Sài Gòn sụp đổ

[nhinrathegioi]

26
MỘT LỜI CẢNH CÁO KHỦNG KHIẾP

Thứ Năm 17 tháng 4

Trong suốt ngày hôm qua, thứ Tư 1 6 tháng 4, nhiều nhà báo có mặt tại Sài Gòn chăm chú theo dõi tình hình chiến sự Nông Pênh từng giờ phút một. Những tin điện gửi về rất hiếm, các tuyến giao thông liên lạc đều bị cắt đứt. Nhưng, qua những mẩu tin từ các đài Tiếng nói Việt Nam hoặc Hồng Công, qua một số thông tin nhận được từ Băng Cốc, có thể dựng lại một số giai đoạn của cuộc chiến tranh mơ hồ và đẫm máu này.


Dù Nông Pênh chỉ cách Sài Gòn một trăm tám mươi kilômét theo đường chim bay, từ nhiều năm nay vần không thể sử dụng được con đường bộ đã đi sang Campuchia. Quốc lộ 1 đi qua những khu vực do quân Việt kiểm soát rất chặt chẽ, từ vùng "Mỏ Vịt" là nơi họ bố trí một số lực lượng dự trữ. Phía xa hơn, trên lãnh thổ Campuchia, con đường này bị phá hoại tới hàng nghìn quãng do Khơme đỏ đào hào, thường được gọi là "những phím đàn dương cầm".


Đêm ở Sài Gòn bắt đầu từ hai mươi mốt giờ, tức là lúc ban hành lệnh giới nghiêm, các tin tức lại càng hỗn loạn. Có tin không phải chỉ giao tranh trên đoạn đường đi đến Nông Pênh, mà là ở ngay khu vực ngoại thành và hình như cả một số khu phố nữa.


Các nhà báo ở Sài Gòn nghĩ đến các bạn đồng nghiệp vì nhiệm vụ đang mắc kẹt trong lò lửa chiến tranh ở Nông Pênh, gồm hai thông tin viên của hãng tin AFP Jean Jacques Cazaux và Claude Juvenal, đặc phái viên tờ báo Pháp Thế giới Patrice de Beer cùng với năm hoặc sáu đại biểu báo chí Anh, Mỹ, Bắc Âu. Hình như tất cả số người này đang tập trung tại khách sạn Phnom, ở trung tâm thành phố Nông Pênh. Nhà hàng này đã được công bố là khu vực quốc tế.


Bên cạnh đó còn có tới 750 người Pháp đang sinh sống ở thủ đô Campuchia, trong đó có 150 người là các tổng giám mục đạo Cơ -đốc.

Đối với Sài Gòn, những trận đánh ở Nông Pênh là lời cảnh cáo khủng khiếp.

Giờ cuối cùng đã điểm ở Campuchia.

Chẳng bao lâu nữa cũng sẽ điểm ở Việt Nam.

[nhinrathegioi]

27
DIỀU HÂU VÀ BỒ CÂU CHỌI NHAU Ở SÀI GÒN

Thứ Sáu 18 tháng Tư

Nông Pênh sụp đổ khiến cho cả dân chúng lẫn những nhà chức trách Sài Gòn phải suy nghĩ.

Dĩ nhiên, tình hình hai bên có khác nhau. Tại Sài Gòn, không có một Norodom Sihanuk bị lưu vong đang sẵn sàng nắm lại chính quyền bị tướng Lon Nol tước đoạt từ cuộc đảo chính ngày 18 tháng 3 năm 1970.

Còn “phía bên kia” của Sài Gòn, chính là Chính phủ Cách mạng lâm thời và đội quân gọi là Việt cộng.

Nhưng chỉ vài ngày nữa, hoặc chậm nhất là vài tuần nữa, người ta có thể nhìn thấy trên đất Nam Việt Nam tái hiện những sự kiện dẫn đến sự sụp đổ của thủ đô Campuchỉa. Đó là một kẻ địch có khả năng thâm nhập tất cả mọi nơi, sẽ bao vây thành phố phong toả các bến cảng, làm tê liệt căn cứ không quân, tuần tự phá hoại các kho đạn dược xăng dầu, triệt nguồn tiếp tế lương thực. Nạn đói sẽ làm tăng thêm sự hoảng loạn. Các quả đạn rốc két sẽ gieo rắc thêm sự khiếp hãi trong dân chúng. Vành đai lửa đạn sẽ dần dần xiết chặt thành phố, binh lính Sài Gòn sẽ tháo chạy từng toàn bộ đơn vị. Cuối cùng đội quân thiện chiến và quyết tâm sẽ đánh bại đội quân đã mệt mỏi không muốn chiến đấu, sau nhiều năm chiến tranh vô ích.


Sau Lon Nol sẽ là Thiệu

Sáng hôm qua, Nông Pênh đã sụp đổ.

Như một trái cây chín ruỗng.

Chế độ Lon Nol kéo dài được năm năm một tháng kể từ khi tiến hành đảo chính.

Cách đây hai năm, khi tới Campuchia tôi có gặp Lon Nol. Bị liệt nửa người, chỉ còn lại một cánh tay cũng gần như tê bại, Lon Nol buộc phải chống gậy để đi đứng và sống cô đơn tại một dinh thự có máy điều hoà nhiệt độ.


Lúc này, ông ta không còn tin vào chiến thắng nữa. Ông ta chỉ nói đến "phòng ngự” và cũng không nghĩ rằng có thể cầm cự kéo dài. Điều đáng ngạc nhiên là, chế độ Lon Nol cũng thối nát, tham nhũng như chế độ Thiệu, Lon Nol vẫn kiếm được đô la để có tiền mua xăng đem bán lấy lãi và đã có thể đứng vững được thêm hai năm trước khi sụp đổ thảm hại.


Còn khi tới Sài Gòn, tôi không tài nào gặp được Thiệu. Ông tránh gặp các nhà báo, không chịu ra khỏi dinh tổng thống đã biến thành pháo đài, có pháo và xe bọc thép bảo vệ.

Nhưng, sáng hôm qua, khi những chiến binh cuối cùng kéo lá cờ trắng xin hàng tại trung tâm thủ đô Nông Pênh, tôi đã được gặp một người, và người này vừa mới được gặp Thiệu khá lâu. Ông bạn này cho tôi biết Thiệu vẫn bám giữ chiếc ghế bành của tổng thống như ngai vua, khăng khăng không chịu từ chức. Bởi vì Thiệu vẫn còn có đám cận thần và cố vấn vây quanh và hằng ngày vẫn được đại sứ Mỹ Graham Martin động viên khuyến khích. Thiệu vẫn tin tưởng đến phút cuối cùng, khi cần thiết, Mỹ sẽ cứu vớt tất cả những gì còn lại ở Nam Việt Nam.


Một vòng tròn có bán kính năm mươi kilômét

Nếu ta dùng một chiếc compas xoay một vòng chung quanh tâm điểm là Sài Gòn thì sẽ phác hoạ được phần lãnh thổ hiện nay quân đội Thiệu vẫn còn giữ được. Khu vực này vẫn còn những đường đi lại có thể vươn xa tới năm mươi kilômét mà không sợ vấp phải một sự đụng độ với quân Việt.


