Muốn xây dựng phương án phòng không tầm thấp để chống lại các tên lửa hành trình, trước hết ta cần phải tìm hiểu kỹ về đặc điểm của nó đã.
Tên lửa hành trình thực chất là một máy bay phản lực vận tốc dưới âm không người lái. Nó có thể được cài đặt ở 2 chế độ bắn.
- Bắn-và-quên: Có nghĩa thông tin, tọa độ mục tiêu đã được lập trình sẵn trước khi phóng, tên lửa sẽ dùng hệ dẫn đường quán tính (Inertial navigation system) và hệ thống định vị toàn cầu (GPS) để tự tìm đến mục tiêu.
- Data link update: Có nghĩa là trong quá trình bay đến mục tiêu, nó sẽ luộn nhận các thông tin cập nhật về tọa độ của mục tiêu. Ví dụ mục tiêu của nó là trận địa S-300 chẳng hạn. Trong thời gian nó đang bay tới toạ độ trận địa như đã định thì sở chỉ huy nhận được thông tin từ vệ tinh do thám là các bệ phóng S-300 đã được dời đi cách đó 90 km, tọa độ mới sẽ lập tức được cập nhật và tên lửa chuyển hướng tới tọa độ mới.
Để tránh sự phát hiện của radar đối phương, nó được thiết kế để có thể bay rất thấp. Nó được trang bị một radar địa hình (terrain following radar) để có thể tự tránh các chướng ngại vật, giúp nó có thể bay thấp men theo địa hình giữa các quả núi, đồi,... Các radar được bố trí trên mặt đất / biển sẽ cực kỳ khó khăn nếu không nói là không thể phát hiện nó.
Ở các nước tiên tiến, người ta thường sử dụng các máy bay cảnh báo sớm để phát hiện các mục tiêu bay thấp như tên lửa hành trình hoặc máy bay bay thấp (vì nó dùng radar từ trên không quét xuống nên không bị cản trở như các hệ thống trên mặt đất). Tuy nhiên việc trang bị máy bay cảnh báo sớm ở VN vào thời điểm này là chuyện không tưởng bởi giá thành cũng như chi phí vận hành của nó cực đắt. Đó là chưa nói để bao phủ lãng thổ VN 24 / 24 thì 1 - 2 chiếc chắc chắn sẽ không đủ.
Vậy Vn sẽ phải làm như thế nào trong điều kiện bị bó buốc này? Có một cách khác VN có thể tự làm với chi phí rẻ hơn nhiều, đó là sử dụng ý tưởng khinh khí cầu radar. Thay vì đặt radar trên mặt đất với tầm quét, góc quét và cao độ quét bị hạn chế, chúng ta đặt chúng lên 1 khinh khí cầu ở độ cao 4 - 6 km quét với góc, tầm, cao độ quét được mở rộng lên rất nhiều. Thực ra ý tưởng này đã được Mỹ và Israel sử dụng, thậm chí Israel còn bán 2 hệ thống dạng này cho lực lượng bảo vệ bờ biển Ấn Độ. Tôi không nói là VN cũng đi mua như Ấn mà chúng ta tự nghiên cứu chế tạo ra khinh khí cầu đủ sức nâng các hệ thống radar sẵn có của chúng ta lên độ cao 4 - 6 km.
Đây là mô hình hệ thống JLENS (Joint Land Attack Cruise Missile Defense Elevated Netted Sensor / hệ thống mặt đất tiêu diệt tên lửa hành trình với các cảm biến (radar) được đưa lên cao). Nó có thể đạt độ cao 6 km.
1 - Khinh khí cầu loại dài 71m
2 - Radar
3 - Cáp giữ khinh khí cầu, dây điện và dây cáp quang truyền dữ liệu
4 - Hệ thống chỉ huy / điều khiển / xử lý dữ liệu
5 - Hệ thống neo khí cầu bao gồm xe để di chuyển vị trí hệ thống khi cần thiết.

Một đoạn phim giới thiệu về hệ thống JLENS
http://www.youtube.com/v/6GeRfinQP60Trong trường hợp bị tấn công gây nhiễu điện tử hoặc địch sử dụng tên lửa áp chế radar khiến hệ thống radar không thể hoạt động thì ta có thể dùng một hệ thống khác, cũng sử dụng khinh khí cầu như với thiết bị gắn bên trên là các cảm biến phát hiện, theo dõi các mục tiêu tỏa ra nhiệt tương tự như IRST trên Su-30. Nó có thể phát hiện ra tên lửa hành trình từ khoảng cách 40 - 50 km, đo lường được từ 20 - 30 km bằng laze. Tương tự như trên, chúng ta có thể tự làm được bằng cách mua các cảm biến này rồi thiết kế gắn chúng lên khinh khí cầu rồi bố trí quanh các mục tiêu trọng yếu cần bảo vệ với bán kính khu bao phủ là 40 - 50 km.


Khi đã phát hiện và bám sát được tên lửa hành trình thì việc bắn hạ nó bằng vũ khí gì sẽ không quá khó nữa. Theo tôi chúng ta nên chia ra như sau:
Đánh chặn chủ động:
1 - Đánh chặn từ xa: radar sẽ dẫn đường cho Mig-21 dùng ,tên lửa tầm nhiệt, hoặc hệ thống SAM bắn hạ (Tôi rất khó hiểu tại sao lại có ý kiến giao việc bắn hạ tên lửa hành trình cho một mình pháo / súng phòng không còn máy bay & tên lửa sẽ làm chuyện "to tát" hơn. "To tát" để làm gì nếu để lọt tên lửa hành trình, với đầu nổ 500kg, đánh trúng các mục tiêu quan trọng như sân bay, kho xăng dầu, trận địa tên lửa phòng không, đài truyền hình / phát thanh, cầu cống, bệnh viện, ....)

2 - Đánh chặn từ ngoài vòng mục tiêu cần bảo vệ: Pháo / súng cao xạ, tên lửa phòng không vác vai dưới sự dẫn đường / chỉ huy của khí cầu-radar. Tất nhiên là hệ thống ngắm bắn ban ngày / ban đêm của pháo / súng phòng không cũng phải được cải tiến. Tuy nhiên đừng hy vọng là nó sẽ rẻ. Một hệ thống đầy đủ sẽ phải bao gồm 1 kính ngắm ngày / đêm, 1 thiết bị lường bằng laze (laser range finder), 1 máy tính đạn đạo (ballistic computer).
Đánh chặn bị động:
Một biện pháp khác cần làm song song là gây nhiễu. Tên lửa hành trình sẽ dùng hệ thống GPS để tìm tới mục tiêu. Nếu ta có các thiết bị gây nhiễu cắt đứt được sự kết nối giữa vệ tinh (nơi cung cấp GPS) và tên lửa thì hệ thống dẫn đường GPS sẽ không thể sử dụng được. Khi đó buộc tên lửa phải sử dụng hệ dẫn đường quán tính dựa trên các dữ liệu có được trước khi GPS bị cắt đứt. Hệ dẫn đường quán tính có sự chính xác kém hơn rất nhiều so với hệ GPS và vì thế mức độ thiệt hại sẽ giảm thiểu.
BTT được đồn là đã có thể sản xuất được các thiết bị gây nhiễu hệ thống GPS với hiệu quả cao hơn nhiều thiết bị mà Iraq, mua từ Soviet và bị cho là kém hiệu quả, sử dụng ở GW1 năm 1991