Lịch sử Quân sự Việt Nam

  Trong 2 cuộc chiến tranh phá hoại Miền Bắc Việt Nam của KQ và HQ Mỹ, Mỹ đã xây dựng tại đỉnh núi Pa thi thuộc tỉnh Sầm Nưa của Lào một trạm cảnh giới vô tuyến hiện đại. Với nhiệm vụ dẫn đường cho máy bay của HQ & KQ tấn công Miền Bắc VN, cũng như kiểm soát và theo dõi các hoạt động của KQ ta để cảnh bao cho địch. Trước tình hình đó Quân ủy TW và Bộ đã giao nhiệm vụ cho KQ và các lực lượng mặt đất phải nhổ bằng được con mắt của đế quốc Mỹ. Nay em xin mở topic này cùng các bác ôn lại trận đánh lịch sử của KQ ta, cũng cần phải nói thêm rằng đây là lần đầu tiên kể từ thế chiến thứ 2 một căn cứ KQ Mỹ bị không quân đối phương tấn công và đánh thiệt hại hoàn toàn.  

 Vị trí chiến lược của trạm radar Pa thí, đỉnh núi Pa thí có độ cao 1186m so với mực nước biển. nằm cách thị xã Sầm Nưa khoảng 50km, trên đỉnh núi Mỹ đã xây dựng 1 trạm radar hiện đại có tên gọi Tacana, đây là radar cảnh giới tầm xa sử dụng bước sóng m cộng với độ cao của ngọn núi Pa thí nên trạm cảnh giới này có khả năng bao quát toàn bộ hoạt động lên xuống tại các sân bay ở Miên Bắc Việt Nam, điểm đặc biệt của ngọn núi Pa thí là dưới chân núi không có đương lên đỉnh. Mọi sự tiếp tế cho căn cứ này địch đều sử dụng trực thăng, ngoài ra Mỹ còn sử dụng lực lượng phỉ Vàng Pao gồm 2500 lính để bảo vệ dưới chân núi. Việc tiến công căn cứ này của các lực lượng liên quân Việt - Lào từ dưới chân núi là gần như không thể, các tướng lính chịu trách nhiệm xây dựng căn cứ này của Mỹ nghĩ vậy. Nhưng thực tế lại diễn ra hoàn toàn khác, cuối cùng thì số phận của căn cứ này được định đoạt vào ngày 10 - 3 - 1968 bởi KQNDVN và các lực lượng mặt đất của liên quân Việt - Lào.

“The Hmong units, originally organized and trained by the French, provided a good indigenous army for the Americans in Laos. Together with their CIA and US Special Forces ‘advisors’, the Hmong were used to harass Pathet Lao and North Vietnamese supply lines. In the later 1960s, they engaged in conventional battles in which they were transported by Air America’s planes and helicopters. The Hmong also defended, until its capture in 1968, the key US radar installation at Pathi near the North Vietnamese border; the station had been used in the bombing of North Vietnam….Farther south in Laos, Air America flew out of the CIA operations headquarters at Pakse…Originally the chief purpose of these activities was to observe and harass the Ho Chi Minh trail, but ultimately the fighting in the Laotian panhandle, as elsewhere in the country, expanded into a general air and ground war. Air America’s planes were reported to be flying arms, supplies and reinforcements into this larger campaign as well.”


Read more: http://www.darkgovernment.com/news/failed-cia-coup-in-laos/#ixzz1DeurF4ER

Không quân nhà mình ngày ấy đánh kiểu gì các bác nhỉ? Hay lại bài...ném đạn cối?

Chứ các loại Míc có biết ném bom đâu nhỉ?

Không phải Mig mà là An2 :D

MIG-17 có thể ném được bom: trận đánh tàu Mỹ ngày 19/04/1972 của hai bác Lê Xuân Dị và Nguyễn Văn Bảy (B).

Còn trận không quân ta đánh Pa thí thì bằng AN-2 thả đạn cối 120 mm

Căn cứ radar này bị An - 2 chế của nhà ta không kích chú Giang à.
@ star An - 2 của nhà ta sau khi được cải tiến cũng chỉ có thể mang 2 thùng rocket 16 X 57mm và mang 2 quả bom 100kg chứ không có rocket 120mm đâu bạn à.

@Su 22 m 4:
Về thông tin sử dụng đạn cối 120 mm thì tôi đọc được ở 1 số nguồn sau:

Nguồn trong nước:
http://www.phicongvietnam.com/?mod=news&page=view&id=6689
"Thế là, 354 đưa trạm ra-đa địch vào vòng ngắm, phóng một loạt 32 quả đạn rốc-két trúng mục tiêu. Đạn nổ trùm lên trận địa của địch. Anh kéo cần lái bay bằng, thả những quả đạn cối 120mm xuống căn cứ địch. Các tổ bay khác bình tĩnh, chuẩn xác thực hiện các thao tác bổ nhào công kích. "

Nguồn ngoài nước:
http://www.airforce-magazine.com/MagazineArchive/Pages/2006/April%202006/0406lima.aspx
"The “bombs” were converted 120 mm mortar rounds that would arm in the slipstream and detonate on impact. "

MiG (và hầu như máy bay tiêm kích nói chung) nào cũng ném được bom. Trong CT Arab-Israel, Ấn-Pakistan, Ethiopia-Somali, Nam Tư cũ... MiG-21 được sử dụng với vai trò này khá phổ biến. Trong số những nước đã trải qua chiến tranh lớn với MiG-21 trong biên chế, có lẽ chỉ mỗi KQ ta là chưa dùng để ném bom trong thực chiến.

Được phi công của bác Phidel hướng dẫn cách ném bom biển nên hai chú Mig-17 nhà ta mới mật phục bất ngờ tương bom loại 250 kg vào hai tàu khu trục Mỹ. Nhưng sau đó sân bay bị phát hiện nên hai chiếc Mig còn một bay về Hà Nội thôi!
Còn trận đánh Pa Thí bằng cối 120 ly là chính xác!

Như mình đã đoc ở đâu đó thì trong trận bỏ bom 2 tầu USA thì ta tính toán kỹ lắm,sân bay dã chiến cho mig để cất và hạ cánh thôi,mig được trực thăng cẩu đem cất giấu an toàn.Xác định là USA sẽ trả đũa sân bay nên phòng không phục sẵn để hạ nhiều máy bay USA nữa(khoảng 8 chiếc gì đó trong 2 ngày ác liệt)
À tôi đọc ở báo AN NINH THẾ GIỚI dịp lâu lâu rồi.Các bác tìm xem sao...
Hình như có cả bài viết về trận Pathi,có lẽ AN2 lúc trở về bị tai nạn va vào núi...thôi chờ bác chủ viết để biết ró

Các bác đọc ở đây
Battle of Lima Site 85
http://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Lima_Site_85
Nếu các bác cần tối sẽ lược dịch giúp

Trận đánh diễn ra ngày 10-11 Tháng Ba Năm 1968 - Date    March 10–11, 1968
Tọa độ GPS: Location    20°28′5.4″N 103°43′32.2″E / 20.468167°N 103.725611°E / 20.468167; 103.725611
Tại Phu Pha Thi, Đông Bắc Lào - Phou Pha Thi, northeastern Laos

Thiệt hại
MỸ chết 12 lính: 12 Americans
Thái và Hơ Mông chết 42 lính: 42 Thai and Hmong killed

Máy bay tấn công AN-2
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Painting_lima85.jpg)
Bộ binh tấn công
Việt nam sử dụng khoảng 3000 lính bộ binh bao gồm hai tiểu đoàn và một trung đoàn (tiểu đoàn 41 đặc công - 41st Dac Cong (sapper) Battalion of the People's Army of Vietnam (PAVN) và tiểu đoàn 932 bộ binh - and the 923rd PAVN Infantry Battalion, cùng trung đoàn - 766th PAVN Regiment.
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c6/LimaSite85-descriptions.jpg)

 Cái ảnh bác Daila! Đưa lên về việc chiếc An - 2 của ta bị trực thăng UH - 1A bắn rơi nhìn không hợp lí lắm, An - 2 là loại máy bay khó bị bắn rơi bởi máy bay khác nhất trừ khi đối phương dùng tên lửa dẫn bắn bởi radar. Nói thế để thấy rằng các thông tin về các trận đánh trong chiến tranh VN được đưa lên Winki đặc biệt là Winki tiếng Anh thì cần cân nhắc trước khi dùng làm tư liệu trích dẫn bác Daila à.

Có chữ TACAN thì có thể là trạm dẫn đường vô tuyến hàng không chiến thuật (TACtical Air Navigation). Các trạm này hoạt động giống như hải đăng trên biển, dùng để các hệ thống dẫn đường trên máy bay lấy làm chuẩn trong hoạt động chiến thuật (tầm gần) của mình.
Tầm xa (cho máy bay và tầu biển) có LORAN (LOng RAnge Navigation).
Đó là thời chưa có GPS. Có GPS rồi không biết các hệ thống TACAN và LORAN có được giữ để phòng khi GPS bị phá hoại (gây nhiễu, bắn hạ vệ tinh,...) không?

Bác nào rành tiếng Anh dịch giúp cái đoạn này trên trang Rjsmith.com nói về cái trạm của Mỹ trên núi Pha Thi - Lima site 85

The term "Lima Site" came from the fact that covert CIA landing strips in Laos were numbered and preceeded by the letter "L" which in the phonetic alphabet is "Lima". This facility started out as nothing more than a short, rough landing field accessible only to a Swiss-made Short Takeoff and Landing (STOL) aircraft. The landing strip was used to ferry supplies and personnel to aid the local Hmong tribesmen who were the CIA's paid mercenaries in the (not so) secret war in Laos against the NVA and Pathet Lao guerillas.
At some point it was realized that from the top of Hill 1786, named Phou Phathi, line of site communications could be achived with aircraft flying as far away as the skies above Hanoi. The U.S. Air Force received permission to construct a UHF TACAN (TACtical Aid to Navigation) site atop this peak to provide accurate navigational signals to US aircraft flying to and from North Vietnam. Several U.S. Air Force technicians were "sheep dipped" and sent to the site to maintain the navigational beacon.

Sometime afterwards, the U.S. Air Force decided that it needed radar bombing assistance for its planes which had to conduct missions over North Vietnam in weather that precluded visual identification of the target. The solution was to install a radar bomb scoring system, modified to allow it to assist in combat bombing missions, to be installed at this site, since the elevation and close proximity to the North Vietnamese border would allow it to "see" and track bombers over Hanoi and give them precise position information so they could deliver their bomb loads with greater accuracy.

The Air Force had concluded that because of the incredibly steep sides of the mountain the site was safe from attack by the NVA. Some 1,000 CAS (Controlled American Sources), in the form of Hmong tribesmen, were located at the base of the massif to defend against NVA or Pathet Lao attacks.

It didn't take long for the NVA to realize that the site was causing them to suffer from more accurate US bombing. As a result, on the night of May 10-11, 1968 they sent a 33-man sapper team to scale the steep western face of the mountain. The NVA also launched a simultaneous conventional ground attack against the Hmong militias defending the site. It took less than 6 hours for the NVA to overrun the site, and kill eleven Americans. The NVA later dismantled the radar and shipped it to Moscow.

The U.S. Air Force never tried this again.

Link,
http://www.rjsmith.com/Lima-Site-85.html
http://www.rjsmith.com/info_pages/Lima-Site-85-info.html

Trên TTVNOL hồi trước có ảnh xác chiếc An-2 của ta trong trận này được cẩu về Viên Chăn (bác fanlong74 post thì phải).

Theo phía Mỹ, xuất hiện 4 An-2 nhưng chỉ có 2 chiếc tiến hành công kích, 1 bị hỏa lực mặt đất bắn rơi và 1 do chiếc UH-1 truy đuổi. Thiệt hại là 1 nhân viên KQ Mỹ và 3 lính Lào bị thương, ăng ten hỏng nhẹ và 1 số cáp điện bị đứt. Tuy nhiên các thiết bị chính thì vẫn nguyên vẹn và đi vào hoạt động trở lại vài ngày sau đó.

Có sự tham gia của đặc công
(http://limasite85.us/do_chi1.jpg)

Hì, mọi người nên chú ý là có những hai (02) trận đánh vào Pa Thí đấy nhé! ;D

Trận ngày 12 tháng 1-1968 là dùng AN-2
Trận ngày 10/11 tháng 3-1968 dùng Đặc công
Phou Pha Thí cao 1786m nếu 1186 m là dưới chân núi ?

TACAN là kiểu trạm định vị vô tuyến phục vụ dẫn đường hàng không. Trên máy bay có các máy vô tuyến tầm phương thu xung của 2 đài phát để tự định vị đường bay.

Đó thực sự là một lời khen ngợi đặc biệt mà đối phương đã dành cho bộ đội đặc công đánh Pha Thí.

