Mặt trận Đông Bắc sài Gòn

[trucngon]

Cái hầm có ba ngách của Đóm đặt ba khẩu hoả lực, ngách phải cối 28, ngách giữa đại liên, ngách trái cối 60 ly. Các pháo thủ, xạ thủ bị thương hết, Đóm vừa chỉ huy các đại đội vừa bắn cối, bắn đại liên chi viện cho cả ba mặt. ba hướng.
Mấy ngày đầu đội hình địch còn xa, địch ném bom và bắn pháo liên tục, nhưng bom pháo không huỷ diệt được. Bọn địch lại dùng cách đánh lấn bằng bộ binh và hoả lực nhỏ mang theo. Đỡ được khoản bom pháo thì phải chịu loại cối cá nhân và cối 60 ly, súng chống tăng M72 phá công sự. Nhưng rồi mặt đất, Đóm chẳng biết nói thế nào cho chính xác - Mặt đất dày, hay đúng hơn là chiều dày của mặt đất đã cứu sống đơn vị. Suốt năm ngày, thêm ba thương binh nặng hy sinh, ba hy sinh trong lúc đánh nhau, mười bị thương tiếp, ba trinh sát đi cắt đường móc hậu cứ không thấy trở lại, còn hai mươi tám tay súng, số thương binh lên tới gần bốn chục. Đóm chỉ huy, Đóm bắn hoả lực, giữa hai đợt tấn công Đóm bò xuống các hầm động viên anh em, Đóm bò hết không sót một hầm nào cho anh em thấy mặt. Thấy mặt nhau là tin, là vui, là quyết tâm được giữ vững.Suốt năm ngày, phía trong Đóm và phía ngoài trung đoàn liên lạc chặt với nhau bằng bộ đàm, hiệp đồng trong đánh ra, ngoài đánh vào nhưng không thủng. Tiểu đoàn thì không có quân để xuất kích, trung đoàn đánh bật địch khỏi mấy lô cao su, nhưng địch đông quá, chúng líp lại. Suốt năm đêm ngoài xoi vào, trong xoi  ra móc ráp với nhau nhưng chỉ gặp hai lần, nhận được gạo sấy, đạn nhọn, còn không làm sao chuyển thương binh ra được dù là một người.

[trucngon]

Những người đi xoi, đi móc phải bò qua trận địa của lính dù. Ba ngày đầu, trong lưng còn bảy gói gạo sấy dành cả cho thương binh. Bộ đội đói, pháo bắn nhiều, mít, chuối, ổi rụng xuống, anh em bò ra đem về hầm chia nhau. Nhưng mít, chuối,ổi cũng chỉ được vài ngày. Đóm quyết định trinh sát không di xoi đường nữa mà đi tìm những thứ gì ăn được đem về nuôi anh em. Đêm xuống, trinh sát mò qua suối Gia Liêu, đến vùng gần sân bay kiếm được mít, chuối và cả sắn nữa. Đêm sau có đồng chí bị pháo bắn trúng khi đã mang trên lưng hai bòng chuối xanh. Đóm thật không ngờ khi ta giải phóng hơn một nữa miền Nam, đã tiến gần Sài Gòn như thế này mà tiểu đoàn anh lại phải nhịn đói. Ai nói rằng các trận chiến đấu thường không lặp lại giống nhau, kẻ đó nói chưa đúng. Đóm bảo các trận chiến đấu có lặp lại ở mức độ khác nhau, thường là cao hơn. Anh cũng không ngờ những trận đánh kiểu chốt chặn trong chiến dịch năm 1972 ở đường 13 một lần nữa lại diễn ra ở đây dưới hình thức vây lấn. Đầu óc chiến sĩ và cán bộ để vào từng tất đất, từng viên đạn,rình rập với kẻ địch từng cử động nhỏ. Anh thật không ngờ cái cảnh đào hầm dưới hoả lực pháo bầy ở trận địa Tầu Ô năm 1972 cũng lại diễn ra ở đây, hết bắn lại cầm xẻng, người đánh cứ đánh, người moi cứ moi, dịch dần từng chiếc hầm bị pháo khoan thụt trúng, dịch đi, dịch lại, sau năm ngày những chiếc hầm lại trở về chỗ cũ. Đóm tưởng không bao giờ phải ngồi trong hầm kèo nữa, nhưng chính  bây giờ phải làm hầm kèo để chống pháo khoan. Ngày thứ hai anh xin trung đoàn dùng hết tiểu đoàn đưa thương binh ra, rồi chiếm lĩnh trận địa khác, trung đoàn đồng ý nhưng không ra nổi. Ngày thứ ba một lần nữa anh xin ra, trung đoàn cũng đồng ý, đã tổ chức đánh nghi binh, nhưng cũng lại không ra nổi. Bọn lữ dù muốn giữ chân anh lại, cũng như trung đoàn đã giữ chân tụi nó lại. Chiến đấu có những trường hợp éo le và buồn tình như vậy đó. Ngày thứ tư anh huỷ bỏ ý định rút ra và quyết tâm trụ lại, thương binh ngày càng tăng, đánh để bảo vệ thương binh là chính. Được cái suốt năm ngày năm đêm, trung đoàn vẫn giữ liên lạc chặt chẽ với anh bằng vô tuyến điện, Pháo đã bắn tốt theo yêu cầu của anh. Nhờ vậy nên bọn dù không còn hùng hổ như hai ngày đầu nữa, chúng cũng ê ẩm rồi.

