Ngọn lửa chiến tranh lạnh - Tập 2

[SaoVang]

III. Trọng lượng của Trung Quốc

Động tĩnh của Điếu Ngư Đài

.

Sau khi Liên Xô cũ trở thành Cộng đồng các quốc gia độc lập, giới dư luận phương Tây luôn theo dõi động tĩnh ở Điếu Ngư Đài, cuối cùng đã thốt ra rằng: Trung Quốc quyết tâm đóng vai trò quan trọng trên vũ đài thế giới.

Tiếp sau nhà lãnh đạo Miến Điện Su Mao, Thủ tướng Thái Lan Man Ban-ya-ra-chuôn, Thủ tướng Lào Khăm Tày Xiphănđon; thì Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Đỗ Mười và Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã thăm chính thức Bắc Kinh vào tháng 11 năm 1991.

Cùng với việc giải quyết toàn diện vấn đề Campuchia, Trung Quốc và Việt Nam đã chấm dứt đối kháng 10 năm, thay vì đối đầu bằng máu và súng đạn là bình thường hóa quan hệ hai nước.

Trước khi Thủ tướng Lý Bằng có "cuộc gặp mặt lịch sử" với Ấn Độ, ông liên tiếp đi thăm sáu nước như Ai Cập v. v.. Trong 13 ngày, đã bước lên thảm đỏ trong những lễ đón chào trọng thể cao nhất của các nước Trung Đông.

Việc thiết lập quan hệ ngoại giao với Brunây, đưa số quốc gia có quan hệ ngoại giao với Trung Quốc lên tới 140 nước, khiến cho quan hệ của Trung Quốc với các quốc gia chung quanh đi vào thời kỳ tốt đẹp nhất trong lịch sử.

Trên "Tấm bưu thiếp" Điếu Ngư Đài lớn nhất Trung Quốc này, đã ký đầy tên tuổi các Nguyên thủ nước ngoài. Hàng chữ ký nối nhau tạo nên quầng sáng của hoà bình và hữu nghị luôn luôn chói lọi.

Trong 22 tháng sau năm 1991, Nhà khách Chính phủ Điếu Ngư Đài đã tiếp đón tất cả 981 đoàn khách nước ngoài; 62 nguyên thủ Quốc gia và người đứng đầu Chính phủ; 318 ngoại trưởng, quan chức cấp bộ trưởng .

Một vị khách nước ngoài đã từng đến Điếu Ngư Đài nói: "Bản thân Nhà khách Chính phủ là một tấm bưu thiếp rất đẹp có ý nghĩa giới thiệu của Trung Quốc".

Từng có một nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm chính trị, ngoại giao nói: Điếu Ngư Đài là phong vũ biểu của hoạt động chính trị và ngoại giao Nhà nước. Nếu Điếu Ngư Đài quá vắng lặng, thì chứng tỏ toàn bộ cơ chế vận hành Nhà nước có vấn đề. Ngược lại, nếu Điếu Ngư Đài cực kỳ sôi động, thì chứng tỏ chính sách Nhà nước vận hành tốt đẹp thành công.

Dù nhìn theo góc độ nào, thì Điếu Ngư Đài sau 37 năm trưởng thành đã trở thành Đàn xã tắc của ngoại giao Trung Quốc.

Những quyết sách chiến lược được định ra trong tình hình mọi thứ biến đổi khó lường thái độ kiên trì bất biến trước sóng gió hãi hùng, tất cả có đem lại cho Điếu Ngư Đài ít nhiều dâu bể, nhưng cũng thêm phần chín chắn.

Trong sự đổi thay của Điếu Ngư Đài, có lý do để người ta đánh giá cao chiến lược ngoại giao của Trung Quốc. Vì trong Đàn xã tắc ấy, cả thế giới đều cảm nhận thấy của hai chữ vuông "Trung Quốc" ngày càng nặng hơn, và cũng ngày càng trang trọng hơn.

[SaoVang]

Trung Quốc tuyên bố gia nhập Hiệp ước Cấm vũ khí nguyên tử

.

Ngày 13 tháng 8 năm 1991, Thủ tướng Nhật Bản Kaifu Tosiky đã đến Điếu Ngư Đài Bắc Kinh, ở lại nơi ông rất quen thuộc và tràn trề không khí văn hóa mà ông vô cùng ngưỡng mộ này 4 ngày. Dư luận Nhật đã đánh giá cao chuyến thăm Bắc Kinh của ông. Tháng 4 mùa xuân ấm áp năm sau, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Giang Trạch Dân đi thăm Nhật Bản. Với việc Chính phủ Nhật Bản đón tiếp Giang Trạch Dân theo nghi lễ nguyên thủ quốc gia, giới báo chí cho rằng, quan hệ Trung Nhật đã tiến vào thời đại trăng mật mới.

Kaifu Tosiky thăm Trung Quốc, phía Nhật đã bố trí rất chu đáo, tính toán tới cả những chi tiết như sở dĩ kết thúc thuyền đi vào ngày 13 là để tránh "Ngày tưởng nhớ" 15 tháng 8. Chuyến thăm Trung Quốc của Kaifu đúng vào dịp miền Nam Trung Quốc lụt lớn. Để tạo ấn tượng quan hệ thân mật Nhật Trung ở trong và ngoài nước, trước khi Kaifu lên đường, phía Nhật đưa tin sẽ viện trợ thêm cho vùng bị lụt của Trung Quốc 1 triệu năm trăm ngàn đô la Mỹ. Để bầy tỏ lập trường cơ bản của Nhật Bản về quan hệ Nhật Trung, Kaifu đã thẳng thắn bày tỏ "nỗi ân hận sâu sắc" về hành động chiến tranh Nhật Trung năm nào.

Tổng thống (?) cũng tích cực chuẩn bị cho lần gặp mặt này. Giang Trạch Dân tuyên bố sẽ không có bất cứ sự hạn chế nào về thời gian trong các cuộc hội đàm với Kaifu "Miễn là nói cho thật thoải mái, mấy tiếng đồng hồ cũng chẳng sao" .

Ý kiến này làm cho đại sứ Nhật Bản ở Trung Quốc Hasimoto nhất thời không biết đề nghị Kaifu bàn những vấn đề gì. Dương Thượng Côn từ Bắc Đới Hà trở về chỉ để chủ trì bữa tiệc tối, khiến cho phía Nhật cảm thấy đã được đối xử vô cùng nồng hậu.

Trong thời gian Ka phu thăm Trung Quốc, tin từ Điếu Ngư Đài cho biết trong cuộc hội đàm giữa hai nguyên thủ Trung Nhật, Trung Quốc tuyên bố tham gia vô điều kiện Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân. Nên nhớ trước đó, đã có 140 nước ký hiệp ước này, Trung Quốc là nước uỷ viên thường trực Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc duy nhất không tham gia.

Đối với các nhà lãnh đạo Trung Quốc, Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai coi chính sách hạt nhân của Trung Quốc là biểu tượng của đường lối hoàn toàn độc lập và tự lực cánh sinh toàn diện. Bắt đầu từ đây, chính sách hạt nhân của Trung Quốc dường như là một chủ đề cấm kỵ. Sự thay đổi thái độ này đã có ảnh hưởng tích cực đối với các nước khác

[SaoVang]

IV. TRUNG QUỐC, HÀN QUỐC THIẾT LẬP QUAN HỆ NGOẠI GIAO

Đài Bắc kêu la: chó sói đến rồi?

Ngày 19 tháng 8 năm 1992, các hãng thông tấn thế giới đưa tin từ Đài Bắc, "Bộ trưởng ngoại giao" Đài Loan Tiền Phục tin cho "Viện lập pháp" biết chính quyền đại lục gần đây đã ký kết hiệp nghị thiết lập quan hệ Ngoại giao với Hàn Quốc, trong một tương lai không xa sẽ công khai tin tức này. 

Các phóng viên lập tức khẩn trương hành động, đi tìm bằng chứng từ các phía hữu quan.

Quan chức của tổ chức đại diện Hàn Quốc ở Bắc Kinh cải chính qua điện thoại: "Chẳng có ký kết gì đâu”,"Cũng giống như lời đồn đại hồi năm ngoái". Ý muốn ám chỉ, lại do Đài Bắc tung ra và kêu toáng lên một lần nữa: Chó sói đến rồi!

Quan chức hữu quan của Trung Quốc thì tìm khắp nơi mà không gặp được.

Ngày 20 tháng 8, Bộ ngoại giao Hàn Quốc chính thức cho biết, cuộc đàm phán về thiết lập quan hệ Ngoại giao Trung Hàn đã có tiến triển, nhưng chưa ký kết hiệp nghị bí mật, ngoại trưởng Hàn Quốc Lý Tương Ngọc và ngoại trưởng Trung Quốc Tiền Kỳ Tham khi gặp nhau tại Băng Cốc từ ngày 10 tới 11 tháng 9 sẽ thảo luận vấn đề bình thường hóa quan hệ.

Và ở Đài Bắc, "uỷ viên lập pháp” đã bình luận những chi tiết của cái gọi là hiệp nghị bí mật Trung Hàn.

Theo một số "Nhà quan sát vấn đề Triều Tiên" việc làm này của Đài Loan "có thể là cố tình khiến Hàn Quốc và Trung Quốc chậm thiết lập quan hệ ngoại giao. Thủ đoạn của họ là tố giác với Triều Tiên, sau đó gây áp lực với Bắc Kinh".

Còn ở Bắc Kinh, Bộ ngoại giao Trung Quốc vẫn cứ im lặng một cách khó hiểu.

"Chó sói" đến rồi chăng?

[SaoVang]

“Chàng Ali" bỏ Đài Bắc đến Bắc Kinh.

Chó sói quả đến thật rồi, "chàng Ali" muốn đến Bắc Kinh.

Ngày 21 tháng 8, đài phát thanh Xêun đưa tin: quan chức bộ ngoại vụ Hàn Quốc tuyên bố. Hàn-Trung ngày 24 sẽ chính thức lập quan hệ Ngoại giao, ngoại trưởng hai nước ngày 24 sẽ ký kết hiệp định thiết lập quan hệ ngoại giao Bắc Kinh, đồng thời công nhận tất cả những văn bản về quan hệ ngoại giao đã được xác định, và tuyên bố, Lu Thai-yu sẽ sang thăm Trung Quốc sau khi hai nước lập quan hệ ngoại giao. :

Cùng ngày, "Hãng thông tấn liên hiệp" của Hãng Thông tấn quốc gia Hàn Quốc còn đưa tin, một vụ trộm đã đánh cắp văn kiện và mấy trăm đô la Mỹ của văn phòng thương mại Trung Quốc ở Xê-un khiến cho quyết định tuyên bố lập quan hệ ngoại giao phải lùi lại gần 3 tuần lễ, và “đại sứ quán" Đài Loan ở Xêun bị tình nghi về vụ án này.

Mây mù bị xua tan, "chó sói" quả nhiên đã đến: “Chàng Ali" của Xêun sắp tới Bắc Kinh rồi.

Đài Bắc khóc

Dù đã sớm biết đó là xu thế của thời cuộc, dù sớm có sự chuẩn bị về mặt tâm lý, nhưng một khi việc thiết lập quan hệ ngoại giao Trung Hàn trở thành sự thực, nhà cầm quyền Đài Loan vẫn không thể chấp nhận được. Họ vô cùng tức giận.

Ngày 20 tháng 8, tại Đài Bắc. Khoảng 20 người kháng nghị biểu tình ngồi trước Đại sứ quán Hàn Quốc căm phẫn hô to khẩu hiệu "Người Hàn Quốc, cút đi" và đốt một lá cờ Hàn Quốc.

Ngày 22 tháng 8, tại Đài Bắc, Triền Phục người bị giới báo chí Đài Loan gọi diễu là "ngoại trưởng chi tiền", còn chưa hết vẻ đắc ý về những kết quả ngoại giao ở Ni giê nhờ việc chi tiền buộc phải giận dữ tổ chức họp báo tuyên bố, kể từ ngày Hàn Quốc và Trung Quốc lập quan hệ ngoại giao, Đài Loan lập tức cắt đứt quan hệ ngoại giao với Hàn Quốc; từ chối đoàn đặc sứ Hàn Quốc đầu tháng 9 đến Đài Loan giải thích lý do cắt đứt quan hệ ngoại giao, xóa bỏ mọi ưu đãi trong buôn bán với Hàn Quốc; trước khi thành lập khung cơ cấu quan hệ mới Đài Loan - Hàn Quốc, hiệp định hàng không dân dụng hai bên ngừng thi hành kể, từ ngày 15 tháng 9.

Chiều ngày 24 tháng 8, tại Xêun. "Đại sứ quán" Đài Loan ở Hàn Quốc tổ chức lễ hạ cờ. 3 giờ 30 phút, vợ chồng Kim Thụ Cờ "đại sứ" Đài Loan ở Hàn Quốc, vẻ mặt đau khổ, từ từ bước xuống thềm văn phòng tòa đại sứ.

Họ đau lòng như vậy cũng thật dễ hiểu. Lịch sử "bang giao" hữu nghị 44 năm với Hàn Quốc bắt đầu từ những năm 30 khi Lý Thừa Vãn thành lập Chính phủ lưu vong tại Thượng Hải, Quốc dân đảng, vẫn tích cực ủng hộ Hàn Quốc độc lập. Trong Hội nghị Cai-rô, Tưởng Giới Thạch đã dựa vào đó ra sức đấu tranh với nguyên thủ Mỹ Anh. Tháng 11 năm 1948, sau khi Đại Hàn dân quốc thành lập, quan hệ lợi ích của hai nước gắn bó với nhau, lập trường nhất trí với nhau, họ là "chiến hữu” chống Cộng thân thiết nhất của nhau. Nhưng thời thế mạnh hơn con người, cùng với sự đổi thay của thế sự rút cục đành phải mỗi bên một ngả theo trào lưu của thời đại.

[SaoVang]

Trào lưu thời đại

.

Việc thiết lập quan hệ ngoại giao Trung Hàn là kết quả của sự gặp gỡ giữa phương châm chính sách cải cách mở cửa, phát triển kinh tế của Trung Quốc làm nảy sinh nhu cầu mở rộng quan hệ bạn bè rộng rãi với các nước và chính sách "ngoại giao phương Bắc" của Tổng thống Hàn Quốc Lu Thaiyu.

Cái gọi là "ngoại giao phương Bắc", khái quát bằng một câu, tức là "từ Mátxcơva qua Bắc Kinh đến Bình Nhưỡng". Ý đồ là muốn thông qua việc thiết lập quan hệ với hai đồng minh lớn của Triều Tiên là Liên Xô cũ và Trung Quốc để thay đổi cục diện chiến tranh lạnh ở bán đảo Triều Tiên, tiến tới thống nhất giữa hai miền Nam Bắc

Tháng 9 năm 1991, Liên Xô cũ và Hàn Quốc đã thiết lập quan hệ ngoại giao. Bây giờ, nếu Trung Hàn thiết lập quan hệ ngoại giao thì chính sách "ngoại giao phương bắc" của Hàn Quốc sẽ tiến lên một bước lớn có ý nghĩa quyết định.

Dư luận thế giới đã vạch rõ, trên thực tế, trước khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao mối liên hệ kinh tế hai bên đã vô cùng mật thiết rồi. Giờ đây Trung Quốc đại lục là bạn hàng lớn thứ ba của Hàn Quốc. Bộ thương mại Hàn Quốc dự tính, tới cuối năm 1996, mức buôn bán Trung Hàn sẽ đạt tới 20 tỷ đô la Mỹ. Hiện nay Hàn Quốc đã xây dựng 500 xí nghiệp liên doanh ở Trung Quốc đại lục, rõ ràng, Trung Hàn thiết lập quan hệ ngoại giao sẽ tạo ra bước phát triển nhẩy vọt trong quan hệ kinh tế hai nước.

Dư luận quốc tế còn cho rằng, xét về cán cân lực lượng chính trị quốc tế, Trung Hàn thiết lập quan hệ ngoại giao sẽ tăng cường địa vị của hai nước tại khu vực Đông Á. Mấy năm gần đây, Nhật Bản với hậu thuẫn của lực lượng kinh tế lớn mạnh, đã không ngừng mở rộng ảnh hưởng trên thế giới và khu vực châu Á. Sau khi Trung Hàn lập quan hệ ngoại giao, hai nước đẩy mạnh hợp tác, tất sẽ tăng cường ảnh hưởng của mỗi nước ở châu Á nhất là ở khu vực Đông Bắc Á. Như vậy, ảnh hưởng của Nhật Bản đối với kinh tế Trung Quốc và chính trị Hàn Quốc sẽ bị hạn chế.

[SaoVang]

Tín hiệu nhấp nháy

Việc Trung Hàn thiết lập quan hệ ngoại giao, kỳ thực từ sớm đã nhấp nháy tín hiệu rồi.

Tháng 4 năm 1991, ngoại trưởng Hàn Quốc đến Bắc Kinh với danh nghĩa tham dự hội nghị quốc tế, đã được Thủ tướng Trung Quốc Lý Bằng tiếp kiến. Theo tin nước ngoài, một số câu nói của Lý Bằng được Xê Un hiểu là ông ta mong muốn trong thời gian ngắn có sự gặp mặt giữa cấp cao hai nước. Dù Bắc Kinh đã phủ nhận điều này, nhưng trong tâm trạng nơm nớp lo âu, Đài Bắc đã rất nhạy cảm nhận ra tín hiệu nhấp nháy ấy rồi.

Một nhà hoạch định chính sách đại lục của Đài Loan, ông Mã Anh Cửu đã phát biểu với các nhà báo: "Chúng tôi đã nhìn thấy tín hiệu nhấp nháy". Thậm chí ông ta còn cho rằng, giữa Trung Quốc và Hàn Quốc "sự việc dường như đã thoả thuận rồi" .

Vào tháng 6, trong hội nghị nguyên thủ toàn cầu tổ chức tại Rêô đờsannêrô, Thủ tướng Lý Bằng đã thân thiện bắt tay với Thủ tướng Hàn Quốc Trâng Ưen Trư. Dưới con mắt các nhà báo phương Tây, cảnh bắt tay này thêm một tín hiệu nữa về việc hai nước sắp sửa thiết lập quan hệ ngoại giao.

Trên thực tế, những tin tức phía Chính phủ Hàn Quốc đưa ra sau này chứng tỏ tới Hội nghị Quốc tế tổ chức tại hai nước mới thật sự đồng ý thiết lập quan hệ ngoại giao. Tại đây, Băng cốc vào tháng 4, Ngoại trưởng hai nước đã có cuộc gặp mặt và nhất trí đồng ý lập quan hệ chính thức cấp đại sứ. Tiếp đó, hai bên đã có những cuộc hội đàm bí mật lần lượt tại Xơun và Bắc Kinh, lần hội đàm cuối cùng vào ngày 29 tháng 7 tại Bắc Kinh .

[SaoVang]

Nỗi lo sợ của Đài Bắc

Liên tục có những tín hiệu về việc thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung - Hàn đã khiến Đài Bắc vô cùng hoảng sợ. 

Ngày 6 tháng 5, "đặc sứ Tổng thống" Đài Loan Tưởng Nhan Sĩ mang theo thư mật của Lý Đăng Huy dẫn đầu phái đoàn đến Xê-un.

Ngày 7 tháng 5, Lu Thai Yu tiếp Tưởng Nhan Sĩ trao tặng ông ta "Huân chương Quang Hóa", "Đại sứ" Đài Loan ở Hàn Quốc Kim Thụ Cơ nhấn mạnh về ý nghĩa chuyến thăm Hàn Quốc của đặc sứ như sau: "Trong khi Hàn Quốc tăng cường phát triển quan hệ với Trung Cộng, chuyến đi này một lần nữa thể hiện nước chúng ta với thế chủ động ngoại giao, đã tranh thủ được không gian ngoại giao có lợi cho chúng ta giữa Xêun và Bắc Kinh, giữa Xêun và Đài Bắc".

Ngày 8 tháng 5 "Trung ương nhật báo Đài Loan nhận định "Cuộc hội đàm giữa vị đặc sứ Tưởng với Li Giang vu đạt được nhận thức chung, cho rằng tăng cường quan hệ giữa hai nước".

Ngày 10 tháng 5, Tưởng Nhan Sĩ thăm Hàn Quốc trở về đã phát biểu trong cuộc họp báo ở sân bay: "Trong chuyến đi này, tôi đã cảm nhận sâu sắc tình hữu nghị và thiện chí của phía Hàn Quốc, hai bên đều có chung nhận thức là phải tăng cường hợp tác trên cơ sở mối bang giao hữu nghị truyền thống vốn có".

Tuy nhiên, về chuyến thăm Hàn Quốc của đặc sứ, tờ Tin kinh tế của Nhật Bản lại cho rằng, vấn đề chỉ nhằm vào việc trao đổi ý kiến nên giữ vững quan hệ song phương như thế nào sau khi cắt đứt quan hệ ngoại giao. Ngày 8 tháng 5, tờ "Liên hiệp báo" Đài Loan đăng bài nhan đề "Lu Thai Yu gặp Tưởng Nhan Sĩ đã tránh bàn về quan hệ ngoại giao". Ngày 7 tháng 2, phóng viên tờ "Trung Quốc thời báo" Đài Loan phỏng vấn thứ trưởng Bộ ngoại vụ Hàn Quốc Lu Chang Xi, đã có mấy đoạn hỏi đáp rất có ý nghĩa:

Hỏi: Chính phủ nước tôi đã bày tỏ, Hàn Quốc mong muốn thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Cộng là việc của Chính phủ Hàn Quốc, lập trường của chúng tôi là Đài Loan Hàn Quốc phải duy trì quan hệ bang giao hiện có. Xin cho biết ý kiến của ông về việc này" .

Trả lời: Hàn Quốc mong muốn thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Cộng. Đồng thời chúng tôi cũng mong muốn duy trì được các quan hệ rất tốt đẹp với Đài Loan. Hiện tại chúng tôi thực sự đang muốn tìm ra phương án giải quyết, bảo đảm các bên đều hài lòng.

Hỏi: Ngài vừa nói là mong muốn duy trì "các quan hệ rất tốt đẹp với Đài Loan", chứ không phải là quan hệ ngoại giao...

Trả lời: Tôi không có ý gì đặc biệt cả, tôi nói các quan hệ nghĩa là không loại trừ quan hệ ngoại giao.

Hỏi: .... Hàn Quốc liệu có thể áp dụng lập trường cứng rắn hơn công nhận đồng thời cả Trung Hoa Dân Quốc?

Trả lời: Nước tôi không loại trừ khả năng này. Có điều, mỗi sự việc đều là khả năng cả.

[SaoVang]

Xêun: Đáng tiếc chân thành

Giữa Đài Loan và Hàn Quốc trước đây có mối quan hệ chặt chẽ về chính trị, kinh tế, 44 năm "quan hệ ngoại giao" đột ngột chấm dứt cùng với việc đoạn giao. Việc giao lưu kinh tế với những điều kiện ưu đãi lẫn nhau cũng bị bỏ lửng.

Theo Hiệp định thiết lập ngoại giao Trung Hàn, Hàn Quốc từ chối yêu cầu cho phép Đài Loan treo cờ Quốc dân đảng tại Văn phòng đại diện của họ ở Xê-un và dùng tên gọi "Trung Hoa Dân Quốc". Đồng thời Hàn Quốc từ chối yêu cầu của Đài Loan được bảo lưu tài sản sứ quán, với lý do sứ quán là do Chính phủ nhà Thanh xây dựng, giá trị tài sản 250 triệu đô la Mỹ này phải thuộc về sở hữu của nhân dân Trung Quốc, và phải trả về cho nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa.

Về việc này, Hàn Quốc bày tỏ "đáng tiếc chân thành" với Đài Loan. Ngày 28 tháng 8, Đài phát thanh Xơun đưa ra bình luận, cảm thấy đau lòng đối với việc "cắt đứt quan hệ ngoại giao" Hàn Quốc-Đài Loan. Bình luận còn nói, để thực hiện thống nhất đất nước, thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực Đông Bắc Á, Hàn Quốc buộc phải đưa ra sự chọn lựa này, mong muốn được Đài Bắc hiểu cho.

Ngày 24 tháng 8, trong bài phát biểu về việc thiết lập quan hệ ngoại giao Hàn- Trung, Tổng thống Lu Thai Yu nói: "Trong quá trình hiệp thương thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, Chính phủ đã cố gắng không làm tổn thương tới quan hệ thực chất của nước ta với Đài Loan, và khẳng định rằng sau khi cắt đứt quan hệ Chính phủ vẫn duy trì ở mức tốt nhất các mối quan hệ phi Chính phủ.

Sự chọn lựa của Hàn Quốc là sáng suốt, điều đáng tiếc của Hàn Quốc như vậy cũng là chân thành.

[SaoVang]

Dư âm chưa hết

Ngày 1 tháng 10 trong chương trình thời sự của đài truyền hình Trung ương đã đưa tin "Xã luận báo Triều Tiên viết về ngày Quốc khánh Trung Quốc" nêu rõ báo chí Triều Tiên đánh giá cao chính sách cải cách mở cửa cửa Trung Quốc.

Trung Triều là hai nước xã hội chủ nghĩa gắn bó như môi với răng, có tình hữu nghị sâu nặng được xây đắp bằng xương máu. Về việc Trung Hàn thiết lập quan hệ ngoại giao, trả lời của Bình Nhưỡng là không phản đối nếu quan hệ ngoại giao đó tạo ra môi trường có lợi cho Triều Tiên thống nhất.

Đồng thời với việc thiết lập ngoại giao với Hàn Quốc, Trung Quốc cũng cố gắng phát triển quan hệ hữu nghị chặt chẽ hơn với Triều Tiên. Giới báo chí truyền thông phương Tây nhận xét, Trung Quốc vẫn là nước đồng minh về hình thái ý thức quan trọng nhất của Triều Tiên.

Trung tuần tháng 4 năm 1991, để mừng thọ Nguyên soái Kim Nhật Thành 80 tuổi, Chủ tịch nhà nước Dương Thượng Côn đã đến thăm Bình Nhưỡng. Nhiều quan chức ngoại giao phương tây cho rằng, chuyến đi này Trung Quốc uỷ thác Dương Thượng Côn nói với Triều Tiên, Trung Quốc cuối cùng sẽ công nhận Xê-un.

Trung Hàn thiết lập quan hệ ngoại giao, sự phẫn nộ của Đài Loan cũng hướng về đại lục là điều tất nhiên. Đúng như giới báo chí Phương Tây đã nói, người trực tiếp thua thiệt nhất là Đài Loan, họ đã mất đi người bạn đồng minh duy nhất và cũng là cuối cùng ở châu Á.

Một thời gian, thế lực Đài Loan độc lập của Đài Loan làm ầm ĩ lên, ngoài một số người chủ trương "tẩy chay hàng hóa Hàn Quốc ra, một số "uỷ viên lập pháp" còn chủ trương Đài Loan phải rà soát lại đường lối "ngoại giao" và chính sách đại lục của mình, om sòm rằng phải thoát ra khỏi sự "ràng buộc" của "một nước Trung Quốc", “một Trung Quốc một Đài Loan", cũng có người chủ trương tìm kiếm sự công nhận hai chiều, phải xiết chặt chính sách đối với đại lục.

Một số quốc gia hữu quan khác cũng ầm ĩ bình luận về chuyện này. Nga thì vừa mừng vừa lo, mừng vì thấy tình hình bán đảo Triều Tiên ngày càng có xu thế hoà bình ổn định, lại lo vì Trung Hàn thiết lập ngoại giao sẽ khiến vị trí và quyền phát ngôn của mình về vấn đề này giảm đi tương đối, đáng ngại hơn là đầu tư của Hàn Quốc từ đây sẽ đổ dồn vào Trung Quốc, mình càng khó giành phần hơn. Một số người Nhật cảm thấy sâu sắc ảnh hưởng của việc Trung Hàn thiết lập ngoại giao đối với ngoại giao của Nhật Bản, nêu ra việc phải lấy tiền đề hợp tác Trung Hàn để điều chỉnh lại cách thức ngoại giao. 

Cho dù con đường có nhiều trắc trở, cho dù người ta nói này nói nọ, việc Trung Hàn thiết lập quan hệ ngoại giao rõ ràng sẽ thúc đẩy giao lưu và lợi ích của nhân dân hai nước.

[SaoVang]

V. ĐỘI QUÂN “VIỆT NAM” ĐẦU TIÊN CỦA TRUNG QUỐC.

Liên Hợp Quốc gửi lời mời

Bắc Kinh, tháng 4 năm 1992.

Một toán sĩ quan và binh lính, đầu đội bê-rê, mình mặc quần áo rằn ri, đeo quân hàm Trung Quốc, ngồi xe chạy trên đường phố, người đi đường náo nức nhìn theo với ánh mắt ngạc nhiên. Chiếc xe chỉ huy "213" màu trắng có ghi chữ V đột nhiên bị cảnh sát chặn lại, họ nghi nghi hoặc hoặc hỏi lái xe :

- Xe các anh ghi ký hiệu gì thế?

Lái xe trả lời :

- Chúng tôi là lực lượng duy trì hoà bình của Liên Hợp Quốc, đây là viết tắt của Liên Hợp Quốc.

Nghe xong, cảnh sát chào, vẫy tay cho đi.

Ngoại ô phía tây Bắc Kinh, Sân bay Nam Uyển. Khoang sau hai chiếc máy bay vận tải hai tầng cỡ lớn IL 96 từ từ mở ra, những chiếc ô tô mầu trắng có ghi chữ "VN" (Liên Hợp Quốc) nối nhau chui vào. 30 quân nhân đầu đội mũ nồi xanh, mình mặc quần áo rằn ri, đeo phù hiệu quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc bước lên thang máy bay. Trong chốc lát, động cơ nổ máy, máy bay lướt khỏi đường băng, bay lên trời xanh...

Cùng ngày, 370 lính "mũ nồi xanh" chia nhau đi trên 4 chuyến tàu đặc biệt ngày đêm mải miết chạy về hướng Tân Thành, Trạm Giang phía nam...

Cũng vào lúc đó, người phát ngôn báo chí Bộ ngoại giao nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa tuyên bố với toàn thế giới: Thể theo yêu cầu của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, Chính phủ Trung Quốc quyết định cử 47 quan sát viên quân sự và đại đội công binh gồm 400 người tới Campuchia, tham gia hành động duy trì hoà bình của cơ quan quyền lực Liên Hợp Quốc ở Campuchia trong thời kỳ quá độ.

Lịch sử sẽ ghi nhớ ngày tháng khác thường này ngày 16 tháng 4 năm 1992. Ngày hôm ấy, đội quân "mũ nồi xanh" đầu tiên của Trung Quốc - đại đội công binh Trung Quốc tới Campuchia tham gia lực lượng duy trì hoà bình Liên Hợp Quốc, chính thức tuyên bố thành lập, đánh dấu việc quân đội Trung Quốc bắt đầu bước lên vũ đài quốc tế duy trì hoà bình thế giới.

Campuchia chiến tranh liên miên hơn 20 năm, nhân dân đã chịu bao đau khổ, khao khát hoà bình và yên ổn. Cùng với sự thay đổi của tình hình Liên Xô cũ, Việt Nam và sự hoà giải không ngừng của các tổ chức quốc tế của Liên Hợp Quốc, bốn bên trong nước Campuchia cuối cùng đã bắt tay nghị hoà.

Ngày 23 tháng 10 năm 1991 tại Pa ri nước Pháp, đại diện của 19 nước đến từ Mỹ, Liên Xô cũ, Pháp, Việt Nam, Campuchia, Nhật Bản, Trung Quốc "cùng nhau ký vào Hiệp định hoà bình giải quyết toàn diện cuộc xung đột Campuchia”. Để bảo đảm hiệp định này thực thi thuận lợi, Liên Hợp Quốc quyết định phái đến Campuchia "Cơ quan quyền lực Liên Hợp Quốc ở Campuchia thời kỳ quá độ". Thế là, trong lịch sử Liên Hợp Quốc bắt đầu một đợt hành động duy trì hoà bình quy mô lớn nhất, tốn kém nhiều nhất. 

Từ năm 1956, tới nay, Liên Hợp Quốc trước sau đã 8 lần thành lập lực lượng duy trì hoà bình, huy động tới hơn 5 vạn binh lính, tốn phí hơn 4 tỷ đô la Mỹ. Lần này, để dập tắt ngọn lửa chiến tranh ở Campuchia, Liên Hợp Quốc lại chi ra hơn 4 tỷ đô la Mỹ, tập kết 15.900 quân nhân; trong đó có 2.230 nhân viên công trình do Trung Quốc, Ba Lan, Thái Lan đảm nhiệm.

Quá trưa ngày 16 tháng 4 năm 1992, 30 đội viên tiền trạm của đại đội công binh Trung Quốc do đại đội trưởng Lý Kim Dũng chỉ huy đi máy bay đợt đầu đến sân bay Pôchentông Phông Pênh, thủ đô Campuchia. Trước đông đảo các nhà báo phương Tây, họ tỏ rõ vẻ ung dung, tự tin và thoải mái...

So với Lý Kim Dũng, bộ dạng Cao Quân; cũng là người phụ trách đại đội công binh, nom rất kỳ cục. Theo quy định của Liên Hợp Quốc, tất cả 370 anh em do Cao Quân chỉ huy đều thống nhất phải đội mũ nồi xanh, quàng khăn xanh và mang phù hiệu xanh, mặc thì mặc quân phục nước mình, đeo quân hàm nước mình, vai trái đeo phù hiệu đỏ có ghi chữ "Chi Na" (Trung Quốc). Họ chịu trách nhiệm áp tải thiết bị các loại xe có ký hiệu "VN", theo tín hiệu đèn xanh thẳng tới Trạm Giang.