Có vẻ như từ phía ta, cần nhìn nhận các trận này như một phần của một chiến dịch phải không các bác? Vì từ cuối 1967 tới những tháng đầu 68 ta đã triển khai nhiều đợt chuyển quân, tiến đánh, bóc gỡ các tuyến giao thông và các chốt địch xung quanh căn cứ này, trước khi tung ra đòn quyết định.

Mời các bạn đọc một phần bài viết của đối phương về trận Pha thí, bài viết này của một người Mỹ được dịch ra tiếng Việt trong loạt bài về cuộc chiến bí mật của người Mỹ tại Lào, chúng ta xem để biết thêm một số thông tin từ phía đối phương, tất nhiên trong đó sẽ có những đoạn mô tả chiến thắng của phía họ và tổn thất "nặng nề của cộng sản" Hy vọng rằng các bạn trẻ sẽ không tưởng là thật ;D

"Thất thủ Pha Thi.
Đầu năm 1964, tổng thống Johnson chấp thuận  những cuộc oanh tạc Bắc Việt.Ông muốn nới rộng quy mô các cuộc không kích nhưng cần một viện cớ. Viện cớ  xảy ra vào tháng Tám năm 1964 khi  các  tiểu đĩnh phóng ngư lôi  Bắc Việt tấn công các khu trục hạm hải quân Mỹ ở vịnh Bắc Bộ. Chỉ 3 ngày sau sự kiện ấy, quốc hội biểu quyết thông qua  “Nghị quyết vịnh Bắc Bộ”  cho phép tổng thống dùng mọi biện pháp  cần thiết để phòng thủ Nam Việt trưóc sự gây hấn võ trang của Bắc Việt. Vài tháng sau Johnson ra lịnh oanh tạc thêm  những mục tiêu ở miền Bắc, từ từ  leo thang chiến tranh. Chiến tranh oanh tạc Bắc Việt nhảy vọt một bước cao vào đầu năm 1965 với chiến dịch Rolling Thunder (Sấm Rền). Đến cuối năm đầu tiên của cuộc oanh tạc, các chiến đấu cơ, oanh tạc cơ (kể cả B-52, oanh tạc cơ chiến lược) đã thực hiện hơn 12 ngàn phi xuất mỗi tháng, chủ yếu trên khu vực nam Bắc Việt ( miền Trung ).

Để cung cấp radar cho các cuộc không tập, không quân Mỹ thiết lập các hệ thống kiểm không chiến thuật ở Nam Việt gồm Cần Thơ và núi Khỉ ở Đà Nẵng. Khi quy mô cuộc chiến phát triển, không tiêu chiến thuật (tactical navigation) tối tân được triệu dụng. Mệnh danh radar MSQ-77, hệ thống không tiêu mới cung ứng sự chính xác hơn trong những cuộc không tập đêm và thời tiết xấu. Giữa tháng Tư năm 1966 và tháng Tư năm 1967, không quân xây cất 6 hệ thống radar mới: 4 trải dài khắp Nam Việt (Biên Hòa, Đà Lạt, Pleiku và Đông Hà)và 2 cái nữa ở Nakhon Phanom, căn cứ không quân Udorn, Thái Lan. Tầm hoạt động của radar là 100 dặm (1 dặm là 1609 mét), mạng lưới radar  này cung cấp hướng dẫn không lưu toàn cõi Nam Việt, một phần lớn Lào và 1/3 phần nam Bắc Việt (tức miền Trung)

Để cho radar vươn xa hơn về hướng Bắc, không quân tìm những địa thế thích hợp ở Bắc Lào  để đặt thêm một MSQ-77 cho phép oanh tạc cơ Mỹ có thể tấn công tới Hà Nội, ngày, đêm dưới bất kỳ điều kiện thời tiết nào. Đài radar ở Udorn cách  tòa nhà AB-1, bộ chỉ huy của Lair một đỗi bước. Các chiến lược gia không quânthường đến đấy để hội ý với Lair. Lair đề nghị họ đặt một radar trên đỉnh Phu Pha Thi, một trong những ngọn núi cao nhất tỉnh Sầm Nứa. Cao hơn một dặm, với triền dốc thẳng đứng và một chóp nhọn hoắt, đỉnh núi rất khó tấn công và nó ở trong vùng của Hmong với các căn cứ Momentum lân cận. Lair cam kết với các tham mưu không quân rằng người của ông có thể dàn dựng một phòng thủ nếu cần.

Trực thăng chuyển 150 tấn thiết bị từ Udorn đến đỉnh Pha Thi. Giàn radar mới được gọi là TACAN (Tactical Air Control and Navigation). Nó khá hiện đại nhưng chưa hẳn là tối tân lắm. Giưa năm 1967 không quân muốn nâng cấp TACAN trên đỉnh Pha Thi thêm một hệ thống TSQ-81 để đạt được chính xác hơn nữa. Không quân mời Lair tham dự một buổi họp tham mưu. Lúc này ông đã nghĩ lại về Pha Thi. Cách biên giới Bắc Việt chỉ 17 dặm, nếu radar bắt đầu được đem vào sử dụng, Bắc Việt sẽ tìm cách tiêu diệt. Viễn ảnh biệt kích Hmong cố thủ chống lại một trung đoàn Bắc Việt thật không hấp dẫn. Lair cho rằng kế hoạch hoàn toàn bất lợi. Các tướng lãnh không quân không đếm xỉa đến ý kiến ông.

Pha Thi trên bản đồ hành quân của CIA có tên là Lima site 85. Không quân coi nó là một trung tâm không tiêu AN-MSQ-77. Với Hmong, nó được gọi là Núi Đá, 1 ngọn núi mọc lên  giống như một lính gác khổng lồ trên miền đất phì nhiêu trồng trọt thuốc phiện ở Lào. Dân Hmong  rải rác các đồi núi , cung cấp tin tình báo và mạng lưới phòng thủ đài radar cho Vang Pao khỏi các cuộc đột kích dự kiến. Khác với Lair, Vang Pao tin tưởng quân sĩ của ông có thể chống chỏi được một cuộc hiệp đồng tấn công...."
 (còn tiếp)
( nguồn xấu, ai cần nghiên cứu đề nghị trao đổi qua imail)

Vâng trận đánh dứt điểm căn cứ này là trận ngày 11 - 3 - 1968 của liên quân Việt - Lào, mà nòng cốt là lực lượng của E - 766. Nhưng điều kì lạ là trong trận đánh ngày 12 - 1 ta huy động tới 4 máy bay An - 2 mà chỉ có 2 chiếc vào công kích, căn cứ này của địch nằm không xa biên giới trong tầm hoạt động của Mig - 17 mà ta không cho Mig - 17 hộ tống máy An - 2.
PM: Đúng là cháu có nhầm lẫn về độ cao của ngọn núi ạ.  

Cái này không phải Mỹ viết đâu chú q.trung ạ. Mà là "đệ" của họ.

Video về địa hình và bố trí trang thiết bị tại Pha Thí
http://www.youtube.com/watch?v=UC3mqwVuLgU (http://www.youtube.com/watch?v=UC3mqwVuLgU)

Bản báo cáo (9/8/1968) về sự thất thủ của Site 85, tài liệu đã từng được đóng dấu mật "top secret" http://combat-skyspot.tripod.com/commandoclub.htm (http://combat-skyspot.tripod.com/commandoclub.htm)

Trang web limasite85  (http://limasite85.us) với nhiều hình ảnh từ quá trình xây dựng, lắp đặt thiết bị và quá trình đi tới thất bại. Có nhiều điện tín trong quá trình căn cứ bị tấn công.
Hình ảnh căn cứ với vách đá dựng đứng một phía

Ngụy trang cho radar
(http://limasite85.us/images/12.JPG)

Hình ảnh địch thu được về triển khai quân đối phương các ngày 1/12/67 - 12/1/68 và từ 1-9/3/68

Đáng chú ý là trong một hồi tưởng của CCB Mỹ  (http://www.af.mil/news/story.asp?id=123223061)sống sót có nói họ ý thức được thất bại và tính tới phương án chuyển quân và phá thiết bị vào sáng hôm sau. Nhưng họ đã không thể làm được điều đó vì cuộc tấn công cuối cùng đã diễn ra ngay trong đêm.

Hè hè, đưa ảnh cùng trang bác Chiangshan luôn  ;D

1 số hình ảnh từ trang limasite85.us.

Căn cứ Pa Thí sáng 11/3/68 sau khi bị đặc công VN đánh chiếm. Ảnh do sĩ quan Mỹ chụp từ máy bay trinh sát.

(http://limasite85.us/images/us_aerial_recon_photo_11_march_68.jpg)

(http://limasite85.us/images/bdals85-5.jpg)

(http://limasite85.us/images/bdals85-6.jpg)

(http://limasite85.us/images/bdals85tif-4.jpg)

(http://limasite85.us/images/bdals85tif-7.jpg)

(http://limasite85.us/images/bdals85tif-8.jpg)

Ảnh lưu trữ của TTXVN.

Đơn vị "X" Lào nhận thư khen của tổng tư lệnh QGP Lào vì thành tích trong trận Pa Thí.

(http://limasite85.us/images/vna_l7946.jpg)

1 vị trí của lính biệt kích Hmong khống chế con đường độc đạo ở mặt đông nam núi Pa Thí.

(http://limasite85.us/images/vna_l7948.jpg)

Trang thiết bị của căn cứ bị phá hủy.

(http://limasite85.us/images/vna_l7949.jpg)

(http://limasite85.us/images/vna_l7950.jpg)

(http://limasite85.us/images/vna_l7953_trn17_tacan.jpg)

Điện đài bị tịch thu.

(http://limasite85.us/images/vna_l7952.jpg)

Trong trang của CIA (https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/95unclass/Linder.html) thì nói Hmong sappers. Trong những trang khác thì nói đặc công Bắc Việt, không nói tiếng Hmong. Đọc lướt mà không nhớ rõ.
Vậy họ là đơn vị 'X' này hả bác chiangshan? À, ở trên bác nói là đặc công Việt Nam rồi. Cơ sở nào mà CIA lại cho là Hmong sappers nhỉ ??? Có tài liệu từ phía ta thì rõ ràng hơn.

Cái này được cho là An-2 chở từ Phou Phathi về Viêng-Chăn
(http://s188567700.online.de/UserFiles/File/Indochina/Laos_1948_1989_Part_2/srvaf_an-2.jpg)

@danviet: đó là 20 lính người Hmong đã gia nhập lực lượng bộ đội Pathét Lào (PL). Họ đánh tập hậu từ phía bắc.
Bác có thể tìm thấy đoạn sau trong phần "Closing in", trang của CIA (https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/95unclass/Linder.html) :

"Commencing the attack with three battalions, the NVA fought up the southeast slope of the mountain. On the north side, 20 heavily armed local Hmong who had defected to the PL began to scale the cliff with the intention of surprising the Americans in their undefended rear."

Như vậy họ cho rằng lực lượng đặc công này là lính Hmong đảo ngũ, tiến đánh từ bên trong ???
Em xem lại bản báo cáo THE FALL OF SITE 85 (http://combat-skyspot.tripod.com/commandoclub.htm) thì thấy đoạn họ nói

Như vậy quan điểm của Mỹ cũng khác nhau. Có thể cả hai đều là suy luận, vì hiển nhiên trước đó họ không biết (biết thì đã xử lý rồi), sau đấy họ cũng chẳng biết gì hơn, quân của Vàng Pao cũng tanh bành cả thì lấy gì mà biết chắc. Trong trường hợp này chắc chỉ có thông tin của quân tấn công (và chiến thắng) là mang tính khẳng định thôi.
Mà kiếm được tới 20 người đảo ngũ như vậy thì công của địch vận cũng to lắm  ;). Hay lính Lào giả làm lính Mèo vận động lên, rồi bí mật áp sát đỉnh. Hè, chả suy luận nữa. Chắc sẽ có bác đưa ra khẳng định cụ thể sớm thôi.

Nhìn ảnh được cho là của chiếc An - 2 của ta thì có vẻ như nó đang cố gắng hạ cánh chứ không phải là nó bị bắn hạ.
Nhóm lính ở trên có thể là bộ đội của D - 585 Pathet Lào lắm các bác à, vì trong trận đánh này có sự tham gia phối hợp của họ mà.

Thật lạ là cứ tìm thông tin với các bạn Tây, trong khi họ cũng tìm thông tin từ ta. Ngay trong trang web limasite85, họ cũng đưa thông tin từ phía Việt Nam rất rõ ràng.

