Ngọn lửa chiến tranh lạnh - Tập 2

[SaoVang]

Thực hiện trả đũa có mục tiêu

“Rút cục tất có một cái gì mới sẽ xuất hiện ở Libi”. Nhà tiên tri vĩ đại Aristốt đã nói như vậy trong cuốn "Lịch sử động vật". 1300 năm sau, từ trong những hố sâu mà các nhà địa chất lục đào bới trên mảnh đất mịt mù cát bụi quả nhiên có dầu mỏ trào lên.

Trước đây, trên giải đất châu Phi từ ven bờ Địa Trung Hải chạy thẳng xuống phía nam tới hoang mạc Sahara như hình một chiếc nêm dài, chỉ có thể sinh trưởng một vài loại đại mạch, tiểu mạch hạt cứng và cỏ an-pha, chung quanh nơi đầm nước cũng chỉ có một số cây trám, cọ dầu và dừa. Năm 1969, tức mười năm sau khi phát hiện ra một lực lượng lớn dầu mỏ, Libi lại sản sinh một sự lạ thứ hai: Thượng tá Caraphi 27 tuổi làm cuộc đảo chính vũ trang, bước lên sân khấu chính trị. 

Năm 1942, Muamma Caraphi sinh ra trong một lều cỏ của người Bêtuin ở sa mạc Sartơ nước Libi. Cậu có ba chị gái, vì vậy cậu được bà mẹ trầm mặc ít lời và người cha luống tuổi mới có con trai, vô cùng yêu dấu. Caraphi chăn cừu và lạc đà, những vật này là của cải của gia đình. Cho tới lúc tám tuổi cậu vẫn là một chú bé hoang dã, cho tới khi gặp một vị giáo đồ dạy đọc "kinh Côran" cậu mới sống có qui củ Thời kỳ học Trung học, Caraphi bỗng nhiên nảy sinh hứng thú sâu sắc đối với chính trị, đối với những lãnh tụ cách mạng đương thời như Natse, Ben Be la, anh hết sức sùng bái. Năm mười bảy tuổi, anh đã nghĩ tới việc lật đổ Chính phủ Libi đương thời.

Khi đó, quyền thống trị Libi thuộc về Iđris I-người Sênasi Islam giáo được nước Anh nuôi dưỡng. Chính phủ dưới quyền của ông ta, thiếu pháp luật nghiêm minh, chia nhau đất đai, quan chức lớn nhỏ tham nhũng vô độ, cảnh sát mặc sức trấn áp học sinh. Nhờ phát hiện được dầu mỏ - kho của quí to lớn, xã hội trung cổ và kết cấu kinh tế của nó tan rã nhanh chóng. Êmin Iđris trong chớp mắt trở thành Caliphi (Caliphi: Tên gọi chỉ Quốc Vương nước Islam giáo - ND) phung phá vô độ. Nhưng đây cũng là mảnh đất mà Caraphi phát động cuộc cách mạng. Iđris trong vương cung có nằm mơ cũng chẳng nghĩ tới rằng có người đang dùng cưa để cưa chân ngai vàng của ông ta.

Caraphi có niềm tin vững chắc, cảm hoá những người bạn cùng chung chí hướng, theo học ở Học viện quân sự Bancasi, lập ra đoàn thể bí mật ở đây, 12 sĩ quan đã tổ chức thành Uỷ ban trung ương sĩ quan liên hợp tự do do Caraphi đứng đầu.

Ngày 1 tháng 9 năm 1969, khi Iđric đang nghỉ ngơi tại một vùng điều dưỡng ở Thổ Nhĩ Kỳ thì thượng tá Caraphi đã cho bao vây đài phát thanh và trại lính, bắt năm người đứng đầu. Chỉ trong một đêm, Caraphi 27 tuổi, đã trở thành người chủ mới trên đất đai Li bi.

Mục tiêu cách mạng đầu tiên của Caraphi là phải chấn hưng đất nước đã nhiều lần bị nước ngoài chiếm đóng, đánh đuổi bè lũ bán nước, cuối cùng quốc hữu hoá các xí nghiệp, A Rập hoá và Islam hoá đất nước. Ông nghiền ngẫm lâu dài về nguồn gốc và lịch sử thế giới A Rập, cho rằng những chuẩn mực của nhà tiên tri Môhamét cần phải trở thành ngọn nguồn cho sự tái sinh tinh thần nhân loại. Nhân dân Libi chịu đủ khổ đau dưới thời Iđric thống trị đã rung động vì lý tưởng của Caraphi, họ nối bước theo sau, khát vọng thực hiện những gì họ mong muốn.

Từ ngày 1 tháng 9 năm 1969, Caraphi vung gươm đứng dậy, giành được quyền thống trị Libi, đất nước rộng tới 1.759.540 km2, Caraphi và nhân dân của ông đang sống trong một quốc gia rõ ràng khác với trước kia.

Năm 1974, nhà báo Mỹ nổi tiếng Giôhan Côli đã đến thăm Libi. Khi đó, cuộc cách mạng xanh do Caraphi phát động đang phát triển không ngừng. Người hướng dẫn trẻ tuổi nói với nhà báo:

- Cảm tạ thánh Ala, giờ không còn người nghèo nữa, mỗi người đều có một căn nhà để ở hoặc một gian phòng khu chung cư để sống. Tôi đã có một chiếc xe hơi, vì tôi có việc làm, có lương. Mười năm thậm chí năm năm về trước, chẳng ai dám nghĩ rằng tôi lại có thể có đủ mọi thứ. Bây giờ thì bảo đảm cho mọi người đều có những thứ đó. 

[SaoVang]

Giọng nói của hướng dẫn viên không giấu được niềm tự hào. Vì rằng trước năm 1969, Libi là một trong những quốc gia nghèo khổ nhất trên thế giới. Một số rất nhỏ tầng lớp trên quyền quí dựa vào dầu lửa mà bốc lên. Họ ngồi trên những chiếc xe hơi Cađilắc sang trọng phóng đi trên đường phố lớn ở Tơripôli hoặc Bengazi, chẳng thèm để mắt đến những chiếc xe ngựa, những con lạc đà chở hàng ở hai bên đường và những căn nhà nhỏ của đông đảo dân chúng chen chúc ở các phố nghèo.