[trucngon]

Ban đêm anh mở máy K63 bắt đài Hà Nội nghe tin tức, chưa bao giờ anh cần nghe tin tức như những ngày này. Hình như mỗi cái tin chiến thắng ở các nơi vọng tới có tác dụng làm giảm bớt sức tấn công của bọn địch ở đây, hay đúng hơn là tăng sức chiến đấu của đơn vị. Nghe tin xong, anh lại bò đi từng hầm nói lại cho anh em nghe. Đóm nhận được điện của cả sư trưởng và chính uỷ. Thủ trưởng hỏi thăm anh em, khen anh em đánh giỏi, dặn anh em bình tĩnh, cố gắng vài ngày nữa chờ bạn tới, sẵn sàng đánh phối hợp. Đóm biết không ngày nào trung đoàn không đánh bọn dù ở vòng ngoài để chia bớt gánh nặng cho anh. Anh biết pháo chi viện và yểm trợ ngày càng nhiều, đó là những việc cấp trên đã làm vì đơn vị. Đóm hiểu trong cái thế chung của mặt trận, có lúc một đơn vị nhỏ phải chịu tổn thất, phải gánh lấy gánh nặng lệch vai để các đơn vị khác giành thắng lợi một cách cao nhất. Đóm đã nói hết với anh em những điều anh biết, những điều anh nghĩ. Anh em hiểu, anh em đã thành một khối, chiến đấu bằng một mệnh lệnh suốt năm ngày đêm vừa qua. Trời gần sáng, Đóm đứng dậy xuống hầm. Cậu chiến sĩ bộ đàm đang dịch điện. Đóm dừng lại sau lưng cậu chiến sĩ, anh đọc dần từng chữ”Bạn đang trên đường xuống phía nam, trước mặt anh. Tăng cường quan sát địch. Sẵn sàng đánh phối hợp”. Cậu chiến sĩ dịch xong trao bức điện cho anh. Đóm đọc lại một lần nữa rồi quay ra phía cửa hầm:
- Phía nam là đâu? Trước mặt mình là đâu? Bạn là ai? Đóm vừa nhắc lại từng ý, vừa đặt từng câu hỏi. Tiểu đoàn 7, tiểu đoàn 9 thì không thể rời bọn dù được rồi, trung đoàn 12 đang bao vây thị xã.
- A! Còn trung đoàn 14 – Đóm kêu lên mừng rỡ - Trung đoàn 14 làm dự bị đánh vào thị xã, nhưng khi chuyển sang bao vây thì trung đoàn 14 rút ra củng cố làm nhịêm vụ dự bị tiếp. Chắc chắn trung đoàn 14 sẽ xuống. Nhưng xuống phía nam là xuống đâu? Đóm nhìn lên trời rồi nhìn cả ba hướng. Trước mặt Đóm là chi khu Tân Phong, hướng nam tức sau chi khu Tân Phong, đường số 2 đi Bà Rịa. Đóm lại kêu lên nho nhỏ:
- Đúng rồi! Xuống đường số 2, để từ đó bất ngờ đánh lên, đánh sau lưng bọn dù.
Đóm vọt lên hầm. Anh chạy xuống các đại đội. Trời đã lờ mờ sáng. Cuộc chiến đấu trong vòng vây của tiểu đoàn bước sang ngày thứ sáu.