Thiệu cũng không còn là chúa tể của xứ Nam kỳ nữa. Càng ngày, Thiệu càng trở thành một viên thị trưởng thành phố Sài Gòn, cai trị một thành phố mơ hồ, khi đạn pháo nổ phía xa, vẫn có người mặc quần cộc trắng, đánh tennis.


Và tiếng pháo vẫn ngày càng nổ dữ tại phía Xuân Lộc, cách trung tâm Sài Gòn khoảng sáu chục cây số. Sau hơn một tuần giao tranh ác liệt, quân chính phủ không những không bẻ gãy được vòng vây của quân cộng sản mà còn chịu nhiều thất bại nghiêm trọng.


Trong khi đó, những sư đoàn Bắc Việt và Việt cộng đánh thốc xuống vùng châu thổ sông Cửu Long, với các xe tăng hạng nặng, pháo, súng phóng rốc két, và từng đoàn xe chở đạn. Sau khi chiếm lĩnh được những khu vực bằng một cuộc tiến công chớp nhoáng, các sư đoàn này đã đứng chân được ở chung quanh Sài Gòn.
Từ đó, Cộng quân sẵn sàng mở cuộc tiến công lớn với tỉ số 5 chọi 1.


Cuộc họp nhiều cãi vã của các tướng lĩnh

Sáng hôm qua, có một cuộc triển khai lớn lực lượng cảnh sát vũ trang với những xe Jeep, máy bộ đàm, súng máy chung quanh dinh Độc Lập, nơi ở của Thiệu. Nhiều tướng lĩnh quan trọng của chế độ Sài Gòn đang họp tại ngôi nhà hiện đại màu trắng được đặt tên là dinh "Độc Lập".


Không một thông báo nào được công bố về "cuộc họp quan trọng” như cuộc bầu giáo hoàng này. Nhưng chúng tôi vẫn được biết, từ các nguồn tin chắc chắn, đáng tin cậy, là trong cuộc họp này cánh diều hâu và cánh bồ câu đã chọi nhau rất dữ dội.


Cánh diều hâu quyết định chiến đấu đến cùng vì tin rằng Mỹ sẽ chi viện tất cả những gì cần có để chống cự, để ổn định thế trận và để thương lượng trên thế mạnh.


Cánh bồ câu lại cho rằng, dù thế nào cũng phải đi đến chỗ đàm phán thương lượng, vậy thì thà thương lượng ngay từ bây giờ còn hơn để chậm trễ nhằm tránh cho đất nước thêm nhiều đau khổ, tránh cho quân đội thêm một thất bại, tránh cho Sài Gòn bị tắm máu.


Sẽ tới lúc cánh diều hâu thắng thế. Nhưng biết đến bao giờ? Có lẽ phải chờ nghiên cứu một tín hiệu do Nguyễn Xuân Phong, người phát ngôn của chính quyền Nam Việt tại hội nghị hai bên ở La Celle Saint Cloud vừa mới phát đi. Đây là lần đầu tiên, ông ta nói đến hoà hợp và hoà giải.

Đó là lòm tắt tình hình cái tiểu vương quốc của triều đình Tổng thống Thiệu, sau ngày Nông Pênh thất thủ.

[nhinrathegioi]

28
VÒNG ĐAI LỬA XUÂN LỘC

Thứ Bảy 19 tháng 4

Cho tới Biên Hoà, cách Sài Gòn hai chục cây số về phía Bắc, tình hình vẫn còn yên ổn. Những công nhân vẫn còn đang tiếp tục xây một dải phân cách bằng xi măng giữa con đường lớn có bốn làn xe chạy. Giao thông vẫn đang còn tấp nập. Tất nhiên, tất cả những cây cầu đều có lính gác, những thùng xăng được bố trí gây trở ngại, buộc phải đi ngoằn ngoèo.

Gần căn cứ không quân to lớn do Mỹ xây dựng tại Biên Hoà, một đoàn dài xe cộ chở đạn đang chờ lệnh tiến ra mặt trận.

Sáng nay, toàn tiểu khu vẫn yên tĩnh. Suốt đêm không thấy bắn rốc két.


Cảnh chạy nạn đáng thương của dân làng

Chiến tranh đã tới cách Sài Gòn bốn chục cây số, tạo thành một cảnh tượng buồn khổ nhất của những đám dân chạy đi lánh nạn. Các nhà chức trách bị tràn ngập bởi những lớp sóng người khốn khổ này đã tập trung họ ở chung quanh những nhà thờ đạo Cao Đài, quét vôi rất dễ nhận biết nằm trong khuôn viên những nhà thờ đạo Cơ-đốc và trong sân trường. Các gia đình chạy nạn đều có những tấm vải bạt, căng dây bốn góc, tránh nắng.


Càng đi ngược về phía mặt trận, chúng tôi càng gặp những đám dân chạy loạn đi kéo dài bên đường. Một số mang theo xe bò, số khác mang theo xe đẩy, lại có người dắt xe đạp thồ các bao tải. Các bà mẹ bế trên tay những đứa con kiệt sức. Những ông bố phụ trách mang vác gạo là thứ quý giá nhất trong mái nhà tranh bị bỏ lại. Những con bò cái, những con bê đi theo sau với những người chăn dắt. Những người già tập tễnh di sau cùng.


Tất cả đám người này đi rất chậm, đầu cúi xuống, không biết mình đang đi đâu. Họ chỉ biết là đi tìm nơi trú ẩn, không hiểu tại sao, thỉnh thoảng họ lại bị cảnh sát chặn lại. Rồi sau khi được lệnh, họ lại tiếp tục cuộc hành trình bằng những bước chân chậm chạp.


Bây giờ, đường cái vắng tanh

Bây giờ, đường cái đã vắng tanh, không còn một bóng người dân lánh nạn.

Chúng tôi gặp nhiều hố đạn pháo vỡ tung mặt đường, buộc phải đi vòng vèo như trượt tuyết.

Hai bên đường xe tăng và xe bọc thép chở quân đã bố trí hướng về phía các vườn chuối và các đồn điền cao su. Rõ ràng quân đội Thiệu ở khắp mọi nơi đều co vào thế phòng ngự. Thế chủ động thuộc về quân Việt¹ (Tác giả dùng từ "les Viets" - "quân Việt" để gọi gộp "Bắc Việt" và 'Việt cộng") đang không ngừng được tăng cường.


Tại đầu làng Xuân An, một đại đội xe tăng hạng nặng bố trí dưới các vòm cây. Gần chỗ chúng tôi, một khẩu pháo 105 mm bắt đầu nhả đạn. Dân chúng đã bỏ lại tất cả nhà cửa trừ một quán cà phê. Tôi bước vào, hy vọng được giải khát. Không còn thứ gì để uống. Nhưng trong gian phòng lớn, vẫn còn hai người Việt Nam tiếp tục chơi bia.