Những người cùng khổ xin lau rửa xe hơi kiếm chút tiền, những người ăn mày xin ăn dọc phố, những tên cò mồi dắt khách cho gái làng chơi và những quân trộm cắp lang thang khắp nơi trong thành phố, mong sao kiếm được chút tiền thừa của người nước ngoài hoặc tình cờ được một người Libi nào đó rộng lòng bố thí. Trong những năm tháng đó, các khu chợ trong các thành phố Libi là nơi trú ngụ của dân nghèo, về mặt nào đó chẳng khác gì với Cai rô, Casablanca hoặc An giê.

Giôhan Côli ra khỏi sân bay, nhìn thấy những toà nhà chung cư cao tầng mầu vàng sẫm hoặc màu xám nhạt mới xây dựng và những căn nhà ở riêng biệt bốn hộ một đơn nguyên mà trước kia nơi đây chỉ là sa mạc hoang vu không một bóng người. Những kẻ ăn xin và người cùng khổ không còn bóng dáng trên đường phố. Trên sân bay, bên xe ôtô hoặc ở khách sạn, khách đều phải tự mang sách hành lý vì lời kêu gọi cách mạng của Caraphi là xoá bỏ việc phục vụ kiểu hầu hạ.

Nguồn của cải giàu có về dầu lửa và cuộc cách mạng văn hóa của Caraphi đã đem lại sự biến đổi vật chất khiến mọi người phải chú ý.
Nhà nhân loại học Mỹ Giôhan Mai sen đã nhận thấy sâu sắc điều đó. Trước cách mạng không lâu, ông đến ở vùng cây xanh Aughira thuộc tỉnh Syrênaica, đây là nơi cư trú của người Bécbe A Rập hoá một nơi yên lành tĩnh mịch.

Từ năm 1968 đến năm 1970, Maisen đã tiến hành khảo sát thực địa ở Libi kiêm làm giảng viên. Trong khoảng thời gian đó, ông cảm thấy cuộc sống thật nghèo khổ. Chỉ có một đường giao thông, vận chuyển thô sơ và những nhà ở như tổ chim dùng những thiết bị máy móc cũ nát để cải thiện đời sống gian khổ thường ngày và giảm nhẹ cường độ lao động trong việc trồng trọt những loại cây xanh như cà chua, khoai tây, cải bắp, dừa.

7 năm sau tháng 6 năm 1977, Maisen trở lại Aughira. Ông kinh ngạc nhận ra vùng đai xanh của những người chăn nuôi xưa kia "trong một đêm đã biến thành một đô thị đông đúc nhộn nhịp". Những chung cư mới, những đền thờ mới xây dựng hoặc trùng tu mọc lên san sát cùng với những rặng dừa chen nhau lấp loáng, tạo thành một bức tranh phong cảnh đẹp kiểu như Caliphoonia.

Caraphi thông hiểu tâm lý dân tộc mình, có niềm tin kiên định, được .miêu tả thành một nhân vật siêu phàm ở Libi. Ông đã khôn khéo sử dụng con bài chính trị dầu lửa và rất được lòng dân, làm cho vương quốc sa mạc của ông được xuất đầu lộ diện, thoát được địa vị im hơi lặng tiếng; cũng làm cho nhân dân của ông thoát khỏi cảnh bần cùng, thoát khỏi bóng đêm trì trệ.

Nhưng tấm lòng nhiệt thành của ông cũng khiến cho ông có nhiều kẻ thù trên thế giới. Trong đám kẻ thù này, nước Mỹ đứng đầu thế giới phương Tây, nước được gọi là "cảnh sát quốc tế”, là nỗi ám ảnh rất lớn trong lòng Caraphi. Tuy rằng Caraphi chưa từng thấy các tổng thống Mỹ qua các khoá từ năm 1968 đến năm 1988: Risac Nichsơn, Giêrôn Pho, Giêmi Ca tơ, và Rônan Rigân, nhưng từ đáy lòng mình ông vẫn coi họ là kẻ thù không đội trời chung với dân tộc ông và bản thân ông.

Không lâu sau trận kịch chiến trên không ở vịnh Siđra, Chính phủ Mỹ liền lộ ra tin tức nói rằng, ít ra có tới 14 sát thủ Libi đã đột nhập vào nước Mỹ, bọn họ rõ ràng có âm mưu ám sát Tổng thống Rigân, Quốc vụ khanh Tlâygơ hoặc quan chức cao cấp khác. Từ đó, trên nóc Nhà Trắng ở Oasinhtơn luôn có đội tuần tra mai phục để đối phó với những kẻ sát thủ liều mạng.

[SaoVang]

Tổng thống Rigân và Phó tổng thống Bus ra vào đều được sắp xếp cực kỳ cẩn thận, thiết lập nhiều vòng bảo vệ. Ví như, cho chạy một xe con cao cấp làm mục tiêu giả, lại có đội xe mô tô làm như đi hộ tống để nhử cho "nhóm ám sát" trong tưởng tượng này mắc bẫy. Trong trường hợp Tổng thống Rigân phải xuất hiện công khai, các vệ sĩ phải để ông mặc áo chống đạn. Tổng thống đi máy bay trực thăng đến nơi nào, lộ trình chỉ được xác định trước khi cất cánh vài phút, vì cơ quan tình báo, báo cáo rằng, các sát thủ Libi vào nước Mỹ đều mang theo tên lửa cầm tay hạng nhẹ điều khiển bằng tia hồng ngoại, mưu đồ bắn rơi chiếc máy bay trực thăng của Tổng thống từng được gọi là "Đội thủy quân lục chiến số 1"

Rút cục thật sự có hay không có sát thủ xâm nhập khiến cho tất cả các nhân viên tình báo Mỹ đều phải ra quân? Điều này chưa được chứng thực, khiến cho các nhà phân tích nước ngoài cũng khó mà tin được, nhưng Oasinhtơn lại hết sức coi trọng chuyện này. Để tiến hành báo thù, Tổng thống Mỹ đã ra lệnh rút 1500 đến 2000 người Mỹ ra khỏi Libi, phần lớn trong số đó là công nhân dầu khí. Thế là đám đông người Mỹ mang vali túi xách ra về chẳng vui vẻ gì.