Đó là một bài tổng kết khá tỉ mỉ về quá trình chuẩn bị và tiến đánh của bộ đội đặc công. Sẽ là khá nực cười nếu dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt một bản tiếng Việt. Do vậy bác nào có sách gốc thì post cho mọi người tham khảo.
Tuy vậy, đọc trên trang đó cũng có thể thấy việc chuẩn bị rất công phu. Công tác điều nghiên của đặc công đã được tiến hành từ cuối năm 67. Và khi có lệnh tiến đánh các chiến sỹ phải chuẩn bị tới khẩu phần ăn cho 15 ngày. Hành quân nhiều ngày đêm tới điểm tập kết, và tiến từ chân núi ngày 7/3 để lên được tới đỉnh vào đêm ngày 10/3. Một cuộc tiến đánh "xuất quỷ, nhập thần".
Có lẽ họ đã không hình dung được, hoặc tưởng tượng ra một kịch bản khác làm CIA đỡ đau hơn?

 Phía Mỹ: Bao gồm lực lượng Vàng Pao đóng dưới chân núi khoảng 2500 tên, lực lượng KQ Mỹ đóng tại Đông Bắc Thái Lan, Lực lượng Mỹ ở trên đỉnh núi
 Phía liên quân Việt Lào: Bao gồm phi đội 4 chiếc An - 2 cải tiến của C - 919, D - 585 Pathet Lào, D - 5 của đoàn 932 quân tình nguyện, D - 41 đặc cộng quân khu TB, E - 217 công binh.

   

Bài tôi đăng đã nói trước là từ phía bên kia, do một người có tên là Metamorph viết, tất nhiên là họ huyênh hoang theo kiểu của họ, chúng ta đọc thêm để biết đối phương viết gì cũng hay, trong này còn nói đến việc toán đặc công của ta bị tiêu diệt, giết giặc trên bài viết là một kiểu tự sướng , nhưng đúng là có lẽ không phải người Mỹ viết, hoặc do thêm bớt của dịch giả , một trong những "anh hùng "di tản.

Thất thủ Pha thí (tiếp theo)

Như Lair đã lo ngại, một khi hàng tấn bom bắt đầu trút xuống Bắc Việt, đài radar này sẽ nằm trên đầu danh sách mục tiêu của Bắc Việt. Bắc Việt trù hoạch cuộc tấn công đỉnh Pha Thi trùng hợp với cuộc Tổng công kích tết Mậu Thân ngày 31 tháng Giêng. Nếu radar bị triệt hạ và các oanh tạc cơ Mỹ  buộc phải bay không hướng dẫn, Mỹ khó có thể chặn đứng được dòng vũ khí, đạn dược từ Bắc Việt tuôn đổ vào các lực lượng của họ khắp thành phố và căn cứ quân sự Nam Việt.

Công binh Bắc Việt bắt đầu làm đường chạy từ Sầm Nứa đến Pha Thi. Secord (sĩ quan không quân biệt phái sang CIA) phát giác sự kiện này khi điều nghiên các không ảnh. Ông thấy ngay sự nguy hiểm, không chỉ cho những cuộc không tập Bắc Việt (đài radar Pha Thi hướng dẫn ¼ con số phi vụ oanh tạc Bắc Việt, mà còn cho cả chiến lược không yểm lực lượng bộ chiến Vang Pao. Cuộc không tập đột ngột mùa mưa 1977 chặn đứng mọi giao thông quân sự của bắc Việt trên lộ 6 và 7, tiêu diệt các cứ điểm tập trung quân Bắc Việt ở Sầm Nứa là nhờ vào radar ở Pha Thi.

Secord báo cáo với Shackley (Giám Đốc Phân Bộ CIA tại Lào) việc khám phá con đường công binh Bắc Việt đang làm. Shackley ra lịnh cho Secord hủy diệt nó. Hầu như mỗi ngày Secord yêu cầu bên Không quân cung cấp những phi vụ oanh tạc nhưng được trả lời rằng có nhiều mục tiêu ưu tiên hơn. Ông chỉ được vài phi xuất lẻ tẻ. Các phản lực cơ phá hủy máy úi đất và làm sụp lở con đường, nhưng  các xe cơ giới công binh vẫn tiếp tục làm đường  dẫn đến Pha Thi với nhịp độ  một cây số một ngày.

Hai tuần trước cuộc Tổng công kích Mậu Thân, 3 máy bay Sô Viết (cánh có 2 tầng, Antanov AN Colts) do phi công Bắc Việt lái, vượt biên giới, chúi xuống từ những đám mây tấn công đài radar Pha Thi . Một quà tặng của Sô Viết, máy bay cổ này trước đây được dùng trong những mục đích không chiến đấu. Năm 1961, một Antanov chở đại tá Lawrence Bailey Jr., tù binh đầu tiên ở Lào từ phi trường Xieng Khoang đến bộ tư lịnh lực lượng Pathet Lào ở Sầm Nứa. Cuộc tấn công Pha Thi là vụ không kích đầu tiên của loại máy bay này.

Khi các phi cơ Bắc Việt vần vũ trên không phận đài radar, các phi công phụ ló ra khỏi cửa sổ bắn đại liên vào đài. Đợt thứ nhì họ ném các đầu đạn súng cối  được thiết kế như những trái bom. Đài radar không hề hấn nhưng đạn và bom sát hại 2 phụ nữ và 2 binh sĩ Hmong.

Một trực thăng Mỹ cất cánh nghênh chiến. Một viên phi công phụ ló ra khỏi cửa trực thăng dùng tiểu liên Uzi bắn vào một máy bay Bắc Việt. Chiếc Colt xấu số lảo đảo rồi rớt. Hai chiếc Colt còn lại vội bay về biên giới Lào Việt với chiếc trực thăng không võ trang bám đuổi. Khoảng 18 dặm chiếc Colt thứ nhì cũng rơi xuống đất. Sau một loạt thao diễn tránh né, chiếc thứ ba đụng vào núi.

Nếu những chiếc Colts này đánh trúng đài radar, Bắc Việt đỡ tốn xương máu cho một cuộc tấn công quyết liệt. Cuộc không kích thất bại của Bắc Việt mang ý nghĩa không có một giải pháp dễ dàng. Thiếu tá Secord nhận được tin tình báo rằng 2 trung đoàn Bắc Việt đang chuẩn bị tấn công. Các trung đoàn có trọng pháo nặng hơn, hiện đại hơn trọng pháo dùng ở Điện Biên Phủ.

Đại sứ Sullivan cũng giao động nhưng không quan tâm quá đáng. Trong một báo cáo cho Hoa Thịnh Đốn, ông thú nhận “kẻ địch có khả năng di chuyển trọng pháo, súng cối vào tầm tác xạ Phu Pha Thi nhưng  nhất trí rằng tại đây, mọi đề phòng thích ứng đã được khai triển phòng thủ cứ điểm. Trên thực tế, cuộc phòng ngự cứ điểm radar này không thích ứng. Vang Pao chỉ có vài trăm tay súng chia ra ở chân núi và trên đỉnh. Shackley yêu cầu chính phủ Thái Lan không vận 400 binh sĩ Thái tăng viện cho cứ điểm.

Dù với lực lượng tăng viện, Secord tin rằng Pha Thi vẫn không thể giữ được. Mặt khác, Vang Pao lại tràn trề tin tưởng. Ông chắc chắn rằng binh sĩ của ông có thể giữ vững phòng tuyến. Một trong những đơn vị của ông trên đỉnh núi là sĩ quan Hmong tên Yang Chong Shoua năm 1963 đã biến một đơn vị dân quân tự vệ (Auto Defense de Choc) thành một lực lượng đáng nể và đánh đuổi Pathet Lào khỏi thung lũng Ban Ban hơn một năm. Vang Pao cũng ra lịnh gài mìn 2 con đường dốc đứng dẫn lên núi. Ông coi đó là cái bẫy tử thần. Cộng Sản không thể vượt qua.  Diều Vang Pao không biết là ngay khi chôn mìn xong, đặc công Bắc Việt đã mò đến mỗi đêm, kiên nhẫn gỡ từng trái mìn dưới sự canh gác cẩn mật của biệt kích Hmong và chuyên viên kỹ thuật Mỹ. Yên chí mìn còn ở đấy, Vang Pao cắt đặt chỉ một ít quân phòng bị 2 con đường ấy.

Khi 2 trung đoàn Bắc Việt đến trong tầm tấn công Pha Thi, Vang Pao tung quân thám sát. Một trong toán thám sát phục kích một đơn vị thám sát Bắc Việt quanh châu vi chân núi. Một trong những chiến lợi phẩm tịch thu từ tử thi binh sĩ Bắc Việt  là cuốn sổ tay có bản đồ kế hoạch tấn công, gồm cả những vị trí trọng pháo.

Secord có những thông tin cần để triệt hạ hỏa lực địch. Ông biến những vị trí trọng pháo địch thành những mục tiêu không tập. Lúc này, cuộc tổng tấn công Mậu Thân đang diễn ra toàn cõi Nam Việt nên hoả lực không tập dành mọi ưu tiên cho Việt Nam.  Từng ngày trôi qua, Bắc Việt tiếp tục dồn quân và trọng pháo gần hơn. Secord lại yêu cầu oanh tạc và lại bị từ chối. Ông càng lo ngại hơn khi không lực Mỹ chấp nhận mất cứ điểm radar này hơn là phân tán không lực. Ngày 10 tháng Ba, đại pháo 130 ly bắt đầu xạ kích đỉnh Pha Thi. Một trận mưa hỏa tiễn 122 ly, 107 ly  xối vào cứ điểm. Ba tiểu đoàn Bắc Việt tiến quân lên 2 con đường dẫn lên đỉnh, đã gỡ hết mìn. Ở chân núi, Bắc Việt bắt đầu trèo lên vách núi dốc đứng phía Tây đỉnh núi.

Trong khi đạn trọng pháo rơi trên cứ điểm và lực lượng Bắc Việt tấn công lên núi, Secord cuối cùng liên lạc được với thẩm quyền cao nhất không lực Mỹ. Nhận thấy có thể mất đài radar, không quân bắt đầu hoạch định một cuộc yểm trợ không lực khổng lồ sáng hôm sau.  Để cầm chân Bắc Việt đến lúc đó, các phản lực Phantom F-4 bay đến Việt Nam được chuyển hướng đến Pha Thi. Vì thời tiết xấu, các phi công khó tìm được mục tiêu và chỉ diệt được một số ít trọng pháo. Trong khi ấy, trọng pháo Bắc Việt vẫn nã lên Pha Thi.

Lực lượng đỉnh Pha Thi gồm 200 binh sĩ vừa Thái vừa Hmong do Yang Chong Shoua chỉ huy. Họ dàn quân xuống sườn núi để đẩy lui các tiểu đoàn địch. Lúc 3 giờ sáng. Hmong và Thái Lan vẫn giữ vững vị trí. Tuy nhiên khoảng 20 đặc công đã trèo lên được vách dựng phía Tây không ai hay biết.

Trên đỉnh có 18 người Mỹ. Hai trong số là nhân viên CIA. Số còn lại là chuyên viên radar. Hai nhân viên CIA ở trong hầm của họ, cách chiếc xe van trang bị radar nơi có 6 chuyên viên đang trực nhiệm. Những chuyên viên khácgồm 1o người chưa tới phiên lo tìm chỗ ngủ. Để tránh pháo kích, họ treo những lưới cẩu hàng trên mỏm nhô ra  thành một mặt bằng khá rộng của bờ vách dựng phía Tây để ngủ, đúng chỗ toán đặc công trèo lên. Dù tránh được đạn pháo, nó là cái bẫy không lối thoát. Chỉ có 1 con đường thoát là trèo lên đỉnh. Dưới mặt bằng này là vực thẳm  thẳng đứng, sâu 1400 bộ.

Sau khi đặc công Bắc Việt hạ sát các chuyên viên đang làm việc trong xe van, họ đến cái mặt bằng kể trên, hạ sát thêm 5 người bằng lựu đạn và súng cá nhân. Những kẻ sống sót nhờ nấp vào cái hang, chỗ lõm vào vách núi. Trên đầu họ, đặc công đặt một tổ đại liên, chờ những người sống sót trèo lên.



Hai nhân viên CIA chui ra khỏi hầm lúc tảng sáng, vì lý do khó hiểu nào đó, không thấy họ. Họ leo xuống sườn núi đến một bãi đáp trực thăng cách đỉnh 300 mét, cùng với Hmong, Thái Lan chờ triệt thoái. Sau một hội ý ngắn, 1 trong 2 CIA quyết định leo lên đỉnh xem còn ai sống sót. Yang Chong Shoua tình nguyện theo, dẫn theo 15 binh sĩ. Họ đụng phải toán đặc công (20 người) và hạ sát 1. Toán trinh sát trở lại bãi đáp xác định không ai sống sót.

Đột nhiên máy bay xuất hiện đầy trời. Một người phát biểu cảm tưởng:”Dường như mọi máy bay khắp thế giới tụ lại đây, giống như bầy ong vỡ tổ.” Skyraiders bay thấp quanh núi và khắp thung lũng. F-4, F-105 gầm thét trên đầu, bay tứ phía. Các trực thăng võ trang xuất hiện cùng với Ravens (sĩ quan tiền sát không lưu) Có cả các máy bay tiếp xăng HC-130 trên cao chờ tiếp xăng cho các trực thăng nếu cần thiết.