[trucngon]

Đóm về đến khu vực hầm thương binh thì đại bác ở Tân Phong, đại bác của dù, đại bác của núi Thị thình lình ập xuống trận địa. Bọn địch khong cần hiệu chỉnh, chúng bắn như đổ đạn. Đóm lao ra cửa hầm. Nhưng công sự gần nhất của bọn dù cũng trúng đạn pháo. Không có một tên lính dù nào cả, Đóm chợt hiểu, bọn lính dù đã lùi ra xa để tập trung pháo lại đánh rồi mới cho bộ binh lên. Đóm quan sát, nghe ngóng, phán đoán tầm đạn, chớp thời cơ, Đóm lao về hầm chỉ huy. Đang chạy bỗng Đóm nằm nhanh xuống rồi trướn nhanh tới một gốc cao su, Đóm nghiến răng lại, những viên đạn đang nhằm cỗ Đóm lao xuống. Tiếng rít xoáy vào tai sắc như dao, Đóm không nghe tiếng nổ của đạn, anh cảm thấy như có ai xốc người lên rồi ném mạnh xuóng và đấm một quả cực mạnh vào tai trái. Đóm há miệng ra, khói đạn ập vào làm Đóm tức thở. Đóm nằm im, anh mơ màng cảm thấy mình đang trôi trên một mặt sông nổi sóng rồi đột nhiên tụt xuống một cái xoáy nước. Nhưng rồi anh lại cảm thấy cái vật nặng vô hình đè lên ngực đã được nhấc đi và có cái gì giống như nước chảy trên mặt; Đóm từ từ mở mắt, anh thấy tối. Anh chớp mắt và bỗng nhìn ra khuôn mặt của cậu liên lạc.
- Em đây, anh Đóm, anh tỉnh chưa?
- Đây là đâu?
- Anh không thấy à? Hầm chỉ huy đây!
Đóm chống tay ngồi dậy, anh chợt hiểu ra. Cậu chiến sĩ liên lạc đã leo lên kéo anh xuống hầm.
Đóm khạc ra một cục máu, anh đưa tay lên chùi ngang miệng rồi hỏi:
- Sao im thế này?
- Chúng vừa bắn xong đợt thứ hai, sắp sửa đợt nữa rồi!
- Dây điện thoại có đứt không?
- Đường xuống C8 đứt rồi.

[trucngon]