Cái nhìn thù địch giữa Mỹ và Libi tiếp tục phát triển, hai bên đều không nhượng bộ, việc tuyên truyền về mối đe doạ của đối phương ngày một gia tăng.

Ngày 28 tháng 3 năm 1986, Chính phủ Libi ra tuyên bố chính thức, kêu gọi "toàn thể nhân dân ARập hãy tẩy chay hàng hoá Mỹ"

Tháng 3 năm 1986, Caraphi nêu lại chủ trương phong toả vùng biển quốc tế ở vịnh Siđra mà ông đã đề xuất từ năm 1981. Caraphi gọi vùng Vịnh Siđra và không phận ở đó là "vùng chết", và thề rằng nhất định sẽ bắn phá quân hạm và máy bay Mỹ đi qua khu vực này. Ông cho bố trí tên lửa phòng không tầm xa SA - 5 và tên lửa SA 2 do Liên Xô chế tạo. Những tên lửa này có thể bắn trúng máy bay Mỹ hoạt động trên không phận vùng biển quốc tế từ phía nam vĩ tuyến 32o30.

Từ năm 1981 trở đi, Mỹ tiếp tục tiến hành diễn tập hải quân theo dự định, để hải quân có khả năng thích ứng với mọi tình huống có thể xảy ra. Trong kế hoạch diễn tập có một số tiết mục đòi hỏi quân hạm và máy bay Mỹ phải bất chợt tiến hành diễn tập ở "vùng chết”

Ngày 14 tháng 3 năm 1986, tại cuộc họp tổ kế hoạch Uỷ ban an ninh quốc gia, Tổng thống Rigân quyết định cuộc diễn tập quân sự tiến hành như thường lệ, bao gồm trong đó cả vùng Vịnh Siđra ở phía nam vĩ tuyến 32o30.

Ngay sau đó, Mỹ ra thông báo về cuộc diễn tập hải không quân, chỉ định cụ thể khu vực diễn tập. Ngày 21 tháng 3 năm 1986, với danh nghĩa Chính phủ, chính thức ra thông báo cho hải quân và không quân, tiếp theo là bắt đầu làm kế hoạch sớm cho cuộc diễn tập quân sự. Từ năm 1981 đến nay, đây là cuộc diễn tập hải quân lần thứ 19 của Mỹ tiến hành tại vùng biển này và là lần diễn tập thứ 8 ở đây sau khi Caraphi tuyên bố về "vùng chết”.

Những quy định mới về nguyên tắc hành động đã được giao cho thượng tướng Phrăng Kiensu, tư lệnh Hạm đội 6 Địa Trung Hải của Mỹ. Trên thực tế đây là "nội quy” cho các hạm trưởng quân hạm và cơ trưởng máy bay khi hoạt động trên vùng biển nước ngoài. Người Mỹ cho rằng, tên lửa Li bi hoặc Liên Xô chỉ trong vài giây là phủ kín mấy dặm Anh, sĩ quan chỉ huy tại chỗ cần phải áp dụng những biện pháp phòng bị cần thiết dựa theo phương châm chỉ đạo cơ bản chính xác để bảo đảm chắc chắn hoàn thành nhiệm vụ diễn tập. Họ có thể tự mình thực hiện hành động đánh trả, không nhất thiết phải thỉnh thị trước Tổng tư lệnh ở Oasinhtơn hoặc các Bộ tư lệnh khác.

Những nguyên tắc hành động này đã được tổng thống Rigân phê chuẩn. Nguyên tắc quy định, sau khi Mỹ đã thông báo cho Libi và các nước khác biết quân Mỹ sắp tiến hành diễn tập quân sự, nếu như tàu chiến hoặc máy bay của Libi ở khu vực này có hành động đối địch, tàu chiến và máy bay Mỹ sẽ nổ súng công kích.

[SaoVang]

Bộ trưởng Quốc phòng Ônbécgơ nói lần này Libi sẽ có mưu đồ thực thi kế hoạch của họ. Ônbecgơ cho rằng nguyên tắc hành động cho dù đã định ra tỉ mỉ đến như vậy nhưng vẫn còn có các cách giải thích khác nhau. Vì vậy, ông quyết định phải thảo luận thêm với thượng tướng Kiensu. Họ gặp nhau trong một nhà khách ở Luân Đôn, lúc đó Ônbecgơ vừa dự xong cuộc họp chuẩn bị cho hội nghị khối Hiệp ước Bắc đại Tây Dương. 

Vừa gặp mặt, Ônbecgơ đã nói:

- Chào Thượng tướng, tôi biết cho dù chúng ta định ra nguyên tắc hành động tỉ mỉ đến như thế nào vẫn cứ còn những cách hiểu khác nhau, thậm chí sẽ áp dụng các thủ đoạn và phương pháp khác nhau. Cho nên tôi muốn để ông hiểu rõ những nguyên tắc tỉ mỉ cụ thể mà tôi suy nghĩ là gì và cũng nhân dịp thảo luận này, hai chúng ta phải giữ được sự nhất trí về quan điểm.

- Điều đó không bình thường, nhưng tôi rất vui lòng - thượng tướng Kiensu nói.

Ônbecgơ tiếp tục giảng giải:

- Trước hết, chúng ta cần phải tự do ra vào vùng biển quốc tế mà chúng ta muốn đến, nhưng Libi công khai ngăn trở chúng ta như vậy, hơn nữa Caraphi còn nói phải tập kích chúng ta. Bây giờ công bố những nguyên tắc mới này chính là để cho ông mang hết sức lực làm cho chúng ta có thể tự do qua lại vùng biển quốc tế này.