Khẩu đội pháo 105 bắn dồn dập hơn. Từ đây, có thể nhìn thấy đạn nổ dưới chân quả đồi là nơi có quân Việt bố trí từ lúc bắt đầu trận tiến công Xuân Lộc, cách đây một tuần. Bụi đỏ hoà lẫn với khói đen của đạn pháo.
Ra khỏi làng, chúng tôi nhìn thấy binh lính đào các hố cá nhân và xây dựng các ụ súng máy. Số khác đặt súng cối ngay dưới chân tượng Đức Mẹ Đồng Trinh đứng trơ trọi trong một không gian vắng lặng.

Có vẻ như không ai biết kẻ địch đang ở đâu.


Một cuộc chiến mơ hồ

Làng tiếp theo tên là Hàm Thuận. Tại đây diễn ra một cảnh tượng hỗn độn không tài nào tả xiết. Có tới mấy trăm người dân lánh nạn đang tập trung tại đây. Họ đang muốn trở lại nhà để mang đi những vật dụng quý giá nhất. Nhưng đã chậm. Quân việt đã bất ngờ kéo tới. Binh lính ngăn những người dân quay trở lại những ngôi nhà của họ.


Pháo 105 tiếp tục bắn. Đạn pháo bay qua đầu chúng tôi, rơi về phía Xuân Lộc. Lũ trẻ con vẫn tụ tập bên đường, không để ý đến những nguy hiểm, hoặc đó là do đã quá quen với chiến tranh, vì cuộc chiến này đã kéo dài nhiều năm rồi.

Tôi hỏi một chú bé lớn tuổi nhất.

- Vi - xi ở đâu?

Vi-xi là tên gọi tắt, phát âm theo tiếng Mỹ, hai chữ V, C, có nghĩa là “Việt cộng". Chú bé trả lời:

- Ở chỗ kia kìa, đông lắm, nhiều lắm, trong những lùm chuối ấy.

Như để chứng minh cho lý lẽ trên đây của chú bé, một loạt đạn vụt bắn tới, có cả tiếng lựu đạn.

Quân Việt đã ở dây, chỉ cách Sài Gòn sáu chục kilômét.


Binh lính kéo tới

Lực lượng tăng viện của Sài Gòn đang tới, gồm những binh lính trang bị tốt, có rất nhiều súng tự động, súng cối, chuyển vận trên những xe bọc thép bánh xích M113.

Đám lính rời khỏi đường cái rẽ vào khu rừng. Một lát sau vang lên một loạt tiếng nổ. Đáp lại pháo 105, bây giờ có cả đạn pháo của Bắc Việt bắn trả. Toàn khu vực chìm trong lớp khói đen.

Nửa tiếng đồng hồ đã trôi qua. Rồi mọi người lại nhìn thấy, từ một con đường hẻm, những người dân lánh nạn mà không bao giờ biết họ đã làm thế nào thoát ra khỏi cảnh hoả ngục này.

Một chiếc xe nhà binh bóp còi inh ỏi, cố mở một con đường giữa đám đông. Xe chở lính bị thương. Tôi nhìn thấy có một người bị băng kín mặt. Một người khác bị đạn vào bả vai. Một dòng máu chảy dài trên bộ quân phục.


Gần đó là đoàn xe bọc thép cũng quay trở lại vì trúng đạn pháo cộng sản. Vỏ xe bị thủng, những tấm lá chắn bảo vệ quăn queo như mảnh tôn uốn cong. Một chiếc xe bị đạn pháo bắn trúng động cơ, phải nhờ một xe khác kéo đi.

Sau đó là những lính bộ binh chậm rãi lê bước, rõ ràng đã kiệt sức.

Một sĩ quan nói với tôi:

- Vi- xi đông lắm! Cánh mình không làm được gì cả. Chúng tôi phải chiến đấu với tỉ số một chọi với ba. Buộc phải rút thôi.

Binh lính tập trung lại ở ngã tư và bắt đầu đào hào, xây dựng một tuyến phòng ngự mới.

[nhinrathegioi]

29
GỌNG KÌM XIẾT CHẶT

Chủ Nhật 20 tháng 4

Nguồn thông tin được nghe nhiều nhất ở Sài Gòn không phải là đài phát thanh của chính phủ, cũng không phải đài Việt cộng bắt được làn sóng rất dễ dàng. Mà đó là "Đài phát thanh Catinat", tức là những nguồn tin vỉa hè, trên đường phố Catinat ở trung tâm thành phố, dù đã cải tên là “đường Tự Do" nhưng vẫn không thay đổi gì so với thời thuộc Pháp.

Hôm qua, cái “đài Catinat" này báo tin Thiệu từ chức. Một ngày đã trôi qua. Đến chập tối, khi tôi viết những dòng này Thiệu vẫn còn nguyên vị.

“Đài Catinat" cũng loan tin trong ngày, quân Việt sẽ tiến đánh Sài Gòn trong tuần tới.

Thực tế là đã tới lúc Bắc Việt và Việt cộng có thời gian tập trung hai mươi sư đoàn chung quanh vùng Sài Gòn. Một bạn đồng nghiệp của tôi hôm qua đã có dịp hỏi chuyện một người lính Bắc Việt bị bắt làm tù binh. Người lính mười tám tuổi này đã kể lại những điều kiện hành quân của đơn vị mình từ vĩ tuyến 17 tới đây. Tốc độ hành quân cho phép nghĩ là cuộc tổng tiến công đang tới gần.


Hơn nữa, từ đêm qua, quân Việt đã có khả năng bắn pháo 130 vào căn cứ không quân Biên Hoà chỉ cách Sài Gòn hai chục kilômét. Ít nhất, một bộ phận trọng pháo của họ đã được bố trí sẵn sàng chiến đấu.


Lính Sài Gòn co vào thế phòng ngự

Về phương diện quân sự, nguồn tin gây chấn động nhất là cảng Phan Thiết cách Sài Gòn một trăm năm mươi kilômét về phía Đông đã bị mất.

Như vậy là, mỗi ngày qua đi, lãnh thổ của Thiệu lại co ngắn như tấm da lừa trong cổ tích.

Ở bên trong lãnh thổ còn lại này, chỗ nào quân đội chính phủ cũng nằm trong thế phòng ngự. Từ ngày thất bại ở khu vực phía Bắc và miền Trung họ không tổ chức được một cuộc phản công nào ra trò, cũng không tiến hành được một trận đánh nào lớn. Những đơn vị thiện chiến nhất đều chìm trong thế phòng ngự.

Đó là trường hợp sư đoàn 18 của tướng Lê Minh Đảo đã lừng chiến đấu dũng cảm ở An Lộc năm 1972, nay bị bao vây tại Xuân Lộc. Dưới tấm lều bạt, trong rừng cao su, tướng Đảo quyết định chiến đấu đến cùng như lính Lê dương Pháp đã làm trong trận Camerone.

Một binh đoàn thiện chiến từ vùng Mỏ Vịt được điều tới giải vây cho Xuân Lộc. Đó là lữ đoàn thiết giáp số 2 của tướng Lê Nguyên Khôi, một trong những đơn vị xuất sắc của quân đội Sài Gòn.

