Mặt trận Đông Bắc sài Gòn

[trucngon]

Chính uỷ Liêm lấy sổ tay ghi lại những thông tin cần thiết. Sư trưởng Nam Phong đứng dậy cởi cúc áo trên ngực, những tin tức làm người ông nóng ran. Ông quay sang quân đoàn phó nói một cách sôi nổi:
- Anh có thấy cả chúng ta và bọn địch đều đang ngồi trên một biển lửa khổng lồ không? Lửa giục chúng ta lên và lửa dìm tụi nó xuống. Mấy chục năm đánh nhau chưa bao giờ sôi nổi như bây giờ. Người lúc nào cũng nóng ran lên anh Ba ạ!
Quân đoàn phó gật đầu đồng tình với cảm tưởng của sư trưởng Nam Phong, ông hỏi:
- Đọc kĩ thông báo chưa?
- Đọc vài lần, đọc ngay trên đường đi, anh Ba ạ!
- Vài ngày nữa sẽ có thông báo chính thức trên đài phát thanh. Hãy tạm coi đó là kết thúc một giai đoạn tiến công. Giai đoạn tiếp theo bắt đầu trong vài ngày nữa. Khẩn trương lắm. hãy chuẩn bị ý kiến phát biểu trong cuộc họp tối nay.
Sư trưởng Nam Phong lắng nghe, trong đầu chen chúc bao nhiêu ý nghĩ. Ông chưa kịp hỏi thì từ ngoài đường chính nhiều tiếng lao xao vọng lại. Sư trưởng Nam Phong nhận ra tiếng anh Năm, tư lệnh quân đoàn. Sư trưởng Nam Phong quay vội ra phía có tiếng nói:
- Báo cáo anh Năm, anh mới sang à?
- Ai đấy? Ai như Nam Phong phải không?
- Vâng tôi đây! Chúng tôi vừa lên. Đến hội trường thôi! Sư 1*, sư 6 lên rồi:
Chính uỷ Liêm nhét vội mấy bản tin vào xắc cốt đứng dậy. Quân đoàn phó Khắc Vũ dẹp ấm trà. Cả ba đi ra ngoài. Tư lệnh quân đoàn Hoàng Cầm, chính uỷ quân đoàn Hoàng Thế Thiện đứng chờ. Sư trưởng Nam Phong xoè cả hai bàn tay nắm chặt lấy tay quân đoàn trưởng và chính uỷ quân đoàn.
- Hai anh vừa sang à? Hai anh có khoẻ không?
Tư lệnh quân đoàn cười rất hiền lành, nước da ngăm ngăm của ông như sạm thêm sau những ngày hành quân. Ông vui vẻ đặt tay lên vai của sư trưởng Nam Phong:
- Khoẻ cả! Các đồng chí thì sao, hả? Cũng khỏe cả chứ?
Chính uỷ quân đoàn cũng đang nắm chặt tay chính uỷ Liêm nói thêm:
- Khoẻ và vui nữa!
Chính uỷ Liêm nói ngay:
- Mới xa các anh hơn tháng, nhưng lúc thấy rất lâu, lúc như lại thấy như mới hôm qua, hôm kia.
Chính uỷ quân đoàn nhận xét:
- Cảm tưởng đó rất thật đấy. Nó chỉ diến ra trong lúc trăm công nghìn việc chất lên đầu, trong lúc tình hình sôi động nhất.
Tư lệnh quân đoàn tiến lên trước, dáng nhanh nhẹn:
- Thôi ta đi.
Sư trưởng Nam Phong nhường lối:
- Vâng! Anh đi trước!.


* Sư 1: Sư đoàn 341, thuộc lực lượng dự bị chiến lược của Bộ được bổ sung vào chiến trường miền Đông Nam Bộ đầu năm 1975 và được biên chế vào quân đoàn 4, gọi tên mới là sư đoàn 1

[trucngon]

