Mặt trận Đông Bắc sài Gòn

[trucngon]

Tiếng trọng pháo nổ gần làm Đảo giật mình. Đảo ngửng đầu lên rồi đi tìm Huỳnh Thao Lược, tham mưu trưởng sư đoàn. Đảo gặp Lược ở sở chỉ huy. Lược hỏi ngay:
- Tướng Toàn đã giao cho anh chỉ huy mặt trận phía đông phải không?
- Đúng, tôi không nhận nhưng ông ta cứ ốp mãi. Nói xong ông ta đi ngay, tôi không kịp hỏi nữa.
- Anh tính bây giờ nên thế nào?
Đảo lắc đầu:
- Mặt trận Long Thành bể rồi, Cộng sản đang tiến về đây, sức đâu mà ngăn được họ. Hố Nai cũng thủng rồi, Cộng sản đang tiến vào Biên Hoà - Đảo lại lắc đầu - Kệ tướng Toàn, kệ họ, tôi chỉ biết có sư 18.
Đảo cuối đầu ngẫm nghĩ, rồi ngững phắt lên nhìn Lược:
- Anh ra lệnh cho pháo các chiến đoàn, pháo của sư đoàn rút dần bên kia sông Đồng Nai từ giờ đến năm giờ chiều. Đóng thành cụm yểm trợ cho sư đoàn sang sông.
Huỳnh Thao Lược mở to mắt:
- Toàn sư đoàn sang tây sông?
Đảo gật đầu:
- Qua đêm nay, qua gấp, lập tuyến phòng thủ mới ở Thủ Đức. Chúng ta không thể chống lại hai mũi dùi của Cộng sản nhằm vào đây một lúc. Sang hết sẽ phá cầu, phá tất cả các cầu. Chỉ có cách đó mới tạm thời cầm chân được Cộng sản thôi.
Huỳnh Thao Lược sáng mắt lên, dạ một tiếng rồi quay ngay vào hầm chỉ huy.

[trucngon]