Tại khu vực Tây Ninh cũng được bố trí sư đoàn 25 thuộc loại xuất sắc của tướng Lý Tòng Bá.

Khắp mọi nơi, lính Sài Gòn co mình như con nhím, chờ đợi không thấy một đơn vị nào tổ chức tiến công. Hình như mọi tư tưởng vận động đã biến mất.

[nhinrathegioi]

30
SÁU NHÓM MUỐN LOẠI BỎ THIỆU

Chủ Nhật 20 tháng 4

Sài Gòn chưa bao giờ quá yêu Tổng thống Thiệu.

Viên tướng năm mươi mốt tuổi này có một bộ mặt phẳng lì vô cảm, nắm chính quyền từ năm 1967, nhờ sự ủng hộ của quân đội, nhờ sự che chở của cảnh sát, và nhờ đại sứ Mỹ khuyên bảo. Cũng phải thêm vào đó tâm lý của một chủ nghĩa Cơ-đốc giáo cuồng nhiệt và chủ nghĩa chống cộng sản sâu sắc hằn thù. Đó là Nguyễn Văn Thiệu.


Sau thảm bại hồi tháng 3, số người không ưa Thiệu tăng dần. Các quân nhân chê trách tổng thống, cũng đồng thời là Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang đã hành động như một chuẩn uý kém nhất, khi ra lệnh cho quân đội di tản trong những điều kiện do chính Thiệu tạo ra. Sáu triệu dân Nam Việt Nam oán trách Thiệu đã bỏ rơi họ. Nửa triệu người phải đi lánh nạn oán hờn Thiệu đã làm cho họ mất hết nhà cửa, tài sản. Những người cấp tiến chê bai Thiệu đã không biết vận dụng hoà bình. Nói gọn một câu, người nào cũng chê trách ông tướng - tổng thống một điều gì đó.


Sáu nhóm độc lập

Nếu ngày mai tiến hành tổng tuyển cử, chắc chắn Thiệu sẽ không được bầu.

Có sáu nhóm đối lập đã công khai tuyên bố chống lại Thiệu:

1. Nhóm sĩ quan phản động, cực đoan tập hợp chung quanh tướng Nguyễn Cao Kỳ, bốn mươi nhăm tuổi, nguyên Tư lệnh không quân, nguyên Phó Tổng thống, nguyên Phó Thủ tướng.

2. Nhóm chính trị cấp tiến, tập hợp chung quanh tướng Dương Văn Minh, năm mươi chín tuổi, còn gọi là "Minh lớn" đã từng giữ chức Quốc trưởng sau cuộc đảo chính lật đổ Diệm năm 1963 và nhiều người thường ví với Mendes France của Việt Nam.

3. Phái Phật giáo, tập hợp chung quanh Thượng toạ Thích Trí Quang và các đệ tử của ông tại chùa Ấn Quang.

4. Một phần quan trọng những người theo đạo Cơ-đốc, đứng đầu là Tổng giám mục Sài Gòn Nguyễn Văn Bình, trước kia e dè, nay cũng đã lên tiếng đòi Thiệu ra đi.

5. Các thành viên “Phong trào cứu nước, cứu vãn hoà bình, đấu tranh chống tham nhũng" do linh mục Trần Hữu Thanh đứng đầu.

6. Những nhân vật tập hợp chung quanh thượng nghị sĩ Vũ Văn Mẫu, chủ tịch các lực lượng hoà hợp dân tộc.


Không một nhóm nào trong sáu nhóm này có khả năng chiếm đa số trong nghị viện. Nhưng, tập hợp lại bên nhau, họ có thể thành lập được một khối liên minh. Từ đó, họ có thể giữ một vai trò nào đó trong những ngày hoặc những tuần tới.


Nhóm dân chúng nín lặng

Những nhân vật đứng đầu sáu nhóm trên là những người duy nhất có thể lấp chỗ trống về chính trị vào một ngày nào đó, khi lực lượng thứ ba xuất hiện và bắt đầu mở những cuộc đàm phán với chính phủ cách mạng lâm thời.


Cho tới nay, mọi ý đồ công khai ra mắt của lực lượng này đều bị Thiệu dập tắt, phớt lờ hiệp định Paris đã ký kết năm 1973. Trong khi đó, Bắc Việt và Việt cộng vẫn công khai tiếp tục cuộc chiến tranh, đang tập trung các sư đoàn đã từng mở cuộc tấn công lớn hồi tháng 3.


Dân chúng Sài Gòn đầy thương tích trong cuộc chiến tranh đã kéo dài từ ba mươi năm nay, vẫn đang nín lặng. Phải kiên nhẫn lắm mới moi được của người dân Sài Gòn những câu chuyện tầm phào. phát biểu bằng một giọng nhẹ nhàng. luôn luôn điểm một nụ cười, trên thực tế là một sự bảo vệ cho họ chống lại những nguy cơ của sự tồn tại.

Trong đám dân chúng vô cùng thiện cảm này thể hiện rõ sự khôn ngoan nhưng đồng thời cũng bộc lộ sự chịu đựng đến cùng kèm theo sự chán nản. mệt mỏi.

Liệu một ngày nào đó. Sài Gòn có thể có những cuộc tuyển cử hoàn toàn tự do được không?

[nhinrathegioi]

31
MINH LỚN: "MẤT HẾT RỒI!..."

Thứ Hai 21 tháng 4

“Tình hình rất xấu. Mất hết cả rồi!"

Người vừa mới nói với chúng tôi câu đó vào buổi sáng nay, trong biệt thự thanh bình của ông ở Sài Gòn chỉ cách dinh tổng thống của Thiệu vài trăm mét chính là tướng Dương Văn Minh1 (Trong nguyên bản, tác giả viết nhầm là Trần Văn Minh. Trên thực tế, Trần Văn Minh là thiếu tướng không quân, thường gọi là "Minh bé" (ND)) năm mươi chín tuổi, cựu học sinh trường Cao đẳng quân sự Saint Cyr của Pháp, đã từng giữ chức tổng tham mưu trưởng và quốc trưởng, thường được coi là một trong những người cầm đầu lực lượng thứ ba không ai tìm thấy được.


Vài giờ trước đây, Xuân Lộc vừa thất thủ. Sư đoàn 18 của tướng Lê Minh Đảo đã phải rút khỏi chiến trường được ví như Bastogne của Pháp, là nơi đơn vị của Đảo đã bị vây chặt từ mười ngày nay, bởi ba sư đoàn Bắc Việt có một lực lượng pháo binh rất mạnh yểm trợ.

Tướng Minh nói:

- Bây giờ, sau khi chiếm được đống hoang tàn ở Xuân Lộc, Cộng quân làm chủ một ngã tư rất quan trọng. Họ có thể, hoặc tiến thật nhanh xuống phía Nam, đánh chiếm Vũng Tàu, hoặc sang phía Tây tiến đến Biên Hoà.