- Các đại đội có báo gì về không?
- Có, đại đội nào cũng bị hư công sự
Đóm chống tay đứng lên. Anh nhìn ra ngoài trận địa,mắt anh hoa lên. Anh không nhận ra nữa, những cây cao su còn lại đầu đã bị băm nát, bị phạt tận gốc. Đạn pháo đào bớt nốt những mảnh đất còn lành. Bọn địch bắn toàn loại đạn khoan phá công sự. Anh đang nhìn thì cậu liên lạc nắm lấy chân  kéo anh ngã sấp xuống nằm đè lên người anh, pháo đã lại bắn. Đóm vểnh tai phải lên, anh không còn phân biệt được tiếng nổ đầu nòng, tiếng rít và tiếng nổ của đạn nữa. Tất cả xoáy cuộn vào nhau rền vang như biển động. Đóm đẩy cậu liên lạc  ra, ngồi dậy bò sang ngách hầm đặt máy vô tuyến điện. Cậu chiến sĩ bộ đàm đang quì xuống ôm máy vào lòng, mặt ngoảnh ra cửa hầm. Đóm ghé vào tai cậu chiến sĩ bộ đàm:
- Xin pháo sư đoàn kiềm chế ngay các cụm pháo, báo cho họ biết địch bắn rất dữ vào trận địa.
Cậu chiến sĩ bộ đàm ôm máy, kéo cần ăng ten lên cho chìa ra cửa hầm, cậu ta vẫn đặt máy trong lòng và bắt đầu gọi.
Ba phút sau, Đóm đã nghe tiếng đạn pháo từ phía sau lưng anh phóng tới phía trước, có cả tiếng rít của pháo tầm xa 130 ly. Bọn địch có giảm bớt cường độ, nhưng chúng vẫn bắn lai rai đến tận hai giờ chiều. Đóm đoán chắc bọn bộ binh sắp sửa tấn công, anh gọi ba chiến sĩ thông tin tới ra lệnh:
- Nối dây ngay, ba cậu ba đường cho nhanh.
Ba cậu chiến sĩ thông tin bò nhanh lên hầm. Đóm cầm máy trong tay, mắt chọc qua những cành lá cao su ngổn ngang.
- Anh Đóm - Cậu liên lạc đập tay lên vai Đóm - Bọn dù bắt đầu lên, phía đại đội 6.
Đóm quay máy, đường dây đã nối xong, anh gọi:
- Sáu đâu!Bảy đâu?Tám đâu? Sẵn sàng chiến đấu. Thương vong à? Hầm sập, còn hầm nào đánh hầm đó. Súng kẹt thì đánh bằng lựu đạn. Không sao, phải tập trung đánh ngay đợt đầu tiên.
Đóm bò sang hầm để hoả lực, anh dựng cái nòng cối 60 lên. Cậu chiến sĩ liên lạc bò theo moi đạn từ trong hố ra, lắp ngòi nổ rất nhanh. Còn ba chục trái, Đóm để dành suốt năm ngày nay. Hôm nay Đóm quyết định sử dụng. Hầm sập mất một nữa, giảm một nữa tay súng, bọn dù có thể chiếm hầm.
- Kéo máy điện thoại sang đây.
Đóm đặt đuôi trái cối 60 lên miệng nòng, mắt anh chăm chăm vào hướng đại đội 8, nơi hầm bị sập nhiều. Theo anh bọn địch có thể tấn công mạnh vào hướng sườn trận địa. Cậu liên lạc quì cả hai đầu gối xuống, tựa lưng vào thành hầm, đặt ống nghe vào tai Đóm.
- Bái đâu? Bái đâu? Chú ý hướng của cậu đấy, chúng nó sẽ đánh vào đông đấy. Mình yểm hộ cho, cứ bình tĩnh. Khẩu đại liên hỏng rồi à? Được, mình sẽ dùng đại liên của tiểu đoàn, đừng lo.
Bọn dù đã lên thật. Chúng không đi khom mà bò, cả ba hướng chúng đều bò, thằng nào súng M16 cũng treo cổ, một tay cầm M72, một tay cầm lựu đạn. Trận địa hoàn toàn im lặng, không gian và mặt đất bỗng nhiên nguội lạnh và hoang vắng. Dưới những chiếc hầm lở lói, các chiến sĩ cuối lom khom, lựu đạn bày sẵn trước mặt chỉ chờ lệnh là tung ra. Bỗng từ phía sau đội hình của bọn dù có một tiếng loa điện thét lên, phá tan sự im lặng đến ghê rợn:
- Tiến lên, bọn Việt Cộng đã bị huỷ diệt rồi, vào tảo thanh đi. Giải thưởng một triệu đồng cho tiểu đoàn nào chiếm được trận địa.
Đột nhiên khắp ba mặt, tiếng bọn dù hét lên man rợ:
- Nhào dô – Xung phong – Nhào dô ô ..ô
Đóm nghiến răng, tay anh nhẹ nhàng đưa đít viên đạn cối vào nòng, miệng ghé sát vào máy:
- Khi cối tôi nổ thì cho anh em ném lựu đạn đồng loạt, ném xong bắn ngay.
Đóm ước lượng khoảng cách giữa bọn dù đang vừa hò hét vừa bò vào nhanh hơn với những chiếc hầm ngoài cùng. Anh sẽ không để cho bọn dù ném trước, bắn trước.
Đóm dướn người lên lần mữa rồi thả trái cối vào nòng. Một tiếng “tóc” nhỏ vang lên, anh bỏ viên thứ hai rồi viên thứ ba. Ba cụm khói nhỏ bất ngờ hiện lên giữa đội hình bọn dù ở cả ba hướng. Tiếp theo là một loạt tiếng nổ và khói trắng chụp xuống lớp quân dù gần nhất. Đóm thả thêm sáu trái cối nữa rồi quay sang khẩu đại liên. Anh đứng khom người rà cây đại liên từ góc đại đội 8 sang góc đại đội 6. Tiếng la hét của bọn dù chìm đi trong tiếng súng và tiếng lựu đạn. Nghe tiếng súng của anh em, Đóm hiểu được anh em đã đứng thẳng ơ cửa hầm mà bắn. Trận đánh kéo dài suốt ba mươi phút. Bọn dù ở tuyến thứ nhất đã nằm lại trước công sự chừng ba mươi thước, còn bọn ở tuyến thứ hai bị bật trở lại tuyến xuất phát.
Đóm ôm ghì khẩu đại liên còn nóng hổi, gần chục năm nay chưa trận nào đánh phản kích sướng như thế.