Thượng tướng Kiensu gật gật đầu, suy nghĩ một lát,

- Tôi nghĩ nếu như trong lúc diễn tập, máy bay của ta bay vượt qua "vùng chết" Caraphi, Libi sẽ dùng tên lửa SA 5 bắn vào chúng ta. Tôi cho rằng như thế là có "ý đối địch".

- Đúng là như vậy - Ônbecgơ đáp - không nghi ngờ gì nữa, đó chính là dấu hiệu "đối địch" mà ông có được.

Ônbecgơ nói tiếp:

- Vì thế, trong tình huống đó, ông có thể theo ý mình tiến công quân đội Libi ở vùng biển quốc tế, đấy là nội dung mới bổ sung trong bản nguyên tắc hành động. Ngoài ra, thưa thượng tướng, tôi cần để ông hiểu rõ vì sao tôi lại đến gặp ông ở đây, đó chính là tôi hoàn toàn ủng hộ ông, nghĩ rằng ông sẽ áp dụng mọi hành động cần thiết.

Ônbecgơ bổ xung thêm:

- Tôi biết quân ta có thể gặp tổn thất, nhưng mong rằng ông sẽ gắng hết sức để giảm nhẹ thương vong. Tuy nhiên, điều trọng yếu nhất tôi muốn ông hiểu rõ là quyết không để cho Caraphi hù doạ chúng ta, quyết không thể để cho ông ta thực thi kế hoạch uy hiếp.

Cuối cùng ông sắp bước vào một nơi gian nan nguy hiểm, ý của tôi cũng như ý định trong bản nguyên tắc hành động là ông sẽ áp dụng những biện pháp mà ông cho là cần thiết để hoàn thành kế hoạch diễn tập. Không ai có thể ngăn cản cuộc diễn tập này. Tôi sẽ hoàn toàn ủng hộ ông sử dụng mọi biện pháp trong tình huống có đối địch. Một khi phát hiện có tình huống, ông thấy làm thế nào là thích hợp thì cứ theo quyết định của mình mà làm. Bây giờ hãy nói cho tôi biết, ông còn cần gì không?

- Không còn cần gì nữa - Kiensu trả lời. - Tôi nghĩ rằng, những cái tôi cần đều đã có. Chỉ thị của ngài rất bổ ích, cuộc nói chuyện như thế này thật là tuyệt.

Ý đồ cuộc nói chuyện của Ônbecgơ với Thượng tướng Kiensu thật rõ ràng, nước Mỹ quyết ra tay với Caraphi.

[SaoVang]

7 giờ 52 phút sáng ngày 24 tháng 3 năm 1986, khi máy bay Mỹ đang bay tuần tiễu trên không phận vịnh Siđra ở nam vĩ tuyến 32o30, phối hợp với hoạt động của hạm đội thì Libi phóng đi hai quả tên lửa SA - 5 do Liên Xô cung cấp về phía họ, nhưng không bắn trúng,

Buổi sáng, trước khi Mỹ bắt đầu tiến hành phản kích, hai máy bay Libi MGI - 25 (máy bay chiến đấu do Liên Xô chế tạo) đã bay lại gần máy bay trinh sát của Mỹ, nhưng bị phi công Mỹ chặn lại nên phải quay về.

Khoảng 2 giờ rưỡi chiều ngày 24 tháng 3, người Mỹ đã ra tay. Một tàu sân bay loại A6 của họ đã bắn chìm một tàu tuần tra có mang tên lửa cực nhanh của Libi khi chiếc tàu này đang tiến gần tới một số tàu Mỹ.

4 giờ 15 phút chiều cùng ngày, quân Mỹ nổ súng tấn công một tàu chiến khác có mang tên lửa của Libi (do Liên Xô chế tạo). 7 giờ tối, quân Mỹ phát hiện một bệ phóng tên lửa SA 5 có giàn rađa đang hoạt động để theo dõi máy bay Mỹ. Hai tàu sân bay khác của Mỹ đã phá huỷ trận địa này.

Hành động quân sự của Mỹ đã khiến cho nhân dân Libi phẫn nộ, Caraphi nhân thế cổ vũ nhân dân xây dựng niềm tin, kiên trì cuộc chiến đấu với Mỹ.

Ngày 28 tháng 3, Caraphi ra tuyên bố chính thức, khuyến khích "toàn dân Arập" đánh phá mọi thứ của Mỹ "bất kể đó là tài sản, hàng hoá, tàu thuyền, máy bay hay chính là người Mỹ"

Ngày 5 tháng 4, trong một hộp đêm ở Tây Beclin tràn đầy tiếng cười, lời hát, đèn mầu, rượu mạnh, mọi người đang tận hưởng niềm vui cuộc sống. Bỗng nhiên vang lên một tiếng nổ lớn, phá tan niềm vui cuộc sống như mộng của họ. Một trái bom đã phát nổ. Chết tại chỗ một quân nhân Mỹ, một phụ nữ Thổ Nhĩ Kỳ, làm bị thương 230 người trong có 50 quân nhân Mỹ.

Nhân viên tình báo Mỹ tuyên bố, kết quả điều tra chứng tỏ gây ra vụ khủng bố này là do Libi chỉ đạo, chứng cứ rõ ràng, Libi phải chịu trách nhiệm về việc này.

Phía Libi cự tuyệt lời chỉ trích của Mỹ và vạch ra Mỹ đang tạo dựng âm mưu, tiến hành đe doạ không biết xấu hổ đối với Libi .

Vụ nổ trong hộp đêm ở Tây Beclin đã đem lại cho Mỹ một cái cớ tuyệt hảo để đối phó với Caraphi. Oasinhtơn đang khẩn trương nhưng rất bí mật tiến hành một việc làm trọng đại.