Chiếm được Vũng Tàu, chỉ cần vài khẩu pháo cũng triệt được mọi đường thoát từ Sài Gòn ra biển. Chiếm được Biên Hoà cách thủ đô Nam Việt hai chục kilômét, là nắm giữ được một trong những căn cứ không quân quan trọng nhất của Việt Nam. Từ ngày hôm qua, Chủ Nhật, khi tới khu vực này, tôi đã nghe thấy tiếng pháo 130mm của Bắc Việt bắn phá hoại sân bay, phá hỏng đường băng, máy bay F5 của Thiệu không cất cánh được.


“Đã quá chậm để thương lượng"

Tướng Minh mời tôi uống nước trà ướp hoa nhài đựng trong một cái chén bằng sứ màu xanh rất đẹp rồi nói.
- Ông đừng tưởng rằng Thiệu sẽ thương lượng. Từ năm 1968 tới nay tôi chưa gặp Thiệu lần nào. Nhưng tôi biết rõ ông ta. Thiệu đã ở dưới sự chỉ huy của tôi khi còn là một trung tá. Bây giờ ông ta ngồi như đóng đinh trên chiếc ghế tổng thống. Đến phút cuối cùng ông ta mới chịu ra đi. Máy bay lên thẳng của Thiệu đã sẵn sàng. Các tướng lĩnh chung quanh Thiệu cũng như vậy. Họ đang chuẩn bị hành lý...

- Ngài không tin vào một khả năng đàm phán nào nữa?

- Trước khi mất phần phía Bắc và cao nguyên Trung phần, những cuộc thương lượng là dễ dàng. Nhưng, bây giờ, tôi lo ngại rằng đã quá muộn rồi. Nếu trong tuần này không tổ chức được hoà đàm, có nghĩa là sẽ mất Sài Gòn. Chúng tôi sẽ phải tuân theo luật của kẻ thắng trận.


“Sài Gòn sẽ là thành phố Hồ Chí Minh"

Rõ ràng, tướng Minh không nuôi dưỡng một ảo tưởng nào. Ông đang chờ đợi các lực lượng cộng sản liến vào Sài Gòn và các viên chức từ Bắc kỳ kéo đến tiếp quản.

Theo ông, sự việc đang có nguy cơ kết thúc như vậy.

Ông nói tiếp như tự hỏi:

- Đó là một điều xấu chăng? Ít nhất thì cũng không còn chiến tranh nữa. Mọi việc đều tốt hơn là chiến tranh, tốt hơn cái chế độ đã thối ruỗng mà chúng tôi đang phải chịu đựng nhiều năm nay ở Nam Việt Nam. Người nông dân có mất gì đâu? Người nghèo có mất gì đâu? Họ sẽ không phải sống khốn khổ nữa. Nhất định họ sẽ có công lý hơn khi sống dưới chế độ kế tiếp cái chế độ này. Những người bị thiệt thòi có lẽ chỉ là những tầng lớp giàu có.

- Thưa lưỡng quân, và những người như ngài, thuộc phái cấp tiến, sẽ có tiếng nói. Cũng có thể giữ một vai trò nào đó.

- Nếu có thể giữ một vai trò, thì tôi đã ra làm việc rồi. Còn nếu phải giữ mộ địa vị bù nhìn, thì không bao giờ tôi làm. Dù sao tôi cũng không rời bỏ đất nước của tôi. Ngay cả khi, đến một ngày nào đó, Sài Gòn sẽ đổi tên là thành phố Hồ Chí Minh. Điều này rất có thể sẽ xảy ra. Từ lâu, những người miền Bắc đã nói họ sẽ đặt lại tên thủ đô của chúng tôi.


“Chúng tôi sẽ tìm sự giúp đỡ của Pháp"

Tướng Minh nói tiếp:

- Chúng tôi rất cần sự giúp đỡ của các cường quốc phương Tây, đặc biệt là nước Pháp. Tôi hy vọng chính phủ Pháp sẽ giúp chúng tôi tìm được những lý lẽ để hoà giải giữa những người Việt Nam với nhau.

Khi từ biệt, tôi nói với tướng Minh:

- Thưa tướng quân, ngài không lạc quan.

- Không! Tôi lạc quan chứ! Đồng tiền nào chả có hai mặt.

Khi ông tiễn tôi tới bậc thềm bước xuống vườn cây trồng phượng vĩ, một tiếng nổ lớn làm rung chuyển Sài Gòn.

Tướng Minh bình luận đơn giản bằng câu nói bình thản:

- Bắt đầu rồi đấy.

Trong thủ phủ, binh lính đặt thêm các vật cản, đổ đầy cát vào những bao tải, đào hố cá nhân, rải hàng kilômét dây thép gai.


Lính bộ binh trang bị đến tận răng bố trí tại khu vườn thú trên đường đi Biên Hoà ở ngoại thành trên bờ sông đang có thể trở thành một tuyến phòng ngự. Vì đây là ngày hội, ngày lễ lổ tiên, các gia đình đông con đã đưa con tới xem ba con sư tử, hai con voi, một con hổ gầy tọp đứng không vững trên bốn chân.

Đám trẻ vẫn nô đùa, reo cười, bên cạnh những binh lính đang bố trí các ổ súng máy.

[nhinrathegioi]

32
THIỆU TỪ CHỨC VÀO LÚC CHẬP TỐI

Thứ Hai 27 tháng 4

Khi Tổng thống Thiệu tuyên bố từ chức, các đường phố Sài Gòn đã vắng hết người vì đang giờ giới nghiêm.
Mãi sáng nay, một trong những nhân vật quan trọng của phe chống đối là tướng Minh vẫn còn nói với tôi Thiệu đang "đủng đỉnh trên chiếc ghế tổng thống". Những lời tiên tri thật nguy hiểm.


Rồi đến chiều thì loang đi như một vệt thuốc súng, Tổng thống Thiệu sẽ đọc một bài diễn văn quan trọng vào buổi tối. Thời khắc lặng lẽ trôi. Không ai biết chắc điều gì sẽ xảy ra. Nhưng tất cả mọi người trong thành phố Sài Gòn đều nóng lòng chờ đợi.


Đúng bẩy giờ tối, tôi có mặt tại hàng rào sắt trước cổng dinh Độc Lập là nơi Thiệu triệu tập các thượng nghị sĩ, các dân biểu, các thành viên Toà án tối cao và tất cả các cấp tướng. Tôi nhìn thấy những chiếc xe ô tô chạy qua trước mặt. Toàn là những loại xe Mỹ sang trọng, những chiếc Mercedes choáng lộn và cả những chiếc xe Dalat khiêm tốn, cóp theo kiểu chế tạo loại Citroen 3CV của Pháp.


Thật là một cảnh tượng lạ lùng khó tin là thật khi nhìn thấy những chiếc xe này chạy qua vườn cây rồi dừng lại trước bậc thềm đã có những người phục vụ chờ sẵn, long trọng mở cửa.

Toà lâu đài và những khu vườn đều được thắp sáng như buổi dạ hội. Những vòi phun nước chảy róc rách trong bồn nước. Những cụm hoa toả hương thơm trong không khí buổi tối.

