Chuyện thường ngày của lính ( phần 4 )

[hatuyenha]

 Với lính thời nào cũng vậy:Đói tán ăn no tán láo.
 Nhưng nói thật với bạn Trinh sat,mình cũng chưa hiểu hết cả mười điều của bài vè của bạn đâu ,ví dụ:
"ca cóng" là tài gì? Ba yêu có "cóng " và "gô","cóng" mình không hiểu là gì còn "gô" có  phải là  cái cặp lồng của  Liên xô cũ viện trợ hình cong còn của TQ viện trợ hình chữ  nhật không ?
  Bạn Trinh sát à,vì lính nhiều miền, nhiều chiến trường , lại nhiều thời kỳ nên có nhiều bài vè không biết hết được đâu. Bọn mình cũng có bài vè về "yêu" như của bạn nhưng  khác cơ mà mình quên phéng mất rồi,khi nào nhớ được thì sẽ đưa lên cho vui.

[Trinhsat]

   Chị Hà ơi,

   Cái "gô" thì chị nói đúng rồi. Còn "cóng" chính là cái ống bơ (loại gì cũng được) đấy mà. Nó bé nên giấu đâu cũng được. Có nắm gạo "trộm" được hay tí rau quả gì đó kiếm được bỏ vào, treo trên cành cây, đun bằng đóm tre hay bẹ vầu ít phút là mấy thằng có cái xì xụp ngay. Chị có hình dung 1/4 bánh lương khô cho vào nấu với một "huyện" nước là đủ cho 6 đứa liếm mép ngon lành không? Nếu đem bẻ ra thì mỗi thằng một mẩu, không bõ.

   Tài "ca cóng" là tài cải thiện ấy mà.

   Xin trích một đoạn bên truyện "Sao nỡ bắn người tù binh ấy" trong topic "các truyện ngắn của lính..." ở mục Văn công có nói về tài "ca cóng" của A trưởng Trịnh:

    "...Anh Trịnh không chỉ gan dạ và giỏi xử lý tình huống trong chiến đấu. Sinh hoạt đời thường của anh cũng nhiều kinh nghiệm, đôi khi có một chút láu cá. Dạo còn chiến đấu bên Lào, ăn đói nhưng người dân Lào không tiếc chúng tôi những thứ rau quả họ trồng ngoài nương rẫy. Chỉ có điều, do bận rộn hành quân tác chiến nên không phải lúc nào chúng tôi cũng gặp được dân mà xin. Một lần hành quân dã ngoại, chúng tôi được lệnh dừng chân ven một cánh rừng nhỏ. Lúc đó đã nhá nhem tối. Sau khi được phân công vị trí đóng quân, tiểu đội chúng tôi bắt tay đào hầm. Anh Trịnh nhắc nhỏ chúng tôi cứ im lặng đào hầm, rồi anh cắp AK quay ngược trở lại đường hành quân. Chừng một tiếng rưỡi sau anh quay lại, hồ hởi cho chúng tôi xem một quả bí ngô to tướng quấn trong mảnh dù. Hoá ra lúc chiều hành quân, anh đã liếc thấy một quả bí ngô ở vạt nương gần đường, và ghi nhớ vị trí của nó. Đến khi có lệnh dừng chân trú quân, đoán biết khoảng cách chỉ vài cây số, anh đã quyết định quay lại để lấy. Tối hôm đó, sau bữa cơm ít ỏi, anh lấy quả bí ngô ra, khoét nắp, bỏ ruột, cho vào đó một ít đường rồi đem xuống hầm chất lửa nướng. Đêm đó, tiểu đội chúng tôi có thêm món chè bí ngô cải thiện. Đại loại những trò vặt vãnh như thế, A trưởng nào tháo vát thì lính tráng được nhờ. Đối với cuộc sống chiến trường thì chỉ như thế thôi, cũng làm chúng tôi thấy hạnh phúc lắm rồi."

[vovanha]

 Chị Hà ơi,
Tài "ca cóng" là tài cải thiện ấy mà.
........................................................................
Bác Trinh sát gợi lại em mới nhớ hai từ này . Kỷ niệm khá nhiều về hai từ này đấy bác Trinhsat ạ.

[quyenkh]

Các bác trinh sát nói sao , lúc em huấn luyện ờ đoàn 860 An Sơn Nghĩa Bình cũng đã nếm rồi , hôm nào mà lên núi lấy củi , mò mò vào mấy nương Khoai Mỳ , lấy mũi dao bới vào củ chỉ bằng ngón cái , bỏ vào long lén đem xuống nhà bếp vùi cạnh đống than , tối họp xong gần 9 giờ lén xuống lấy đem về , chui vào mùng trùm chăn mút lấy mút để miễn có gì bỏ bụng , thời đó đang sức ăn , Bộ Đội thì đói , đất nước thì nghèo .Không như bây giờ bộ đội ăn chẳng hết cơm .

[vovanha]

Các bác trinh sát nói sao , lúc em huấn luyện ờ đoàn 860 An Sơn Nghĩa Bình cũng đã nếm rồi , hôm nào mà lên núi lấy củi , mò mò vào mấy nương Khoai Mỳ , lấy mũi dao bới vào củ chỉ bằng ngón cái , bỏ vào long lén đem xuống nhà bếp vùi cạnh đống than , tối họp xong gần 9 giờ lén xuống lấy đem về , chui vào mùng trùm chăn mút lấy mút để miễn có gì bỏ bụng , thời đó đang sức ăn , Bộ Đội thì đói , đất nước thì nghèo .Không như bây giờ bộ đội ăn chẳng hết cơm .