Quá nhiều chiến đấu cơ, oanh tạc cơ đến nỗi mục tiêu trở nên quá ít. Con lộ do công binh Bắc Việt xây dựng trong thời hạn 2 tháng rưỡi bị hủy hoại hoàn toàn sau vài đợt không tập.Đồi núi quanh Pha Thi bốc lửa sau những cú nổ kinh hồn bởi những đợt oanh tạc không ngớt. Từ trên cao, quang cảnh giống như một kho dự trữ pháo bông bắt lửa.

Hai skyraider thấy đặc công Bắc Việt trên đỉnh, đi một đường xạ kích đại bác 20 ly, hỏa tiễn tiêu diệt hoàn toàn  không một người sống sót.Những chuyên viên Mỹ núp trong chỗ lõm của mặt bằng nhô ra bên vách dựng ném 1 trái khói tím cho biết họ còn sống. Một sĩ quan tiền sát không lưu (Raven) đến điều phối cuộc cứu hộ. Nhiều skyraiders tấn công thêm cho chắc là không còn địch trên đỉnh. Họ thả bom thường và tiếp theo là bom chùm. Nhiều ngàn bom xé nát đài radar.

Hai trực thăng bay trên vách đá dựng trong khi phi hành đoàn dùng thang giây kéo các chuyên viên lên trực thăng. Họ cứu được 4 trong số 5 người và bay mất khi có tiếng súng nhỏ bắn sẻ. Còn lại 1 chuyên viên tên Jack Starling một mình trên núi.

Một trực thăng khổng lồ khác, chiếc HH-53 ( một bản sao to hơn của loại rất thông dụng, Jolly Green Giant ) đáp xuống bãi đáp cách đỉnh núi 300 mét để triệt thoái Hmong, Thái Lan và 2 CIA. Yang Chong Shoua lôi một số xuống để cho 7 thương binh lên trước. Nhiều HH-53 hạ cánh đ1on số còn lại trực chỉ Na Khang.

Mất 1 tiếng đồng hồ sau, một trực thăng trang bị thang giây cứu hộ đến đón Jack Starling còn trên đỉnh núi. Sau khi Jack đặt chân lên máy bay, một đại đội Bắc Việt tràn lên đỉnh.  Chỉ vài phúrt chậm trễ thôi, Starling đã bị giết hay cầm tù.

Ở chân núi binh sĩ Hmong đã rút lui. Trước đó Vang Pao đã không vận 2 tiểu đoàn tăng viện. Bây giờ tình trạng trở nên vô vọng, ông ra lịnh lui quân toàn bộ. Ông ra lịnh phá hủy các đại bác và kho đạn gần phi trường dưới chân núi. Xong xuôi, ông kéo quân về Na Khang.

Pha Thi lọt vào tay địch, không quân muốn phá hủy đài radar trên đỉnh để ngăn ngừa kỹ thuật hiện đại lọt vào tay Sô Viết. Mục tiêu thứ yếu là không tập tối đa vào 2 trung đoàn Bắc Việt trước khi họ phân tán. Suốt 1 tuần, máy bay Mỹ dội bom, xé nát tan tành ngọn núi và vùng rừng ven núi. Vô tuyến nghe được từ truyền tin Bắc Việt cho thấy sự kinh hoảng của lực lượng Bắc Việt. Một tiểu đoàn trưởng nói trong vô tuyến : “Chết hết rồi, chỉ mình tôi còn sống. Có đồng chí nào nghe tôi không? Tôi rút lui được không?”

Cuộc oanh tạc biến khu vực thành một cảnh hoang tàn với những cây cối trốc gốc, những quả đồi mất đỉnh, thung lũng cháy thiêu và hàng ngàn xác địch. Lạ lùng, không quả bom nào trúng đài radar trên đỉnh. Trong một phi xuất cuối cùng, các skyraiders dùng bom nặng thả trúng giàn radar. Cả đỉnh núi bị san thành bình địa.

Sự thất thủ đài Pha Thi là một thất lợi chủ yếu cho cuộc không tập miền Bắc. Chiến dịch Sấm Rền sát hại hơn 50000 người, hủy hoại các kho nhiên liệu, các nhà máy điện, một nửa cầu, gần 10000 xe tải, 2000 toa xe lửa. Không còn radar nữa, các cuộc oanh tạc miền Bắc lại lệ thuộc vào  thời tiết và không còn chính xác.

Tổng thống Johnson tuyên bố tạm thời ngưng oanh tạc phía trên vĩ tuyến 20. Vài tháng sau Sấm Rền chính thức vị hủy bỏ. Trong 4 năm sau đó, không có máy bay oanh tạc nào trên không phận miền Bắc Việt Nam nữa.

Phấn khởi vì chiếm được Pha Thi, Bắc Việt đem thêm quân càn quét Sầm Nứa và chiếm giữ địa hạt càng nhiều càng tối trước khi mùa mưa tới. Trong một thay đổi chiến thuật, các đơn vị Bắc Việt bắt đầu tấn công  các làng mạc Hmong thuộc mạng lưới quân báo Vang Pao. Họ đánh duổi dân làng, đốt phá vụ mùa để Hmong không còn gì quay trở lại tiếp tục sinh sống, làm tai và mắt  cho các cuộc hành quân cơ động và các cuộc đột kích sau tuyến địch. Thủ đoạn tiêu thổ của Bắc Việt khiến Edgar Buell (làm việc thiện nguyện cho Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế USAID)  bận rộn tìm kiếm những người tị nạn lang thang trong rừng, thả dù tiếp tế nhu yếu phẩm và cuối cùng không vận họ đến trung tâm tị nạm ở Sam Thong.

Một phần của cuộc tổng tấn công là đánh chiếm Na Khang, nơi còn lại duy nhất một hệ thống không tiêu chiến thuật ở Bắc Lào. Gần cuối tháng 4 năm 1968, 5 tiểu doàn Bắc Việt bao vây cứ điểm. Trong đồn là 1500 binh sĩ thiện chiến nhất của Vang Pao, mỗi ngày quan sát bầu trời tìm máy bay yểm trợ.

Thật là mỉa mai, mất Pha Thi rồi thì Secord  dư giả không lực hơn trước.  Cuộc ngưng oanh tạc miền Bắc khiến các cuộc hành quân khác thừa thãi yểm trợ không lực và Secord nắm được khá nhiều lực lượng không quân cho quân khu II của ông. Dĩ nhiên một khi đài radar Pha Thi không còn nữa, Secord không thể cung cấp tin tức thời tiết cũng như mục tiêu chính xác  như trước, nhưng ông có thể tấn công khốc liệt hơn với nhiều phi xuất hơn, khi thời tiết cho phép.

Bầu trời trên Na Khang đã mù mịt hàng tuần không cho phép không yểm gần (close air support). Đột nhiên các đám mây mù biến mất. Từ Long Cheng, các Ravens (sĩ quan tiền sát không quân) bay bằng phi cơ Cesnas lựa chọn mục tiêu cho các oanh tạc cơ đến từ Thái Lan. Vì quá nhiều phi cơ nên các phi đội phải xếp thành nhiều tầng  ở một phi trường dân sự bên Thái Lan lúc thời tiết xấu, chờ lượt tấn công.

Xin bác q.trung đừng post nữa ạ, nhà cháu vừa đọc vừa cười đến chết vì cái giọng văn của bác "Chiến sỹ Quốc gia" này rồi ạ.

 Đoạn tài liệu sau đây được tổng hợp từ nhiều nguồn, có khả năng sẽ được xuất hiện ở một tập trong bộ ba tập tổng hợp những trận đánh nổi tiếng trong KCCM:


 Cuối năm 1967, cấp trên giao nhiệm vụ cho Trung đoàn  919 tiến công căn cứ quân sự hỗn hợp Pa Thí, một căn cứ mạnh của Mỹ-ngụy nằm ở vùng Đông Bắc nước bạn Lào. Đây là căn cứ ra-đa, con mắt thần của Mỹ nhằm kiểm tra các phi vụ hàng không, hướng dẫn điều khiển các máy bay chiến đấu và các máy bay ném bom vào các mục tiêu.

 Pa Thí là điểm cao giữa vùng rừng núi rộng lớn, với dãy núi đá dài khoảng 5km chạy theo hướng bắc nam, có địa thế hiểm trở, đỉnh cao nhất chừng 1.786m (có tên gọi là Phun Pa Thi). Hệ thống ra-đa TSQ /81 của địch đặt ở phía dưới, ở độ cao khoảng 1.700m. Phía đông bắc là những vách đá nhiều bậc trơn trượt gần như thẳng đứng, sâu khoảng 600m. Ở độ cao 1.681m là sân đỗ trực thăng, có đường băng khép kín, dài gần 200m. Việc tiếp tế, vận chuyển cho căn cứ địch phải dùng máy bay lên thẳng. Ngoài đường đi trong căn cứ, mọi vị trí trong khu vực khác đều được gài mìn dày đặc, hệ thống công sự vững chắc liên hoàn.

 Sau khi nhận nhiệm vụ, Trung đoàn 919 cử một tổ đi nghiên cứu, chuẩn bị chiến trường, do đồng chí Nguyễn Văn Ba, Trung đoàn phó - Tham mưu trưởng phụ trách. Tổ có 11 người gồm các bộ phận tác chiến, thông tin, khí tượng chủ yếu làm nhiệm vụ nắm địch, nhận dạng mục tiêu cho các tổ bay, nắm vững quy luật hoạt động của địch ở trên không, mặt đất, nắm vững quy luật thời tiết, khí tượng, tổ chức trạm quan sát và đài bổ trợ ngay gần đó để chỉ huy các máy bay ta đánh trúng mục tiêu. Trung tuần tháng 12 năm 1967, căn cứ vào báo cáo tình hình mọi mặt của đồng chí Ngô Quang Ngọc cùng bộ phận đi chuẩn bị chiến trường trở về, kết hợp với tin tức thu được từ nhiều nguồn, Thường vụ Đảng uỷ và ban chỉ huy trung đoàn họp thống nhất kế hoạch và phương án chiến đấu. Ít ngày sau, ban chỉ huy trung đoàn khẩn trương cho các tổ bay huấn luyện theo phương án đã được Bộ tư lệnh thông qua.

 Đây là trận đánh mục tiêu mặt đất đầu tiên của không quân vận tải. Mục tiêu thuộc loại có kích thước nhỏ, xa căn cứ xuất phát của ta, lại nằm ngay trong lòng địch; trên đường bay máy bay của ta phải cơ động bay thấp luồn lách núi để tránh địch phát hiện, tạo thế bất ngờ. Mặt khác, lực lượng đánh địch phải là những tổ bay có nhiều kinh nghiệm và đã qua chiến đấu. Được Bộ tư lệnh đồng ý, trung đoàn chọn biên đội An-2 gồm bốn tổ bay và 2 tổ bay dự bị tham gia trận đánh này, do tiểu đoàn trưởng Phan Như Cẩn làm biên đội trưởng. Các tổ bay vừa tranh thủ huấn luyện theo phương án, vừa sẵn sàng có lệnh là cất cánh được ngay.

 Tổ 1 máy bay số hiệu 664, có mật danh 354 gồm: Phan Như Cẩn - chỉ huy biên đội và Phạm Thanh Tâm, Trần Sĩ Tiêu; Tổ 2 máy bay số hiệu 665, có mật danh 355 gồm: Trần Hữu Quý, Phạm Văn Phán, Lê Xuân Kịch; Tổ 3 máy bay mang số hiệu 666, có mật danh 356 gồm: Nguyễn Văn Ngộ, Ngô Văn Hùng, Nguyễn Mạnh Kiểu, Trần Chinh; Tổ 4 máy bay số hiệu 671, có mật danh 357 gồm: Đinh Công Giểng, Đinh Văn Niêm, Nguyễn Hữu Hùng.

 Hai tổ bay dự bị: Tổ 1, có các đồng chí Huân, Canh, Thao; Tổ 2 có các đồng chí Liên, Bái, Hoàng.

 Ngày 12 tháng 1 năm 1968, từ sáng sớm, các máy bay An-2 trực chiến đã được chuẩn bị đầy đủ, kiểm tra kỹ. Mỗi tổ bay mang theo 32 quả rốc-két và 12 quả đạn cối 120ly. Các tổ bay hiệp đồng lại lần nữa trước khi xuất phát.

 Theo phương án đã định, sau khi công kích mục tiêu, các tổ bay sẽ bay theo các hướng đã thống nhất để về các sân bay Gia Lâm, Hiệp Hoà, Nội Bài hạ cánh nhằm phân tán lực lượng đề phòng máy bay địch đuổi theo sát thương máy bay ta.