Tôi định vượt qua tấm cửa sắt, tay giơ cao tấm thẻ ghi rõ chữ Báo chương tiếng Việt do các nhà chức trách cung cấp cho các nhà báo, và tôi cũng chỉ biết nói duy nhất một câu “báo chí" bằng tiếng Việt. Tôi bị một lính canh đội mũ sắt, thắt lưng gài một chuỗi lựu đạn Mỹ, đẩy ra ngoài một cách tàn nhẫn.


Một bài diễn văn dài để đi tới một câu ngắn

Tôi đành phải làm như tất cả những người dân Sài Gòn. Tức là tìm một chỗ ngồi dưới loa phóng thanh, là nơi tôi biết có một người phiên dịch sẽ dịch tuần tự từng câu trong bài phát biểu của tổng thống.

Thiệu bắt đầu bài diễn văn lúc mười bảy giờ bốn mươi phút, nói bằng một giọng khô khan, bình tĩnh, nhấn rõ từng câu. Dần dần, khi nóng người ông mới trở lại cái giọng khàn khàn quen thuộc khi ra lệnh.

Đây là một bài diễn văn dài, rất dài, bởi vì Thiệu không muốn bỏ qua một điều nào. Ông ta nhắc lại các hiệp định Paris, những lời Mỹ hứa hẹn nhưng đã phản bội lời hứa, những cam kết với Bắc Việt nhưng không được chấp hành, những vi phạm hiệp định ngừng bắn tháng 2 năm 1973, sự lan rộng của chiến tranh trong năm 1974, cuộc tiến công tháng 3 vào Tây Nguyên trước sự thờ ơ của dư luận quốc tế và sự im lặng của các cường quốc, thảm hoạ quân sự ở Huế và Đà Nẵng. Thiệu kết thúc bằng cách phác hoạ nên một cảnh tượng thảm hại của tình hình đất nước.

Thiệu đã nói tới năm mươi phút rồi mới ngừng và cuối cùng đã tuyên bố bằng một giọng nói khẽ, nhấn mạnh từng chữ, câu nói mà mọi người đang chờ đợi:

- Tôi quyết định từ chức.

Rồi Thiệu lại tiếp tục nói nhiều phút dài dằng dặc nữa. Nhưng, những người có mặt ở đây, còn ai muốn nghe gì nữa. Tất cả đã nói hết rồi, lịch sử đã sang trang.

Phó Tổng thống Hương thừa hưởng một chính quyền mà có lẽ chính ông cũng không muốn kế tục.

Chúng tôi men theo những bức tường, trở về thành phố Sài Gòn, cứ khoảng năm mười mét lại có những lính canh hoặc dân vệ vũ trang, dừng chúng tôi lại dể xét hỏi. Sài Gòn không ai ngủ.

Nhưng cũng không nghe thấy ai ca hát.

Bởi vì, chung quanh thủ đô Nam Việt, có hai mươi sư đoàn Bắc Việt và Việt cộng đang tạo thành một vòng vây thép.

[nhinrathegioi]

33
THƯƠNG LƯỢNG HAY LÀ TẮM MÁU

Thứ Ba 23 tháng 4

Sau ngày Thiệu tuyên bố từ chức, Sài Gòn ngơ ngác tự hỏi số phận sẽ ra sao. Từ bẩy giờ sáng, tôi đi một vòng khắp thành phố khi lệnh giới nghiêm kéo dài suất hai mươi tiếng đồng hồ vừa được bãi bỏ. Đêm qua, không nghe thấy có tiếng pháo nổ.


Đúng là thành phố thủ phủ này thở phào nhẹ nhõm, nhưng vẫn chưa thể hé mở nụ cười. Dân chúng nói chuyện với nhau thoải mái hơn. Họ còn hỏi ý kiến người khác dù không quen thân. Nhưng, câu hỏi vẫn luôn luôn nước đôi:

- Ông có nghĩ rằng bây giờ đã có thể bắt đầu đàm phán với phía bên kia chưa?

- Ông có nghĩ rằng cộng sản sẽ tiến công và tình hình sẽ kết thúc như ở Nông Pênh không?


Tất cả đều có thể, nhưng chưa đi tới đâu cả

Biết trả lời thế nào, nếu không đáp lại như thế này:

- Nếu có thể đàm phán thì phải tiến hành rất nhanh. Nếu không sẽ không có cơ may nào khác.

Tuy nhiên, phải nhìn thẳng vào thực tế:

- Việc ra đi của Thiệu có thể mở ra mọi khả năng, nhưng không giải quyết được gì hết. Sáng nay tôi đã nhìn thấy tổng thống mới Trần Văn Hương đi ngang qua trên đường phố trong đoàn xe có cảnh sát hộ tống, kéo còi inh ỏi. Người ta nói, Hương là một người lương thiện, vì đã từng là một nhà giáo. Vừa cách đây không lâu, ông vẫn dùng chiếc xe ô tô Citroen 4 CV bình thường trong khi xe Cadillac mới là biểu hiện của giới cao sang trong thành phố. Ông cũng là một người hiền theo đạo Khổng. Nhưng người ta vẫn có thể tự hỏi, liệu ông già bẩy mươi mốt tuổi, đang ốm nặng, phải chống gậy đi lại khó khăn, có phải là nhân vật của tình thế không?


Thiệu đã bị lu mờ. Người ta nói, ông đang lui về tư dinh, là một biệt thự ở bên cạnh Bộ tổng tham mưu.
Nhưng tay chân của Thiệu vẫn còn giữ nguyên tất cả các vị trí. Đó là những viên tướng tham nhũng, những viên trùm an ninh sẵn sàng bắt giam những người đối lập, những chúa ngục, canh gác các sinh viên vừa bị bắt - có tới hàng trăm người - kể từ đầu tháng tư.


Bắc Việt và Việt cộng đồng ý đàm phán với các đại diện của phe Phật giáo chống đối Thiệu hoặc những người gần gũi tướng Minh. Sáng nay, tất cả hai phía này đều đã ra tuyên bố, vạch rõ:

"Chế độ Thiệu đang tiếp tục không có Thiệu. Chưa có gì thay đổi về căn bản. Nếu muốn có một giải pháp chính trị, không phải cứ hài lòng với chiếc lọ độc bình đặt trên ống khói này".

Cái lọ độc bình này, chính là ông lão Trần Văn Hương khốn khổ đang luyến tiếc những ngày còn đi gõ đầu trẻ, dạy học ở Mỹ Tho.


Hai điều kiện tiên quyết của đối phương

Trước khi bước vào đàm phán, phía Việt¹ (Ám chỉ Bắc Việt và Việt cộng) đã đề ra hai đòi hỏi tiên quyết: Thiệu phải ra đi và phải thay Graham Marlin bằng một đại sứ khác.

Thiệu đã ra đi. Nhưng đại sứ Martin vẫn còn ở lại trong toà pháo đài hiện đại. Đêm nào, sau giờ giới nghiêm, những máy bay lên thẳng vẫn tới sân mái bằng của toà đại sứ, đặc biệt sửa lại thành bãi đáp của máy bay lên thẳng, đưa những người Mỹ cuối cùng tới sân bay chính. Trong số sáu nghìn “cố vấn" có mặt ở Nam Việt Nam tuần trước, nay chỉ còn lại hơn một nghìn. Trong trường hợp bất trắc, tất cả đều có thể ra đi trong vòng một buổi, chỉ cần đến hai chiếc máy bay phản lực.