[trucngon]

X

Bộ tư lệnh quân đoàn 4 nhận được tin quân đoàn bạn đã đánh chiếm tuyến đầu dải phòng ngự từ xa của địch Thành Sơn-Phan Rang, đang tiến vào thị xã Phan Thiết. Cùng một lúc với việc ra lệnh cho trung đoàn 14, lực lượng dự bị của mặt trận Xuân Lộc bí mật thọc xuống phía nam đường số 1, phía nam chi khu Tân Phong để đánh lữ dù 1 từ hướng nam lên. Tất cả mọi người ở sở chỉ huy quân đoàn, từ tư lệnh, chính uỷ đến anh chiến sĩ thông tin đều phấn khởi. Đã mấy ngày nay, ai cũng mong mặt trận phía bắc nổ súng. Mọi người đều hiểu rằng, Mỹ-Thiệu lập ra dải phòng ngự từ xa một cách vội vàng, cũng chỉ để tranh thủ thời gian củng cố các tuyến phòng ngự vòng trong, nhất là xung quanh Sài Gòn. Nhưng điều bất hạnh ập đến với Mỹ - Thiệu là mặt trận Xuân Lộc, tuyến phòng ngự cơ bản đã bị tấn công ráo riết, bị cắt ra từng mảnh. Lực lượng tổng trù bị đáng lý ra phải dốc vào xây dựng, thiết lập và củng cố tuyến Biên Hoà – Long Bình, thì Mỹ-Thiệu buộc phải ném nó lên Xuân Lộc để rồi bị thiệt hại rất nặng ở đó. Cho đến nay, ngày 18 tháng 4, tuyến Biên Hoà-Long Bình vẫn phải bỏ trống phó mặc chho bảo an, dân vệ. Phát hiện ra sự bất lực và sơ hở đó nên bộ tư lệnh quân đoàn đã ra lệnh cho các đoàn cán bộ của sư 1, sư 6, các binh chủng trinh sát, công binh tranh thủ thâm nhập Biên Hoà, chuẩn bị trước hướng sẽ phát triển. Bây giờ, khi quân đoàn bạn đang trên đường tiến vào giải phóng Phan Thiết thì mọi người nhất trí rằng, thời cơ dứt điểm hoàn toàn thị xã Xuân Lộc đã đến. Bài tính lớn đặt ra cho bộ tổng tham mưu và bộ tư lệnh quân đoàn 3 nguỷơ Xuân Lộc sẽ có đáp số cuối cùng. Mọi người đều tin rằng với đà tiến công đó, chậm nhất ngày 19 quân đoàn bạn sẽ vào Phan Thiết. Các đồng chí ấy có thể rẽ làm hai mũi, một mũi vào Xuân Lộc, một mũi rẽ xuống Hàm Tân rồi men theo bờ biển thọc tới Bà Rịa-Vũng Tàu, mở một mũi vu hồi lớn cho cả mặt trận hướng đông Sài Gòn. Như vậy quân địch còn lại trên mặt trận Xuân Lộc sẽ bị kẹp chặt giữa hai gọng kìm lớn. Thời cơ giải phóng hoàn toàn Xuân Lộc sẽ đến như thế.