Buổi trưa, trong sở chỉ huy tiền phương của quân đoàn ở Trảng Bom, quân đoàn phó Khắc Vũ đang ngồi theo dõi bước tiến các trung đoàn của sư 1 vu hồi vào tây bắc Biên Hoà thì một trợ lý phòng 2 từ hầm của đài trinh sát kỹ thuật hộc tốc chạy lên, nói không kịp thở:
- Báo cáo thủ trưởng…Báo cáo anh Ba, đài kỹ thuật bắt được một tin quan trọng.
Quân đoàn phó quay hẳn cả người lại, nhìn đồng chí trợ lý:
- Tin gì? Bình tĩnh báo cáo xem.
- Dạ, chúng tôi vừa bắt được tin quân đoàn 3 nguỵ ra lệnh rút sang bên tây sông Đồng Nai.
Cặp lông mày của quân đoàn phó lập tức giao lại với nhau:
- Đồng chí nói sao? Bộ chỉ huy của quân đoàn 3 hay tất cả lực lượng của quân đoàn 3?
Đồng chí trợ lý hơi lúng túng, anh nhớ lại bản tin rồi nói một cách quả quyết:
- Dạ, bộ chỉ huy quân đoàn 3.
Quân đoàn phó gật đầu, ngẫm nghĩ, ông nói:
- Tiếp tục theo dõi đi, tin quan trọng đấy!
- Rõ!
Đồng chí trợ lý quay đằng sau, chạy về hầm.
- Bọn chỉ huy quân đoàn 3 rút về bên kia sông – Quân đoàn phó lẩm bẩm – Hoàn toàn có lý. Cánh tây bắc của ta đã đánh Củ Chi, cánh bắc đã thọc xuống Lái Thiêu, ở đây Nguyễn Văn Toàn đang nằm trong tầm đạn cối và đại liên. Bên ấy dù sao cũng còn rộng đường. Toàn sang bên kia sông là phải thôi. Chúng nó sang bên kia sông. Chúng nó sẽ làm gì?
Quân đoàn phó nghĩ tới đó, lập tức ông cầm máy điện thoại gọi chủ nhiệm pháo binh quân đoàn:
- A lô! Anh nghe rõ không? Chú ý, có tin bộ tư lệnh quân đoàn 3 nguỵ đã chạy về bên tây sông Đồng Nai. Chúng nó rút hết, có thể chúng sẽ phá cầu ngăn chặn ta. Anh biết đấy, với hai con sông lớn đó việc làm cầu quân sự hoặc ghép phà dưới hoả lực của hàng trăm khẩu pháo là một viêc hết sức gay go. Vì vậy tôi ra lệnh dùng hai khẩu 130 ly đặc trách kiềm chế địch ở hai đầu cầu, hai bên cầu, bắn cầm canh, không cho địch phá cầu. Trong lúc bộ binh ta chưa chiếm được cầu  thì pháo phải làm nhiệm vụ đó. Anh rõ chưa? Rõ rồi à? Chấp hành ngay từ phút này.
Quân đoàn phó bỏ máy xuống, nhìn đăm đăm vào khoảng không trước mặt. Nếu bọn địch phá những chiếc cầu lớn ấy thì thật là một điều vô cùng tai hại. Nó sẽ tạm thời chặn được xe tăng, pháo binh, các mũi tiến quân của ta ở bên này sông. 0 giờ đêm nay, ngày 30 tháng 4, cuộc tổng công kích vào Sài Gòn bắt đầu rồi. Phải mở ngay một cuộc chạy đua với địch không thì sẽ khó khăn lớn. Ông đứng lên, lông mày hết nhíu lại rồi giãn ra. Ông bước tới một máy điện thoại khác gọi về sở chỉ huy cơ bản báo cáo tin quan trọng đó và đề nghị ý kiến xử trí. Cuộc nói chuyện bằng điện thoại kéo dài chừng mười phút.
Quân đoàn phó trở lại bàn, nét mặt đỡ lo hơn. Ông ra lệnh triệu tập ngay ba sư trưởng bộ binh và các thủ trưởng đơn vị trực thuộc, các chủ nhiệm binh chủng tới họp khẩn cấp.
Quyết tâm đánh chiếm căn cứ liên hợp Biên Hoà trước 0 giờ đêm nay, ngày 30 tháng 4 để cùng tất cả các mặt trận bắt đầu tổng công kích vào Sài Gòn đã làm cho các sư đoàn trưởng, các trung đoàn trưởng đứng ngồi không yên. Nay cái tin bọn chỉ huy địch sau khi rút bên tây sông có thể phá cầu càng làm cho ruột gan họ như có lửa đốt. Cuộc họp có những ý kiến rất táo bạo, chẳng hạn sư 6 bỏ những vị trí, những căn cứ còn lại ở Hố Nai, tiến bên trái đường số 1, hoặc đường sắt, đánh chiếm ngay bộ tư lệnh quân đoàn 3 nguỵ và cầu Ghềnh, thọc ngay sang bên kia sông chiếm đầu cầu, giữ bàn đạp. Sư 1 chiếm ngay sân bay Biên Hoà. Sư 7 không chờ sang bên kia cầu mới tác chiến mà phải đột phá tiếp từ Hố Nai, đục phăng cái lá chắn của địch ở Tam Hiệp, cố gắng đưa hết đội hình sang tây sông vào đêm nay. Các sư trưởng đều thấy cấp thiết phải tác chiến như vâỵ. Họ trở về ngay sở chỉ huy, triển khai kế hoạch mới. Một giờ sau, bộ đội bắt đầu chuyển đội hình theo kế hoạch mới, nhưng pháo địch từ bên kia sông Đồng Nai đã bắn sang rất dữ dội. Đạn pháo nổ trên trục đường, giữa các khoảng trống, ven các vị trí, các căn cứ. Bọn địch biến vùng Biên Hoà thành cái túi lửa, một toạ độ lửa. Bộ dội dán mình xuống đất tránh pháo. Những chiến sĩ bị thương cũng cố bò lên tìm hầm hố của địch, nằm lại sẽ bị thương tiếp, có khi hy sinh. Họ không còn phân biệt được tiến rú, tiếng rít, tiếng nổ nữa, trước mắt họ chỉ thấy lửa nháng lên, không lúc nào ngừng. Mỗi lần lửa nháng lên họ lại nằm ngay xuống rồi vọt lên, rồi năm ngay xuống. Ai không may trúng pháo thì nằm lại, còn thì phải lao tới các căn cứ địch tầng tầng lớp lớp trước mặt. Suốt cả cuộc chiến tranh này, từ cán bộ đến chiến sĩ, chưa một ai, chưa bao giờ, kể cả mấy năm trực tiếp đánh với lính Mỹ, lính Úc, chưa lần nào họ phải tiến lên trong lưới lửa ác liệt của pháo binh địch như lúc này.

Nghe tiếng pháo ù ù như bão, quân đoàn phó Khắc Vũ đi vào đi ra. Ông đã ra lệnh cho pháo quân đoàn vươn tầm sang bên kia bờ sông chế áp pháo địch. Nhưng việc xác định toạ độ của những ổ pháo mới xuất hiện đâu phải dễ, đâu có thể làm nhanh được khi ta không có trinh sát đường không. Quân đoàn phó nhìn những cột lửa đich dựng lên quanh Biên Hoà bằng cái nhìn sôi bỏng căm thù:
- Chúng nó giãy chết – Ông nghiến răng lại – Chúng nó đang bộc lộ cơn giãy chết cuối cùng.

[trucngon]