Tư lệnh quân đoàn Hoàng Cầm, chính uỷ quân đoàn Hoàng Thế Thiện cùng với toàn bộ cơ quan của quân đoàn từ mặt trận bắc Sài Gòn đã chuyển hết sang mặt trận đông bắc Sài Gòn. Sư đoàn 9 trong biên chế của quân đoàn được lệnh tách ra làm nòng cốt cho  binh đoàn 232 dã chiến đang thành lập ở  mặt trận tây-nam Sài Gòn. Quân đoàn được bổ sung sư đoàn 1 thuộc lực lượng dự bị chiến lược của Bộ, sư đoàn 6 thiếu một trung đoàn của quân khu 7, trung đoàn 95B của quân khu 2 từ Tây Nguyên vào. Như vậy biên chế của quân đoàn đã đầy đủ. Quân đoàn đảm nhịêm một hướng chiến dịch trên mặt trận hướng đông Sài Gòn, có nhiệm vụ nổ súng sớm hơn nhằm mục đích: Tấn công vào tuyến phòng thủ then chốt của địch trên hướng đông Sài Gòn là Xuân Lộc-Bà Rịa- Vũng Tàu, tiêu diệt nhiều lực lượng chủ lực tại chỗ. Kéo lực lượng dự bị chiến lược, dồn bộ binh và thiết giáp từ vòng trong ra mà tiêu diệt, làm suy yếu thêm một bước nữa tinh thần và tổ chức của địch. Không cho đich có thì giờ củng cố các tuyến phòng thủ mới, tạo tiền đề cho đợt tổng công kích cuối cùng. Mở ra một cánh cửa lớn để vào Sài Gòn từ hướng đông bắc.
- Mở một mũi vu hồi vào phía sau dải phòng ngự từ xa của quân đoàn 3 nguỵ từ Phan Rang đến Hàm Tân, phối hợp với quân đoàn bạn sẽ tấn công chính diện vào dải phòng ngự đó.
- Thu hút lực lượng và sự chú ý của địch vào hướng đông, thưc hiện một phần kế hoạch nghi binh chiến lược để quân đoàn bạn đang từ phía bắc cơ động gấp lực lượng tới mặt trận bắc và tây bắc Sài Gòn.
Các tư lệnh sư đoàn dự hội nghị, sau khi nghe tư lệnh quân đoàn phổ biến nhiệm vụ đều nhận thức rằng thời kì sư đoàn tự ý lựa chọn mục tiêu tấn công đã không còn nữa. Đây là thời kì chỉ đâu đánh đó, đánh cho một ý đồ lớn, đánh theo một kế hoạch lớn. Vì vậy khả năng chiến đấu đè nặng lên vai từng hướng, từng đơn vị có thể diễn ra từng lúc, từng nơi. Các tư lệnh sư đoàn nhìn nhận những khó khăn, những thuận lợi một cách bình tĩnh, họ hiểu thị xã Xuân Lộc, Phước Long, Lâm Đồng, nghĩa là có tiểu khu quân sự, có bọn bảo an, cảnh sát, có các cơ quan nguỵ quân, nguỵ quyền, có phố xá thì ở Xuân Lộc còn có cả  hậu cứ của một sư đoàn chủ lực địch từ ngày mới thành lập, đó là sư 18. Vì vậy đánh Xuân Lộc tức là đánh vào hậu cứ của sư 18. Họ hiểu thế nào là sự vững chắc về mặt công trình quân sự của một hậu cứ. Điều thứ hai họ hiểu bộ đội của họ sẽ phải chiến đấu trên một địa hình trống trải, bằng phẳng, gần các căn cứ lớn của địch, gần Sài Gòn, nơi bọn địch có ưu thế về hoả lực pháo binh và không quân.

[trucngon]