[trucngon]

Sáng ngày 18 tháng 4, quân đoàn phó Khắc Vũ, tham mưu phó quân đoàn Lê Ngọc Bì xuống sở chỉ huy sư doàn 6 ở ông Quế để tổ chức lực lượng phát triển xuống Trảng Bom. Tối 18 tháng 4, quân đoàn chỉ thị cho sư 7, sư 1, chuyển từ  bao vây sang tấn công dứt điếm thị xã vào tối ngày 20 tháng 4. Ngoài phương án tấn công, các sư đoàn cần có thêm phương án đánh địch tháo chạy: Trung đoàn 14 ở phía nam Tân Phong sẽ từ phương án tấn công sau lưng quân dù, chuyển sang phương án đánh địch tháo chạy, trung đoàn phải nhanh chóng chiếm lộ 2, sử dụng hai hình thức chiến thuật: Phục kích vận động và vận động truy kích. Bộ đội địa phương Long Khánh cũng được lệnh phục kích trên đường 2, quãng Long Giao-Đức Thạnh. Hướng truy kích chính của sư 1 là núi Thị, hướng truy kích chính của sư 7 là lộ 2.
Vào nữa đêm 18 tháng 4, tư lệnh quân đoàn Hoàng Cầm gọi điện cho sư trưởng Nam Phong. Ông vẫn thức từ chập tối đến giờ để theo dõi tình hình. Ông cầm máy, giọng chậm rãi, rõ ràng từng tiếng một:
- A lô! Nam Phong đấy à? Anh có tin gì mới nhất về trung đoàn 14 chưa? Cần phải thúc nó đi nhanh lên không thì không kịp đấy. Tôi biết nó phải đi theo đường vòng cung rất xa, phải động viên anh em thôi. Nó có thể ăn to nếu hiểu được tình hình đang diễn ra rất nhanh. Còn tiểu đoàn 8? Anh đừng cho anh em truy kích, giải quyết ngay hậu quả cho anh em, nghiên cứu bồi dưỡng vật chất cho anh em. Nó đứng mũi chịu sào, công đánh thiệt hại nặng lữ dù 1 thuộc về nó đấy – A lô, anh hiểu ý tôi không? Thôi nhé! Cố gắng lên.
Tư lệnh đặt máy, ông đứng dậy bấm đèn soi  vào bản đồ tìm vùng đông nam Xuân Lộc, ngón tay ông lần theo những con đường đá, những con đường đất, ông gang tay đo từng quãng, vừa tính toán vừa suy nghĩ, ông quay điện thoại gọi trận địa pháo tầm xa. Ông biết Lê Minh Đảo chỉ còn hướng đó để chạy về Long Bình.

[trucngon]