XVII

Ngày và đêm 30 tháng 4


Trung đoàn thứ ba của sư 6 vừa ra khỏi Hố Nai, tiến về phía nam Biên Hoà thì tiểu đoàn 5, trung đoàn 12 có bốn xe tăng dẫn đầu thuộc phân đội đi đầu của sư 7 cũng bắt đầu vào Hố Nai. Đội hình lọt vào giữa hai dãy phố. Phòng tuyến của địch bị chọc thủng một mảng lớn lúc chập tối, sư 6 phải cuốn đội hình lên theo lệnh khẩn cấp của quân đoàn, nên việc lùng diệt không làm được. Bọn địch vỡ ra như một tổ ong, chúng trà trộn vào trong dân, phân tán thành từng nhóm nhỏ, dùng súng tiểu liên M16 và súng chống xung phong M79 từ trên các toà nhà bắn xuống đường. Sư trưởng Nam Phong lệnh cho trung đoàn 12 tiếp tục quét định hai bên đường trong hành tiến, đảm bảo cho đội hình của sư đoàn tiến nhanh tới cầu Ghềnh, nhưng cuộc hành tiến thực sự bắt đầu gặp nhiều trở ngại. Bọn địch rải nhiều mìn chống tăng, mìn chống bộ binh xen lẫn trong những bãi dây thép gai bùng nhùng và những thùng phuy xăng đựng đầy đất cát dựng ngổn ngang trên đường. Bốn chiếc xe tăng đi đầu không thể vượt lên được. Trung đoàn trưởng Triệu và chính uỷ Can tổ chức một đội phá chướng ngại vật. Bộ đội được lệnh xuống xe đi bộ, tránh pháo địch từ bên kia sông vẫn không ngừng bắn sang. Việc lùng diệt bọn tàn quân còn chống cự lẻ tẻ trên  các tầng nhà và hẻm phố không khó, nhưng việc dọn chướng ngại vật thì thật mất thì giờ. Các chiến sĩ phải chui giữa những vòng dây thép gai bùng nhùng lượm mìn đặt sang bên đường rồi mới kéo dây thép gai đi. Đội hình cứ nhích dần từng bước một. Thỉnh thoảng từng trái pháo sáng cứ vọt lên soi rõ đội hình xe pháo của cả sư đoàn. Sư trưởng Nam Phong và chính uỷ Liêm rất nóng ruột. Bọn địch bắn pháo sáng để phát hiện đội hình của sư đoàn, chúng sẽ báo về bên kia sông, pháo địch có thể bắn trúng đội hình, gây thương vong lớn cho sư đoàn. Sư trưởng từ trong xe bọc thép bước ra, ông đi dọc theo hai hàng xe ra lệnh tăng cường thêm các tổ dỡ phá chướng ngại vật, ra lệnh giấu xe vào dưới hiên các nhà tầng, trong ngõ hẽm. Sau các chướng ngại vật để tránh pháo, chờ trung đoàn 12 mở thông đường sẽ cho đội hình cơ bản thọc nhanh lên.
đến hai mươi ba giờ, bộ phận đi đầu của tiểu đoàn 5 mới ra khỏi Hố nai được  gần hai cây số. Ở đây nhà cửa thưa dần. Trung đoàn trưởng Triệu đã nhìn thấy những khoảng trống và những lùm cây hai bên đường, chướng ngại vật cũng ít hơn. Anh ra lệnh cho bốn chiếc tăng nổ máy vượt lên. Nhưng bốn chiếc tăng vừa tiến một quãng thì bỗng từ hai bên sườn và cả trước mặt nhiều chớp lửa xanh loé lên, từng đường đạn đỏ lừ lao tới bốn chiếc tăng. Triệu kêu lên:
- Bọn địch bắn hoả tiễn chống tăng!
- Cối 120, pháo 85 giá súng bắn trả ngay!
Bốn chiếc xe tăng buộc phải dừng lại, bốn khẩu pháo 85 ly tức thì gầm lên, bốn khẩu đại liên cũng rít từng tràng dài về phía những chớp lửa xanh. Bốn khẩu pháo trên xe tăng chỉ bắn được vài phát thì ba chiếc trúng hoả tiễn bốc cháy. Các chiến sĩ xe tăng còn cố gắng kéo cho hết tràng trọng liên, đến khi lửa táp lên cao mới vọt qua lửa, lăn xuống bên đường. Chiếc xe tăng còn lại đi thụt lùi, nấp vào một gờ đất lớn tiếp tục dùng pháo và trọng liên đánh trả. Trăng đã lên cao, Biên Hoà, Hố Nai không có điện, nhưng qua ánh trăng, qua những đám cháy cao ngất, trung đoàn trưởng Triệu nhìn thấy một tuyến hào chống chiến xa vắt ngang qua đường. Tuyến hào như một cánh cung bao lấy phía trước căm cứ Tam Hiệp. Bộ đội lại buộc phải dừng lại, trung đoàn trưởng Triệu một mặt báo cáo cho sư đoàn, một mặt tổ chức đục phòng tuyến. Sở chỉ huy trung đoàn thiết lập ngay trong một ngôi nhà bỏ trống đã bị đại bác bắn sạt lở. Triệu trải bản đồ trên nền nhà, bấm đèn pin xác định toạ độ tuyến phòng thủ của địch để báo cho pháo binh. Triệu xem xong thì một chiếc Hon đa phanh két trước cửa. Sư trưởng Nam Phong nhảy xuống xe, bước nhanh vào nhà:
- Anh định đánh thế nào? Đã nắm được bọn chó ấy chưa? Một tên tù binh vừa khai rằng trước mặt anh là lữ 258 thuỷ quân lục chiến, chủ yếu là tiểu đoàn 6 và 60 xe tăng của lữ 3 kỵ binh. Lực lượng địch như vậy không thể tổ chức đánh một cách sơ sài được. Nào, anh nói đi, bọn địch đã nổ súng ra sao? Ở phía nào bắn tới? Khả năng xe tăng chúng nó núp ở đâu? hả? Như thế nào?
- Báo cáo sư trưởng - Triệu vừa nuốt nước bọt vừa nói, cổ anh khô cháy đi – Tôi sẽ dùng hai mũi mở rộng hai cánh hai bên đường đánh lên. Vưà tiến, vừa nắm địch, vừa đánh. Tôi sẽ dùng hoả lực bắn thẳng và hoả lực cối chi viện trực tiếp. Xe tăng sẽ xuất kích khi bộ binh ta đã đánh nhau với bộ binh địch. Còn khẩu 85 nòng dài sẽ nhằm vào từng hoả điểm xuất hiện của địch để tiêu diệt.
Sư trưởng Nam Phong gật đầu. Không thể có cách đánh nào khác hơn khi chưa xác nhận đích xác các tuyến bộ binh, ông nói:
- Vậy thì tổ chức ngay đi. Tôi sẽ cho cối 160 ly bắn váo những nơi đã phát hiện được địch. Phải tiến hành khẩn trương, chúng ta không có con đường nào khác để vòng tránh cả, chỉ còn ba tiếng đồng hồ nữa là sáng rồi. Sáng mà không thanh toán được bọn này thì làm sao vào Sài Gòn được.
- Rõ!
Trung đoàn trưởng Triệu lại nhăn mặt nuốt nước bọt, anh chạy lên phía tiểu đoàn 5 tổ chức chiến đấu.