 Thời điểm đánh được chọn vào giữa trưa. Đây là thời điểm thuận lợi cho biên đội tấn công; bởi vì lúc này máy bay địch ít hoạt động, bọn địch dễ bị bất ngờ, vả lại thời tiết buổi trưa thường tốt hơn, mây đã tan hoặc lên cao hơn, các tổ bay sẽ dễ phát hiện mục tiêu.

 11 giờ 43 phút, biên đội được lệnh cất cánh. Bốn chiếc An-2 nối nhau rời sân bay Gia Lâm, hướng về phía Hoà Bình. 30 phút sau khi cất cánh, sở chỉ huy trung đoàn và đài bổ trợ ngừng liên lạc với biên đội để giữ bí mật.

 Theo phương án, Phan Như Cẩn dẫn biên đội bay theo hướng bay đã được kẻ sẵn trên bản đồ Gia Lâm - Hoà Bình - Mai Châu - Sốp Hào - Mường Hàm - Mường út - Pa Thí. Độ cao bay giữ đúng theo quy định. Khi tới Sốp Hào, biên đội bắt được liên lạc với đài Cẩm Thủy và được thông báo tình hình địch và thời tiết khu vực. Biên đội trưởng cho biên đội tiếp tục bay vào khu vực mục tiêu độ cao thấp, qua Mường Hàm, qua điểm kiểm tra cuối cùng Mường Út rồi phát lệnh: Lên độ cao 2.200m, bay bằng, chuẩn bị vào khu vực chiến đấu. Ở độ cao 2.200m, toàn đội đã nhìn thấy rất rõ mục tiêu trong ánh nắng trưa phía trước. Tổ quan sát và chỉ huy bổ trợ cũng đã nhìn thấy máy bay ta. Ngô Quang Ngọc liên lạc với sở chỉ huy trung đoàn, Nguyễn Văn Ba liên lạc với các tổ bay và thông báo tình hình địch cho toàn biên đội.

 13 giờ 7 phút, biên đội trưởng Phan Như Cẩn báo cáo tình hình với sở chỉ huy trung đoàn và đài bổ trợ rồi dẫn biên đội vào công kích mục tiêu. Phan Như Cẩn cẩn thận nhắc lại khẩu lệnh để kiểm tra tính chính xác của từng số. Anh hô:

 - Có nhìn rõ tôi không? Vào công kích.

 -  Rõ! Các số trả lời.

 Thế là, 354 đưa trạm ra-đa địch vào vòng ngắm, phóng một loạt 32 quả đạn rốc-két trúng mục tiêu. Đạn nổ trùm lên trận địa của địch. Anh kéo cần lái bay bằng, thả những quả đạn cối 120mm xuống căn cứ địch. Các tổ bay khác bình tĩnh, chuẩn xác thực hiện các thao tác bổ nhào công kích. Những tia chớp sáng lòa, tiếng đạn nổ rền, lửa khói bốc lên trùm lấy căn cứ địch. Bốn chiếc An-2 nối nhau vào công kích.  Tất cả được ném hết xuống khu vực trạm ra-đa rồi thoát ly, bay về.

 Trên đường về, để tránh địch phát hiện, đuổi theo, các tổ bay vẫn bay thấp, luồn lách qua các khe núi. Vì không thuộc địa hình, sau khi ra khỏi một khe núi, hai máy bay 664 và 665 đã đâm vào nhau. Cả hai tổ bay đã hi sinh, trong đó có Phan Như Cẩn, người tiểu đoàn trưởng đầy năng lực, người phi công giỏi đã có bề dày kinh nghiệm và thành tích trong chiến đấu.

 Theo tổ quan sát báo cáo và các nguồn tin thu thập được kể cả của địch, trạm ra-đa Pa Thí đã bị biên đội An-2 đánh trúng, các đài ra-đa lắp đặt trên đó bị phá huỷ, hai trực thăng địch bị thiêu cháy, một số nhà cửa, kho tàng, các thiết bị đã bị phá, một số địch bị tiêu diệt. Trạm ra-đa Pa Thí bị tê liệt và sau đó ngừng hoạt động. Trận đánh thật nhanh chóng, bí mật, bất ngờ, hiệu quả, đúng như phương án luyện tập...

Như vậy, về trận tấn công ngày 12/1/68, ngoài nguồn tin "chết hết" của VNCH (Bắc Việt sử dụng 3 máy bay, 1 bị trực thăng bắn cháy, 1 rơi xuống đất ???, 1 đâm vào núi; đặc công bị hoả tiễn tiêu diệt hoàn toàn không còn người sống sót, cán bộ gọi điện nói "chết hết rồi" xin phép rút lui...) ;D, thì diễn biến và kết cuộc theo miêu tả từ phía ta và Mỹ khác nhau. Hai bên đều cho là có 4 máy bay tấn công. Mỹ nói 2 tấn công trực tiếp, 2 bay ở phía trên cao. Ta nói 4 chiếc tấn công tuần tự. Mỹ nói 1 bị bắn bởi súng mặt đất, 1 bị bắn bởi AK từ trực thăng. Ta nói va vào nhau và đâm vào núi. Về thiệt hại của trạm ra đa, trực thăng địch cũng có khác nhau.

Sự khác biệt này có thể do điều kiện quan sát. Nhưng nếu như thế thì quan sát của đối phương thuận lợi hơn và có thể chính xác hơn. Vì các máy bay bay trước có thể không quan sát một cách chính xác trường hợp hy sinh của máy bay bay sau. Nếu 2 máy bay đụng nhau thì sẽ rơi cùng một chỗ, trong khi địch chỉ thu được 1 xác máy bay.Cũng đáng chú ý là nếu đánh tuần tự thì theo miêu tả có thể 664 và 665 (ít nhất là 664) đánh trước, và sẽ bay ra khỏi trận địa trước  ???, nhưng 2 máy bay này bị hạ... thì có thể cho rằng chỉ 2 máy bay tấn công (thực tế bởi độ cao so với mục tiêu thấp, mục tiêu quá nhỏ, 4 máy bay không thể chiến đấu cùng lúc) , điều kiện không thuận lợi, có lệnh rút. Các máy bay ở trên cao thoát khỏi địa hình dễ dàng hơn, trong khi các máy bay ở thấp tốc độ đang không thuận lợi, vừa phải tránh địa hình vừa phải tránh trực thăng và hoả lực mặt đất. Đây chỉ là suy nghĩ cá nhân và không có cơ sở vững chắc.

Một điểm thú vị về những bức ảnh của TTXVN mà bác chianshan đã dẫn từ limasite85.us là ghi chú cho tất cả các bức ảnh đều đề là chiến công của Quân giải phóng Lào. Mỹ giữ bí mật thông tin về trận đánh, sau này mới tiết lộ, có lẽ một phần bởi vì đó là thất bại đau đớn, một phần không muốn công khai thừa nhận sự có mặt của một trạm ra đa mật trên lãnh thổ một nước trung lập. Ta có lẽ cũng không muốn công khai thừa nhận sự có mặt của mình trên lãnh thổ nước khác nên khi đưa tin chiến công đều thuộc về người anh em Lào cả. Như vậy có thể nào phóng viên chiến trường hay TTXVN sẽ còn rất nhiều tấm ảnh nữa về QGP Việt Nam khi tấn công và chiếm lĩnh căn cứ này? Thời gian cũng đã đủ để tất cả có thể được công bố.

Một điểm khác là cùng một địa danh này đã là mảnh đất chiến trận chồng lên chiến trận. Cũng ở nơi này, một thời gian trước đó đã từng là mảnh đất anh dũng nhưng đau thương khi nhiều cán bộ chiến sỹ đã ngã xuống để tiến đánh và bảo vệ  Pha Thí trước đó
Hồn về Sầm Nưa chẳng về xuôi-Kỳ 1 (http://antgct.cand.com.vn/vi-VN/sotay/2008/5/52235.cand)- Báo CAND
Hồn về Sầm Nưa chẳng về xuôi-Kỳ 2 (http://antgct.cand.com.vn/vivn/sotay/2008/5/52240.cand)

Có thể các chiến công về sau được chú ý hơn. Nhưng sẽ đầy đủ trọn vẹn hơn nếu toàn bộ lịch sử về nơi này được nhắc tới.

Các cựu KCCM từ Lào về , vẫn hay nhắc tới ông này vì ông ta thích cô ca sĩ nào của mình ấy, nếu chấp nhận, ông ấy sẽ buông súng theo ta.

 Chuyện em nghe từ lâu lắm rồi, mấy cụ kể chuyện nay đã về với tổ tiên. Em rất cám ơn, nếu bác nào có thông tin về câu chuyện khó tin của Đại tá Koong le kia.

Dạ ông ta thích nghệ sĩ Tường Vi chú Giang à.

Gửi lúc: 13 Tháng Hai, 2011, 09:34:26 pmGửi bởi: lonesome 

Xin bác q.trung đừng post nữa ạ, nhà cháu vừa đọc vừa cười đến chết vì cái giọng văn của bác "Chiến sỹ Quốc gia" này rồi ạ
Các bạn cười là đạt yêu cầu rồi đấy, ;D  vả lại cũng chỉ có chừng đó, có thêm một đoạn bên họ chiến thắng tưng bừng là hết nên theo yêu cầu của chú lonesome không post thêm nữa nha!!
 Đúng là ngày xưa có nghe  sự tích Kong le nghe chị Tường Vi hát bài "lăm tơi" mà mê tơi luôn, đòi cưới làm vợ thì sẽ theo ta, nhưng cũng chưa có kiểm chứng.

Trở về lúc 13h trưa, chắc là tại nắng quá. Với lại biên giới Viêt Nam cách Lama Site 85 có hơn 40km hay vài phút bay thôi. Sao các anh lại vội quá vậy. Núi ở Sầm Nưa lại thấp. Sao không tổ chức bảo vệ và ứng cứu nhỉ. Còn hai chiếc kia đâu rồi?

Đỉnh núi cao nhất Lama Site 85 nơi đặt ăng ten Mỹ:
(http://limasite85.us/images/Aerial_view-late_67_early_68.jpg)
Vị Trí Site 85 trên bản đồ Đông Dương:
(http://limasite85.us/images/ls85_laos_hanoi_c.jpg)

Đây chỉ là tài liệu tham khảo của phía địch, không phải quân sử VN đâu:
http://home.earthlink.net/~aircommando1/secord85.html

Tại sao chỉ có hai chiếc AN-2 tấn công nhỉ. Hay bọn địch cố tình gì đây?

=====
Xin được lược dịch:

Hai chiếc máy bay AN-2 đang lượn vòng để sắp xếp đội hình tấn công. Bất ngờ có mấy chiếc trực thăng Mỹ đang trên đường vận chuyển hàng hóa bay tới. Một sỹ quan trên núi gọi qua điện đài: "Chúa ơi, các chiến hữu, chặn chúng nó lại. Chúng tôi đang bị máy bay thời thế chiến 1 tấn công".

Hai chiếc máy bay AN-2 lượn 3 vòng và bắt đầu thả bom. Loạt bom đầu nổ đã giết chết hai phụ nữ, hai du kích và làm bị thương hai người khác.

Đúng lúc đó thì một trực thăng Mỹ đến nơi.

Cơ trưởng trực thăng Mỹ mở cửa và dùng súng M-16 vãi đạn vào khoang lái chiếc AN-2 thứ nhất. Chiếc này bị rụng một cánh, rơi xuống chân núi và nổ tung tại chỗ.

Trong khi đó chiếc AN-2 thứ hai đang xà xuống thả bom. Tất cả binh lính trên mặt đất lúc này đã sẵn sàng vũ khí bắn trả. Hàng loạt đạn từ mặt đất bắn lên trúng chiếc thứ hai. Nó phụt khói đen, mất dần độ cao và rơi cách đó 25 km.

=====
Đúng là kẻ thù bịa đặt ghê tởm thật!

 Hồi tưởng của cựu binh Mỹ (http://www.adjunct.diodon349.com/Vets_Stuff/freedom_birdcirca_1967.htm) Lawrence E. Pence Colonel, USAF (Ret), người có mặt trong chuyến đi lấy xác máy bay AN-2 cũng nhắc tới việc máy bay bị bắn hạ khi đã ở vài km trong lãnh thổ Việt Nam. Phi công có lẽ đã không biết chiếc Huey đang đuổi theo lúc đó. Trực thăng có tốc độ cao hơn, bay bên trên tiếp cận chiếc đi sau (trong 2 chiếc ???)  từ phía sau, lực ép từ cánh quạt làm mất cân bằng cánh của AN-2, đồng thời họ nã súng (AK-47) vào buồng lái, có lẽ đã giết chết hoặc làm bị thương phi công chính, phụ. Máy bay AN-2 rơi xuống mà không cháy, đó chính là lý do để họ đưa một nhóm tới phối hợp với phỉ ở đó cẩu xác chiếc máy bay này về trưng bày. Họ có nói nhóm phỉ tới trước để ("bag" ???) thu thập và xem có phải là phi công Liên xô không. Không nói rõ về hành động sau đó với các tử thi.

