiếp chống nhân loại trên khắp Đông Dương.
...
Một tài liệu khác trên: http://www3.wooster.edu/history/jgates/book-ch8.html
JOHN M. GATES, THE U.S. ARMY AND IRREGULAR WARFARE, CHAPTER EIGHT
PEOPLE’S WAR IN VIETNAM
Cuộc chiến Việt Nam không phải là một cuộc xâm lăng của miền Bắc chống miền Nam, cũng chưa bao giờ là cuộc chiến thuần túy theo quy ước. Từ đầu tới cuối, cuộc chiến Việt Nam là một cuộc chiến của nhân dân, và Cộng sản thắng, như một Tướng Mỹ đã từng phục vụ ở Việt Nam đã nhận định, vì họ có "một đại chiến lược lỗi lạc, chặt chẽ, trường kỳ - chiến lược của chiến tranh cách mạng.”
Bất kể tới mức độ nào mà chúng ta mong muốn tin rằng chiến lược về cuộc chiến tranh nhân dân đã thất bại ở Việt Nam [vì cho rằng chiến tranh nhân dân chỉ là chiến tranh du kích] hay Cộng sản miền Bắc chinh phục miền Nam bằng một cuộc chiến tranh xâm lăng theo quy ước, những quan điểm như vậy không được xác minh bởi các bằng chứng. Muốn hiểu cuộc chiến, trước hết chúng ta phải từ bỏ quan điểm là cuộc xung đột là một cuộc xâm lăng của miền Bắc chống miền Nam, và nhận thức được rằng sự chiến thắng của Cộng sản là kết quả của sự thành công thi hành một chiến lược của chiến tranh nhân dân."
...
Tài liệu của Ngũ Giác Đài (The Pentagon Papers), hiển nhiên không phải thuộc loại phản chiến hay thiên Cộng, viết:

Tài liệu Ngũ Giác Đài nói, tình báo Mỹ ước tính trong thập niên 1950 là chiến tranh phát khởi phần lớn là do sự nổi giậy ở miền Nam để chống chế độ tham nhũng và càng ngày càng đàn áp dân chúng của Ngô Đình Diệm .

Tài liệu Ngũ Giác Đài nói về những năm 1956-1959, khi mà cuộc nổi giậy bắt đầu, hầu hết những người đứng lên cầm vũ khí là những người Việt miền Nam và những nguyên nhân họ chiến đấu không có cách nào có thể bảo đó là do kế hoạch tính toán trước ở Bắc Việt."

[nguyentin]

Theo Chu Ân Lai thì công trạng tứ cường chịu nhóm họp HNG là của Liên Sô.
http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=6645B5C0-DD80-A8AD-BE8C420391CEBE75&sort=Collection&item=The%20Vietnam%20(Indochina)%20War(s)

The reaching of the agreement of convening the Geneva Conference was a great achievement by the delegation of the Soviet Union at the meeting of the foreign ministers of the four powers in Berlin.
- - Đạt tới thỏa thuận nhóm họp Hội Nghị Geneva là một thành tích lớn lao của phái đoàn Liên Sô tại hội nghị các ngoại trưởng của tứ cường tại Berlin.

Trong bản báo cáo cho TƯĐ CSTQ tường trình về các bài diễn văn tại Hội Nghị và tình hình buổi họp khóang đại đầu tin, Chu Ân Lai nói là phái đoàn Bắc Hàn được lên tiếng trước tiên, và Thái Lan còn được đóng vai trò chủ tọa hội nghị cơ đấy:
http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=6665E7E2-9B36-0FAE-B0B2F667D68A8366&sort=Collection&item=The%20Vietnam%20(Indochina)%20War(s)

- (1) We have made an agreement with the Soviet comrades in the last two days that we should let the Korean delegation speak first (...) China and the Soviet Union should, in turn, express their support for the Korean delegation’s positions one day after they speak. (...) Right now I am reorganizing the drafts of the opening speech and two statements supporting the Korean delegation ...
-- (1) Chúng tôi đã thỏa thuận với các đồng chí Sô Viết hai ngày cuối đây là chúng ta nên để phái đoàn Triều Tiên nói trước tiên (...) Trung Quốc và Liên Sô nên thay phiên nhau phát biểu hỗ trợ các lập trường của phái đoàn Triều Tiên một ngày trước khi họ lên tiếng. (...) Ngay bây giờ tôi đang soạn lại các bản thảo của bài diễn văn đầu tiên và hai bản tuyên bố hỗ trợ phái đoàn Triều Tiên...