[trucngon]

Các chiến sĩ đại đội 7 tản ra hai bên hè phố, theo từng tổ,từng tiểu đội, anh em lợi dụng các bờ tường, các mái hiên, các công sự tránh pháo của dân, tốp đứng, tốp ngồi, nhưng tất cả đều sẵn sàng chiến đấu. Các chiến sĩ chỉ mang theo một bộ quần áo, một chiếc tăng, một chiếc võng, nhưng cái bòng nào cũng căng phồng, rất nặng. Trong bòng, ngoài một ít lương khô, gạo sấy còn lại là đạn, lựu đạn, thủ pháo, thuốc nổ” Để lại tất cả và mang thật nhiều đạn”, đó là lệnh của sư đoàn. Rút kinh nghiệm trận Mậu Thân không tiếp tế kịp đạn dược nên mặc dù còn sung sức, các trung đoàn chiến đấu trong nội ô buộc lòng phải rút ra. “ Đạn cho chiến dịch Hồ Chí Minh”, “Đạn cho trận quyết chiến cuối cùng”, hai câu nói ấy không biết từ đâu phát ra, nhưng trước ngày 25 tháng 4, khi chiến sĩ được phổ biến chiến dịch cuối cùng mang tên Bác thì hai câu nói trên đã rất quen thuộc trên cửa miệng từng người. Bộ đội nhìn trời, nhìn phố xá, nhìn những xác xe tăng, xác xe vận tải bị bắn cháy, nhìn những cột lửa, cột khói đang chớp giật xung quanh Biên Hoà mà phán đoàn tình huống. Tiếng một cậu chiến sĩ đứng gác trên sân thượng một ngôi nhà vọng xuống làm mọi người chú ý:
- Này, các cậu ơi! Đèn điện Sài Gòn vẫn sáng đấy nhé!
- Đâu? Đâu? Hướng nào?
- Phía trước mặt các cậu đấy. Các cậu không thấy trên bâù trời có một vầng sáng đục à? Mênh mông lắm nhé!
Các chiến sĩ đứng cả dậy, họ trèo lên tường, trèo lên sân thượng để nhìn phía Sài Gòn.
Họ đã học thuộc lòng câu”Qua cầu Thị Nghè, theo đường Hồng Thập Tự rẽ phải theo đường Thống Nhất, cứ lao thẳng tới là dinh Độc Lập”. Họ biết Nguyễn Văn Thiệu trốn rồi, nhưng ở dinh Độc lập đã có một bọn mới lên thay Thiệu. Họ phải tiêu diệt hoặc bắt sống bọn chính phủ mới đó, có như vậy mới kết thúc được cuộc kháng chiến trường kì này. Trong tổng số chiến sĩ và cán bộ của đại đội 7, một phần ba bổ sung sau trận Xuân Lộc, một phần ba bổ sung cuối năm 1974,còn một phần ba là số cũ từ năm 1972 còn lại. Ra quân đầu chiến dịch, đại đội có gần 80 tay súng, trải qua những trận chiến đấu quyết liệt, lớp bị thương, lớp hy sinh, cộng với số bổ sung, hôm nay họ vào Sài Gòn với 42 tay súng tất cả. Bốn mươi hai tay súng, chỉ bằng một phần ba quân số biên chế chính thức, nhưng bốn mươi hai tay súng ấy không chỉ là bốn mươi hai chiến sĩ và cán bộ có mặt, họ nhân danh, họ đại diện cho hàng mấy trăm đồng chí trong đại đội đã ngã xuống trên chiến trường, đã bị thương. Từ ngày đại đội đi trong đội hình của trung đoàn của sư đoàn vào chiến trường. Bốn mươi hai đồng chí đều hiểu rằng mấy trăm đồng chí bị thương hoặc hy sinh vừa qua đã đưa họ tiến vào Sài Gòn hôm nay. Họ biết chỉ còn ba mươi cây số nữa là họ vào tới Sài Gòn, vào tới dinh Độc Lập, hang ổ cuối cùng của kẻ thù. Trên đường vào có thể họ sẽ còn phải ngã xuống, ngã xuống trên suốt ba mươi cây số đó, ngã xuống trước cửa dinh Độc Lập, nhưng nhất định những người còn lại sẽ vào được Sài Gòn, sẽ vào bắt bọn đầu sỏ nguỵ trong dinh Độc Lập đầu hàng. Trong những giờ phút chờ đợi để bước vào trận xuất kích cuối cùng này, họ cảm thấy dào dạt, lâng lâng như say rượu. Nhiều chiến sĩ huýt sáo hoặc hát lên khe khẽ” Sài Gòn ơi! Ta đã về đây! Ta đã về đây!”.