Chiều 18 tháng 4, trong sở chỉ huy sư đoàn 18 trong vườn cây ăn quả, Lê Minh Đảo rối ruột rối gan vì tin thám báo mới cho biết là một lực lượng rất đông của Công sản đã vượt sang phía nam đường 1, quãng đường giữa suối Cát và ấp Bảo Toàn. Lập tức Đảo ra lệnh cho bộ tư lệnh lữ dù 1 bỏ ý  định tiêu diệt tiểu đoàn Việt Cộng bị bao vây, rút ngay 1 tiểu đoàn  về phía nam chi khu Tân Phong giữ an ninh cho hướng đường số 2 để bước cùng thì chạy về Long Bình theo đường đó. Vừa ra lệnh xong thì có tiếng trực thăng bay trên đầu. Chiếc trực thăng lượn một vòng hẹp rồi đậu xuống một khoảng đất trống gần sở chỉ huy. Đảo ngó ra thấy đại tá Thọ, trưởng phòng ba của quân đoàn 3 đang từ trong trực thăng bước xuống. Đảo vụt đứng dậy chạy ra, mắt đăm đăm nhìn Thọ, nét mặt hồi hộp, lo lắng.
Thọ siết chặt tay Đảo, nhìn xoáy vào đôi mắt Đảo một chút rồi nói:
- Tôi mang lệnh của tướng Toàn đến cho anh
Mắt đảo mở to, môi Đảo tái đi, động đậy, Đảo hết sức hồi hộp:
- Lệnh gì?
Thọ hơi bĩu môi, phác một cử chỉ tỏ vẻ buồn bực. Chán nản, Thọ buông một tiếng:
- Chuồn! Thọ thở dài tiếp – Di tản! Tuỳ nghi di tản!
Thọ ngồi phịch xuống ghế ôm đầu. Đảo không ngồi, vẫn nhìn Thọ đăm đăm. Sau phút xúc động, Thọ mở cặp lấy ra một bản mệnh lệnh đưa cho Đảo. Đảo liếc nhanh, mặt dần dần tươi lại, đôi mắt trở nên lanh lợi hơn, đôi môi như sắp cười.
 Thọ không chú ý tới vẻ mặt đó- Thọ đăm đăm nhìn ra khoảng rừng cao su:
- Anh biết chưa? Giọng Thọ buồn bã - Cộng sản đã tiến sát thị xã Phan Thiết, nội đêm nay chúng sẽ vào thị xã thôi. Chúng nó tiến như gió lốc, không để cho mình kịp nghĩ cách đối phó.

[trucngon]

Thọ rút tấm bản đồ chiến sự trải trên bàn.
- Anh xem đây, sau Phan Thiết nhất định bọn chúng sẽ chia làm hai hướng thẳng vào Xuân Lộc, hướng xuống Hàm Tân, xuống Bà Rịa-Vũng Tàu. Có thể bọn chúng không đâm thẳng vào Xuân Lộc vì ở đây quân đoàn 4 Cộng sản còn mạnh lắm. Chúng sẽ đánh qua Đức Thạnh-Qua Long Thành cắt đường 15.
Thọ thở dài:
- Biên Hoà – Long Bình đang bỏ trống, lữ 3 thiết giáp quỵ rồi. Có tin quân đoàn 1 và quân đoàn 3 của Cộng sản đang tiến vào Đồng Xoài, Chơn Thành, Dầu Tiếng, Củ Chi. Gay go lắm rồi. Anh cần phải di tản sớm, về phòng thủ Biên Hoà-Long Bình ngay.
Thọ lại cuối xuống bản đồ:
- Anh định đi hướng nào?
Đảo cũng cuối xuống:
- Còn đường nào khác ngoài đường số 2.
- Đó là vùng kiểm soát của Việt Cộng.
- Phải đánh ào mà đi thôi, không còn đường nào khác.
- Đường đó thì xa, Thọ lắc đầu - Quả thật không còn đường nào khác. Cộng sản đã thắng mình một keo đậm ở đây khi tụi nó kéo được lực lượng trù bị của mình lên. Thôi, thời thế, thế thời phải thế! Chúc anh may mắn, an toàn.
Thọ chìa tay ra nắm chặt tay Đảo:
- Tôi sẽ đón anh ở Long Bình.
Thọ bước ra, Đảo sực nhớ hỏi thêm:
- A, tổng thống? Có tin gì không?
Thọ quay lại, nhún vai,  hai tay giơ lên:
- Có tin tổng thống sắp từ chức.
- Ai sẽ thay?
- Chắc lão Hương.
- Còn Dương Văn Minh?
- Chưa biết ra sao.
Thọ im lặng cuối đầu xuống rồi ngửng lên:
- Thôi chào anh, tôi đi.
Đảo gật đầu, đứng nhìn cho đến khi chiếc máy bay lên thẳng bay khuất.
Trận tấn công dứt điểm thị xã Xuân Lộc bắt đầu bằng một đợt bắn pháo lâu hai giờ, sớm hơn giờ G ba tiếng vì phát hiện được đich tháo chạy. Từ trong các hầm bao vây, từ các vị trí tập kết, xe tăng dẫn bộ binh tiến vào thị xã. Một số khẩu 105 được lệnh bắn đạn pháo sáng để soi đường cho bộ đội xung phong. Bọn địch trong thị xã tan rã ngay từ những loạt pháo đầu tiên. Cuộc tiến công chuyển sang truy kích. Trong ánh sáng rực trời của hoả châu máy bay địch ném xuống, của pháo sáng đại bác ta bắn lên, bóng một tổ du kích mang cờ lớn khi ẩn khi hiện trong màn khói dày đặc. Họ đang lao vào sở chỉ huy cơ bản của sư đoàn 18.