Bộ  đội sẽ phải thọc sâu vào các dải phòng ngự liên hoàn, dần càng xa các căn cứ và hậu cứ của mình. Điều thứ ba họ hiểu, sau khi mất quân khu Một và quân khu Hai. Mỹ - Thiệu đã chọn Xuân Lộc làm vị trí phòng thủ cơ bản ở hướng đông Sài Gòn. Chúng đặt Xuân Lộc vào tầm chiến lược đối với việc phòng thủ Sài Gòn. Uây-en, tham mưu trưởng lục quân Mỹ sang Sài Gòn hôm 28 tháng 3 đã cùng Cao Văn Viên, tổng tham mưu trưởng nguỵ đến Xuân Lộc. Hẳn bọn chúng rút kinh nghiệm thất bại các nơi khác, đã có kế hoạch phòng thủ rồi. Bọn chúng gọi Xuân Lộc là chiến luỹ thép, bức tường thép, cánh cửa thép đối với Sài Gòn. Dư luận thế giới đang chú ý vào Xuân Lộc và dải phòng ngự mới của Mỹ-Thiệu. Xuân Lộc đã trở  thành sự đánh đố của dư luận. Bọn Mỹ-Thiệu hiểu giá trị và tầm vóc của Xuân Lộc theo cách của chúng. Những người dự hội nghị ở đây cũng hiểu giá trị và tầm vóc của Xuân Lộc theo cách của mình. Cuộc thảo luận nhằm vào mấy vấn đề lớn:” Đánh bằng cách nào để thực hiện nhiệm vụ có lợi nhất, tốt nhất”; “ Dù bọn địch đã chuẩn bị sẵn để đối phó ở Xuân Lộc, nhưng nhất thiết phải tạo ra yếu tố bất ngờ cho chiến dịch”; “ Đánh chiếm thị xã trước hay tiêu diệt lực lượng cơ động trước?”;Hướng phát triển của chiến dịch, của các sư đoàn sau khi giải quyết xong Xuân Lộc…”. Cuộc thảo luận kéo dài đến nữa đêm. Sáng hôm sau, các tư lệnh sư đoàn trở về sư đoàn của mình, bắt tay vào công tác chuẩn bị.

[trucngon]

Sau khi phái bộ tiền phương của quân đoàn ra Phan Rang, theo lệnh Uây-en và sự sắp xếp của bộ tổng tham mưu, Nguyễn Văn Toàn, tư lệnh quân đoàn 3 là nốt nhiệm vụ tiếp theo là ngày 5 tháng 4 hoàn trả chiến đoàn 48 đang đóng ở Củ Chi làm dự bị cho mặt trận Tây Ninh trở về với sư 18. Ra lệnh cho Lê Minh Đảo dùng chiến đoàn 48 giải toả quốc lộ 1, đoạn Xuân Lộc-Hàm Tân, chiếm lại núi Chứa Chan, cho một tiểu đoàn ra giữ Hàm Tân và tỉnh Bình Tuy. Nhận lệnh, Lê Minh Đảo lắc đầu, thở dài. hắn cảm thấy buồn, tình thế đến nước này mà cấp trên của hắn vẫn không ra khỏi cái mâu thuẫn”Tập trung và phân tán”, “ Giữ dân, giữ đất và phòng ngự có trọng điểm”. Cuộc rút lui chiến lược từ Tây Nguyên về đồng bằng ven biển Miền Trung đã bị đánh bại hoàn toàn, là một tổn thất ghê gớm. Nhưng dù sao cũng còn hiểu được vì quân cộng hoà đã rời khỏi căn cứ, đối phương lại có sở trường về đánh vận động. Còn như sự sụp đổ của Ngô Quang Trưởng với mười vạn quân ở ngay trong công sự, trong căn cứ ở Đà Nẵng  thì cho đến nayLê Minh Đảo cũng chưa giải thích được. Vì vậy, Lê Lê Minh Đảo hoàn toàn không tin vào bộ chỉ  huy tiền phương của quân đoàn ở Phan Rang. Hắn nghĩ rằng với một liên đoàn quân biệt động, một lữ dù, một sư đoàn 2 vừa thành lập lại, toàn là loại quân đã chạy dài từ Huế vào, từ Tây Nguyên xuống  thì trung tướng Nghi có thể làm được trò trống gì? Một lưc lượng như vậy làm sao chặn đứng được những đơn vị lớn của Cộng sản đã từng đánh tràn vào Đà Nẵng, quét sạch quân Sài Gòn suốt một dải ven biển miền Trung trong mấy ngày?. Dải phòng ngự mới từ Phan Rang đến Xuân Lộc tuy có dài, có sâu, nhưng bề ngang lại rất mỏng. Đà Lạt mất, quốc lộ 11 Đà Lạt-Tháp Chàm mất, quốc lộ 20 mất. Cả cạnh sườn của dải phòng ngự này hoàn toàn trống, đối phương vu hồi vào chỗ nào cũng được. Trận vu hồi lớn nhất chắc ở Xuân Lộc. Lê Minh Đảo hiểu rằng, mất Xuân Lộc, đối phương sẽ tràn xuống hai hướng: Hướng thứ nhất:-Biên Hoà-Long Bình; Hướng thứ hai: bà Rịa-Vũng Tàu. Vì vậy Lê Minh đảo không chấp hành đầy đủ lệnh của Nguyễn Văn Toàn. Đảo không chiếm lại núi Chứa Chan, không giải toả quốc lộ 1. Chỉ cho chiến đoàn 48 hành quân ra đến suối Cát rồi trở về đóng tại chi khu Tân Phong phía nam thị xã, sẵn sàng ứng cứu cho chiến đoàn 43 trong thị xã.