[trucngon]

Chính trị viên Đại ngồi không yên, khẩu M79 kẹp dưới nách, Đại đi quanh những chiếc xe tăng của đại đội. Anh sửa lại từng bao cát, thảo lụân với đại đội trưởng xe tăng những tình huống gặp địch, những tình huống có thể xảy ra. Các chiến sĩ xe tăng không ra khỏi xe, ai ngồi vị trí đó, xe tăng mở nắp, xe tăng sẽ mở nắp suốt chặng đường ba mươi cây số vào Sài Gòn để các chiến sĩ bộ binh ngồi trên xe tăng dễ liên lạc. Khẩu trọng liên gắn trên xe hướng thẳng mũi ra phía trước, dây đạn đồng vàng choé vắt ngang súng.
Trên đường từ trung đoàn 12 về đội hình của sở chỉ huy, sư trưởng Nam Phong nhìn thấy một cán bộ đang sửa các bệ bắn trên xe tăng, ông dừng xe lại, nhảy xuống hỏi ngay:
- Đại phải không?
Đại nhảy từ trên xe xuống, đứng nghiêm:
- Có! Báo cáo thủ trưởng, có tôi!
- Anh em đâu?
Đại chỉ vào các dãy nhà hai bên đường:
- Báo cáo thủ trưởng, anh em đang tạm nghỉ.
- Nghỉ nhưng phải sẵn sàng chiến đấu, bất kì trường hợp nào cũng nổ súng được ngay.
- Rõ! Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi đã có kế hoạch cụ thể.
Sư trưởng Nam Phong nhìn một lượt theo tay Đại chỉ rồi nói:
- Khi có lệnh hành tiến là phải tiến nhanh, hiểu chưa? Bàn kỹ với các đồng chí xe tăng đi, xe tăng hỏng thì lấy xe địch, bắt chúng nó đưa vào Sài Gòn, không có xe địch thì nhờ xe dân, không có xe dân thì chạy bộ. Bằng bất cứ giá nào đại đội 7 cũng phải vào được dinh Độc Lập, rõ chưa?
- Rõ!
- Thôi được, tiếp tục công việc đi. Bọn địch ngoan cố đang gây khó khăn cho ta. Chúng ta đang khắc phục.
Sư trưởng Nam Phong lên xe, chiếc Hon đa vù đi rất nhanh. Chiếc Hon đa vừa đi khuất thì bỗng một phát ĐK từ phía nhà thờ bên trái nổ ngay bên kia bức tường thấp, tiếp theo đại liên nổ từng tràng vào đội hình của đại đội. Bộ đội bật cả dậy, nấp sau địa hình địa vật sẵn sàng chiến đấu. Đại nhảy lên xe tăng gọi xe trưởng:
- Có một cái lô cốt cạnh nhà thờ, cho pháo bắn ngay. Tôi sẽ tổ chức cho các anh em đánh.
Đại nhảy xuống, anh gọi hai trung đội trưởng tới, môt lát hai trung đội thành hai mũi bò nhanh qua đường, bao vây quanh khu nhà thờ. Khẩu ĐK vẫn bắn ra phía những chiếc tăng, nhưng chỉ toàn bắn trúng tường và gờ đất. Chiếc xe tăng đầu đàn đã phát hiện đựơc khẩu ĐK, nòng pháo 100 ly bắt đầu động đậy, lừ qua lừ lại rồi nổ liền năm phát. Các chiến sĩ bộ binh ập vào, tiếng AK thét lên một chặp rồi im hẳn. Tiếng trung đội trưởng trung đội 1 vang lên:
- Hàng sống! Chống chết! Hàng ngay!
Đại vòng theo bức tường bao quanh nhà thờ chạy lên. Bộ đội dán mình xuống đất tránh mảnh lựu đạn. Bọn địch từ trên gác chuông nhằm vào các dãy tường bắn M79 và lẳng lựu đạn. Đạn bắn thẳng rít từng tràng dài, ghim phầm phập phía sau lưng các chiến sĩ. Đại ngước mắt nhìn cái gác chuông lửa chớp nhì nhằng. Đến nước cuối cùng bọn địch đã biến gác chuông nhà thờ thành lô cốt. Tất cả mọi loại súng bộ binh bắn lên đều khó và không có kết quả, trừ phi dùng pháo 100 trên xe tăng bắn sập tháp chuông. Đại có thể yêu cầu xe tăng làm việc đó, rất hợp lý vì đây không còn là nhà thờ nữa mà là một cứ điểm địch đang ngoan cố đánh lại ta. Nhưng thử nghĩ xem có cách nào hay hơn không? Đỡ phải dùng pháo bắn vào tháp chuông. Đại suy nghĩ một lúc, anh gọi trung đội trưởng trung đội 2 tới thì thầm rồi bò qua trung đội 1. Một lát phía trung đội 2 súng nổ ran. Bọn địch trên gác chuông tập trung hoả lực về phía trung đội 2. Lập tức các chíên sĩ trung đội 1 từng người nhẹ nhàng trèo qua tường tụt xuống sân trong nhà thờ. Các chiến sĩ áp tới cửa nhà thờ, diệt ngay một khẩu đại liên giữ cửa bằng lựu đạn rồi ập vào nhà thờ đánh thốc từ dưới lên. Cuộc chiến đấu kéo dài gần một giờ mới dứt. Hai mươi tên chết và bị thương, 29 tên khác bị bắt sống, toàn bộ lính bảo an, cổ thằng nào cũng đeo thánh giá. Đại nhìn mặt từng tên tù binh đang cuối đầu lủi thủi bước đi, anh hiểu bọn ác ôn này đã đánh nhau với đơn vị anh bằng sự tuyệt vọng.