Nhưng không ai dám khẳng định đối phương không đưa ra những yêu sách mới trong lúc này. Có khi họ đã nêu lên rồi. Họ đang có lòng tay tất cả những chủ bài.

Trong tình hình như vậy, phải đối phó thế nào. Nếu ông Hương là người khôn ngoan, thì có hai cách, và chỉ còn có hai cách này thôi:

- Thành lập ngay một chính phủ thật sự dân chủ và cấp tiến, bao gồm những thành viên trong phái độc lập với chế độ Thiệu.

Công khai tuyên bố ý định thực hiện các hiệp định Paris, mở đầu bằng việc thành lập "Hội đồng hoà giải dân tộc".

Nếu điều này còn có thể làm được, người ta sẽ thấy có mặt tại Sài Gòn một chế độ hỗn hợp, cùng chung sống với nhau trong một thời gian lâu hoặc chóng, những thành phần cộng sản trong Chính phủ Cách mạng lâm thời, những người chống cộng sản, những người cấp tiến, những người hoạt động xã hội, những tín đồ đạo Cơ-đốc, đạo Phật.


Không nhất thiết những cuộc đàm phán sẽ diễn ra tại Sài Gòn, Paris, La Celle Saint Cloud. Điều thiết yếu là phải khai mạc những cuộc hoà đàm. Nhưng có mẽ đã muộn quá rồi.


Hai mươi ba sư đoàn quân Việt chung quanh Sài Gòn

Nếu không, chiến tranh sẽ tiếp tục.

Và tiếp tục trong những điều kiện tồi tệ hơn nữa. Bởi vì, không phải chỉ có hai mươi, mà đã có tới hai mươi ba sư đoàn quân đội Bắc Việt và Việt cộng đang từ từ thâm nhập Sài Gòn. Ba sư đoàn mới đến là từ Bắc kỳ đưa vào. Quân đội Nam Việt Nam trên thực tế không còn lực lượng dự trữ chiến lược có thể huy động. Căn cứ Biên Hoà cách Sài Gòn hai mươi kilômét về phía Bắc đang bị bắn phá.

Hôm qua, tôi được nghe giới quân sự nhận xét:

- Nếu trong vòng bốn mươi tám giờ nữa chính phủ không mở được những cuộc hoà đàm thì Cộng quân sẽ bắn đạn rốc két và đạn pháo 130 như mưa xuống thành phố.

Người ta hiểu vì sao sáng hôm qua một đám đông người đã tụ tập trước nhà thờ Sài Gòn theo lời kêu gọi của bốn tôn giáo lớn là đạo Cơ-đốc, đạo Phật, đạo Hoà Hảo, đạo Cao Đài. Tổng giám mục đã tới dự trong bộ áo khoác màu trắng, thượng toạ Phật giáo trong bộ cà sa vàng, các giáo chủ Hoà Hảo trong bộ áo dài và khăn đội đầu màu đen.


Chỉ có lãnh tụ Cao Đài là vắng mặt. Ông ta không thể từ Thánh thất Tây Ninh về Sài Gòn vì đường giao thông đã bị Việt quân cắt đứt.

Người ta cũng bắt gặp ở Sài Gòn những người đang hối hả công việc riêng. Sáng hôm nay, một bà bán đồ cổ trên đường Tự Do hỏi tôi:

- Ông có quen một người Pháp nào muốn lấy tôi làm vợ không? Như vậy, tôi sẽ có thể có hộ chiếu để rời khỏi đất nước này. Tôi sẽ chia cho ông chồng mới của tôi, một nửa giá trị của cửa hàng này. Cửa hàng của bà ta có nhiều cổ vật rất đáng giá.

Nhất là những đồ sứ xanh lam thời nhà Minh và những viên ngọc màu hồng. Nhưng, tôi trả lời bà, tôi đã có vợ rồi.

[nhinrathegioi]

34
XUẤT HIỆN HAI LOẠI VŨ KHÍ KHỦNG KHIẾP

Thứ Tư 23 tháng 4

- Những người chết không có một chút dấu vết gì là bị thương cả. Tất cả đều nằm ngửa, miệng há hốc, bàn tay co quắp bóp chặt cổ...

Đó là lời viên bác sĩ pháp y, người phát ngôn của quân đội Sài Gòn tả lại cho bạn tôi là phóng viên hãng France Presse về những binh lính Việt cộng và Bắc Việt tử trận ở Xuân Lộc vì một thứ vũ khí mới, khủng khiếp, của quân đội Sài Gòn. Đó là bom hơi.


Loại bom này, gọi theo mật danh là CBU có đặc tính là khi phát nổ hút hết dưỡng khí ở chung quanh, trên một bán kính hai trăm năm mươi mét. Không lực Nam Việt đã được lệnh dùng những vũ khí này trong trận chiến đấu cuối cùng ở Xuân Lộc, nhằm giải thoát cho đơn vị của tướng Đảo đang bị bao vây. Cho tới lúc này, CBU mới chỉ được sử dụng ở Campuchia một cách dè sẻn, bởi vì loại bom của kho vũ khí khủng bố này rất đắt: 6.712 franc một quả.


Ít nhất đây cũng là con số mà ngày hôm qua một sĩ quan quan tâm đến trị giá cũng như tính chất dã man của loại vũ khí này đã tiết lộ.


Những quả tên lửa đáng gờm

Ít có thể tin được rằng Việt cộng và Bắc Việt đã có những binh lính bị chết vì bơm hơi, lại không có phải ứng gì.

Người ta được biết, chung quanh Sài Gòn họ đã bố trí những dàn tên lửa SAM 7 kiểu mới đã cải tiến. Theo nhận xét của các chuyên gia Mỹ, loại tên lửa này hơn hẳn những loại Ai Cập đã dùng trong cuộc chiến tranh Kippour. Loại SAM 7 vừa được Liên Xô cung cấp có trọng lượng chất nổ nhiều hơn, tầm bắn xa hơn, một đầu đạn tìm mục tiêu bằng tia hồng ngoại hiệu nghiệm hơn, ít bị nhiễu hơn được dùng như một loại vũ khí cao xạ phòng không có tầm bắn cao tới 5.000 mét, với tính chính xác rất cao, hoặc còn có thể dùng như tên lửa đất đối đất.

Một chi tiết quan trọng: loại SAM kiểu mới này chỉ cần một người thao tác.


Tranh cãi về giới tính các thiên thần

Sài Gòn cũng giống như Byzance năm 1453 khi quân địch đã tới sát chiến luỹ bảo vệ kinh thành, trong cái nóng dữ dội cuối mùa khô, người ta vẫn còn tranh cãi với nhau về giới tính các thiên thần.

Người ta đang bàn luận về việc tổng thống mới Trần Văn Hương xin từ chức.

Người ta bàn đến việc chỉ định một chính phủ mới. Nhưng mà, do kết quả thăm dò, các chính khách vẫn đang lải nhải tranh cãi, hệt như các nghị sĩ của nền Cộng hoà thứ tư của Pháp tranh luận với nhau tại những hành lang điện Bourbon mỗi khi xảy ra một vụ khủng hoảng nội các.

Người ta bàn đến chuyện đàm phán với "phía bên kia". Nhưng mà, trong lúc này, không biết ai là người có đủ thẩm quyền cần thiết để đi thương lượng.


Và càng ngày người ta càng thấy Nam Việt Nam khốn khổ có ít điều kiện hơn trước để thương lượng. Mỗi ngày qua đi, tập đoàn cứ điểm Sài Gòn càng co hẹp lại. Hôm qua, đã không thể đi tới Vũng Tàu được nữa vì đường bộ đã bị cắt.


Tại Tân Sơn Nhất, những chiếc máy bay vận tải khổng lồ Galaxie của Mỹ mang khẩn cấp vũ khí đạn dược tới cho Sài Gòn. Rồi lại chở đi hàng mấy trăm người Việt Nam chỉ nghĩ đến chuyện di tản.


Ngoài khơi những chiếc tàu thuyền cỡ nhỏ mặc cả với những người muốn sang Thái Lan hoặc Philippin, một gói đô la Mỹ to tướng để có được một chỗ. Thật có phúc cho những người nào tới bến an toàn không bị bọn cướp biển móc nối với bọn chở tàu, trấn lột giữa đường.

[nhinrathegioi]

35
TƯỚNG MINH TỪ CHỐI CHỨC THỦ TƯỚNG

Thứ Năm 24 tháng 4

Vào buổi chiều, có một tấn kịch ở Sài Gòn, lúc 17 giờ. Tướng Minh triệu tập vài nhà báo và nói:

- Tổng thống Cộng hoà trao cho tôi chức Thủ tướng. Tôi đã từ chối. Quả thật, cử tôi giữ chức vụ này có thể sẽ không mở đường cho tôi tiến hành những cuộc thương lượng với phía bên kia. Vì phía bên kia đòi tổng thống nước Cộng hoà phải ra đi.


Phải chăng, tướng Minh muốn nói là mọi hy vọng đàm phán đều không còn? Tuyệt đối không phải như vậy? Chúng tôi có nhiều lý lẽ để nghĩ rằng, tổng thống nước Cộng hoà là ông già Hương, ngày hôm qua còn là phó của tổng thống Thiệu cũng sẽ sớm từ chức.

Một cộng sự thân cận của tướng Minh rỉ tai tôi:

- Ông ta đang xiêu lòng đấy! Như vậy là còn rất nhiều cơ may để vài giờ nữa, nhân vật mà người ta gọi là “Minh lớn" sẽ lại làm người chủ độc nhất của tình hình Sài Gòn.

Có lẽ đó là giải pháp duy nhất.


Nhân vật duy nhất có thể được cả hai phía chấp nhận

Tướng Minh đã từng giữ chức Quốc trưởng, cựu tổng tham mưu trưởng, là một tín đồ đạo Phật từ nhiều năm nay, được coi là nhân vật trông cậy cuối cùng của Nam Việt Nam.

Ông có đủ bốn phẩm chất: quyền uy, cấp tiến, liêm khiết và có khả năng.

Dĩ nhiên, nhiều người khác trên lý thuyết cũng có những khả năng như vậy. Nhưng một số trong bọn họ lại kịch liệt chống chủ nghĩa cộng sản. Một số khác lại quá thân Việt cộng và người ta có quyền nghĩ rằng họ sẽ nhân nhượng quá nhanh, quá nhiều những điểm thiết yếu. Một số nữa lại gắn bó với chế độ Thiệu và đang bị loại ra ngoài.

Minh là người duy nhất được cả hai phía chấp nhận. Và rồi cuối cùng chắc chắn sẽ phải chấp nhận ra làm việc.

Nhưng ông lại muốn có đầy đủ quyền hành và tất cả dân chúng Sài Gòn đều biết, nếu ông chấp nhận nắm lấy chính quyền đã bị rơi rụng, thì đó không phải để bán nước. Ông sẽ cố gắng cứu những gì còn có thể cứu vớt được.


Một người sáng suốt, tinh thông

Thứ hai trước, tôi đã gặp tướng Minh trong toà biệt thự rộng lớn, thanh bình nhưng không xa hoa của ông, một ngôi nhà có vườn hoa mà ông đã ở từ nhiều năm nay ở giữa Sài Gòn.

Trong buổi nói chuyện kéo dài hơn một giờ, ông nói với tôi, những cơ may thương lượng rất ít.

Ông hơn hẳn mọi người khác, ở chỗ đặc biệt sáng suất, nắm được nhiều thông tin. Ông biết rằng mỗi ngày, mỗi giờ trôi đi là đất nước ông mất thêm những chủ bài cuối cùng. Ông xúc động trình bày với tôi là quân đội đã kiệt sức, các tướng chỉ huy đã mất tinh thần, các kho đạn và các công binh xưởng hầu như trống rỗng, vật chất bị suy sụp, chính quyền thì bất lực, dân chúng đang hoang mang và bọn tay chân của Thiệu chỉ nghĩ đến chuyện cất giấu đô la, vàng bạc, cổ vật, đồ trang sức...


Trước cuối tuần hoặc không bao giờ

Tướng Minh nói tiếp bằng một giọng chậm rãi và nhỏ nhẹ. Cặp mắt ông không ánh lên sau lớp kính gọng thép. Nhưng người nghe vẫn cảm thấy ông đang bức xúc về tấn thảm kịch của đất nước ông.

- Dù thế nào đi nữa, tôi cũng không di tản. Dù sướng hay khổ, đây vẫn là tổ quốc tôi. Tôi đã từng sống lưu vong một thời gian ở Băng Cốc. Ở đó, tôi không thiếu thốn thứ gì cả. Nhưng tôi rất đau khổ. Tôi muốn ngồi tù ngay trên đất nước của mình hơn là sống tự do ở nước ngoài.

Cuối buổi nói chuyện, tôi hỏi thẳng tướng Minh, liệu ông có nghĩ rằng, chẳng bao lâu nữa ông vẫn bị lôi kéo ra làm một vai trò chính trị quan trọng. Ông đã trả lời:

- Nếu đi làm bù nhìn thì nhất định tôi không làm. Nhưng, nếu được quyền hành động và có thể hữu ích thì tôi sẽ không từ chối.

Tôi nghĩ, thế là từ giờ phút này, tướng Minh đã sẵn sàng rồi.

Hôm nay, ông già Hương bất lực vừa mới đề nghị tướng Minh giữ chức thủ tướng vì có lẽ thủ tướng đương nhiệm cũng đã muốn từ chức ngay sáng nay rồi.

Minh đã từ chối vì với chức vụ này, ông chưa có được toàn quyền hành động.

Ngày mai, ông sẽ có.

Nếu không, quân Việt sẽ bắt đầu bao vây Sài Gòn.