[trucngon]

Tuy Đảo đã nắm trong tay toàn bộ sư đoàn với quân số và trang bị đầy đủ với bốn mươi hai khẩu pháo lớn, với một thiết đoàn xe tăng và xe bọc thép, với lực lượng bảo an, biệt động quân, cảnh sát cũng tương đương quân số một sư đoàn, nhưng Đảo chưa yên tâm chút nào. Đảo không thể rút chiến đoàn 52 đang giữ đoạn cuối cùng của đường 20 từ Túc Trưng đến ngã ba Dầu Dây, co về Xuân Lộc được vì rút đi có nghĩa là tự mình thắt dây thòng lọng quanh cổ mình. Cộng sản sẽ theo đường 20 thọc xuống cắt đứt quốc lộ 1 ở Dầu Dây, cô lập thị xã Xuân Lộc. Nhưng để chiến đoàn 52 ở chi khu Kiệm Tân thì rõ ràng chiến đoàn 52 đã nằm ra ngoài đội  hình phòng thủ của sư đoàn, thực tế nó đã bị cô lập. Đảo từ lâu đã nhìn thấy sự sơ hở đáng sợ của quãng đường số 1 từ Bàu Cá đến ngã ba Dầu Dây, nơi nối liền chiến đoàn 52 ở Kiên Tân với sư đoàn ở Xuân Lộc. Nhưng trong tay Đảo không còn lực lượng nào để trám chỗ trống đó. Đảo đề nghị với Toàn, Toàn đã điều đến cho Đảo thiết đoàn 22 và một tiểu đoàn biết động quân án ngữ quãng đường đó. Nhưng đến cuối  tháng 3 thì Toàn rút thiết đoàn 22 và tiểu đoàn biệt động quân về gò Dầu Hạ. Theo Toàn, ở đó Cộng sản đã mở được một hành lang xuống đồng bằng sông Cửu Long. Quãng đường đó lại bỏ trống. Đảo trình tiếp lên Toàn sự lo ngại đó. Toàn hứa với Đảo khi chiến sự nổ ra sẽ tăng viện ngay lực lượng cho Đảo, bằng bất cứ giá nào cũng sẽ giữ vững đoạn đường Xuân Lộc-Biên Hoà.
Nhìn lại toàn bộ tình hình Xuân Lộc, tuy quân số đông đảo, trang bị tăng cường, tuy có thêm nhiều bãi mìn và chướng ngại vật vừa được thiết lập, tuy đã được Uây-en và Cao Văn Viên chỉ bảo, với lời hứa của Nguyễn văn Toàn, với sự cổ vũ trực tiếp cuả tổng thống Thiệu, nhưng Lê Minh Đảo vẫn không yên tâm. Chiều ngày 8 tháng 4 Đảo lên trực thăng bay nhiều vòng quanh Xuân Lộc. Lê Minh Đảo một lần nữa quan sát các hệ thống phòng thủ. Chiếc trực thăng bay tầm thấp, tầm trên nó, ba chiếc trinh sát L19 đang hướng dẫn ba tốp F5E ném bom ba hướng khác nhau. Nghe những loạt bom nổ, nhìn những cột khói đùn lên từ những dải rừng cao su xung quanh Xuân Lộc, Lê Minh Đảo lắc đầu. Đảo vẫn không thể nào hiểu được Cộng sản sẽ đánh Xuân Lộc như thế nào?