Bài viết trên http://baothanhhoa.vn/news/23502.bth (http://baothanhhoa.vn/news/23502.bth) nói về kỷ niệm khi đi tìm hài cốt QTN VN trên chiến trường Lào. Trong đó cũng có những câu chuyện về Pha Thí và nơi an nghỉ của các liệt sỹ phi đội.

Các bác xem có phải là câu chuyện này (http://vovnews.vn/Media/Play.aspx?itemid=721) không nhé.
Lưu ý: nên truy cập link sau 10:30 tối.

Cũng xin lưu ý là luật giải mật cho phép bọn đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch chống phá công khai tất cả các tư liệu sau 30 năm. Đây là dịp bọn chúng tung ra các tư liệu bịa đặt nhằm hạ thấp cuộc chiến đấu anh hùng của Đảng ta, của Nhân dân ta. Đề nghị các bác trong quân sử Việt Nam cung cấp các thông tin chính thống để chống lại bọn chúng.
Năm 1999, sau 30 năm, các tư liệu về Lima Site 85 đã được công khai và phía Mỹ đã suất bản một cuốn hồi ký ở đây:
http://limasite85.us/
Do những kẻ thù của giai cấp tham gia và kể lại:
(http://limasite85.us/images/023_1C.jpg)
(http://limasite85.us/images/dick_gary_2002.jpg)
(http://limasite85.us/images/003_1C.jpg)
(http://limasite85.us/images/005_1C.jpg)
(http://limasite85.us/images/009_1C.jpg)
(http://limasite85.us/images/tsq81_at_nkp.JPG)
(http://limasite85.us/cpic_20.htm)
(http://limasite85.us/images/11.JPG)

Về trận đánh của ĐC ta:

(http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi01.jpg) (http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi02.jpg)

(http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi03.jpg) (http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi04.jpg)

(http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi05.jpg) (http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi06.jpg)

(http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi19.jpg) (http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi20.jpg)

(http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi21.jpg) (http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi22.jpg)

(http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi23.jpg) (http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi24.jpg)

(http://i84.photobucket.com/albums/k29/chiangshan3012/pathi25.jpg)

Nguồn ở đây:
http://limasite85.us/the_destruction_of_lima_site_85.htm

Ngày 11 tháng 3 năm 1968, quân biệt kích QDNDVN đã tràn ngập căn cứ. Mười một (11) trên tổng số mười chín (19) chiến sỹ dũng cảm của chúng ta trong căn cứ Phu Pha Thi (Site 85) đã hi sinh/mất tích/hay bị bắt làm tù binh. Không có một ai trong số họ được tìm thấy sau này dù chỉ là một phần cơ thể. Đêy là tổn thất về sinh mạng lớn nhất trong một trận đánh của không quân Mỹ trong suốt cuộc chiến Việt Nam.

March 11, 1968, Site 85 was overrun by PAVN commandos. Eleven of the nineteen brave men on Phou Pha Thi (site85) were KIA/BNR or POW/MIA,  no bodies or remains have ever been found. This was the largest single ground combat loss of USAF personnel during the Vietnam war.

Đường tấn công của QĐND VN:
(http://limasite85.us/images/LS85-Attack-Route-c.jpg)

Vào ngày 11 tháng 3 năm 1968 thì điều không thể tránh khỏi đã sảy ra. Ba đội biệt kích của QDND Việt Nam trong đêm tối đã vượt những sườn núi đá dựng đứng tấn công vào căn cứ (Cũng có giả thuyết rằng họ đã lẻn vào căn cứ qua cổng phía Nam vì lính người địa phương do CIA chiêu mộ đã bỏ vị trí ở đó).

On March 11, 1968, the inevitable happened... three teams of PAVN commandos... under cover of darkness, scaled the cliffs of Phou Pha Thi.  (There is also the theory that they came in through the South defensive gate because the CIA trained locals had abandoned it.) 

Danh sách 11 lính không quân Mỹ chết trong trận tấn vào Lima Site 85:
1.  LtCol. Clarence Finlay Blanton
2.  MSGT. James Henry Calfee
3.  SSGT. James Woodrow Davis
4.  SSGT. Henry Gerald Gish
5.  TSGT Willis Rozelle Hall
6.  TSGT Melvin Arnold Holland
7.  TSGT Herbert Arthur Kirk
8.  SGT David Stanley Price
9.  TSGT Patrick Lee Shannon
10. TSGT Donald Kenneth Springsteadah
11. SSGT Don Franklin Worley
* Người thứ 12 chết (mất tích) tính gộp cả vào trận chiến là Đại úy Donald Elliot lái máy bay A1E bị bắn hạ khi bay đến cứu trợ - The twelfth missing man is Capt. Donald Elliot Westbrook, whose A1E aircraft was shot down while searching for survivors.

Ảnh về trận chiến 11/3/1968 của phóng viên Mỹ (trên máy bay):
(http://limasite85.us/images/us_aerial_recon_photo_11_march_68.jpg)
(http://limasite85.us/images/bdals85-5.jpg)
(http://limasite85.us/images/bdals85-6.jpg)
(http://limasite85.us/images/bdals85tif-4.jpg)

 Bác Daila! Bác chuyển ngữ thì nên chuyển thành ĐC, chứ bác để BK QDNDVN em e chỉ 1 lát nữa sẽ lại có bạn trẻ vào topic Hỏi nhỏ đáp khẽ bên chuyên mục Kiến thức QP hỏi NC có lực lượng biệt kích phải không ạ đấy.

Em tưởng bác daila đưa nguồn tài liệu giải mật giống như bạn chiangshan đưa ra theo như yêu cầu của bác! Hóa ra bác cũng chỉ đến thế!

Thôi em xin 2 bác, em mở topic này ra để chúng ta cùng ôn lại trận đánh thành công của quân ta trong điều kiện khó khăn về mọi mặt. Nguồn tài liệu của mỗi người đều có mặt ưu điểm và nhược điểm, các bác bổ xung góp ý cho nhau chứ em xin các bác đừng công kích nhau ở đây ạ.

1. Lính Comandos nên dịch là biệt kích thì hơn.
2. Giải mã ở đây là tài liệu chính xác 100% của hàng nghìn bức điện mật cùng các tài liệu chiến sự khác. Ngồi dịch chắc mất cả năm. Tôi xin lỗi vì không có thời gian. Nhờ bác Changsan và các bác dịch giúp?

Ví dụ bức điện số 336 của giám đốc cơ quan tình báo và nghiên cứu (ông Hughes) gửi cố vấn an ninh quốc gia ngày 28 tháng 2 năm 1968 (sau trận tấn công bằng AN-2 và trước trận tập kích 2 tuần). Trong đó nói rõ là hàng ngày có 15 lính không quân làm việc ở Site 85 gồm 12 làm việc ở trạm TSQ-1 và 2 làm việc ở trạm TACAN, còn một (1) chỉ huy chung (there are 15 Americans stationed at the site: 12 to service the TSQ-81, two to service the TACAN, and one presumably to oversee the operation).

Phần nói về cảnh báo đây: Đe dọa của kẻ địch. Kẻ địch rõ ràng là đã biết tầm quan trọng của căn cứ ra đa của Mỹ. Từ khi ném bom bất thành của Bắc Việt Nam ngày 12 tháng Giêng 1968 đến nay, kẻ địch đang hoàn thiện việc tổ chức tấn công bao gồm đã hoàn tất việc làm đường để chuẩn bị cho một trận tấn công mặt đất. Ông đại sứ Sullivan tin rằng cuộc tấn công sẽ sảy ra trong hai tuần nữa. Chúng tôi cho rằng kẻ địch sẽ dùng pháo bắn vào sân bay và khi đó sẽ cực kỳ khó khăn để rút phân đội nhỏ người Mỹ cùng khoảng 700 lính địa phương Lào xung quanh căn cứ. (Enemy Threat. The enemy is undoubtedly aware of the importance of the site as a radar-navigational installation and of the US presence there. The site was bombed unsuccessfully by North Vietnamese aircraft on January 12./3/ Since then, the enemy has been completing elaborate preparations, including the building of roads, to make a ground assault upon the site. Ambassador Sullivan believes that this will take place within two weeks. We believe that should enemy artillery come within range of the 600-foot airstrip, it would become extremely difficult to extricate the small US unit as well as the 700-man Laotian force.).

Phần nói về AN-2 tấn công đây: Cuộc không kích của 2 máy bay Xô Viết AN-2 một động cơ cánh quạt ném bom lúc 1h20 chiều. Máy bay thả 15 quả bom 250 pounds (sau này phát hiện là đạn cối 120 li?) làm bị thương 3 lính Lào và 1 kỹ thuật Mỹ. Bom gây hư hại nhẹ cho ăng ten của căn cứ TACAN làm căn cứ phải ngừng hoạt động một thời gian rất ngắn. Sau hoạt động trở lại ngay. Còn căn cứ TSQ-81 thì không bị làm sao. Cả hai máy bay đêu bị rơi sau đó. Một đâm vào núi sau khi trúng đạn súng tiểu liên từ mặt đất, và chiếc kia bị một trực thăng đuổi theo bắn rơi bằng súng tiểu liên.
(The attack was by two Soviet-manufactured Colt (AN-2) single engine biplanes, which bombed the site at 1:20 in the afternoon. The aircraft dropped 15 bombs of 250 lbs. wounding three Lao soldiers and one U.S. technician. The bombing resulted in slight damage to the TACAN antenna and temporarily closed it down. The TSQ-81 continued to operate. Both planes were lost after the raid. One crashed into a ridge after being hit by small arms fire from the ground, and the other was shot down by a sharpshooter with a rifle from an airborne Air America helicopter.)

Toàn văn bức điện đây:
336. Memorandum From the Director of Intelligence and Research (Hughes) to Secretary of State Rusk/1/
Washington, February 28, 1968.
/1/Source: Johnson Library, National Security File, Country File, Vietnam, 5 EE (1) Laos, 10/67-12/68. Top Secret; Exdis.

SUBJECT
Significance of Phou Pha Thi (Site 85) in Northeastern Laos

This is in response to your request for information on the significance of Phou Pha Thi.

Equipment. Phou Pha Thi is the site of a very important US radar-navigational station for supporting US air operations in North Vietnam and northern Laos. Equipment installed at the site are:

TSQ-81--a portable version of the MSQ-77--an extremely sophisticated radar-navigational device used by US bombers for precision-bombing of targets in North Vietnam north of Vinh at night and in inclement weather. It has an effective range of about 200 miles (see map for area covered in North Vietnam)./2/ Installed on November 1, 1967, it is the only device of its kind in Laos. Two MSQ-77's are installed in Thailand, and two in South Vietnam.

/2/Not printed.

TACAN--a navigational aid which emits beams to help orient US aircraft operating primarily in northern Laos. It was installed about a year ago. There are three other TACAN sites in Laos, the nearest one to Phou Pha Thi being at Long Tien, south of the Plain of Jars (see map).

US Personnel. At any one time, there are 15 Americans stationed at the site: 12 to service the TSQ-81, two to service the TACAN, and one presumably to oversee the operation. As at the other TACAN sites in Laos, these individuals are USAF personnel, formally converted to civilian status as Lockheed employees for the duration of their tour of duty in Laos. There are three teams based on Udorn, each serving a five-day shift. Prime Minister Souvanna Phouma has authorized the stationing of US personnel at the TACAN sites, but he has not been told about the TSQ-81 at Phou Pha Thi.

Guerrilla Base. Pho Pha Thi, which is situated only 25 miles from Sam Neua town, has also served for some time as a major base for guerrilla operations. At present, about 700 Meo irregulars are based there to carry out forays into enemy territory as well as to man a defensive perimeter with a radius of about 12 miles. This perimeter has been breached during the past week.

Enemy Threat. The enemy is undoubtedly aware of the importance of the site as a radar-navigational installation and of the US presence there. The site was bombed unsuccessfully by North Vietnamese aircraft on January 12./3/ Since then, the enemy has been completing elaborate preparations, including the building of roads, to make a ground assault upon the site. Ambassador Sullivan believes that this will take place within two weeks. We believe that should enemy artillery come within range of the 600-foot airstrip, it would become extremely difficult to extricate the small US unit as well as the 700-man Laotian force.