Ở An Sơn Bác nghe câu chuyện " xin hai suất khách" chưa vậy ? Chị Hồng bếp trưởng D1 sau này về D13 của bác đó !

[dksaigon]

Từ miền nam gọi cái cóng là lon, cũng có người thường gộp hai từ nói là cóng lon là phổ biến chỉ cái lon sữa ông thọ nói chung là lon sữa đặc có đường, từ lon còn được chỉ cái lon bia chẳng hạn...Còn " gô " là từ xuất phát từ lon sữa bột hiệu ghi gô ( đọc theo âm Việt ) của pháp thịnh hành tại miền nam trước giải phóng, hồi đó không có nhiều hiệu sữa bột như bây giờ, gần như hiệu ghi gô là độc quyền, phổ biến! lon sữa này đường kính khoảng 10cm cao 20 cm bằng nhôm có nhiều gờ nổi quanh thân nên rất cứng chắc và bền lại có nắp, do vậy hồi đó người ta thường tận dụng cái lon này để sử dụng với nhiều công dụng . Nó trở thành phổ biến là được tù chính trị, chiến sĩ cách mạng, du kích... sử dụng như là đồ quân dụng và đi vào văn học cách mạng.
Nói chung người miền nam trước đây đều có sử dụng cái " gô " cũng còn gọi là lon gô này trong sinh hoạt thường ngày cũng như cái cóng lon sữa ông thọ để đong gạo nấu cơm, và cho đến nay những người lớn tuổi vẫn nhớ và gọi, hiểu cái " gô " theo gốc gác này tuy đã lâu rồi cái gô ít còn tồn tại nữa!

[selene0802]

Từ miền nam gọi cái cóng là lon, cũng có người thường gộp hai từ nói là cóng lon là phổ biến chỉ cái lon sữa ông thọ nói chung là lon sữa đặc có đường, từ lon còn được chỉ cái lon bia chẳng hạn...Còn " gô " là từ xuất phát từ lon sữa bột hiệu ghi gô ( đọc theo âm Việt ) của pháp thịnh hành tại miền nam trước giải phóng, hồi đó không có nhiều hiệu sữa bột như bây giờ, gần như hiệu ghi gô là độc quyền, phổ biến! lon sữa này đường kính khoảng 10cm cao 20 cm bằng nhôm có nhiều gờ nổi quanh thân nên rất cứng chắc và bền lại có nắp, do vậy hồi đó người ta thường tận dụng cái lon này để sử dụng với nhiều công dụng . Nó trở thành phổ biến là được tù chính trị, chiến sĩ cách mạng, du kích... sử dụng như là đồ quân dụng và đi vào văn học cách mạng.
Nói chung người miền nam trước đây đều có sử dụng cái " gô " cũng còn gọi là lon gô này trong sinh hoạt thường ngày cũng như cái cóng lon sữa ông thọ để đong gạo nấu cơm, và cho đến nay những người lớn tuổi vẫn nhớ và gọi, hiểu cái " gô " theo gốc gác này tuy đã lâu rồi cái gô ít còn tồn tại nữa!

bạn nào 9x muốn xem cái lon Guigoiz này nó ra làm sao, vào bảo tàng miền Đông Nam Bộ, xem phòng vũ khí của quân giới Miền Đông, có 2 lon này làm mìn đạp  , nghe một bác cựu cán bộ quân giới kể chuyện làm đạn, làm mìn, làm khương tuyến súng, hay lắm   

[tai_lienson]

 Bác Võ hà nói chính xác "Ca cóng " là cải thiện . ví dụ "hôm nay a ta ca cóng chứ" nghĩa là hôm nay a chúng ta tổ chức cải thiện chứ .từ ca cóng rất  rất thông dụng ở các chién trường  B,C

[Trinhsat]

Còn đây là Mười yêu của sĩ quan, có ít phần "thực" hơn, bác VoVanHa ạ.

Một yêu có bút Hero
Hai yêu anh có đồng hồ Vile
Ba yêu anh có đài nghe
Bốn yêu súng ngắn cập kè bên hông
Năm yêu anh phải là "hồng"
Sáu yêu đường, sữa, sâm, nhung đủ sài
Bảy yêu anh phải đẹp trai
Tám yêu tuổi tác không ngoài ba mươi
Chín yêu văn hóa lớp mười
Mười yêu anh phải là người đồng hương.

[hatuyenha]

Ra là vậy,cám ơn các bạn đã cho mình biết thêm những từ của lính trong thời chống Mỹ  và chiến tranh biên  giới .
   "Ca cóng" là" cải thiện"mà lính phía bắc hay dùng.
     "Gô"là cái hộp sữa ghi gô của một hãng sữa của Pháp trong nam có đến tận ngày giải phóng 1975 nhưng ở miền Bắc hồi mình còn bé nhà ai còn có  cái hộp ghi gô đó đựng đường thì kiến khóc thét vì sau măm 1954 thì cũng không có bán  loại sữa đó nữa  và bây giờ qua bạn dksaigon mình còn biết thêm nó còn được sử dụng để phục vụ các chiến sỹ CM ,và phục vụ CM trong nhưng năm gian khó. 
 "Cóng"chính là từ dùng cho các loại hộp đựng thực phẩm mà tận dụng được để dùng vào nhiều việc  :
-Lon sữa ông thọ làm ống bơ xúc gạo.
-Lon nước ngọt dùng để đựng bút viết các loại.
vv...vv
    Bây giờ thì quá nhiều nhưng thời đó đúng là quí hiếm,mà lính ta biết tận dụng thật đáng quí.
Rất cám ơn các bạn.