Tiếng bom nổ trong hộp đêm ở Tây Beclin đã làm Tổng thống Mỹ và phu nhân Nanxi tỉnh mộng. Khi đó, họ đang nghỉ ngơi trong một trang trại bang Caliphoocnia. Vào lúc này, các công nhân dầu mỏ Mỹ ở Libi đã rời khỏi nơi này, thế là trong đầu Rigân đã định sẵn chủ ý phải để cho Caraphi ở Tơripôli nếm thử quả đấm sắt của người Mỹ.

Rigân khinh thường gọi Caraphi "không chỉ là một kẻ dã man mà còn là một kẻ không kham nổi một quả đấm" . Rigân yêu cầu. Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân định ra một kế hoạch, phải cho Caraphi một bài học thích đáng nhưng không làm thương tổn đến dân thường vô tội.

[SaoVang]

Khi ấy một số người, nhất là những người trong Nội các gọi là đánh trả "không mục tiêu” đòi phải dùng hành động "trả đũa" ngay. Ý kiến của họ là, nếu biết phần tử khủng bố ở một thành phố nào đó tại Syri hoặc Iran thì có thể ném bom thành phố đó.

Một số người khác trong đó có Tổng thống Rigân, phản đối biện pháp trả đũa đơn giản đó, họ đồng ý một khi phát hiện và tìm thấy phần tử khủng bố thì phải giáng trả "có mục tiêu”, tức là dùng cách đánh trả tương ứng với hành động của phần tử khủng bố, đánh vào những nước duy trì hoạt động khủng bố, ngăn chặn sự việc này xảy ra một lần nữa.

Ngày 7 tháng 4 năm 1986, trong một cuộc họp của Uỷ ban an ninh quốc gia, Tổng thống Rigân đã nghiên cứu bản đồ và ảnh chụp ở Libi, lựa chọn, kể cả việc tập kích vào một số địa điểm ở Tơripôli có thể gây ra thương vong cho dân thường. 

Đêm hôm đó, Rigân ghi trong nhật ký của mình:

Tôi nghĩ những mục tiêu quân sự mà chúng ta lựa chọn nhất thiết phải tránh thương vong cho dân thường, vì tôi tin tưởng rằng phần lớn người Libi đều không muốn có ông Đại tá này.

Ngày 10 tháng 4, Tổng thống Rigân lại viết trong nhật ký: .

Lại họp một lần nữa cùng với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, Thượng tướng hải quân Uyliam Cơlao bàn về vấn đề mục tiêu ở Libi. Đêm thứ hai, tôi đã gửi một bức điện dài cho bà Thatchơ, trình bày toàn diện những việc mà ta phải làm. Bà cũng gửi lại một bức thư dài, bảo đảm ủng hộ chúng ta, nhưng tỏ ra quan tâm tới việc có thể gây ra thương vong đối với dân thường. Đây cũng là vấn đề mà chúng ta quan tâm.

Người Mỹ nhấn mạnh rằng kế hoạch này cần phải làm tỉ mỉ chu đáo, cần hiệp đồng hành động. Nhiệm vụ tập kích chính sẽ giao cho máy bay ném bom F-111 đang đỗ ở Anh và các máy bay trên hàng không mẫu hạm ở Địa Trung Hải đảm nhiệm. Mỹ còn phái đến máy bay làm nhiệm vụ trinh sát, tìm kiếm và cứu hộ (những máy bay này bay đến từ hàng không mẫu hạm của hạm đội hải quân). Các máy bay của hạm đội Địa Trung Hải cần phải làm cho các trạm ra - đa của Libi mất sức chiến đấu, trước khi các máy bay ném bom bay tới. Cuộc tập kích như vậy cần đến sự hợp tác và chi viện hậu cần lớn lao. Mỹ sẽ có hơn 100 máy bay tham gia chiến đấu, nhiều máy bay sẽ phải bay từ rất xa đến đây. Những hành động này cần phải phối hợp hết sức chặt chẽ, không để một chút sai sót, khi các máy bay ném bom từ Luân Đôn vừa đến thì máy bay hải quân phải bất ngờ, chớp nhoáng huỷ diệt các trạm ra đa của Libi. 

Trước khi xảy ra sự kiện này, rất nhiều báo chí đã tiết lộ cuộc gặp gỡ tại một hộp đêm ở Beclin, đang chuẩn bị cho việc ném bom Libi để thực hiện hành động trả đũa, nhưng người Mỹ vẫn hy vọng nắm được yếu tố bất ngờ.

7 giờ ngày 13 tháng 4, sáng sớm chủ nhật, Bộ trưởng quốc phòng Ônbecgơ quay về Anđrs. Kể từ lúc máy bay cất cánh cho tới trước khi hạ cánh, ông giành hầu hết thời gian để suy nghĩ về kế hoạch tập kích Libi, suy nghĩ về các tình huống có thể xảy ra ngoài ý muốn và cách xử lý phải như thế nào, suy nghĩ xem đã dự liệu đầy đủ mọi tình huống khẩn cấp hay chưa. 3 giờ chiều Ônbecgơ và Uốn táp cùng các cấp chỉ huy quân đội triệu tập cuộc họp ở Lầu Năm Góc, xét duyệt lần nữa phương án hành động quân sự

Cuối cùng, tổng thống Rigân đã chọn ra năm mục tiêu chiến lược cũng như về mặt đạo lý đều có thể đánh mà không phải băn khoăn gì.

[SaoVang]

Năm mục tiêu đó là:

1. Cơ sở thiết bị bơi lội ở Môrats Hít Pi la. Mỹ cho rằng đây là một trường học nổi tiếng để đào tạo vận động viên bơi lội hoặc huấn luyện biệt kích.

2 . Trại lính Asisya. Mỹ cho rằng đây là trung tâm liên lạc, kiểm soát và chỉ huy mọi hoạt động của các nhóm khủng bố Libi. 