[trucngon]

Cuộc chiến đấu trên ba mặt bắc, đông và nam khu liên hợp quân sự Biên Hoà diễn ra đã bốn mươi hai giờ liền nhưng cả ba sư đoàn: sư 1, sư 6 và sư 7 vẫn chưa thanh toán hết bọn địch trước khu vực chiến đấu của sư đoàn mình. Bọn thuỷ quân lục chiến, bọn lính dù, bọn bảo an ác ôn, bọn biệt kích, bọn lính thiết giáp dựa vào những cụm công sự kiên cố, những khu vực phòng thủ then chốt chống lại một cách quyết liệt. Suốt bốn mươi hai giờ, quân đoàn phó Khắc Vũ hết đứng lại ngồi, hết đi ra lại đi vào. Mỗi giờ trôi qua ông cảm thấy mặt đất ông đang dẫm lên như nóng thêm. Đã mấy lần ông cầm máy điện thoại định báo cáo với tư lệnh quân đoàn xin sử dụng lữ đoàn 52 lực lượng dự bị vào trận chiến đấu, nhưng suy đi tính lại, ông vẫn chưa xin. Cái khó của các sư đoàn không phải thiếu quân số, vũ khí mà chính là sự phức tạp về phòng thủ của khu liên hợp quân sự và sự ngoan cố đến cùng của bọn địch. Trên một khu vực bao la, tầng tầng lớp lớp hàng rào dây thép gai, bãi mìn, hào chống tăng, hào chiến đấu, các cụm hầm cố thủ hết sức kiên cố có từ thời Tây, mấy chục năm nay được Mỹ-nguỵ đổ tiền của ra sửa sang, tu bổ, xây dựng thêm đã làm cho bộ đội khó khăn thêm. Bộ đội phải dùng bộc phá liên tục, phải đánh dần từng khu vực một, địch mất khu này chạy sang khu khác chống cự. Chưa bao giờ bộ đội phải đánh một trận có cường độ cao như vậy.
Trong khi ở sở chỉ huy tiền phương, quân đoàn phó Khắc Vũ đứng ngồi không yên thì ở sở chỉ huy cơ bản, xung quanh chiếc bàn tre dã chiến, tư lệnh quân đoàn Hoàng Cầm, chính uỷ quân đoàn Hoàng Thế Thiện, phó chính uỷ quân đoàn Vương Thế Hiệp, tham mưu trưởng quân đoàn Hoàng Nghĩa Khánh, chủ nhiệm cục chính trị quân đoàn Tư Thanh và nhiều cán bộ khác cũng đang tập trung theo dõi tình hình và chỉ huy các sư đoàn chiến đấu. Tư lệnh quân đoàn Hoàng Cầm gầy đi sau những đêm không ngủ và làm việc liên tục. Từ ngày đầu tiên bước vào chiến dịch Hồ Chí Minh đến lúc này, hầu như ông ít khi vắng mặt ở hầm chỉ huy, nhất là hai ngày hôm nay, khi nhận lệnh tổng công kích vào Sài Gòn. Ông hiểu những khó khăn, phức tạp mà các đơn vị đang gặp ở khu vực Biên Hoà. Vấn đề ông và những người ở sở chỉ huy cơ bản quan tâm một cách đặc biệt là sự chống cự ngoan cố và dai dẳng của bọn địch ở Biên Hoà, sự xuất hiện của những cụm pháo lớn bắn với tốc độ điên khùng ở tây sông Đồng Nai có âm mưu và ý đồ gì khác ngoài cái lệnh giữ từng tất đất còn lại của Dương Văn Minh hôm kia? Cái âm mưu và kế hoạch”Trì hoãn chiến” để Dương Văn Minh có thì giờ củng cố chính phủ mới, để Mỹ cố tìm ra lối thoát nào đó, để tiến hành thương lượng với đối phương đã được trả lời bằng trận ném bom của không quân ta xuống sân bay Tân Sơn Nhất, đã được trả lời bằng cuộc tổng công kích đồng loạt vào Sài Gòn từ năm hướng. Hẳn Dương Văn Minh và bọn đầu sỏ còn lại của nguỵ quân nguỵ quyền đã hiểu điều đó. Vậy “Trì hoãn chiến” còn có ý nghĩa gì nữa? còn làm gì được nữa? Ông và mọi người ở sở chỉ huy cơ bản đều nhất trí, sở dĩ bọn địch đang chống cự dai dẳng và ngoan cố là vì chúng đã hoàn toàn tuyệt vọng. Tuyệt vọng đẻ ra sự giãy dụa điên cuồng, sự giãy dụa điên cuồng là kết quả của sự phản ứng giai cấp quyết liệt. Bởi vâỵ ông và chính uỷ đã ra lệnh sử dụng thêm hai cơ số đạn pháo các loại để tiêu diệt sự đề kháng cuối cùng của địch,giảm bớt thương vong cho các đơn vị. Mặc khác ông và chính uỷ thường xuyên gọi điện thoại cho các sư trưởng và chỉnh uỷ sư đoàn, cho quân đoàn phó Khắc Vũ ở sở chỉ huy tiền phương, giải thích cho cấp dưới hiểu rằng bọn địch đã dốc hết lực lượng bảo vệ Sài Gòn ra các hướng quanh Sài Gòn để chống trả cuộc tiến công của ta. Ông và chính uỷ nói với cấp dưới đừng có ngạc nhiên về sự chống trả đó, đừng có nóng ruột, phải tỉnh táo nhưng phải thật kiên quyết, táo bạo và không đựơc chùn bước. Ông và chính uỷ nói với các sư đoàn, nói với quân đoàn phó rằng sau khi đập vỡ sự kháng cự của địch ở Biên Hoà thì cứ việc xông thẳng vào Sài Gòn, bọn địch không còn gì để chống cự nữa, mà nếu có chống cự thì cũng không đáng kể, cứ đạp bằng mà đi.