/3/The attack was by two Soviet-manufactured Colt (AN-2) single engine biplanes, which bombed the site at 1:20 in the afternoon. The aircraft dropped 15 bombs of 250 lbs. wounding three Lao soldiers and one U.S. technician. The bombing resulted in slight damage to the TACAN antenna and temporarily closed it down. The TSQ-81 continued to operate. Both planes were lost after the raid. One crashed into a ridge after being hit by small arms fire from the ground, and the other was shot down by a sharpshooter with a rifle from an airborne Air America helicopter. (Telegram 3779 from Vientiane, January 12; Department of State, Central Files, POL 27 LAOS)    

Vào ngày sảy ra chiến sự 11/3/1968 có hàng trăm bức điện và tài liệu đã giải mật.
Ví dụ bức điện số 341 và 342 của đại sứ Mỹ tại Lào, ông Sullivan gửi Bộ Ngoại Giao Mỹ:

Bức điện 341 nói rằng cuộc di tản khỏi căn cứ Site 85 đang cực kỳ khó khăn. Cuộc chiến đang diễn ra ác liệt. Toàn văn bức điện đây:
341. Telegram From the Embassy in Laos to the Department of State/1/Vientiane, March 11, 1968, 0532Z.

/1/Source: Department of State, Central Files, POL 27 LAOS. Secret; Immediate; Limdis. Repeated to JCS, CINCPAC, CINCPACAF, 7th AF, and 7/13 AF.

5038. 1. As Dept has probably learned from military sources, enemy has effectively eliminated air navigation facilities at Site 85. Action began yesterday evening with artillery and mortar shelling. Decision to destroy facilities by self-destruction was taken in small hours of morning. Helicopter evacuation was arranged for first light this morning.

2. Evacuation plans have been seriously disrupted by enemy activity and several [less than 1 line of source text not declassified] personnel have apparently been dispersed from pre-planned evacuation sites. Although seven of them have been accounted for as of this time, eleven are yet to be located. Of those seven accounted for, three are dead on the site, one died in the helicopter en route and three are at Udorn.

3. In addition to these personnel, two CAS and one AIRA forward air controller have been withdrawn from their evacuation sites. Other local personnel (wounded, etc.) have also been extracted.

4. Fighting and shelling continues, as well as helicopter and ground evacuation efforts. Because of confused situation at site and withdrawal our CAS personnel (one of whom was wounded) it will doubtless be some time before we have clear picture or further significant reports.

5. We will, of course, continue reports as information comes in. At first glance, however, it appears we may have pushed our luck one day too long in attempting to keep this facility in operation.

Sullivan

Bức điện 342 nói là cuộc di tản khỏi căn cứ Site 85 đã hoàn thành. Toàn văn bức điện đây:

342. Telegram From the Embassy in Laos to the Department of State/1/Vientiane, March 13, 1968, 0558Z.

/1/Source: Department of State, Central Files, POL 27 LAOS. Secret; Priority; Limdis. Repeated to JCS, CINCPAC, CINCPACAF, COMUSMACV, 7AF, and 7/13 AF.

5073. Ref: Vientiane 5038./2/

/2/Document 341.

1. Evacuation operations at Site 85 have been completed and site is currently in enemy hands. Personnel from mountain-top positions have been extracted by helicopter with exception relatively small group SGU local troops who have descended to base camp positions, joined other units there, and are withdrawing overland to previously agreed safe havens. Since we may assume that these safe havens will also come under enemy pressure soon, there may be required a second phase of withdrawals for these latter personnel.

2. Final count on [less than 1 line of source text not declassified] personnel accounts for all but three. One of these may subsequently be listed as dead if and when we can get more coherent information from survivors, some of whom in state of considerable shock./3/

/3/In telegram 5103 from Vientiane, March 12, Sullivan reported that there would be a search and rescue operation for personnel still unaccounted for, the remaining structures at Site 85 would be destroyed by napalm bombs dropped from U.S. aircraft, no publicity would be given to the battle, Souvanna would be informed, and the next of kin would be notified in the United States. (Ibid.) In telegrams 5119 from Vientiane, March 13, Sullivan reported that he informed Souvanna of the capture of Site 85. Sullivan also reported that 11 U.S. personnel were killed; the 3 previously unaccounted for were killed according to the survivors. (Ibid.)

3. Contrary to figures cited reftel, there was total of 16 of these personnel at communications site, rather than 18 as we had earlier understood. Of these 16, five were extracted alive but one was killed in helicopter when he was hit by ground fire. Eight others are known dead. Three are unaccounted for, although one of these, as stated above, may be presumed dead.

4. Confusion surrounding extraction these personnel stems from two factors not yet fully explained. First was fact that these personnel, instead of assembling at pre-arranged evacuation site, decide to climb down over face of sheer cliffs to a narrow ledge, using some sort of cargo harness system which they devised for this purpose. It is not known why or when they decided to take this action. But it is presumed that they must have thought, contrary to fact, that trail to evacuation site was blocked. (See comments below from Lt/Col Douglas Farnsworth)

5. Second was fact that small enemy "suicide squad", which seems to have made improbable ascent up these same cliffs, surprised and caught these [less than 1 line of source text not declassified] personnel on their narrow ledge, gunning and grenading them while they were trapped in this inescapable position. It was here that these men suffered such heavy casualties and where most of them are reported to have died. Three bodies were subsequently seen on this ledge, but remainder are assumed to have fallen off sheer 2000 foot drop. (See comments below from Lt/Col Douglas Farnsworth)

6. We and Air Force personnel at Udorn will attempt reconstruct story further from survivors when latter have recovered from sedation and shock. Conclusion, however, seems quite definitive that none of missing personnel are likely to be alive.

7. For this reason, USAF late yesterday afternoon flew several missions against remains of navigation and communications equipment on mountain top, as well as abandoned artillery position, in order destroy materiel left behind. Photo missions are being run today to determine whether further strikes are necessary.

8. Several follow-up actions remain to be accomplished, and will be subject of meeting this afternoon between Ambassador and DEPCOM 7/13 AF.

A. We must discuss with RLG and determine what, if anything, needs to be said about this action. It remains to be seen whether Hanoi or Pathet Lao radios will announce their victory.

B. We must decide how to handle next of kin notification, casualty announcements, etc.

C. We must expedite action for replacement site, at least for TACAN.

D. We should discuss possibility that Site 36 will be next on enemy list and what contingencies we should consider there.

Sullivan

Tôi không hiểu tài liệu của bác Chiangshan là tài liệu mật ở dạng nào? Nhưng tài liệu giải mã có nghĩa là tất cả những điện tín. lệnh chỉ huy (kể cả băng ghi âm), các báo cáo mật liên quan đến trận đánh. Ví dụ tài liệu dưới đây là công văn của giám đốc tình báo tại Lào và Cambodia (ông Herz) gửi trợ lý bộ ngoại giao Mỹ khu vực Đông nam á và Thái bình dương (ông Bundy) ngày 1 tháng 2 năm 1968. Trong đó đã nói rõ là tin tình báo cho thấy cuộc tấn công bằng đường bộ vào căn cứ Site 85 đang là hiện thực vì kẻ địch đang bao vây căn cứ và chặn hai đường bộ đi vào căn cứ.
Tiếp theo là:
Không có kế hoạch bảo vệ căn cứ trước cuộc tấn công này, mặc dù vũ khí ở đó rất đắt tiền, nhưng sinh mạng người lính ở đó còn quý hơn nhiều. Do đó phải có kế hoạch di tản ngay trước khi căn cứ bị tấn công khi tình huống đã trở nên vô vọng.

Nguyên văn bức điện đây:
330. Memorandum From the County Director for Laos and Cambodia (Herz) to the Assistant Secretary of State for East Asian and Pacific Affairs (Bundy)/1/
Washington, February 1, 1968.
/1/Source: Department of State, EA/Vietnam, Laos, Cambodia Files: Lot 75 D 394, TS. Top Secret. Drafted by Slutz. Copy sent to Habib.

SUBJECT
Enemy Pressure on Site 85

1. The most recent reports of enemy action around Site-85 (Phou Pha Thi) indicate that an attempt to seize the site is imminent. Two key outposts defending the approaches to Site-85 have already been taken by the North Vietnamese and pressure is continuing to close in around the site.

2. Over a year ago when Vang Pao attempted to defend Site-36 (Na Khang), his troops suffered a great number of casualties. At that point he decided never again to commit his units to the all-out defense of a position. That tactic is still being followed and, while his units will continue to defend Site-85 as long as possible, he does not intend to accept heavy casualties in exchange for real estate.

3. As you know, the TSQ 81,/2/ as well as a TACAN facility, is located at Site-85. When the decision was made to install these facilities it was understood that no last ditch stand would be made to defend them. Although this equipment is costly, it is expendable--the men who service it are not and they will be removed prior to the fall of the site, if the situation becomes hopeless.

/2/TSQ 81 was the mobile version of MSQ 77.

Tôi không hiểu bạn nói đến "tài liệu chính xác 100% của hàng nghìn bức điện mật cùng các tài liệu chiến sự khác" là ở chỗ nào ? Tôi tìm ở các trang trên website limasite85 thì chỉ thấy đăng khoảng 10 bức điện.

Tài liệu tiếng Anh có thể dùng từ "commando" hoặc từ "sapper", nhưng khi dịch sang tiếng Việt và để chỉ Binh chủng của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam thì phải dịch là "Đặc Công", như vậy mới là dịch đúng nghĩa.

Hì, sao các bác lại bàn mật với không mật làm gì  :D. Mật thật thì làm sao mà có trên mạng. Còn giải mật trên mạng rồi thì cũng là tài liệu phổ thông thôi. Quan trọng là mình tập hợp số liệu, sự kiện, hệ thống lại; sâu hơn thì kiến giải, phân tích... để có cái nhìn rõ hơn về sự kiện, còn lại cũ mới đâu có vấn đề.

Website limasite85.us, em thấy về mặt dữ liệu nó là trang web toàn diện nhất, phong phú nhất về địa danh này (mặc dù em cũng chỉ mới biết, mới tìm hiểu kỹ một chút về cả trang đó cũng như chủ đề) trải từ khi họ chuẩn bị việc lắp đặt cho tới khi căn cứ thất thủ hoàn toàn, và cả quá trình đi tìm hài cốt tử sỹ của họ thời gian sau này nữa. Các dữ liệu đưa lên (theo em) là mang tính khách quan hơn các nguồn khác, nguồn gốc tài liệu rõ ràng, và ngay cả những gì họ thu thập được từ phía Việt Nam (ảnh của TTX, tổng kết trận đánh của thiếu tá Đỗ Chí Bền) cũng được giữ nguyên vẹn không sửa chữa. Người lập web và những người đóng góp bài vở hầu hết đều là những người đã từng phục vụ ở đó. Có thể quan điểm của 2 phía khác nhau, cách thức thu thập số liệu khác nhau, nên có những sự kiện mà quan sát của cả 2 bên không giống nhau (có thể còn có những nguyên nhân sâu xa nữa), nhưng em cho rằng họ hồi tưởng quá khứ, tưởng nhớ đồng đội và làm sáng tỏ câu chuyện mà chính quyền họ đã không công bố sau nhiều năm, hơn là nhằm công kích ai. Em nghĩ ở góc độ đó tình cảm của CCB họ cũng rất đáng trân trọng. Còn nhiều người tham gia (viết bài cho web), chắc hẳn có người này ngừoi kia, nếu bác họ, nên làm rõ chi tiết.

Báo cáo của thiếu tá Bền không đề cập đến chuyện này. Có thể có yếu tố mật. Nhưng theo miêu tả về mức độ bom đạn huỷ diệt của máy bay sau đó. Bộ đội phải tránh máy bay suốt cả ngày, và chỉ ở lại trên đỉnh núi 3 ngày, việc vận chuyển thiết bị lớn không thuận tiện. Có lẽ việc như họ nói ở trên đã không thể thực hiện được  ???.

Trong tổng kết của thiếu tá Bền cũng nói tới việc khi trực thăng tới cứu, ta bắn nhưng không trúng. Theo phía bên kia thì họ có thêm 2 người tử vong nữa khi ta bắn chặn. Trong đó có người khi đã lên trực thăng bị đạn bắn xuyên qua sàn nhôm giết chết. Họ cũng nói một trường hợp thoát chết kỳ lạ khi chiến sỹ của ta nhẵm lên chân người lính của họ (đã bị thương), nhưng không hiểu vì lý do gì mà không giết (có lẽ vì trời tối và người này nằm cạnh một người khác đã chết).

Một máy bay cũng bị bắn rơi trong quá trình tìm kiếm người sống sót.

Việc các nhóm bộ đội đặc công được trang bị AK lẫn cạc bin, theo các bác là có lý do gì, hay trang bị của ta không đủ?

Có một điểm mà cả ta và Mỹ đều ít nhắc tới

Họ phục kích một nhóm nhỏ bộ đội ngày 18/2, thu được cuốn sổ nhỏ trong đó có ghi chính xác địa điểm đặt thiết bị, cùng với tên tiếng Anh đúng như nó được gọi.

Như vậy ở đây có sự tham gia của tình báo ta?

Cảm ơn các bác đã phân tích sâu về các chi tiết trận đánh này!
Mong các bác rành tiếng Anh khi post tiếng Anh thì ráng kèm dịch nguyên văn hoặc tóm tắt ra tiếng Việt giúp!