[trucngon]

Phần Ba

TIẾN VÀO SÀI GÒN

Chiều 22 tháng 4, Lê Minh Đảo dẫn tàn quân của sư đoàn mình về đến Long Bình, hậu cứ cơ bản của sư đoàn. Tàn quân của chiến đoàn 52 từ Bầu Hàm về đó từ mấy hôm trước đã được tái bổ sung, tái trang bị. Trực thăng tiếp tục đi nhặt tàn quân của tiểu đoàn 2/43 bị đánh tại núi Thị đang tan tác từng nhóm trong rừng. Nhìn những đám quân không mũ, không giầy, lôi thôi, lếch thếch, mặt mày hốc hác, nhợt nhạt, thoát chết từ những hầm hố ở Xuân Lộc, thoát chết ở đường số 2 lần lượt kéo qua trước mặt. Lê Minh Đảo rất buồn nhưng cũng khấp khởi mừng vì cơn ác mộng coi như  đã qua. Com đường só 2 đã không như con đường số 7 ở Cheo Reo đối với sư 18. Trước sau sư đoàn 18 vẫn là sư đoàn do Đảo chỉ huy, vì vậy khi tháo chạy, Đảo đã cho chiến đoàn 48, chiến đoàn 43 chạy trước rồi đến tiểu khu Long Khánh, sau đó mới đến lữ dù 1 tăng phái. Khi chạy tới Đức Thạnh, Đảo nhận được điện kêu cứu của tiểu khu trưởng Long Khánh và lữ trưởng lữ dù 1, họ bị truy kích sát gót, đang bị pháo tầm xa dập rất mạnh. Đảo đáp lại lời kêu gọi của các chiến hữu bằng cách ra lệnh cho pháo sư đoàn quay nòng về phía Long Giao bắn yểm trợ gọi là chút nghĩa sinh tử với các chiến hữu. Trên đường về Long Bình, Đảo đã nhận được tin tiểu khu trưởng Long Khánh đã bị bắt làm tù binh. Lữ dù 1 xuất phát khỏi sư đoàn ở lại bảo vệ tỉnh Phước Tuy và thị xã Vũng Tàu. Đảo điện ngay  cho lữ trưởng dù 1 biết lệnh đó, Đảo cảm thấy nhẹ người. Đảo không còn băn khoăn gì nữa, đi nhanh về Long Bình. Nhưng Đảo không thể nào cắt đứt và xoá đi những sự kiện vừa xảy  ra  được. Đảo tự hỏi: Tại sao Cộng sản truy kích đến Long Giao - Đức Thạnh rồi quay trở lạ? Câu hỏi ấy cứ chập chờn trong óc Đảo. Cho đến đêm 23, Đảo mới tự trả lời đựơc khi nhận được tin thị xã Hàm Tân thất thủ. Một cánh quân rất mạnh của Cộng sản dang tiến nhanh vào tỉnh Phước Tuy. Họ bất chấp máy bay oanh tạc, bất chấp sự kháng cự tuyệt vọng của quân cộng hoà, bất chấp mọi khó khăn về đường sá, cầu cống. Họ đã tiến sát thị xã Phước Lễ và hình như mục tiêu cuối cùng của cánh quân này là thị xã Vũng Tàu. Họ muốn nhét nút con đường sông duy  nhất từ Sài Gòn ra biển. Một cánh quân khác đang tiến xuống Xuân Lộc bắt tay với cánh quân đã đánh vỡ phòng tuyến Xuân Lộc ba hôm trước. Thế là rõ rồi. Hai cánh quân lớn của Cộng sản sắp gặp nhau ở Xuân Lộc. Chắc chắn họ sẽ từ ba hướng đông bắc, đông và đông nam tiến vào Sài Gòn.