3. Sân bay quốc tế Tơripôli. Ở đây có các máy bay vận tải hạng nặng IL - 76/ CAN - DID của Libi.

4. Trại lính Penkhax. Mỹ cho rằng đây là nơi đóng quân của đơn vị bộ đội tinh nhuệ của Caraphi và một số đơn vị chuyên hoạt động khủng bố.

5. Sân bay Bênila. Mỹ cho rằng nơi đây tuy không trực tiếp tham dự vào các hoạt động khủng bố nhưng vẫn là mục tiêu ném bom cốt để các đơn vị phòng không không thể ngăn cản được máy bay Mỹ.

Mục tiêu đã xác định, việc ném bom đặt sát trước mắt. Tổng thống Rigân đích thân gọi điện thoại cho Thủ tướng Anh quốc, đề nghị Anh đồng ý cho quân Mỹ sử dụng máy bay ném bom F-111 ở căn cứ tại nước Anh.

Bà Thatchơ hăng hái nhận lời khiến cho Mỹ hân hoan phấn khởi. Nhưng tổng thống Pháp Phrăngxoa Mitơrăng từ chối không cho máy bay. ném bom F-111 của Mỹ bay qua không phận nước Pháp.

Sự bất hợp tác giữa Pháp và Mỹ đã có truyền thống lịch sử. Thời Đờ Gôn là thời kỳ đối kháng nghiêm trọng ở đỉnh cao. Từ chối hợp tác với Mỹ, Tổng thống Pháp còn đưa ra lời khuyến cáo với Mỹ cần áp dụng hành động tập kích như thế nào, kiến nghị giáng cho Caraphi một đòn nặng nề mà "không cần phí sức”.

Bộ trưởng quốc phòng Ônbecgơ rất bực mình với người Pháp, coi đây là "sự việc điển hình khiến người ta tức giận". Tổng thống Rigân cũng rất khó chịu với cách làm của Pháp. Ông nghĩ rằng: "Trong vấn đề chống các hoạt động khủng bố, tất cả các quốc gia văn minh đều ngồi chung trên một con thuyền. Thế mà, chí ít là ở nước Pháp, xem xét tác dụng chủ yếu về mặt kinh tế. Nước Pháp bề ngoài thì chê trách các hoạt động khủng bố, nhưng Pháp lại buôn bán không phải là ít với Li bỉ, cho nên hai bên đều phải chiếu cố tới nhau, đó là đặc điểm của Pháp".

Italia cũng từ chối yêu cầu của Mỹ xin bay qua không phận của họ. Như vậy máy bay ném bom F-111 bay từ Anh buộc phải bay thêm một số giờ, đi vòng hơn 1000 dặm Anh, hơn nửa suốt buổi tối không thể sử dụng các thiết bị thông tin vô tuyến để liên hệ với nhau. Trong chuyến bay lặng lẽ đó, máy bay phải bốn lần tiếp dầu bắt đầu ở gần tuyến bờ biển nước Pháp, rồi ở Tây Ban Nha, sau đó ở một vùng thuộc Bắc bộ Angiêri, lần cuối cùng là ở Bắc bộ Tuynidi.

Mặc dù, không quân coi việc đó là chuyện cực kỳ bình thường, nhưng việc tiếp dầu cho máy bay quả thực là chuyện rất mạo hiểm, nhất là trong tình hình không được phép tiến hành thông tin liên lạc, chấp hành nhiệm vụ như vậy trong đêm tối rõ ràng là không dễ dàng gì .

7 giờ chiều ngày l4 tháng 4, giờ Oasinhtơn, tức 2 giờ sáng ngày 15 theo giờ Libi, không quân Mỹ theo kế hoạch đã định, bắt đầu ném bom xuống Tơripôli Thủ đô Libi, nơi được coi là căn cứ của bọn khủng bố. .
 
Máy bay Mỹ bay trên mục tiêu khoảng 11 phút, trái bom đầu tiên phát nổ đúng vào lúc 2 giờ sáng theo giờ Libi.

[SaoVang]

Tại phòng tin tức ở Lầu Năm Góc, Ônbecgơ, Thượng tướng hải quân Uyliam Cơ lao, chủ tịch hội đồng Tham mưu trưởng liên quân đang ngồi chờ tin mới nhất từ tiền phương báo về.

Tổng thống Rigân đã trình bày với người đứng đầu Quốc hội những sự việc sắp xảy ra. Đêm khuya trở về khu gia đình ở Nhà Trắng, Rigân ngồi vào bàn làm việc ghi vào nhật ký tình hình trận tập kích:

Theo báo cáo bước đầu, toàn bộ máy bay đã rút ra hết, nhưng có hai chiếc F-111 không có tin tức. Có thể do vô tuyên điện trục trặc, cũng có thể đã bị bắn rơi. Tình hình lúc này chưa rõ ràng. Nhưng khẳng định một điều là lần tập kích này đã thành công.

9 giờ 15 phút tối, Bộ trưởng quốc phòng Ônbecgơ và Quốc vụ khanh Sunxơ cùng tới cơ quan báo chí ở Nhà trắng, giới thiệu tóm tắt tình hình.

Không quân Mỹ đã chụp ảnh trận ném bom này. Các bức ảnh đã hiện rõ khu vực máy bay siêu tốc bay qua, khiến người ta cảm thấy rõ ràng rằng, bay đêm cách mặt đất 200 thước Anh với tốc độ 500 dặm Anh một giờ thực là cực kỳ khó khăn. Khi phi công phát hiện được mục tiêu - những chiếc máy bay vận tải quân dụng hạng nặng do Liên Xô chế tạo nằm trên bãi đỗ, máy ảnh nhanh chóng nhằm đúng mục tiêu, có thể nhìn thấy rõ ràng, tia sáng điều khiển quả bom tự động bay tới mục tiêu, cùng với những tiếng nổ của máy bay vận tải Liên Xô, toàn bộ sân bay bị chìm trong làn khói đen dày đặc.

Trong trận tập kích đường không này, Mỹ mất một chiếc máy bay F-111, hai phi công mất tích. .