[trucngon]

Tuy vậy ông và chính uỷ, cũng như tất cả những người có mặt ở sở chỉ huy cơ bản đều rất lo quân đoàn sẽ vào Sài Gòn chậm hơn các quân đoàn khác. Nhiều năm chiến đấu ở chiến trường này, ông đã nghiên cứu tất cả các hướng để có thể tiến quân vào Sài Gòn. Cũng đã có trên giấy và cả trong đầu nữa, nhiều kế hoạch đánh vào Sài Gòn cho nên ông hiểu hướng đông bắc Sài Gòn - Hướng quân đoàn đang chiến đấu – Là hướng phòng thủ mạnh nhất, vững chắc nhất của địch, là hướng có nhiều chướng ngại thiên nhiên và chướng ngại do địch lợi dụng thiên nhiên tạo nên. Sự lo lắng bấy lâu càng tăng, người bình tĩnh nhất là tư lệnh và chính uỷ, nhưng thỉnh thoảng cũng phải đứng dậy và đi ra ngoài cho đỡ sốt ruột.
Suốt đêm 29 tháng 4, ở sở chỉ huy cơ bản không ai ngủ. Mọi người đều chăm chăm vào những chiếc điện thoại dã chiến và nơi dịch điện của các chiến sĩ cơ yếu. Những cuộc thảo luận sôi nổi, những cuộc trao đổi ý kiến tay đôi, tay ba thì thầm diễn ra hầu như suốt đêm. Không ai để ý đêm 29 tháng 4 đã đi qua lúc nào. Cho đến khi ánh bình minh của ngày 30 tháng 4 hiện lên ở đường chân trời phía đông, rồi toả rộng rất nhanh  trên vòm trời của rừng cao su Xuân Lộc thì tất cả đều đứng dậy và bước ra ngoài. Sự lo lắng, sự căng thẳng suốt cả một đêm chờ đợi tin đánh chiếm khu liên hợp quân sự Biên Hoà như càng tăng lên. Bỗng từ phía phòng Hai, một sĩ quan tham mưu xuất hiện, anh ngước nhìn về phía sở chỉ huy rồi chạy nhanh tới. tất cả mọi người quay vào sở chỉ huy, ai cũng linh cảm có một tin gì đó quan trọng.
Anh sĩ quan tham mưu lao cả người vào cửa, vừa thở vừa nói:
- Báo cáo đồng chí tư lệnh quân đoàn, đài kĩ thuật bắt được tin Lê Minh Đảo và toàn bộ sư 18 bỏ Long Bình từ chập tối hôm qua 29 tháng 4, đã rút hết sang tây sông Đồng Nai lập phòng tuyến mới. Có tin bọn địch ra lệnh phá cầu Mới, còn cầu Ghềnh có khả năng T54 không qua được vì cầu yếu. Báo cáo hết!
Người sĩ quan tham mưu lùi ra thì đồng chí trực ban tác chiến cắp sổ tay bước vào, anh đứng nghiêm trước mặt tư lệnh:
- Báo cáo thủ trưởng, tin các sư đoàn mới báo cáo về như sau:
- Hướng sư 7, trung đoàn 12 đã đột phá được cụm phòng ngự của 60 xe tăng thuộc lữ 3 kỵ binh và tiểu đoàn 6 thuỷ quân lục chiến ở Tam Hiệp, đang tiến vào Biên Hoà.
- Hướng sư 1, trung đoàn 2 đã chiếm được Hốc Bà Thức, đang đánh vào sân bay và bộ tư lệnh không quân.
- Hướng sư 6, trung đoàn 209 và trung đoàn 3 sư 1 đang đánh chiếm sở chỉ huy quân đoàn 3. Cả hai khu vực trên đều đang ở những giờ quyết liệt cuối cùng. Báo cáo thủ trưởng - Đồng chí trực ban ngập ngừng như quá xúc động, một chút mới báo cáo tiếp được:
- Báo cáo thủ trưởng, có tin quân đoàn 2 đã chiếm được căn cứ Long Bình lúc gần sáng, đang thọc ra xa lộ để hành tiến vào Sài Gòn. Báo cáo hết!
Tất cả những người có mặt đều nhìn chăm chăm vào đồng chí trưởng ban tác chiến. Tư lệnh quân đoàn đứng bật dậy, nét mặt cương nghị của ông đỏ dần lên, ông nói giọng chắc nịch:
- Các anh chuẩn bị ý kiến đi. Tôi nói trứơc. Qua tình hình mới nhận được có mấy vấn đề sau:
1. Các sư đoàn chúng ta sẽ chiếm được Biên Hoà ngay trong sáng nay. Cần chỉ định ngay một sư đoàn ở lại Biên Hoà làm nhiệm vụ quân quản và sẵn sàng làm dự bị cho các sư đoàn đánh vào Sài Gòn.
2. Lê Minh đảo và bọn chỉ huy quân đoàn 3 đã qua tây sông. Chúng có thể phá cầu. Cần ra lệnh cho một đơn vị nhỏ tìm cách thọc ra giữ cầu. Lệnh cho pháo tầm xa bắn thêm để chế áp các khu vực quanh hai đầu cầu, đánh dạt bọn địch ra khỏi các cầu.
3. Quân đoàn 2 đã chiếm được Long Bình thì việc các đồng chí tiến vào Sài Gòn sẽ nhanh hơn chúng ta. Tôi đề nghị điện xin bộ tư lệnh hướng đông và bộ tư lệnh chiến dịch cho sư 7 cùng hành tiến vào Sài Gòn theo xa lộ, còn sư 1 hoặc sư 6 vẫn hành tiến vào Sài Gòn theo quốc lộ 1. Các anh cho ý kiến đi.
Chính uỷ quân đoàn giơ tay, ông nói nhanh, giọng rắn rỏi:
- Tôi tán thành ý kiến của anh Năm. Tôi đề nghị để sư 6 ở lại quân quản Biên Hoà và làm dự bị cho cả sư 1 và sư 7.
 Những người có mặt đều nhất trí ý kiến của tư lệnh và chính uỷ. Tư lệnh quay về phía tham mưu trưởng Khánh:
- Anh Khánh và các anh triển khai ngay cho các sư đoàn.
- Rõ!
Tham mưu trưởng Khánh viết lệnh vào sổ và đi ngay tới hầm trực ban. Các đồng chí khác cũng đi ngay tới hầm của mình và triển khai mệnh lệnh.
Tư lệnh quân đoàn đi về phía máy điện thoại bên phải, ông nói với chiến sĩ thông tin:
- Cho tôi nói chuyện với anh Ba Vũ ở sở chỉ huy tiền phương.
- Rõ!
Anh chiến sĩ thông tin quay máy, gọi rồi đưa ống nói cho tư lệnh quân đoàn. Ở sở chỉ huy còn lại chính uỷ. Ông đang chống tay lên chiếc bàn tre, mắt như dán vào tấm bản đồ Sài Gòn đang trải rộng trên bàn. Những tia nắng đầu tiên của ngày 30 tháng 4 đã chan hoà trên nóc nhà dã chiến của sở chỉ huy.