Theo tài liệu của Mỹ thì chỉ huy đặc công đánh Lima site 85 là ông Trương Mục. Mỹ có tìm gặp và phỏng vấn ông.

Bác nào biết thông tin về Trung Tá (thời điểm phỏng vấn) Trương Mục không?

(không biết có phải cụ này không)
(http://limasite85.us/photogallery/LS85-4-2003/images/LImaSite85-March2003investigation011_jpg.jpg)

Ở đây (http://www.mediafire.com/?a64c5kst89hqv8c) là bản tóm tắt nội dung phỏng vấn trung tá Trương Mực của phía Mỹ năm 94. Trong này có 1 vài chi tiết:
- Trung tá Trương Mực là người dân tộc ở An Lạc, Lục Yên, Yên Bái, sinh năm 1931 (63 tuổi ở thời điểm phỏng vấn), nhập ngũ tháng 2/1950, xuất ngũ tháng 12/1983. Chức vụ cuối cùng là trung đoàn trưởng trung đoàn đặc công 821 QK2.
- ĐC hoạt động độc lập, không có người dẫn đường của địa phương.
- ĐC leo lên đỉnh từ hướng tây bắc bằng dây, để lại toàn bộ phương tiện thông tin dưới chân núi.
- Không có đơn vị bộ binh nào của VN hay Lào tham gia (ở đây có lẽ nên hiểu là bác Trương Mực không biết là có BB phối hợp đánh xung quanh.
- ĐC rút ngay trong ngày 12/3/68, không có bàn giao trận địa giữa ĐC và BB.
- Thương vong của ta là 5 hy sinh và 1 số bị thương.

http://info-wars.org/2010/09/22/cia-skips-on-its-air-america-bills/
Năm 2010 TT Mỹ OBAMA có Truy lĩnh huy chương cho  Sergeant Etchberger người đã lĩnh ngàn thu trong trận này
http://news-public.com/index.php/united-states/2535-chief-master-sergeant-richard-l-etchberger-will-be-awarded-the-medal-of-honor
Thái lan cũng bình loạn về vụ này:
http://aryaforum.freeforums.org/topic-t401.html
http://socialitywisdom.blogspot.com/2009/04/blog-post_3201.html
Và cả anh Á căn Đỉnh này nữa
http://www.gaev.com.ar/newforo/index.php?topic=2428

Bác Chiangshan tìm được bản phỏng vấn hay quá. Có thêm nhiều điểm khác biệt. Đối chiếu dựa trên đó có thể thấy quan điểm của bác Daila không phải không có cơ sở. Nhiều trang web từ phía bên kia cố tình đưa tin "bẩn". Tuy nhiên, cũng xin nói thêm, em không nghĩ limasite85 thuộc dạng này.
The Fall of Lima Site 85
By John T. Correll  (http://www.airforce-magazine.com/MagazineArchive/Pages/2006/April%202006/0406lima.aspx)

Xin được nói rõ thêm ở đây tại sao lại nói họ cố tình làm "bẩn". Trang web đó là airforce-magazine.com "Online journal of the Air Force Association" (Tạp chí online của Không lực Hoa Kỳ), nó cũng có danh có phận, người viết bài này "John T. Correll was editor in chief of Air Force Magazine for 18 years and is now a contributing editor" (tổng biên tập trong 18 năm và hiện giờ là một biên tập viên cộng tác). Có nghĩa là không dễ để xảy ra các sai sót.

Thế mà dựa trên thông tin của bác Trương Mực (như trong bản phỏng vấn mà bác chiangshan đưa lên) cộng với việc bác Trương Mực cùng một người khác ra thực địa cùng đoàn khảo sát, thì họ lại chế thành một hành động khác hẳn.
(Bác Trương Mực nói là đặc công ta không đào hố chôn lính Mỹ, mà chỉ bỏ họ ở những rãnh trũng, boong-ke, ở gần xác của họ, rồi lấp đất mỏng hoặc đặt các bao cát sẵn có ở đó lên trên, cốt để động vật không bới ra. Sau đó các loại bom công kích có thể đã hất họ khỏi mặt đất...)

Đương nhiên, người nghe chuyện này (đặc biệt là CIA nghe cựu Việt cộng) có thể tin hay không tin. Đó là quyền của họ. Họ có thể nghĩ rằng "ông đặc công này nói dối, thực ra là đặc công các ông đã lẳng xác bọn họ khỏi vách núi". Nhưng việc họ gài các sự việc vào nhau để thay lời ông đặc công kia khẳng định sự việc theo hướng họ muốn, thực sự là một sự bóp méo trơ trẽn.

Liên quan tới trận đánh trạm ra đa Pha Thý, cuốn sách "One Day Too Long" của Timothy N. Castle dường như là một cuốn sách được đánh giá cao. Bác nào đã đọc cuốn sách này xin cho ý kiến. Riêng em mới đọc rời rạc một số đoạn trên googlebooks và dường như tác giả cuốn sách đã dành tới 1 chương để phủ nhận bác Trương Mực. Mục đích của họ là gì thì em không muốn đưa ra suy luận. Nhưng dường như ở đó họ áp dụng cách suy luận "Tại sao?" "-Không biết tại sao." "Vậy là không đúng, nói dối".

Em nghĩ rằng tranh luận với họ không hề đơn giản. Họ có nghiên cứu chiều sâu lâu năm, có các tài liệu từ những người trong cuộc, từ CIA... trong khi mình đáng ra là bên thuận lợi hơn thì (dường như) ít có những nghiên cứu, tập hợp hệ thống và công bố rộng rãi. Đúng là theo một cách nói quen thuộc thì quẩn quanh đề tài về ngọn núi này có thể đẻ ra vài bộ phim, vài cuốn tiểu thuyết, vài cái luận văn, ít nhất là một quyển sách có thể ăn đứt cái quyển sách kia (vì có nhiều điều mình biết mà họ không biết).
Rông dài tí vậy, xin quay lại một số điểm cụ thể.
Họ nói việc bác Trương Mực tả số lượng tử sỹ có lúc 10 hoặc hơn, nhiều lần nhắc là hơn 10 (thực sự họ có 11 tử sỹ ở dưới đất, nhưng 2 trường hợp họ cho là ta không biết, do đó chỉ còn 9) như vậy là bác Trương Mực nói dối (đã được cấp cao hơn mớm số liệu và nói theo). Trong đó có 1 trường hợp xác tử sỹ của họ được đồng đội dùng đè lên lựu đạn được đặc công từ trên cao thả xuống và tác giả cuốn sách viết là bị hất ra ngoài vách đá (do vậy không còn xác ở đó, không có xác để đếm). Thực tế theo miêu tả của Stan Sliz http://limasite85.us/stansliz/stansliz.htm (http://limasite85.us/stansliz/stansliz.htm) người đã nằm đè lên xác chết đó và đè lên quả lựu đạn và sau đó thoát chết thì xác tan ra những tảng thịt lớn (và có lẽ còn những phần còn lại nào đó vì người đè lên ???). Liệu đó không đủ để xác nhận một xác chết? Liệu có chứng cớ nào chắc chắn là xác chết đó bị hất xuống toàn bộ, biến mất không dấu vết? Hay họ cố tình lờ đi sự thật trong khi buộc tội ngừoi khác nói dối?

Trường hợp thứ 2 mà họ cho là ta không biết được (em quên trường hợp này, ngại đọc lại). Cứ cho là đúng như họ nghĩ đi, nhưng có vẻ như họ cố tình quên một trường hợp khác. Ở đây cũng là hồi tưởng của một người thoát chết http://limasite85.us/jackstarling/jackstarling.htm (http://limasite85.us/jackstarling/jackstarling.htm). Jack Starling thoát chết khi một đặc công nhảy qua xác một người, nhẵm lên chân anh ta nhưng không giết. Có website miêu tả anh ta play dead (giả chết). Người lính đặc công kia không bắn anh ta, có nghĩa là có khả năng cao đã cho rằng anh ta đã chết, và cộng thêm 1 vào số lượng tử sỹ. Như vậy, số lượng tử sỹ cũng là hợp lý. Hơn nữa bác Trương Mực cũng đã nói thời gian lâu, quên một số chi tiết, có kiểm tra lại nhưng không xuống các hẽm núi. Họ quy tất vào nói dối.

Một số điều khác liên quan, họ không đặt nó vào hoàn cảnh cụ thể lúc đó. Thời gian thực hiện phỏng vấn là năm 94 lúc đó ta bắt đầu quan hệ với Mỹ, nhưng trong nhiều mối quan hệ ta muốn giới hạn sự tiếp xúc (Em nhớ không nhầm thì thời gian đó an ninh rất phức tạp, các nhóm phản động nước ngoài "chuyển lửa về quê hương" và các kích động xảy ra liên tục). Vụ này dính với CIA nữa nên tiếp xúc chắc chắn bị hạn chế. Bác Trương Mực nói sau thời gian đó không bắt với bộ binh, hành quân thẳng về căn cứ, thời gian sau cũng không liên lạc với đồng đội nữa, giờ không nhớ ai. Có lẽ cũng để cho bác thành người duy nhất họ được tiếp xúc, không mở rộng tiếp xúc với những người khác. Họ xoáy vào việc đó và danh sách được công bố sau này của thiếu tá Đỗ Chí Bền để khẳng định bác Mực nói dối (và tiến tới phủ định toàn bộ).

Ảnh bác chiangshan dẫn lên bữa trước. Có lẽ người ngồi giữa đơn vị "X" Lào này là bác Trương Mực các bác nhỉ?

Google Translate dịch đoạn trên rằng "Rõ ràng, một trong những nạn nhân đã bị một sĩ quan quân đội Bắc Việt, và thu hồi từ cơ thể của ông đã được một máy tính xách tay nhỏ có chứa thông tin chi tiết liên quan đến kế hoạch của đối phương và điểm mạnh cho các cuộc tấn công sắp tới vào Phou Pha Thi"
Có lẽ Google dịch đúng hơn ở đoạn đã ghi đậm, có nghĩa là không có tên thiết bị, vị trí chính xác. Nên không có tin tình báo cho ta. Có chăng là tin tình báo về vị trí chiến thuật quan trọng của nó cho cấp quyết định.

Đoạn đó cháu không dịch nguyên văn mà chỉ tóm lược. Câu mà chú làm đậm nó ở câu này chú ạ:

"Đối phương sử dụng từ "TACAN" giống như nó xuất hiện trong tiếng Anh và biết chính xác vị trí của nó."

Cháu đọc thì thấy CIA đứng ra tuyển người phục vụ căn cứ. Họ tiến hành một thao tác gọi là "sheep dipped", có thể hiểu như là loại bỏ những người đó khỏi quân ngũ, dân sự hóa, che dấu tung tích của họ, phỏng vấn về lòng yêu nước, trung thành....Đưa họ lên căn cứ với danh nghĩa là người của hãng Lockheed Martin. Họ hạn chế không cho người Lào tiếp xúc lên phía trên trạm. Khi liên lạc với máy bay dù trong tầm kiểm soát họ vẫn điều khiển thông qua máy bay chỉ huy để cho đối phương ý thức ít hơn về sự có mặt của trạm radar. Họ nguỵ trang cho radar như ta có thể thấy trong một số bức ảnh. Họ đã áp dụng nhiều biện pháp để giữ bí mật. Địa hình nơi này cũng khó khăn cho việc trinh sát. Mà dẫu có trinh sát được, vẽ đúng chỗ, thì cũng chỉ biết là "cái gì đấy, cục gì đấy", chứ biết nó là cái radar mà biết nó tên là TACAN sau một thời gian rất ngắn (từ tháng 11/67 tới đợt tấn công máy bay 12/1/68 và có thể còn những triển khai trước đó) thì theo cháu chỉ có thể có được từ tin tức tình báo.

Bên Mỹ có cả một ngành công nghiệp xoay quanh chuyện tìm tù binh/người Mỹ mất tích. Một trong những hướng khai thác chính của các nhóm này là "chính phủ Mỹ toa rập với CS Việt Nam che giấu sự thật", hàm ý chỉ có họ mới thực sự quyết tâm tìm kiếm người mất tích, để kiếm tiền từ các cá nhân, gia đình, tổ chức. Sách của Castle viết theo mạch này, mục đích chứng minh nhân viên chính phủ Mỹ vô trách nhiệm, không chịu điều tra đến nơi đến chốn.

Trong ảnh chính là cố Trung tá Trương Mực (1931-2008)

Hồi bé cháu từng nghe nhiều lần kể lại trận đánh này

Có lẽ là người Lào đó bác ạ, người đó đang đọc công văn từ Lào mà

Nếu cháu nhớ không nhầm thì có 2 lần cụ Mực đi sang Pa Thí giúp tìm hài cốt vào năm 1994 và 2000