Người Mỹ cảm thấy vừa lòng với kết quả trận tập kích quân sự của mình. Ônbecgơ thậm chí cho rằng "Tổng thống Rigân đã nâng cao mạnh mẽ uy tín và thanh danh ở trong nước và ngoài nước." còn ông ta thì "cảm thấy hết sức vui sướng trước biểu hiện kiệt xuất của quân ta"

Điều làm cho người ta khó hiểu là, trước sự vui mừng điên cuồng của người Mỹ, Caraphi lại giữ vẻ im lặng hiếm thấy. Đương nhiên, ông chưa nguôi mồi thù với nước Mỹ, ông vẫn xây dựng lực lượng để thực hiện niềm tin của mình. Huy động vũ trang rút cục không phải là phương pháp có hiệu quả cuối cùng để giải quyết các vấn đề. Chỉ có điều một số tin tức của giới báo chí đưa ra sau đó hầu như bất lợi cho hình ảnh của ông từng được coi là siêu nhân ở Li bi. Nghe nói sau trận tập kích đường không, Caraphi đã huỷ bỏ nhiều kế hoạch vốn đã định để ông xuất hiện công khai, ông đã ở lì một thời gian dài trong sa mạc, và hầu như mỗi tối ông đều ngủ ở một địa điểm khác nhau.

[SaoVang]

IV. CATƠ KÝ "PHÁP LỆNH VỀ QUAN HỆ VỚI ĐÀI LOAN"

Quá trình nảy sinh "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan"

Tháng 12 năm 1978, Chính phủ hai nước Trung - Mỹ ký kết hiệp định và tuyên bố với toàn thế giới: hai nước công nhận lẫn nhau và kiến lập quan hệ ngoại giao bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 1979, Chính phủ chấp nhận ba nguyên tắc trong quan hệ ngoại giao mà Chính phủ Trung Quốc đã chủ trương công khai lâu dài, tức là Mỹ cắt đứt quan quan ngoại giao với Đài Loan, đình chỉ "Hiệp ước phòng thủ chung" Mỹ - Đài Loan, rút các nhân viên quân sự khỏi Đài Loan. Trong "Thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ ngày 1 tháng năm 1979, nước Mỹ "công nhận Chính phủ nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa là Chính phủ hợp pháp duy nhất, trong phạm vi này, nhân dân Mỹ sẽ duy trì quan hệ văn hoá, buôn bán và các quan hệ phi chính phủ với nhân dân Đài Loan". Thông cáo chung này đã mở một trang mới trong lịch sử quan hệ Trung Mỹ. .

Khi có được hiệp nghị kiến lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ. Chính phủ Ca tơ từng biểu thị sẽ "điều chỉnh" pháp luật Mỹ để phù hợp với tình hình mới sau khi bình thường hoá quan hệ Trung - Mỹ, giải quyết quan hệ phi chinh phủ giữa Mỹ với Đài Loan. Ngày 26 tháng 1 năm 1979, chính phủ Ca tơ đệ trình với quốc hội Mỹ bản dự thảo "pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan". Hai viện trong quốc hội đã thảo luận khoảng hai tháng. Ngày 28 và 29 tháng 3 lần lượt thông qua văn bản cuối cùng, ngày 10 tháng 4 Tổng thống Ca tơ ký vào sắc lệnh. .

"Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" được định ra ngay sau khi công bố "Thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại giao Trung Mỹ" mà theo các quan chức Mỹ giới thiệu là để giải quyết quan hệ Mỹ - Đài Loan trong tình hình mới khí Trung - Mỹ đã đặt quan hệ ngoại giao. Vì thế, pháp lệnh này cần phải tuân thủ nghiêm ngặt và thể hiện đầy đủ những nguyên tắc cơ bản mà nước Mỹ đã xác nhận trong “Thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại giao Trung -Mỹ", thích ứng thật sự với tình hình mới sau khi Trung - Mỹ đặt quan hệ ngoại giao.

Nhưng khi Tổng thống Ca tơ đệ trình với quốc hội bản dự thảo "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" thì ngay trong lời thuyết minh của các quan chức cao cấp Chính phủ soạn thảo bản dự thảo đệ trình Quốc hội này, cũng đã bao hàm một số nội dung nào đó trái với hiệp nghị thiết lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ.

Trong quá trình thảo luận ở Quốc hội, tuy các nghị sĩ nói chung không phản đối việc đặt quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ, cho rằng điều đó phù hợp với lợi ích của nước Mỹ, nhưng không ít nghị sĩ công kích Chính phủ Ca tơ đã "nhượng bộ quá nhiều” đối với Trung Quốc khi thực hiện bình thường hóa quan hệ Trung - Mỹ, muốn ra sức đưa thêm điều khoản này, điều khoản nọ vào trong "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" trái với "Thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ", đưa lập trường về vấn đề Đài Loan để kéo dài hiệp nghị về thiết lập quan hệ ngoại giáo Trung - Mỹ. Kiến nghị của họ chủ yếu xoay quanh hai vấn đề lớn sau đây:

Một là vấn đề "bảo đảm an ninh cho Đài Loan" sau khi chấm dứt "Hiệp ước phòng thủ chung” Mỹ - Đài Loan. Trong bản dự thảo " Pháp lệnh về quan hệ với "Đài Loan” mà Chính phủ Ca tơ đệ trình trước Quốc hội, không có quy định về mặt này. Nhiều nghị sĩ Quốc hội còn cho rằng đây là "thiếu sót lớn" của bản dự thảo.

Không ít nghị sĩ chủ trương nước Mỹ cần phải gánh vác rõ ràng nghĩa vụ. "bảo vệ Đài Loan khỏi bị Trung Hoa đại lục tấn công”. Một số nghị sĩ thậm chí yêu cầu đưa nguyên một số điều khoản trong "Hiệp ước phòng thủ chung” chuyển sang "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan”.