- (2) Regarding the issue of the chairman of the conference, we have already consulted with the Soviet Union and Britain in advance and decided that Thailand, the Soviet Union, and Britain should take the chair in turn. Thailand already acted as the interim chair when this afternoon’s meeting started at 3:00 p.m. Afterwards, the United States proposed that the above three countries take turns as chair. It was instantly put to vote and adopted.
-- (2) Liên quan tới vấn đề chủ tọa hội nghị, chúng tôi đã vấn ý với Liên Sô và Anh trước và đã quyết định là Thái Lan, Liên Sô và Anh sẽ thay phiên chủ tọa. Thái Lan đã hành sử trong vai trò chủ tọa lâm thời khi hội nghị khai mạc lúc 3 giờ trưa nay. Tiếp sau đó, Hoa Kỳ đề nghị ba nước nêu trên thay phiên chủ tọa. Đề nghị này lập tức được bỏ phiếu và chấp thuận.
tức là Triều Tiên còn được coi trọng hơn VNDCCH vì được cho lên tiếng đầu tiên và Thái Lan còn được nể vì hơn nữa vì được thay phiên với Liên Sô và Anh chủ tọa hội nghị.
Vấn đề Đông Dương ngoại trưởng Liên Sô Pavel Yudin ngày 26 tháng 2 năm 1954 phải nhờ TƯĐ CSTQ chuyển lời thông bác tin này cho Hồ Chí Minh, khi Hội Nghị Bá Linh ký kết nhóm họp Hội Nghị Geneva:
http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=663A99CF-E5AB-1BFE-B282E7BA60376D48&sort=Collection&item=The%20Vietnam%20(Indochina)%20War(s)
Xin trích dịch:

- We request that you convey to [Prime Minister of the Democratic Republic of Vietnam] Comrade Ho Chi Minh the process of the discussion at the foreign ministers meeting in Berlin of the representatives from the Soviet Union, the People’s Republic of China, the United States, Britain, France, and other related countries holding a conference in Geneva on 26 April 1954 (which, in addition to discussing the Korea question, will also discuss the question of restoring peace in Indochina). Previously we already informed you that “other related countries” in Indochina, according to our understanding, should be the Democratic Republic of Vietnam and the three puppet states: [Chief (Quoc Truong)] Bao Dai’s [State of] Vietnam, Laos, and Cambodia.
-- Chúng tôi yêu cầu TƯĐ CSTQ chuyển tới Thủ tướng VNDCCH đồng chí Hồ Chí Minh quá trình thảo luận tại hội nghị các ngoại trưởng tại Bá Linh của các đại diện đến từ Liên Sô, Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc, Hoa Kỳ, Anh, Pháp và các nước liên hệ khác triệu tập một hội nghị tại Geneva ngày 26 tháng 4 năm 1954 (trong hội nghị này, ngoài vấn đề Triều Tiên, còn sẽ thảo luận vấn đề tái lập hòa bình tại Đông Dương). Trước đây chúng tôi đã thông tin cho các đồng chí "các nước liên hệ kia", theo sự hiểu biết của chúng tôi, sẽ gồm có VNDCCH và ba nước bù nhìn: Quốc Gia Việt Nam của Quốc trưởng Bảo Đại, Lào và Căm Bốt.
- We know that the Vietnamese friends are concerned about the convening of the Geneva Conference, and that they will attend the conference. We believe that the CCP Central Committee will agree to our opinion.
-- Chúng tôi biết là các đồng chí bạn Việt quan ngại về cuộc nhóm họp Hội Nghị Geneva, và họ sẽ tham dự hội nghị. Chúng tôi tin TƯĐ CSTQ sẽ đồng ý với chúng tôi.

Xin lưu ý là Việt Minh quan ngại không mấy muốn có một hội nghị để nhằm giải quyết vấn đề Việt Nam, vì như vậy mình không còn tự quyết lấy vận nước mà sẽ phải tùy thuộc vào ý muốn của đàn anh Liên Sô và Trung Cộng. Nhưng cưỡng lại làm sao được.

[nguyentin]

Điện tín Đại sứ cạnh Liên Sô và Thứ trưởng Ngoại Giao Cộng Hoà Nhân Dân Trung Quốc Zhang Wentian gửi Bộ Ngoại Giao và báo cáo Ngoại Trưởng Chu Ân Lai và TƯĐ CSTQ liên quan đến ý kiên tiên khởi của TQ đối với Hội Nghị Geneva từ phía Liên Sô. Điểm đáng chú ý trong buỗi họp này là Ngoại Trưởng Liên Sô Molotov mời các phái đoàn TQ, Triều Tiên và Việt Nam tới Moscova bàn thảo phương thức áp dụng khi đi dự Hội Nghị Geneva; nói cách khác, là đến để nhận chỉ thị hành động.
http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=664C92EE-DA16-F650-5122A420F8E79C30&sort=Collection&item=The%20Vietnam%20(Indochina)%20War(s)

- (Top Secret)
Foreign Ministry, and Report to Zhou Enlai and the Central Committee:
I called upon [Soviet Minister of Foreign Affairs Vyacheslav M.] Molotov this afternoon, conveying to him the preliminary opinions of and preparation work for the Geneva Conference on our side. He says that all opinions are very good, and he will forward them to the Communist Party of the Soviet Union Central Committee and the [Soviet] Foreign Ministry for discussion. He also welcomes the delegations from China, [North] Korea, and Vietnam to visit Moscow in mid-April, to have discussions and consultations on various issues before (the Geneva Conference). Concerning [Prime Minister of the Democratic Republic of Vietnam] Ho Chi Minh’s plan to visit Moscow, he will report to the Central Committee immediately, and will then give us a reply.
-- (Tối mật)
Kính gửi Bộ Ngoại Giao, và Báo Cáo Chu Ân Lai và TƯĐ:
Tôi thăm viếng Ngoại trưởng Liên Sô Vyacheslav M. Molotov chiều hôm nay để chuyển đạt các ý kiến sơ khởi và công việc chuẩn bị cho Hội Nghị Geneva về phía chúng ta. Ông nói là tất cả mọi ý kiến đều rất tốt và ông sẽ chuyển đạt các ý kiến đó lên TƯĐ CSLS và Bộ Ngoại Giao để thảo luận. Ông cũng mời các phái đoàn từ Trung Quốc, Bắc Hàn và Việt Nam tới viếng thăm Moscova trung tuần tháng 4 để thảo luận và tham khảo ý kiến về các vấn đề trước Hội Nghị Geneva. Liên quan đến kế hoạch của Thủ tướng VNDCCH Hồ Chí Minh viếng thăm Moscova, ông sẽ trình lên TƯ tức khắc, và rồi sẽ phúc đáp chúng ta.

Trong chương trình nghị sự của Hội Nghị Geneva, hội nghị khai mạc ngày 26 tháng 4 năm, nhưng bàn về vấn đề Triều Tiên trước, đến ngày 8 tháng 4 mới bàn tới vấn đề Đông Dương.
Ngày 4 tháng 4, VNDCCH đệ nạp cho TƯĐ CSTQ bản thảo lập trường mình dự tính đọc tại hội nghị. Xin trích nguyên văn
http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=665137E1-C7A5-B289-085B152AE46312B1&sort=Collection&item=The%20Vietnam%20(Indochina)%20War(s)

“A Comprehensive Solution for Restoring Peace in Indochina” (Draft), prepared by the Vietnam Group in the Chinese delegation attending the Geneva Conference.

n order to end the war in Indochina, to restore the national independence and rights of freedom of the peoples in Vietnam, Laos, and Cambodia, and to establish perpetual peace in Indochina, a comprehensive solution on restoring peace in Indochina is presented here as follows:

(1) The two sides involved in activities of hostility in Indochina have agreed to an armistice. In order to realize the armistice and to guarantee the stability of it for the purpose of further restoring peace in Indochina, the two sides agree that negotiations should be held immediately, and necessary and proper adjustment will be made on the current zones of military operations.

(2) The United States, Britain, France, the Soviet Union, and the People’s Republic of China will jointly guarantee:

(a) That from the day of the armistice, no combat plane, armored vehicle, weapons or ammunition, other military materials, or any armed force and military personnel should be allowed to enter Indochina.

(b) No measures should be taken to harm the implementation of the armistice in Indochina.

(3) Within six months after the armistice, all foreign navy, ground force and air force, and military personnel should complete withdrawal from Indochina.

(4) The government of the Democratic Republic of Vietnam, the government of the State of Vietnam, the resistance government of Laos and the government of the Kingdom of Laos, the Committee for National Liberation of Cambodia and the government of the Kingdom of Cambodia, with the participation of democratic parties and organization in the three countries, should establish a provisional joint committee, which should be in charge of the preparatory work for achieving peaceful unification, national independence, and democracy and freedom in the three countries in Indochina. The tasks of the provisional joint committee should be:

(a) To guarantee that the people in the three countries of Indochina [Vietnam, Cambodia, and Laos] should be able to have the rights of democracy and freedom, including the rights of freedom for all democratic parties to conduct activities in the whole territory of the three countries;

(b) To discuss and decide on plans for achieving disarmament in the whole of Indochina;

(c) To discuss and decide on plans for restoring transportation, trade, cultural relations in the whole of Indochina;

(d) To hold, respectively in each country, general elections in the whole of Indochina after the completion of withdrawal of foreign troops, and to establish a unified government in each country.

(5) The French government recognizes Vietnam, Laos, and Cambodia as three sovereign states with full independence; the three countries enjoy full power of self-determination in politics, economics, military [affairs], diplomacy, and culture.

(6) After the establishment of the unified governments in the three countries in Indochina, they are entitled to carry out consultations and, in accordance with the desire of the people in the three countries, to form a Federation of Indochina.

(7) The unified governments in Vietnam, Laos, and Cambodia should, on the basis of equality and mutual benefit, sign agreements on economic, cultural, and technological cooperation with France for the purpose of developing the economic and cultural relations between the three countries in Indochina and France.

Xin lưu ý mấy điểm:
1. Đây chỉ là bản thảo. Không biết bản chính thức ra sao khi Phạm Văn Đồng trình bày lập trường của VNDCCH trước hội nghị khoáng đại.
2. Khi tài liệu được giới thiệu thì nói là bản thảo do Nhóm Việt Nam trong phái đoàn Tàu soạn thảo, chứ không dùng "phái đoàn VNDCCH".
3. VNDCCH chủ trương lập một ủy ban chung lâm thời gồm phần tử của chính phủ VNDCCH, chính phủ của Quốc Gia Việt Nam, chính phủ kháng chiến của Lào và chính phủ của Vương Quốc Lào, Uỷ Ban Giải Phóng Quốc Gia Căm Bốt và chính phủ Vương Quốc Căm Bốt, với sự tham dự của các đảng phái và tổ chức dân chủ tại ba nước
với nhiệm vụ bàn thảo mọi vấn đề quân sự và chính trị tại Đông Dương.
4. Ba quốc gia thống nhất Việt Miên Lào, theo ước nguyện của toàn dân, sẽ hợp lại thành Liên Bang Đông Dương.
5. Liên Bang Đông Dương sẽ ký kết các thỏa ước hợp tác kinh tế, văn hóa với Pháp nhằm phát triển các mối băng giao kinh tế và văn hóa giữa ba nước Đông Dương với Pháp.
6. Đây là lập trường của Việt Minh ngày 26/4 khi chưa đánh thắng ĐBP. Pháp thất thủ tại ĐBP ngày 7/5.