[trucngon]

VI

Để tạo điều kiện thuận lợi cho quân đoàn bạn chuẩn bị tấn công chính diện vào dải phòng ngự mới của địch: Phan Rang-Phan Thiết- Xuân Lộc, không để địch tăng thêm quân ra Phan Rang. Trận tấn công vào hệ thống phòng ngự cơ bản của địch ở Xuân Lộc và vùng xung quanh sẽ bắt đầu vào 5 giờ sáng ngày 9 tháng 4, sớm hơn dự kiến mấy ngày. Yêu cầu cơ bản của trận tấn công này nhằm chia cắt làm nhiều mảnh hệ thống phòng ngự của địch, tiêu diệt thật nhiều sinh lực cơ động, đặc biệt là lực lượng cơ động chiến lược, sau đó tìm cách luồn sâu từng trung đoàn, từng sư đoàn vào phía sau Xuân Lộc, chiếm bàn đạp, mở rộng phạm vi kiểm soát, tạo điều kiện vững chắc cho các bước phát triển tiếp theo. Việc giải phóng thị xã Xuân Lộc, căn cứ then chốt của dải phòng ngự sẽ diễn ra ở đầu hoặc giữa, hoặc cuối đợt tấn công, điều đó tuỳ thuộc vào sự phát triển của tình hình. Tóm lại đó là vấn đề thời gian. Trong tư tưởng chỉ đạo chiến dịch, bộ tư lệnh quân đoàn tập trung vào việc tiêu diệt sinh lực địch, đặc biệt là lực lượng cơ động chiến lược nên phương án tác chiến cuối cùng đã được thay đổi như sau:
- Trung đoàn 13 sư 7 làm mũi tấn công chủ yếu vào hậu cứ và sở chỉ huy sư 18 ở hướng đông bắc thị xã. Trung đoàn 209 giải phóng  đường 1 từ suối Cát về ngã ba Tân Phong, đánh từ nam thị xã lên, sẵn sàng đánh quân dù tăng viện cho Xuân Lộc dự kiến sẽ đổ xuống ở hướng này. Trung đoàn 14 sư 7 làm dự bị cho cả hai hướng: Hướng đánh vào thị xã và hướng đánh quân dù. Trung đoàn 3 sư 1 làm mũi tấn công thứ yếu hướng tây bắc thị xã. hai trung đoàn còn lại của sư 1 làm dự bị cho quân đoàn và chia cắt địch từ Xuân Lộc đến núi Thị. Trận tấn công vào thị xã nhắm tiêu diệt các hậu cứ, các sở chỉ huy và sinh lực địch trực tiếp bảo vệ thị xã, với mức độ buộc địch phải điều lực lượng tổng trù bị lên tăng viện. Trung đoàn 4 sư đoàn 6 bí mật cắt qua rừng cao su đánh chiếm ấp Trần Hưng Đạo, đèo Mẹ Bồng Con trên đường số 1 giữa núi Thị và ngã ba Dầu Dây. Trung đoàn 33 sư 6 cũng bí mật cắt rừng bất ngờ đánh chiếm ngã ba Dầu Dây, chia cắt chiến đoàn 52 ở chi khu Kiệm Tân với Xuân Lộc, chặn viện từ Trảng Bom lên tiến tới cắt đứt hoàn toàn quốc lộ 1 Xuân Lộc-Biên Hoà. Sẵn sàng đánh lữ đoàn xe tăng và các chiến đoàn biệt động quân từ Biên Hoà lên mở đường. Trung đoàn 95B làm dự bị cho sư 6, sẵn sàng cùng sư 6 tiêu diệt chiến đoàn 52 khi có thời cơ và giải phóng đoạn đường 20 còn lại.

[trucngon]

Chiều mồng 8 tháng 4 quân đoàn phó Khắc Vũ xuống sở chỉ huy nhẹ của quân đoàn đặt gần núi Chứa Chan. từ xa ông đã nhìn thấy những nét quen thuộc của ngọn núi. Cũng như hôm đứng trên cầu La Ngà, những kỉ niệm của hai mươi tám năm về trước lại đột ngột thức dậy. Mắt ông bỗng nhiên mờ đi vì xúc động, lòng dạ ông bồi hồi, xao xuyến không bước được nữa. Ông dừng lại, tựa lưng vào một gốc cây, châm điếu thuốc. Ông nhìn ngọn núi qua làn khói mỏng và bỗng kêu lên với giọng mừng rỡ, như bất ngờ gặp lại một người bạn chí thân:
-  Chứa Chan! Chứa Chan! Chứa Chan!
Ông bật cười, cười giòn giã khiến cho hai chiến sĩ bảo vệ mở to mắt nhìn ông với vẻ ngạc nhiên hết sức.  Ông vẫy tay:
- Lại đây các cậu, ta nghỉ một lát. Này các cậu không hiểu mình cười cái gì phải không? Các cậu thấy hòn núi kia không? Tên nó là Chứa Chan đấy, Chứa Chan! Chẳng biết ai đã đặt tên cho nó và nó mang cái tên ấy từ đời nào? Nhưng cái tên ấy thật là kì, thật là tuyệt. 28 năm trước, mình và đơn vị mình đã chiến đấu mấy năm liền ở vùng này, căn cứ của bọn mình ở trên núi. Hồi đó gian lao, vất vả lắm, lực lượng ta ít, địch lại đông, đói rét, bệnh tật, thiếu súng, thiếu đạn, thiếu tình cảm nhưng bộ đội rất hăng. Vì vậy mới có câu hát” Miền Đông gian lao mà anh dũng”. Ở lâu với núi Chứa Chan, bọn mình gọi mãi thành ra một câu đối” Chứa Chan! Chán Chưa? Chưa Chán!” Mình không nhớ được  ai là người đầu tiên phát hiện ra cách nói lái nhưng lại rất có ý nghĩa đó, “ Chứa Chan cái gì? Chứa Chan tình nghĩa, tình đồng chí, tình đồng bào, tình quê hương, đất nước. Nhưng cuộc kháng chiến lâu dài, gian khổ, khó khăn, lắm lúc cũng ngán, ngán cũng như chán, chán quá, chán thật, chán ốm, chán quá trời. Nhưng thật chán chưa? Bọn mình hỏi và tự trả lời: Chưa chán!”. Chưa chán thì tiếp tục chiến đấu, tiếp tục đi theo cách mạng- Quân đoàn phó mỉm cười nhìn hai chiến sĩ, nét mặt ông nom trẻ lại:
- Đúng là chưa chán và không bao giờ chán, các cậu ạ! Sau 28 năm mình đã được trở lại nơi đây, gặp núi Chứa Chan như gặp lại một người bạn thân thiết của những ngày đầu cách mạng. Các cậu hiểu không? Cái câu đối ấy” Chứa Chan! Chán chưa? Chưa chán!” từ bấy đến nay chưa ai đối được. Một dạo có người đối: “Con Cầy-Cây còn-Còn cây”. Nhưng câu đối đó chỉ buồn cười, làm sao cho xứng với “Chứa Chan! Chán Chưa? Chưa chán!”. Thật lý thú, thật tuyệt phải không các cậu? Có lẽ câu đối ấy sẽ không ai đối được, không có câu từ nào đối xứng cả.

[trucngon]

Quân đoàn phó kéo một hơi thuốc thật dài, nhả khói mù mịt trông say sưa, ngon lành lắm. Quân đoàn phó nói tiếp:
- Các cậu ạ! Cũng tại nơi đây” Chứa Chan! Chán chưa? Chưa chán!”, tháng 6 năm 1947, hồi đó các cậu chưa đẻ đâu. Đơn vị mình được gặp anh Ba Duẩn, bây giờ là đồng chí Bí thư thứ nhất Đảng ta đấy. Anh Ba từ Trung Ương  vào Nam Bộ. Ạnh người roi roi, da ngăm ngăm đen, hay mặt áo thun cụt tay có sọc xanh ngang như áo thủy thủ, trông rất khoẻ. Anh ở với đơn vị mình trong một cái hang đá rộng, anh nói chuyện chính trị, phân tích tình hình thế giới, trong nước, phân tích tại sao lại phải trường kì kháng chiến? Anh nói đến đâu, bọn mình hiểu ra đến đó, mắt cứ sáng lên. Sau buổi nói chuyện, bọn mình diễn kịch cương cho anh xem. Chính trị viên đơn vị mình gọi anh là “huynh trưởng”. Nghĩ thật buồn cười cho lối gọi đó, nhưng là tấm lòng của bọn mình đối với anh. Bọn mình đưa anh đi tham quan một  trận phục kích đánh xe lửa ở ga Gia Huynh, rồi một trận nữa trên đường Gia Ray đi Võ Đắc. Sau đó bọn mình tổ chức một trung đội trang bị toàn súng tốt lấy được trong hai trận đánh ấy, đưa anh về vùng Tháp Mười. Ôi chao! – Quân đoàn phó thở mạnh- Các cậu đâu có hiểu được những năm đầu của cuộc kháng chiến ấy ở chiến trường này như thế nào? Chưa có một cuốn tiểu thuyết nào viết  về cuộc chiến đấu ấy cả. Hồi đó bọn mình hè nhau đi khiêng những trái bom lép của đồng minh về, nghĩ ra cách làm kíp điện, lắp vào, rồi lại hò nhau đi chôn dưới đường, đánh xe, đánh tàu hoả, nổi tiếng cả vùng. Các cậu biết không? Từ trái bom lép, súng kíp và gậy tầm vông dạo đó, đến bây giờ trong tay có tăng T54, pháo tầm xa 130 ly phải mất 28 năm, 28 năm, các cậu hiểu chưa?
Quân đoàn phó lim dim mắt. Một kỉ niệm khác chợt hiện ra. Sau trận đánh thành công đó, tên ông và tên của Hùng ai cũng biết. Một hôm ông sang chơi bên cơ quan của hội phụ nữ, ông gặp một người con gái khá xinh, cô ta nhìn ông với đôi mắt rất lạ. Cái nhìn của cô ta làm cho ông bồi hồi xao xuyến. Cô ta người Long An, cũng bỏ nhà đi  kháng chiến từ những ngày đầu. Cô ta tên An. Trở về, đi đâu, làm gì ông cũng cảm thấy cặp mắt đó, thậm chí cả khi nằm ngủ. Hôm sau, hôm sau nữa, ông lại sang. Thế rồi hai năm sau, cũng ở ngọn núi Chứa Chan này, đơn vị làm lễ cưới cho ông và cô gái có đôi mắt đẹp ấy. Hai mươi bảy năm! Một nữa đời người rồi còn gì! Bây giờ An ở đâu? 

Quân đoàn phó giật mình, mở mắt như vừa sực tỉnh. Chưa phải lúc để kể những chuyện đó cho mấy cậu nhóc này. Các cậu ấy chưa bằng tuổi con đầu lòng của ông, họ đang nhìn ông với cặp mắt vừa tò mò, vừa ngơ ngác. Ông cười to và đứng dậy:
- Chứa Chan! Chán chưa? Chưa chán! Chào bạn! Tôi đã về đây sau 28 năm. Ha…ha…Chứa Chan! Còn lâu mới “chán”! Vào Sài Gòn rồi tôi sẽ trở ra thăm bạn. Không thể nào quên được đâu Chứa Chan ơi! Ông quay sang hai chiến sĩ đang hết sức ngạc nhiên nghe ông nói, ông khoát tay:
- Nào! Tiến lên các cậu! Xem kìa! Bộ binh ta, xe pháo ta đang tiến nhập trận địa đấy!

[trucngon]

Quân đoàn phó Khắc Vũ nguyên trước đây là sư trưởng sư đoàn pháo binh Biên Hoà nên ông rất quan tâm đến các trận địa pháo trong chiến dịch này. Ông hiểu hiệu lực và tác dụng của 42 khẩu pháo mà Lê Minh Đảo đang có trong tay, từ pháo tầm xa 175 ly – Vua chiến trường- đến pháo 105 ly. Có hàng chục khẩu máy bay C-5 của Mỹ vừa chở tới cách đây mấy hôm. Ông biết Lê Minh Đảo đã phân tán 42 khẩu pháo đó  ra làm nhiều nơi, chủ  yếu là các trận địa cơ động để tránh bị chế áp và tiêu diệt từ những đợt cấp tập đầu tiên. Rõ ràng địch có ưu thế về hoả lực pháo binh. Việc phân tán các trận địa  pháo làm cho ta khó lòng cho ta mở các cuộc đấu pháo ngay từ phút đầu. Vì vậy quân đoàn phó luôn luôn gọi điện thoại cho các hướng tiếp tục phát hiện các trận địa pháo của địch, báo ngay về. Khi nổ súng thì lập tức áp sát mục tiêu, hạn chế tới mức thấp nhất thương vong vì pháo.
Ngoài hoả lực pháo binh, địch còn có ưu thế về không quân. Các mặt trận khác chưa nổ súng, Xuân Lộc gần Biên Hoà và Tân Sơn Nhất, với tầm quan trọng của nó trong dải phòng ngự mới, chắc chắn Lê Minh Đảo sẽ được chi viện tối đa về không quân. Vì vậy đến sát giờ nổ súng, ông còn điện thoại nhắc các trung đoàn pháo cao xạ, các trung đoàn pháo mặt đất tổ chức thật tốt các tầm bắn yểm trợ và chi viện cho nhau, đánh thật mạnh, đánh thật đúng ngay từ đầu, hạn chế tổn thất đến mức thấp nhất về người và vũ khí.
Tư lệnh Hoàng Cầm cũng quan tâm nhiều đến 42 khẩu pháo của Lê Minh Đảo, thỉnh thoảng ông lại gọi điện cho quân đoàn phó. Khi thì thông báo các toạ độ đặt pháo của Lê Minh Đảo vừa phát hiện được, khi thì trao đổi cách bắn pháo của ta. Tư lệnh rất quý kinh nghiệm sử dụng pháo của quân đoàn phó đã áp dụng trong trận đánh vào thị xã An Lộc năm 1972.

[trucngon]

Nỗi lo của những người chỉ huy bao giờ cũng lớn và lúc nào cũng nhiều. Nhưng rồi cuối cùng, người chỉ huy cũng dẹp những nỗi lo, những tính toán tưởng như vô cùng đó để ra những mệnh lệnh đầu tiên cho một trận đánh lớn.
Bốn giờ ba mươi phút ngày 9 tháng 4, quân đoàn phó Khắc Vũ báo cáo tình hình lần cuối cùng cho tư lệnh quân đoàn tại sở chỉ huy cơ bản. Năm giờ ông nhận lệnh nổ súng. Ông trực tiếp cầm máy gọi các sư trưởng bộ binh, các trung đoàn trưởng pháo binh. Khi kim đồng hồ chỉ 5 giờ 28 phút, ông ra lệnh cho pháo chiến dịch cấp tập, mở màn trận Xuân Lộc.
Quân đoàn phó Khắc Vũ ra khỏi hầm điện thoại, trèo lên gộp đá, đưa ống nhòm nhìn vào thị xã Xuân Lộc, nhìn lên Tân Phong, nhìn xuống núi Thị, quay sang hướng đường 20. Một dải mặt trận dài mấy chục cây số đang rung lên vì tiếng trọng pháo. Tiếng nổ nhiều nhất ở thị xã Xuân Lộc, ở đó ông nhìn thấy nhiều cột lửa màu cam, nhiều cột khói màu đen ở mặt đất đùn lên, ông hiểu pháo đã bắn trúng kho đạn và các bể nhiên liệu. Ít phút sau pháo địch lên tiếng. Một cuộc đấu pháo dữ dội bắt đầu. Điều  ông chờ đợi đã đến. ông bảo người trực ban tác chiến gọi điện cho các đài quan sát phát hiện thêm các toạ độ pháo của địch, báo ngay cho ông biết. ông nhìn về núi Thị rất lâu, tám khẩu 105 và 155 của địch ở đó vẫn chưa bắn. Núi Thị là một cao điểm lợi hại, đứng trên đó nhìn được rất xa. Đó là trận địa pháo quan trọng nhất của địch vì chi viện được cho tất cả các hướng. ông ra lệnh cho một khẩu 130 đặc trách bắn kiềm chế trận địa pháo núi Thị. Trong khi pháo đang cấp tập thì máy bay đã lên, đủ các loại AĐ6, F5E, A37. Bọn không quân tập trung đánh các trận địa pháo. Pháo cao xạ lên tiếng, từng cụm khói trắng bung ra giữa lưng chừng trời, bao quanh các máy bay địch. Một chiếc AĐ6 bốc cháy, một chiếc F5E đâm theo một đường xuyên xuống đất. Bầu trời và mặt đất Xuân Lộc rung rinh.