Còn một bộ phận nghị sĩ thì chủ trương quy định bằng văn bản, nếu như Trung Quốc sử dụng vũ lực với Đài Loan, nước Mỹ lập tức xoá bỏ sự công nhận đối với Trung Quốc kể cả việc cắt đứt trao đổi kinh tế qua lại với Trung Quốc. Hoặc yêu cầu Chính phủ Mỹ đòi Chính phủ Trung Quốc bảo đảm không dùng vũ lực tấn công Đài Loan. Hoặc kiến nghị, trong điều khoản Mỹ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan thì cần ghi chú rõ ràng bao gồm những trang bị quân sự tiên tiến nhất v.v...

[SaoVang]

Đa số nghị sĩ tuy không đồng ý với cách làm quá lộ liễu đó nhưng cũng cho rằng, Tổng thống Ca tơ tuyên bố trong khi thiết lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ chỉ tỏ ý rằng nước Mỹ "quan tâm giải quyết hoà bình vấn đề Đài Loan" như vậy là không đủ, trong "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" cần phải quy định một số điều khoản "bảo đảm an toàn cho Đài Loan".

Chỉ có rất ít nghị sĩ vạch ra rằng, nước Mỹ một mặt kiến lập quan hệ mới với Trung Quốc, đình chỉ "Hiệp ước phòng thủ chung” Mỹ - Đài Loan, mặt khác lại tỏ ra không thể chấp nhận Trung Quốc dùng vũ lực đối với Đài Loan, thế là tự mâu thuẫn với mình. Nói tóm lại, Quốc hội Mỹ lúc đó tranh luận về vấn đề này, đúng như trên tập san của Quốc hội "Thông cáo hàng tuần" đã viết, chủ yếu là trong "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan", cần hay không cần đưa thêm vào điều khoản "Bảo đảm an toàn cho Đài Loan" mà nước Mỹ về phương diện này, đã có nghĩa vụ phải đảm nhiệm, "rút cục cần phải mạnh mẽ đến mức độ nào, chính thức đến mức độ nào". Nói theo cách nói của Chủ tịch uỷ ban ngoại giao thượng nghị viện là "làm sao khắc hoạ được sự bảo đảm này một cách tốt nhất".

Hai là vấn đề tính chất của cơ quan hành sự mà Mỹ và Đài Loan đã thiết lập, trên thực tế cũng là vấn đề tính chất của mối quan hệ Mỹ - Đài Loan. Chính phủ Ca tơ vốn có kiến nghị với Quốc hội, để xử lý mối quan hệ phi chính phủ giữa nước Mỹ và Đài Loan, Mỹ sẽ thành lập ở Đài Loan "Hiệp hội Mỹ ở Đài Loan", về mặt pháp luật, chỉ là một hội đoàn có tính chất dân gian; Đài Loan cũng thiết lập một cơ quan tương tự như vậy ở Mỹ (tức cái gọi là "Uỷ ban điều hành sự vụ Bắc Mỹ").

Nhưng trong quá trình thảo luận ở Quốc hội, không ít nghị sĩ muốn ban cho những cơ quan này có tính chất, của chính phủ, tính chất nhà nước rõ ràng. Có người chủ trương phải bổ nhiệm người phụ trách "Hiệp hội Mỹ ở Đài Loan" giống như bổ nhiệm quan chức cao cấp trong Chính phủ và Đại sứ ở nước ngoài. Có người chủ trương viên chức làm việc trong "Hiệp hội Mỹ ở Đài Loan" cần được xếp vào danh sách hưởng lương của viên chức làm việc trong Chính phủ. Có người chủ trương viên chức làm việc ở "Uỷ ban điều hành sự vụ Bắc Mỹ" được hưởng tất cả đặc quyền và miễn trừ ngoại giao như quan chức ngoại giao. Khá nhiều nghị sĩ thậm chí yêu cầu thiết lập "Phòng liên lạc" qua lại ở Mỹ và ở Đài Loan giống như "Phòng liên lạc" thiết lập giữa Mỹ và Trung Quốc trong thời kỳ trước khi có quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ. Đa số nghị sĩ tuy phủ quyết những "điều sửa đổi này nhưng vẫn thông qua mấy nghị quyết tương đối hàm súc cho cơ quan hành sự thiết lập ở Mỹ và Đài Loan trên thực tế có tính chất là cơ quan ngoại giao.

Từ đó có thể thấy tư tưởng chỉ đạo giữ vai trò chi phối của Quốc hội Mỹ khi thông qua "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan", không phải là thông qua "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" như thế nào để quán triệt được các nguyên tắc cơ bản của "Thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ" mà Mỹ vừa ký kết với Trung Quốc, mà là phải dùng "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" như thế nào để hạ thấp và phủ định từng phần những nguyên tắc đó.

Một thượng nghị sĩ thừa nhận: Điều mà Quốc hội Mỹ tìm kiếm khi thông qua "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" là ra sức duy trì hiện trạng, giữ quan hệ như cũ với Đài Loan, hầu như sau khi kiến lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ, quan hệ giữa Mỹ và Đài Loan chẳng có thay đổi gì. 

Tổng thống Ca tơ đã có những nỗ lực đáng quý để thực hiện bình thường hoá quan hệ Trung - Mỹ. Đối với những kiến nghị vi phạm lộ liễu, trắng trợn "Thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ" xuất hiện ở Quốc hội, ông đã tỏ ý phản đối, có khi thậm chí đe doạ dùng quyền phủ quyết, nhưng đối với một số "điều sửa đổi gần gũi với "Thông cáo chung" thì ông tỏ ý đồng tình.

Khi ký "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" ông nói dứt khoát, pháp lệnh này và hiệp nghị đạt được trong quá trình thực hiện bình thường hoá quan hệ Trung - Mỹ là nhất trí, chỉ có bảo lưu vài vấn đề cá biệt. Ông bày tỏ muốn sử dụng "quyền thêm bớt” trong "Pháp lệnh về quan hệ với Đài Loan" mà Quốc hội giao cho ông giống như cách đã sử dụng "quyền thêm bớt" trong "Thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ"