Số phận Lữ dù 3 Nguỵ Sài Gòn

[SaoVang]

Đó chỉ là một vọng gác thôi. Đúng như vậy. Làm gì có điểm tựa phòng ngự vững chắc? Càng không có hệ thống phòng ngự liên hoàn có chiều sâu. Không có! Viên đại lá từ Thái Lan về đã được học một lớp huấn luyện, đã thấm nhuần sâu sắc mọi mánh lới của họ. Chính nó, viên đại tá cố vấn mới về này đã bổ sung khá nhiều ý kiến hay cho toàn bộ kế hoạch chống vây quét mà Koóng Sừ đã vạch ra. Việc tăng cường hỏa lực cho các trạm gác cũng là ý kiến của viên đại tá cố vấn ấy. Vì vậy mà Dua Lô, viên "tiểu tướng" này đã biến được trạm gác của nó thành một “cửa ải" kìm được chân đối phương, để cho phía sau kịp thời xử trí.

Tuy nhiên, vốn đã tạm náu mình đi theo cách mạng, làm cán bộ quân sự một thời gian. Koóng Sừ thừa biết dẫu sao bọn Dua Lô cũng không thể đứng vững được tới quá trưa. Bởi vậy cần phải hết sức nhanh chóng thực hiện việc dồn dân rút chạy. "Phải kiên quyết bỏ lại của, bắt lấy người đã". Koóng Sừ đã ra mệnh lệnh bổ sung ấy. 

Giờ đây, y đang chờ đợi những báo cáo tiếp. Nhưng không phải của Dua Lô nữa. Dua Lô coi như đã “hoàn thành sứ mạng" của nó rồi.

Đột nhiên một tên phỉ vệ sĩ từ phía ngoài cửa hang xồng xộc chạy vào:

- Trình chỉ huy trưởng "Mặt trận Lào cứu nước Ka Xỉ”, tên Xẩm Tu đã về!

Đôi mắt Koóng Sừ thoáng lóe sáng. Nhưng, giọng nói của y vẫn bình thản như cũ:

- Cho nó vào.

Tiếng chân đạp trên đá lạo xạo. Một bóng người lảo đảo hiện ra. Xẩm Tu quỳ một gối xuống bên đống lửa.

Koóng Sừ dừng lại. Y ngó vào bộ mặt tên phỉ trẻ tuổi đóng khung trong một mớ tóc dài dầy cộm bẩn thỉu rồi thong thả:

- Mày báo cáo đi. Xẩm Tu, Sao mày lại trở về được?

Tên phỉ bèn trút ra một thôi dài những lời hấp tấp líu ríu đầy xúc động và cũng đầy nỗi mừng rỡ. Nó nói: tên phỉ lớn tuổi tháo chạy trước. Nó chạy theo. Chúng bị đuổi gấp. Tên phỉ lớn tuổi cuống quá đã lao xuống vực sâu Không rõ sống chết ra sao. Còn nó, nó chạy thoát về đây. Còn hai tên nữa cũng không rõ. Có lẽ không chạy nổi...

Koỏng Sừ vẫn đi đi lại lại, hai tay chắp lại sau lưng, cái đầu hơi cúi xuống, đôi mắt thâm trầm.

Đến khi, tên phỉ báo cáo xong dừng lại, mở to cặp mắt hồi hộp chờ đợi một lời ban khen hoặc ít ra cũng là một lời an ủi của thượng cấp, nhưng Koóng Sừ vẫn tiếp tục đi đi lại lại, dường như tâm trí y vẫn còn để hết tận đâu đâu

Lát sau y mới như choàng tỉnh, dừng lại, và cất tiếng khàn khàn gọi:

- Vệ sĩ!

Tiếng dạ ran. Hai tên vệ sĩ to lớn đeo AK bước vào, như hai con gấu ngựa:

- Đem thằng này bắn bỏ!

Nỗi kinh ngạc bất ngờ và quá lớn đến nỗi Xẩm Tu không kịp kêu lên một tiếng. Nó há hốc mồm ra, hai mắt trợn ngược, toàn thân như đông cứng cả lại.

Hai tên vệ sĩ cũng ngơ ngác dường như chưa hiểu rõ ý định của chủ tướng chúng, hoặc nghe chưa rõ.

- Đưa ra khỏi hang, bắn bỏ! - Bấy giờ cái giọng khàn khàn của viên tướng phỉ mới như hơi gắt lên. Và bấy giờ y mới chịu giải thích thêm một chút: - Đã để địch bắt sống là kém hèn rồi! Có gì mà đáng khen! Ngoài ra còn phải biết: bọn cách mạng rất tinh khôn. Thằng này đã trốn thoát được hay là đã đầu hàng bọn cách mạng và được phái về đây để làm thám báo? Ai dám chắc?

- Giàng ơi, nói vậy oan tôi quá! Giàng ơi? Oan tôi, oan tôi quá!

[SaoVang]

Xẩm Tu bấy giờ mới gào lên được những tiếng rụng rời. Nó đập đầu xuống đá để lạy. Nó lạy như tế sao. Nước mắt sợ hãi và oan khuất của nó tuôn trào ra đầm đìa khuôn mặt đã trở thành méo mó kỳ dị của nó.

- Giàng ơi! Oan tôi quá! Oan tôi! Nếu không tin, chủ tướng cứ giam tôi lại để điều tra đã. Sao nỡ giết tôi?

Bộ mặt Koóng Sừ rắn lại. Cặp mắt thâm trầm buồn rầu của nó thoáng vằn lên những tia máu:

- Làm gì còn thì giờ để điều tra nữa! Tao đã nói: mày đã để giặc bắt mày? mày không còn lý do để chúng tao tin mày nữa. Vệ sĩ!

Hai tên vệ sĩ cùng nhào tới, xốc nách Xẩm Tu lên. Tên phỉ giãy giụa, gào lên, thét lên như một con thú bị đâm. Nhưng hai tên vệ sĩ to lớn đã lôi nó đi xềnh xệch, không mấy khó khăn.

- Giàng ơi? Oan tôi quá! Koóng Sừ! Tao nguyền rủa mày! ...

Xẩm Tu lại gào lên. Và lúc đó, không còn sợ hãi gì nữa, nó thét lên như muốn phun cá máu vào mặt tên tướng phỉ. Nhưng muộn rồi. Hối cũng muộn rồi! Hiểu ra: cũng muộn rồi. Nó ngu dại quá, nó phải chết thôi. Tại sao nó lại tháo chạy? Có lẽ chỉ là một bản năng tự nhiên, thấy thằng phỉ kia chạy nó cũng chạy thôi... Bây giờ thì hối cũng muộn rồi ...

Một lát sau, một loạt AK nổ gắt ở phía ngoài hang đá

Koóng Sừ vẫn đi đi lại lại, không mảy may xúc động. Đối với y đã làm chính trị là phải thế! Ai cũng vậy cả mà thôi. Theo y, những người còn quan tâm tới tình cảm. chỉ là những kẻ không làm được việc gì hết. Y khẳng định như thế. Cũng theo y: Nếu cần nói tới tình cảm, tình nghĩa gì gì đó thì cần phải nhớ: chỉ nên nói từ cổ họng trở ra ...

Một lát sau, nghe có tiếng vó ngựa dồn dập, rồi một tên phỉ khác, lưng đeo AK, đầu đội mũ vải kiếu lính Thái Lan, xồng xộc chạy vào. Đó là một trong những thuộc hạ sừng sỏ nhất; y được phái xuống nắm tình hình dưới các bản.

- Gần xong, thưa ông đại tá ạ! ông có thể yên tâm!

Lúc đó dưới các lòng thung lũng lớn nhỏ, xa gần, các làng bản như đang sống trong một cơn bão. Ngựa hí vang trời. Trâu bò rống rền rĩ. Chó sủa kinh hoàng. Trẻ con la hét tìm mẹ. Mẹ kêu hét tìm con. Những tên nai bản, những tên tướng phỉ gầm rút hối thúc hăm dọa. Có cả tiếng súng chốc chốc lại nổ gắt, cùng với tiếng dao khua rợn người trong gió.

- Bỏ lại hết! Bỏ lại hết! Chạy đã! Chạy lấy người đã! Ngài Koóng Sừ đã bảo vậy! Chúng ta có người Mỹ!, Chúng ta sẽ có cả một thế giới tự do tràn ngập đô-la, vàng bạc, vải vóc, nhung, lụa, thịt bơ... Người Mẹo ta sẽ có đủ hết. Sẽ có thừa mứa, vứt đi không hết, bỏ đi không hết. Nhưng người Mẹo phải gắng thoát khỏi quân cách mạng đã. Họ sẽ giết hết người Mẹo. Họ sẽ ăn gan uống máu người Mẹo ta. Người Mỹ đã bảo vậy. Chạy! Chạy đã! Kẻ nào chần chừ, kẻ ấy sẽ chết! Bắn ngay, bắn ngay những kẻ hai lòng, kể cá những đứa do dự...

Thóc lúa tung tóe đầy đường. Quần áo, vòng bạc, tung tóe khắp các cửa rừng... Nghiến răng lại! Ngậm miệng lại! Ho một tiếng, nói một tiếng là lộ, bọn cách mạng sẽ làm cỏ. Trẻ con cũng không được khóc, bịt miệng chúng nó lại! Bịt mũi chúng nó lại! Tất cả người Mẹo chúng ta hãy lên đường! Hãy chối bỏ cách mạng. Chúng ta đi tìm tự do! Tự do muôn năm cho chúng ta, cho người Mỹ. Chạy! Chạy mau! Quân “mặt trận cứu nước" của ông Koóng Sừ đang chặn giặc cho ta rút! Hãy tạ ơn "Giàng" đi !

Lợn gà chạy tung kháp nơi. Bò lồng ngược lồng xuôi từng bầy, tìm đàn. Ngựa hí như điên, bờm dựng ngược...

Từng đoàn. từng đoàn người gùi cõng những giỏ quần áo, cùng một ít lúa ngô, bắt đầu dắt díu nhau rời bỏ các làng, bản để vào rừng. Những bộ mặt xanh xám lo lắng và đau khổ. Nhưng họ cũng chẳng hiểu đau khổ vì sao nữa. Chỉ biết cuộc đời họ quá cực khổ. Đã bao lần rồi, dường như không đếm được nữa, họ đã phải vứt bỏ tất cả: nhà cửa, bò, ngựa, thóc lúa để ra đi như thế nào. Mà mỗi lần bị hối thúc, bị dồn đẩy ra đi, lại có những lời giải thích rất khác nhau. Nhưng rút cục vẫn là những cuộc ra đi với tất cả mọi nỗi kinh hoàng, mọi cảnh gian truân.

[SaoVang]

Ra đi như là một cuộc chạy trốn. Ra đi như là tránh né một cuộc săn đuổi. Hiểu thế nào nổi nữa. Hôm qua cách mạng đang còn ở với ta, mọi cái đều yên ổn, thì hôm nay đã có những tiếng gào thét như điên: chạy đi. Chạy đi. Cách mạng sẽ giết chết hết, giết hết dân lộc này”. Đúng là không hiểu ra làm sao nữa. Nhưng hiểu hay không hiểu hãy cứ phải chạy đã. Không chạy. tức là vẫn còn lưu luyến với cách mạng, sẽ bị giết liền...

Trong lúc đó, ở trên hang đá, tiếng máy phát điện đã ngừng, những tên lính Mẹo phụ trách truyền tin đã cuộn lại dây trời và dây tải điện. Tên đại tá cố vấn đã nhảy ba bước ra tới vùng hang rộng. Nó đến bên bếp lửa, hất hàm, nói với Koóng Sừ.

- Ta đi chứ ông? Thượng cấp đã chuẩn y cho ta di chuyển tới tọa độ đã báo cáo. Đêm mai, nếu yên, sẽ có thể máy bay thả dù tiếp tế vũ khí bổ sung và lương thực. 

*
*    *

Đập tan được bọn phỉ nơi đỉnh dốc, các phân đội của Đoàn 3 tham dự đợt tiễu phỉ này cùng tiến vào như gió lốc. Nhưng bọn phỉ vẫn còn khá ngoan cố. Chúng rút lui từng chặng, rồi dựa vào địa thế hiểm yếu dừng lại để tổ chức phản kích. Tuy nhiên, chúng cũng không còn đủ sức để cản bước của quân cách mạng như ở Cổng Trời nữa. Chúng liên tiếp bị đánh bại một cách mau lẹ.

Các phân đội của Đoàn 3 đã tiến được vào khu trung tâm dân cư vốn trù mật trước đây. Nhưng họ đã chậm bước, dù chỉ trong giây phút: Các bản làng đã hoàn toàn trống trơ với gà, lợn, bò, ngựa tản mát khắp nơi và thóc lúa rơi vãi đầy đường với biết bao áo quần, chăn đệm.

Lê Dân cùng đoàn trưởng Bài tiến vào một bản ven đường .

- Lệnh cho các đơn vị: một mặt tiếp tục sục sạo truy quét địch, một mặt tổ chức cho bộ đội nhanh chóng thu dọn lại nhà cửa, thóc lúa, vườn tược cho dân. Nhốt lại bò, lợn, gà vịt, lừa ngựa, cho chúng ăn uống no đủ. Tuyệt đối không được lấy cái kim sợi chỉ của dân! Phải làm cho dân hiểu và hoàn toàn tin tưởng là chúng ta vào đây đúng là để giải phóng cho họ. Mặt khác, tích cực tìm dân còn ở lại, động viên họ kêu gọi chồng con trở về. Và đây phải coi là công việc cấp bách hàng đầu...

Phát đi mệnh lệnh ấy rồi, Lê Dân vẫn cảm thấy lòng mình vô cùng trống trếnh, cũng y như ngày tiến vào Pha đeng - Pha Lai trong tháng trước. Có khác chăng chi là lần này bọn phỉ đã không kịp đối phó đầy đủ. Chúng đã phải hấp tấp tháo chạy, và thúc dân vào rừng, chịu bỏ lại phần lớn tài sản, nhất là lương thực thực phẩm.

Thế là một lần nữa quân ta lại đã tiến vào một vùng gần như “vườn không nhà trống". Hiển nhiên tâm trạng không thể bình thường... Thà có thương vong hơn nữa nhưng giữ được dân cho Bạn, gặp được dân Bạn với những giọt nước mắt tủi mừng, thì cũng yên lòng. Giờ đây có một cái gì đó như hẫng hụt. Một cái gì như một nói cay đắng. Thằng địch độc ác quá. Và cũng gian ngoan quá! Nhưng dẫu sao cũng có thể hiểu được những kẻ nào đã chỉ vẽ cho bọn phỉ này biết cách đấu sức đấu chí với ta trên một khâu then chối nhất: ấy là giành dân. Kẻ nào nắm được dân, kẻ ấy sẽ thắng. Chúng cũng đã hiểu được điều này khá sâu sắc.

Lê Dân và đoàn trưởng Bài lặng lẽ quay ra. Các chiến sĩ của anh đành quét dọn lại các căn nhà đã trở thành không có chủ. Toán dồn gà vịt vào chuồng. Toán chạy tỏa đi các nơi lo bắt bò, ngựa. Những người lính, mình mẩy còn đầy mồ hôi vì căng thẳng đã quá nhiều, nhưng vẫn phải nhẫn nại lao vào những công việc tưởng chừng như thật ra không phải của họ.

Lê Dân và đoàn trưởng không thể không dừng lại ngắm nhìn những con người tuyệt vời ấy. Các anh muốn tìm một vài lời để động viên các chiến sĩ của mình.

Ngoái lại nhìn những căn nhà trống trơ, những con đường chơ vơ, Lê Dân nhận ra cái gì đó nhức nhối đã cố nén xuống trong lòng mình lúc này lại trỗi dậy. Anh biết không thể tự dối mình được nữa: cuộc tiến quân lần này vẫn chẳng hơn đợt trước là bao, ta đã thắng nhưng xem ra vẫn chưa là toàn thắng. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là: quân ta chưa biết kết hợp một cách chặt chẽ, uyển chuyển giữa các hành động quân sự với các hoạt động chính trị, dân vận, địch vận... Sự thiếu sót ấy đã nằm ngay từ trong kế hoạch cơ bản ban đầu, mặc dầu sau hội nghị Ka Xỉ đã hiểu được vấn đề này có một tầm quan trọng quyết định. Thế mới biết: từ nhận thức tới hành động, từ chủ trương đến kế hoạch, còn có một khoảng cách khá dài ...

[SaoVang]

4

Đợt hoạt động tiễu phỉ tạm kết thúc. Mùa mưa đã tới.

Bộ đội Lào và các phân đội nhỏ của quân tình nguyện Việt Nam cùng rút trở ra đường 13 và Ka Xỉ. Trong khi đó, những con mắt ẩn núp sau những khe đá, trong các khu rừng rậm xa gần vẫn dõi theo, bám sát từng hành động nhỏ của họ, không rời.

Và cùng lúc đó, Koóng Sừ đã ra lệnh thủ hạ của hắn thả cho dân trở về làng bản cũ.

Những người dân đã gần như kiệt sức sau ngót hai tháng trời bị giam hãm trong rừng rậm. Thiếu ăn, thiếu cả nước uống. Nhiều người đã lâm bệnh. Quần áo rách rưới tơi tả.

Tất cả đều như rơi nước mắt khi quay trở lại, từ xa nhìn thấy những mái nhà thân yêu cũ. Cảm động nhưng cũng không khỏi ngạc nhiên. Người ta đều đinh ninh rằng, khi trở về, chỉ còn thấy những đống tro tàn. 

Còn ngạc nhiên hơn khi bước chân trở vào mảnh sân, căn nhà cũ, mọi người đều thấy đồ đạc tất cả vẫn còn y nguyên, thậm chí gọn gàng hơn cả khi họ còn ở bản. Lợn gà cũng vẫn còn sống. Thóc lúa rơi vãi đã được thu dọn lại,. áo quần đã được treo gấp tử tế...

Lẽ cố nhiên rồi người ta cũng dần dần có thể hiểu được điều gì đã xảy ra ở đây, trên những bản làng đã coi như bị vứt bỏ này. Tuy nhiên không một ai dám nói rõ, nói công khai những điều mình nghĩ. Những con mắt luôn luôn phải cúi xuống, trước những cái nhìn soi mói của những tên nai bản, những “đại úy”, những "thiếu tá" mà “người ta" vừa mới phong nhau lên một loạt sau cái mà “người ta" gọi là đã "đánh đuổi được quân cộng sản trở ra Ka Xỉ".

Dân các bản đều hiểu những người cầm đầu của họ không hài lòng trước cảnh tượng này. Chúng muốn dân bản khi trở về phải gào thét, phải nghiến răng lại, giật tóc nguyền rủa quân cách mạng trước cảnh nhà cửa, nương rẫy bị cướp bóc, tàn phá ... .

Nay chúng buộc phải thay phiên nhau đi khắp nơi, giải thích: "Đây chỉ là trò bịp của cách mạng. Chớ có nhẹ dạ mà tin họ. Phải tin ông Koóng Sừ!".

Nhưng có thật là trò bịp hay không. dân các bản chưa hiểu rõ lắm. Người ta hãy biết thế là nhà cửa, lừa ngựa, thóc lúa, lợn gà... vẫn còn cả. Xin tạ ơn "Giàng"

Và người ta lại muốn được mau chóng bắt tay trở lại các công việc nương rẫy hàng ngày, cũng như muốn nhanh chóng quên đi cuộc chiến vô cùng đau khổ. Quên đi những đêm luồn rừng hãi hùng như xuống địa ngục, quên đi những buổi vượt núi hiểm như vượt qua từng cái chết, quên đi cả những cơn khát đến mê cuồng trên những đinh đèo khô cạn, quên đi cả những buổi đói rét run người, đầu óc mờ mịt, nối tiếp nhau gục ngã xuống bên đường giữa những lời hối thúc, chửi rủa của bọn thủ lĩnh.

Quên đi, quên hết đi để lại được sống yên bình như trước.

Nhưng tất cả đều chỉ là ước mơ. 

Tin dữ đã loang đi: Koóng Sừ nói là sẽ đem quân đến tận Ka Xỉ đánh úp một trận lớn. Sẽ có lực lượng từ Thái Lan về tăng cường. Sẽ có thể có cả máy bay Mỹ ném bom yểm trợ nữa, Koóng Sừ đang kêu gọi: "Phải tiếp tục chống lại bọn cách mạng. Chớ có sợ hãi. Chớ có lùi bước. Đó là con đường sống của dân Mẹo ta". Giàng ơi? Có thật đó là con đường sống hay không vậy?...

Mà có lẽ không phải là tin đồn láo. Cũng không phải là những lời kêu gọi suông. Tất cả trai tráng các bản vẫn phải tiếp tục đi làm lính. Ngày đêm chúng phải quần quật canh phòng, luyện tập, đào hầm, tải đạn, chuyển lương. Ngày ngày, nhìn ra chỉ thấy vẫn rặt đàn bà trẻ con, cụ già đi nương làm rẫy. Các gia đình vẫn luôn luôn thiếu vắng đàn ông. Không còn những gương mặt tươi tắn khi xưa.

Không còn nữa nhĩmg nụ cười vô tư, rạng rỡ ngày trước. Cũng chẳng còn đâu những khung cảnh ấm áp của những gia đình quây quần đêm đêm bên bếp lửa.

[SaoVang]

Bọn thủ lĩnh vẫn đang tiếp tục chuẩn bị cho những cuộc chiến đấu mới. Đêm đêm, lính gọi nhau ơi ới khắp các bản làng. Ngày ngày từng đoàn ngựa còng lưng tải lương, tải đạn kìn kìn ngược xuôi. Sớm sớm tiếng những tộc trưởng, nai bản, những "thiếu tá", những "đại úy" lại tiếp tục the thé vang lên chửi rủa cách mạng và kích động hận thù.

Rõ ràng cuộc chiến chưa hề chấm dứt. Rừng đã đốt lên rồi quả là không dễ gì dập tắt được. Phúc hay họa cho người Mẹo đây? Trong này vẫn tiếp tục làm loạn, thì ở ngoài kia người ta đâu dễ có ngồi yên?

Bởi vậy lên nương, đi rẫy, mà thật ra lòng dạ người Mẹo giờ đây chưa thể thanh thản, bình yên.

Trong số thững người buồn rầu, tan rã nhất có Y Nu, vợ của Dua Lô. Dua Lô đã mất tích hoặc chết rồi. Người ta báo về như vậy. Không tìm thấy xác y. Chỉ thấy cây trung liên báng đỏ mà y đã sử dụng gãy cong queo lăn trong một hốc đá đầy máu ở Cổng Trời. Dua Lô? Anh đã ngu dại đi theo họ làm loạn. Anh chết thật ra chẳng đáng thương. Nhưng anh là chồng Y Nu. Y Nu vẫn khóc anh đến nhỏ cả máu mắt ...

Giờ đây Y Nu như một bóng ma. Ngày ngày chị câm lặng lên nương, rồi câm lặng trở về. Chiều chiều, những ngày tốt trời, chị ngồi như chết, nhìn vọng ra xa, lên một eo núi. Nơi đó là Cổng Trời. Chỉ còn lại có Cổng Trời. Dua Lô đã chết? Có nghĩa là không còn gì nữa? Giờ đây ai muốn nói gì với Y Nu cứ nói, chị không nghe, không hiểu gì nữa, dù bất cứ ai! Là người dân ở đây cùng của bộ tộc, là vợ của một người chồng, là mẹ của hai đứa trẻ, chị đã bằng tất cả sự đau khổ mà nhận ra những sự thật ghé gớm này. Không. Bây giờ, Y Nu không còn thiết điều gì nữa. Chẳng lẽ lại ăn lá ngón để cùng chết luôn theo Dua Lô? Còn hai đứa trẻ vô tội! Chị phải cố sống để nuôi chúng. Nhưng sống chẳng được yên thân. Biết bao nỗi hãi hùng vẫn còn treo ở trước mắt chị, những nỗi hãi hùng, những thảm họa mà những kẻ cầm đầu vẫn hằng mô tả như là những sự kiện “lịch sử", những công việc đang được người Mỹ hết sức quan tâm và giúp đỡ một cách hào hiệp... 

*
*   *

Rồi mùa xuân đã tới và đất Lào lại khô ráo.

Vào một đêm ấm áp, sáng sao ngời ngợi, đêm của những những khèn bè nỉ non và những điệu lăm-vông, lăm-tơi nhịp nhàng say đắm, người ta lại thấy trên một con đường mòn nhỏ tắp mới soi, dẫn vào một eo núi ở phía Tây Nam dãy Pha Côi hùng vĩ, (không phải con đường mà Đoàn 3 đã tiến quân vào khi trước) xuất hiện những đơn vị Quân giải phóng Lào với một số phân đội quân tình nguyện Việt Nam.

Lê Dân, vẫn đồng chí Chính ủy xông xáo của Đoàn 3 lại cùng với các chiến sĩ của mình leo đèo. vượt dốc. (Riêng đoàn trưởng Bài lần này có nhiệm vụ khác nên tạm vắng mặt).

Một kế hoạch với một chiến thuật mới đã được vạch ra ở Ka Xỉ. Sau một cuộc họp giữa Ban Chí huy Mặt trận 1A với đông đủ các cán bộ tham mưu tỉnh đội Viêng Chăn, Luông Pha Băng và Xiêng Khoảng. Cuộc họp đã bàn rất kỹ và cuối cùng đã đi tới quyết định: Phải vào Pha Côi lần nữa. Nhưng lần này phải đặc biệt chú ý tới việc tuyên truyền, giác ngộ dân. Phải tích cực hơn nữa trong việc vận động dân kêu gọi chồng con họ về.

Công tác địch vận cũng phải được tiến hành thật mạnh hơn nữa. Khẩu hiệu được nêu ra: “chính trị trước hết''. Còn về mặt quân sự thì lần này phải vào gấp, không cho bọn phỉ kịp trở tay. Và để thay thế cho chiến thuật ồ ạt đánh vỗ mặt, lần này sẽ tiến hành bao vây rộng cả bốn phía, không để hở một hướng. Bao vây rộng, chiếm các điểm cao, chặn các đường mòn, dồn phỉ lại. Phỉ bị dồn lại cũng có nghĩa là dân sẽ được dồn lại dễ bề giải phóng.

Để thực hiện chiến thuật mới ấy, khá nhiều đơn vị sẽ được huy động vào chiến dịch. Nhưng vẫn phải nắm vững quân sự chỉ là hỗ trợ. Quân sự chỉ nhằm đập tan các lực lượng vũ trang của phỉ kháng cự...

Hướng tiến công lần này đã được thay đổi: đi vòng xuống, vượt qua một eo núi của Pha Côi ở hướng Tây Nam rồi bất ngờ thọc thẳng vào khu trung tâm.

[SaoVang]

Đoàn 3, vẫn Đoàn 3 lại được vinh dự cử một số phân đội nhỏ đảm nhiệm trên một hướng tiến công, phối hợp với Quân giải phóng Lào cùng tiến vào khu trung tâm của phỉ.

Tuy vậy, lần này quân số của các phân đội không được như trước. Một phần vì trên một hướng không cần nhiều lực lượng nhưng phần nữa: quân số của chúng ta đã hao hụt, chủ yếu vì bệnh tật.

Lê Dân đi cùng Tham mưu phó Hiểu. Lần này anh vừa vui lại vừa buồn. Vui vì đã có cách đánh mới, buồn vì nhìn vào đơn vị thấy thiếu vắng không ít chiến sĩ, mà hầu hết lại là những người con ưu tú của đơn vị. Trong đó có Trần Ánh.

Ánh đã ngã bệnh giữa vùng núi Pha Côi heo hút trong cuối đợt vừa qua. Mặt anh đã vàng ra như sáp nến. Chống gậy cũng không đi nổi nữa. Dường như không còn nhận ra chàng trai thịt da căng bóng, hồng hào, tươi rói khi trước. Trực thăng của Quân đội Lào đã phải hạ cánh xuống Pha Côi giữa một ngày mưa để đưa anh về bệnh viện Ka Xỉ. Trực thăng còn phải hạ cánh sau đó nhiều lần để đưa tiếp những chiến sĩ khác trở ra hậu cứ trong đó có cả những liệt sĩ đã hy sinh hoặc vì mìn hoặc vì đạn bắn tỉa của phỉ. Không những thế, còn có cả những chàng trai đã nhắm mắt, vĩmh viễn nằm lại trên đất Bạn, sau những cơn sốt rét ác tính kinh người

Cho tới hôm nay vào Pha Côi, dường như người lính nào ít nhất cũng một lần sốt rét. Tất cả đều đã võ vàng. Vì bệnh, vì cả bao nỗi vất vả, thiếu thốn, gian nan sau suốt một thời gian dài lăn lộn hoạt động, gần như không có một ngày nà thực sự được nghỉ ngơi. Quần áo anh em đã rách nát càng thêm rách nát. Thêm nhiều người mất giày mất mũ. Giờ đây vào trận, họ chỉ với đầu trần và chân đất...

Lê Dân ngắm nhìn họ, nỗi cảm phục: lẫn thương xót dào dạt như sóng trong lòng. Anh càng thấy trách nhiệm mình nặng nề. to lớn quá. Dân tộc, đất nước, Đảng đã trao cho bọn anh bằng này con người ra đi, sang đất Bạn để gánh vác nhiệm vụ quốc tế. Anh đã làm được những gì cho anh em chiến sĩ, đã giúp được gì cho họ? Hay vẫn chỉ biết luôn luôn đòi hỏi ở họ, thậm chí có lúc như đã quá nhiều?

Các chiến sĩ vẫn như ngậm tăm, bước mải miết. Mệt nhọc, họ không nghĩ được gì nhiều lúc này. Tất cả sự tỉnh táo, sáng suốt trong đầu họ chỉ tập trung được một cách ngắn ngủi vào những gì tác động tới họ trước mắt và cụ thể: con dốc, cái vực, gai góc và khối thép trên vai. Thêm nữa, cơn buồn ngủ mờ mịt luôn luôn như úp chụp lấy đầu họ. Mọi hành động, mọi cử chỉ của họ lúc này đều do những phản xạ tự nhiên nhiều hơn là lý trí điều khiển. Lúc này, chỉ còn biết nhẫn nại và cố gắng. Đến nỗi họ như đã quên mất cả nỗi khổ cũng như niềm vui và hạnh phúc của chính họ. Chỉ tới khi có tiếng súng. hoặc những mệnh lệnh tác chiến được phát ra là họ mới bừng tỉnh. Và lúc đó sự khôn ngoan với tinh thần dũng cảm của người lính cách mạng mới lại như những ngọn lửa thiêng được đốt cháy trong đầu óc họ.

Đêm tàn dần.

Rồi bình minh.

Khác với lần trước, bình minh ửng hồng trên khắp núi rừng nhưng nhìn vào bản đồ vẫn thấy còn khá xa khu trung lâm Pha Côi, đúng vậy, lần này đi đường mới phải vòng rộng xuống Tây Nam để bất ngờ vượt một eo núi hiểm. Ngẩng lên nhìn eo núi ấy vẫn như một yên ngựa khổng lồ treo giữa trời xa.

Lê Dân. cho gọi các đội trưởng và cả Nguyễn Nam lại hội ý. Lệnh tạm nghỉ. Bộ đội ăn lương khô. Tuyệt đối không được nhóm lửa. Cấm từng ngọn khói.

Sau đó, cuộc hành quân tiếp tục. Càng bí mật và càng gấp rút hơn. Điện đài đem theo vẫn chưa được phát sóng. 

[SaoVang]

Qua một đêm nữa, bước sang buổi sáng thứ hai mới tới eo núi mong đợi. 

Từ xa, nhìn nó như một chiếc yên ngựa khổng lồ treo giữa trời. Nhưng khi tới nơi, chỉ thấy cả một vùng xanh rậm tối om. Rừng nguyên thủy huyền bí và man rợ. Cây như không tên. Đá như không tuổi. Tiếng suối chảy cũng thâm trầm, bí hiểm. Tiếng chim kêu cũng lạ hoắc, rờn rợn khác thường. Rêu dầy ẩm ướt. Vách núi dựng đứng mốc meo. Đoàn quân như lạc vào một thế giới hồng hoang xa lạ. 

Lê Dân vẫy Tham mưu phó Hiểu vượt lên phía trước. Anh lấy thêm Nguyễn Nam cùng đi theo. Trong lúc đó các phân đội dừng lại tổ chức mang vác và cảnh giới, đề phòng phỉ đánh úp hoặc bị sa vào các bẫy cung nỏ, bãi mìn của chúng trong eo núi. 
Rồi lát sau, cả đoàn quân bắt đầu bám đá, bám cây cùng leo lên.

Lên mãi, càng lên càng ẩm ướt, càng xanh ròn, càng hoang dại. Và đặc biệt là một sự im ắng đến lạ kỳ. Im lặng lạnh rợn. Không một tiếng chim. Không có cả tiếng gió. Mỗi bước chân đều vang lên như đi trong một ống đồng. Một tiếng ho cũng làm cho mọi lồng ngực thoắt lạnh lại.

Nhưng chính trong sự hoang dại này Lê Dân và Tham mưu phó Hiểu cùng nhận ra: ta đã chọn một con đường tiến quân rất tốt, rất đúng. Ranh như phỉ mà vẫn chưa phát hiện được ta.

Xế trưa, đoàn quân mới lên tới giữa cái yên ngựa của “trời". Tất cả cùng dừng lại, nhìn xuống: bên kia là cả một vùng đất rực rỡ với những ngọn đồi mầu mỡ, những bản lang sầm uất, những nương rẫy bát ngát, và cả nhũng con đường mòn vắt ngang dọc như những sợi chỉ đỏ thắm.

Pha Côi! Vẫn khu trung tâm dân cư Pha Côi mà quân ta đã vào đây ba tháng trước. Nhưng hôm nay đứng nhìn từ trên cao, từ xa và ở một góc độ khác thấy nó đẹp tựa một bức tranh sơn mài khổng lồ, lộng lẫy do một cây bút thiên tài nào đó đã vẽ lên.

- Trời ? Lần này em mới thấy vùng này dẹp đến thế! Giá không có bọn phỉ khốn kiếp thì nơi đây các bạn Lào sẽ rất có thể mau chóng biến thành một vùng chăn nuôi và trồng cây công nghiệp phồn thịnh! - Nguyễn Nam kêu lên .

Lê Dân gật đầu. Lòng anh cũng tràn ngập một niềm vui lẫn xúc dộng. Xúc động trước cảnh núi sông tráng lệ của nước Bạn đã đành, còn có cả một nỗi xúc động của một người chỉ huy đứng trước một mục tiêu lớn mà quân ta sắp tiến tới góp phần giải phóng. Mục tiêu ấy đang phơi bày ra trước mắt ca đoàn quân hoàn toàn yên tĩnh và thật rõ ràng, cụ thể - cụ thể và rõ ràng tới từng chi tiết nhỏ, nổi bật và sống động lạ lùng.

Bỗng anh có một thèm khát: được bay, được nhảy ngay xuống giữa thung lũng rực rỡ kia. Chưa bao giờ anh thấy sốt ruột như lần này. Lên điện đài để báo cáo về phía sau với ban chỉ huy mặt trận cũng chưa được phép.

Đánh phối hợp lớn có cái sướng, nhưng cũng có cả cái khổ là thế. Phải chờ nhau. Các đơn vị ở các hướng kia liệu đã đến được vị trí đã định hay chưa?

Lê Dân nhắc các phân đội của mình một lần nữa: Phải chuẩn bị chu đáo để chờ lệnh bước vào chiến đấu.

Giữa trưa, quân từ phía sau bỗng mừng rỡ nhao nhao báo lên: đồng chí Tham mưu phó của Mặt trận thân hành vào tận nơi để duyệt lại phương án tác chiến lần cuối

Lê Dân nở một nụ cười vui sướng. Như vậy cũng có nghĩa quân Bạn ở các hướng cũng đều đã tới đích, sẵn sàng để tiến vào khu vực.
Nhưng. Tham mưu phó Mặt trận đã đem tói những tin quân báo mới nhất làm cho Lê Dân không khỏi sững sờ: địch đã tinh khôn xảo quyệt dồn hết dân vào rừng cách đây một tuần. Các bản đều đã trống không, chỉ có phỉ ở lại giữ nhà và sẵn sàng tác chiến.

Như vậy yêu cầu quan trọng hàng đầu của cuộc hành là giành lại dân coi như đã gặp khó khăn lớn vì địch đã có biện pháp đối phó trước.

[SaoVang]

Sau khi bàn cãi, tham mưu phó Mặt trận và Lê Dân cùng Tham mưu phó Hiểu đã đi tới một nhận định: yếu tố bất ngờ dẫu sao vẫn chưa hết. Địch đã sớm đề phòng lùa dân đi. Nhưng về cụ thể trận đánh của ta thì chúng vẫn chưa rõ. Bằng chứng là ở cả bốn hướng quân Bạn và cả quân ta đều không gặp sức kháng cự. Cũng không có dấu hiệu gì tỏ ra địch đã phát hiện được cuộc tiến quân bao vây rộng này.

Tại khu làng bản nghi có Sở Chỉ huy của Koóng Sừ, trinh sát Mặt trận nhìn qua ống nhòm vào vẫn thấy lừa ngựa và có cả một chiếc xe máy đi lại bình thường. Lại bắt được điện đài chúng báo cáo sang Thái Lan: chúng vẫn khẳng định là cuối tháng này quân cách mạng mới có thể mở được cuộc tiến công. Vì thế chúng vẫn xin đánh trước vào Ka Xỉ. Chúng đã lập xong một cái gọi là "ban Lãnh đạo chính quyền mới" của huyện. Koóng Sừ sẽ đích thân làm “chủ tịch" cái ban Lãnh đạo quỷ quái ấy

Như vậy có thể hạ quyết tâm: vẫn bất ngờ tiến vào vùng làng bản. Sau đó các đơn vị từ các hướng sẽ tiến sâu vào rừng rậm, nhằm thẳng khu vực suối Nậm Phương. Đó là nơi máy bay L- 19 của quân đội Lào đã trinh sát từ trước nghi có lán bí mật của phỉ và của dân bị phỉ bắt đi theo. Ban Chỉ huy Mặt trận 1A cũng đã có dự đoán: nếu bị vây cả bốn phía không rút chạy được sang Xiêng Khoảng hoặc Luông Pha Bang, phỉ sẽ có khá năng chúng sẽ dồn lại ở Nậm Phương, kéo theo tất cả dân về đó. Bởi vậy suối Nậm Phương đã được dự kiến như một khu dứt điểm của các đơn vị hợp đồng tác chiến trong đợt tiễu phỉ giải phóng nhân dân này.

Khi đồng chí Tham mưu phó Mặt trận quay trở lại. Lê Dân cũng đồng thời phát lệnh cho các phân đội của mình:

- Tiến!

*
*   *

Phân đội bộ binh đầu tiên của Đoàn 3 tiến vào khu làng bản thứ nhất, không một chiến sĩ bị thương vong. Bọn phỉ đã tháo chạy ngay từ giây phút đầu. Không dừng lại, các chiến sĩ ta lập tức truy đuổi vào rừng. Nhưng chúng đã mất hút. Cuộc lùng sục kéo dài năm ngày liền.

Bước sang ngày thứ sáu, buổi sáng, một đơn vị vừa tới một bìa rừng đột nhiên thấy một tấm vải trắng phất tung lên từ sau một lùm cây rậm.

- Khoan bắn - Người chỉ huy phân đội vội thét lên.

Vừa khi ấy, như từ dưới đất mọc lên, cả một đoàn người đông đảo, cùng đứng dậy tiến ra. Người đi đầu là một ông già vác một cành cây dài, trên ngọn buộc mảnh vải trắng. Đi liền sau ông là một thiếu phụ có gò má cao và đôi mắt xếch, khá đẹp nhưng buồn héo hắt, và xanh xao như đang mang bệnh trọng. Chị dắt theo hai đứa trẻ một trai một gái. Khác với vẻ lo sợ đến run rẩy của ông già mang cờ trắng, cũng khác với vẻ buồn héo của người mẹ cả hai đứa trẻ vừa bước ra khỏi rừng đã nhoẻn miệng cười, mắt sáng rỡ tung chân nhảy nhót, vẻ vui sướng hết sức. Phía sau ba mẹ con và ông già mang cờ trắng là hơn 100 người khác, hầu hết đều là đàn bà, cụ già và trẻ nhỏ.
 
- Dân đã ra! Dân bản đã bỏ phỉ trở lại với ta!.

Tất cả các chiến sĩ đều gần như không kịp mừng nữa. 

- Dân đã ra! Dân bản đã bỏ phỉ trở về! ... 

Tin ấy được báo cáo ngay về phía sau. Tiếng reo vang lên mênh mang, mừng rỡ. Lê Dân cùng Tham mưu Phó Hiểu vội vã lên ngay. Đoàn người rách rưới, tả tơi đang tiếp tục tiến ra cùng với lũ trẻ vô tư reo cười. Đoàn người tiến lại gần thêm chút nữa.

Đã nhìn rõ từng khuôn mặt hốc hác, võ vàng với những cặp mắt lờ đờ, tăm tối. Những bước chân run rẩy. Người nọ như phải bám lấy người kia mà đi, áo quần đều lấm láp. bẩn thỉu một cách kinh khủng. Những cô gái không còn biết thẹn nữa với những tấm áo đã rách tướp chỉ còn là một vài mảnh giẻ buộc túm. Rõ ràng là tất cả kiệt sức. Họ chỉ còn là những thân tàn ma dại.

Lê Dân gần như nghẹn ngào, ôm lấy ông cụ, cụ ứa nước mắt nói:

- Giàng ơi! Tạ ơn bộ đội cách mạng! Họ bắt bọn tôi vào rừng ... Sắp chết đói hết cả rồi!

Rồi cụ lảo đảo ngồi thụp xuống đám cỏ rối. Người phụ nữ dường như mạnh bạo hơn và cũng chưa đến nỗi kiệt sức. Chị thay ông già trực tiếp nói chuyện với chính ủy đơn vị.

Ông già là trưởng bản cũ. 

[SaoVang]

Người đàn bà héo hắt với hai đứa trẻ ấy không phải ai xa lạ, chính là Y Nu và các con của chị!

- Phải! Chồng tôi nó dại dột, bị người ta lừa dối đi làm phỉ! Nó chết rồi! Tôi ấy ư? Tôi không có ý kiến gì cả. Chỉ xin các anh hãy cứu lấy dân bản. Sắp chết dói hết cả rồi! Các anh xem ...!

Lê Dân cho gọi các đồng chí chỉ huy các phân đội lại

Câu chuyện của vợ chồng Y Nu đã làm cho tất cả mọi người đều muốn rưng rưng:

- Trời ơi: tội nghiệp cho chị quá! Tất cả chỉ vì bọn Mỹ, bọn phái hữu... Không hiểu chị và dân bản đã biết rõ hay chưa? ...

Y Nu gật đầu. Lần đầu, mọi người thấy chị khóc. Chị khóc một cách cay đắng.

Trong khi đó, chỉ trong khoảnh khắc, một cảnh tượng vô cùng xúc động bắt đầu diễn ra: các chiến sĩ ta cùng một loạt tiến lại, ghé vai xuống cõng từng ông cụ, bà cụ già kiệt sức, đồng thời dìu dắt những người còn có thể đi được, và bế bồng những đứa trẻ nhỏ cho những bà mẹ đã gần như rời rụng cả tay chân.

Vui nhất, sướng nhất vẫn là lũ trẻ, bị giam hãm quá lâu trong rừng sâu, phải nén lừng cái ho, giấu từng tiếng nói, giờ đây chúng như bầy chim được xổ lồng.

Lê Dân vốn nhạy cảm và thương trẻ. Anh cố giấu mà vẫn không thể nào ngăn nổi hai giọt nước mắt, khi thấy chúng cứ nhảy nhót mãi, reo cười mãi không thôi.

Ngay tối hôm đó bộ đội được lệnh tổ chức canh phòng bảo vệ cẩn mật, đồng thời đốt đuốc để cho dân cắt lúa lấy gạo ăn.

Lại một cảnh tượng lạ lùng mà Lê Dân dường như chưa từng được chứng kiến: những người lính Việt Nam trẻ măng, mặt sáng rỡ niềm vui và tình yêu thương, chia nhau đứng ở từng căn nhà cầm đuốc soi cho những bà mẹ, những người chị, người em thì thụp giã gạo. Trong đêm hồng ánh lửa, đã thấy lại những nụ cười, những gò má ửng hồng và cả những ánh mắt chứa chan niềm vui và hy vọng.

Cũng ngay trong đêm ấy. Lê Dân điện về Mặt trận yêu cầu cấp tốc gởi cho anh một loa pin. Vì qua việc trò chuyện cùng ông già trưởng bản với Y Nu, anh được biết: vẫn còn khá đông dân bị kìm kẹp trong rừng sâu. Họ đều sẵn sàng để ra với cách mạng, nhưng vẫn còn một số mặc cảm, lo sợ. Thêm nữa, vẫn bị lũ phỉ khống chế mạnh. Cần phải nói rõ cho họ hiểu để dám bung ra, tháo chạy trở về với bộ đội. 
Ngay trưa hôm sau, chiếc loa đó được mang vào tới nơi.

Lê Dân cho tổ chức lại bộ đội, một bộ phận ở lại chăm sóc và bảo vệ số dân vừa trở về, một bộ phận nhanh chóng tiến vào khu vực suối Nậm Phương theo kế hoạch đã định. Lê Dân và sở chỉ huy nhẹ cùng đi với bộ đội này. 

*
*   *

Khu vực Nậm Phương quả là hiểm trở. Dòng suối lớn len lỏi chảy giữa những ngọn đồi dốc đứng. Rừng rậm bạt ngàn. Đứng trên một sườn dốc cao nhìn sang những cánh rừng ở bên kia suối.

Lê Dân cùng Hiểu và tất cả cán bộ chỉ huy các phân đội đều nhận thấy: đây đúng là nơi giấu quân rất kín đáo. Và không một ai nghi ngờ: trong những khu rừng kia phần lớn dân chúng Pha Côi, cả những đám dân từ miệt Phu Bia chạy sang vẫn đang còn bị dồn chặt.

Bộ đội lập tức dàn đội hình bao vây. Rồi loa bắt đầu cất tiếng. Và người cầm loa ấy không phải ai khác, chính là ông già trưởng bản cũ.

- Hỡi đồng bào! Hỡi những người anh em! Quân thù độc ác của nước Lào đã lừa dối các người. Chúng đã đưa bà con, anh em vào con đường khổ ải này. Đừng có dại dột nghe chúng nà anh em trong nhà sát hại nhau...

Tiếng loa sang sảng, vang đi rất xa.

Tiếng súng đã im bặt. Chỉ còn có tiếng loa tiếp tục kiên nhẫn, đều đặn cất lên giờ này qua giờ khác.

[SaoVang]

Nhưng đêm Lào buông xuống rất nhanh. Cả khu vực Nậm Phương chìm ngập trong bóng tối dầy đặc.

- Chị cứ gọi đi! Chúng ta cần kiên nhẫn!

Y Nu cầm lấy ống loa; gương mặt chị sáng lên dưới nắng chiều. Giọng chị như rung lên:

- Tôi là Y Nu đây! Chồng tôi dại dột làm phỉ. Có thể anh ấy đã chết. Nhưng tôi đã hiểu vì sao. Chính vì bọn xấu đã xui anh ấy, lừa gạt anh ấy. Chính họ đã đưa anh ấy đến chỗ chết. Anh em ta hãy tỉnh ngộ, trở về với vợ con! Chính phủ cách mạng sẽ khoan hồng, tha thứ hết. Bà con dân bản hãy xem: Chúng ta đang ở với cách mạng yên vui, trẻ con được đi học, người bệnh được chữa thuốc không mất tiền, người già được ưu tiên vải vóc… thì những kẻ xấu theo địch, theo phái hữu cũ, xúi giục ta làm loạn. Cho nên mới tới cơ sự khốn khổ thế này.

Mọi người đều nín thở lắng nghe người phụ nữ Mẹo kêu gọi dân bản của chị trở về với đại gia đình các dân tộc của nước Lào. Chị gọi thiết tha, nồng cháy, chị gọi với tất cả niềm tin tưởng ở cách mạng và cả lòng thù hận lu người đã xúi giục chồng chị và một số dân chậm tiến làm phỉ. Chị như dãi bày, tranh cãi với dân bản của chị về đường ngay, lối thẳng, về sự thật và niềm tin... Người ta đều cảm thấy rất rõ: chị làm công việc này còn với cả một ý niệm: để chuộc tội cho người chồng chị. 

“…Koóng Sừ và cố vấn của nó bảo Dua Lô chết rồi! Tôi cũng biết vậy. Cũng có thể anh ấy chưa chết! Nhưng dẫu sao, tôi vẫn quá khổ sở. Tôi chỉ cầu xin cách mạng tha tội cho anh ấy, dù anh ấy còn hay đã chết. Tôi xin làm tất cả mọi việc để chuộc lỗi cho anh ấy. Tôi xin làm tất cả mọi việc để cho dân tộc tôi khỏi sa mãi vào cảnh đau lòng...” Chị đã nói với những người chỉ huy đơn vị nhíều lần như vậy. 

Mờ sáng hôm sau, Lê Dân bàn thêm với ông trưởng bản cũ và Y Nu một lần nữa. Cả hai tình nguyện đưa một số vợ con phỉ mạnh bạo vào hẳn trong rừng sâu để trực tiếp gặp bọn phỉ, nói chuyện và đem cả muối, gạo, áo quần, thuốc men vào cho dân.

Lê Dân và Tham mưu phó Hiểu tiễn mọi người xuống tận chân núi. Nhìn Y Nu gầy xanh, nhưng quả quyết và tràn đầy tin tưởng. Lê Dân bỗng cảm cảm: đây là hiện thân của dân tộc Mẹo đau khổ, anh dũng và trung thành với cách mạng.

Đoàn người nhanh chóng tiến vào rừng sâu. Toàn đơn vị hồi hộp, đợi chờ.

Một giờ trôi qua.

Rồi hai giờ. Rồi ba giờ...

Vẫn hoàn toàn yên tĩnh - cái yên tĩnh phấp phỏng, lạ lùng.

Các chiến sĩ ta ngao ngán, bắt đầu xì xào bàn tán nghi hoặc ...

Nhưng chợt có những tiếng reo vang dậy dưới chân núi:

- Kia rồi! Kia rồi!

Lê Dân bật tung dậy như một chiếc lò xo. Tất cả các chiến sĩ đều tràn xuống.

Cụ già và Y Nu cùng đoàn vợ con phỉ đang quay trở về. Phía sau lưng họ là một đám đông tới mấy trăm người. Lố nhố trong đám đông ấy là những người tóc dài lõa xõa, mang súng.

Khi tới nơi, đoàn người cũng tỏ ra vô cùng mệt mỏi, kiệt quệ. Một ông cụ già áo rách gần như mình trần, đang vịn vào Y Nu mà đi. Một tên phỉ đi bên cùng chị xốc nách, đỡ lấy ông cụ.

Toán trinh sát của chúng ta là những người tiếp xúc với đám đông dân chúng ấy đầu tiên.