[trucngon]

Tám giờ sáng ngày 30 tháng 4, cùng một lúc quân đoàn phó nhận được nhiều tin dồn dập từ các sư đoàn điện về, từ sở chỉ huy cơ bản điện xuống. Quân đoàn phó chưa kịp hệ thống các tin tức thì cậu chiến sĩ thông tin đã mời ông xuống hầm điện thoại nói chuyện với tư lệnh quân đoàn. Sau năm phút, ông bước lên hầm, trải bản đồ ngay trên đất, ông gọi tham mưu phó và các trợ lý tác chiến, thông tin tới, ông nói, giọng nhanh và sắc:
- Các anh, tình hình khẩn trương lắm rồi, anh Năm Thạch và anh năm Thiện vừa thảo luận với tôi. Các anh ghi những mệnh lệnh sau đây của bộ tư lệnh quân đoàn, cho chuyển ngay xuống các sư đoàn, các đơn vị trực thuộc, các binh chủng:
Một: Sư 7 không vào thị xã Biên Hoà, không vượt qua cầu Ghềnh nữa, đến đầu thị xã rẽ trái ra xa lộ, theo xa lộ để vào Sài Gòn cho nhanh. Nhận lệnh tổ chức tiến hành ngay.
Hai: Sư 1 tổ chức ngay một trung đoàn có xe tăng dẫn đầu cố gắng vượt qua cầu Ghềnh để vào Sài Gòn theo quốc lộ 1.
Ba: Sư 6 thanh toán nốt bọn địch còn lại, làm nhiệm vụ quân quản khu vực Biên Hoà, làm dự bị cho sư 1 và sư 7 đánh vào Sài Gòn.
Bốn: Lữ đoàn 52 tiến sau đội hình sư 7 theo xa lộ vào Sài Gòn chiếm quận 10.
Năm: Lệnh thêm cho pháo tầm xa dùng đạn nổ tức thì đánh dạt địch ra khỏi khu vực cầu. Triển khai xong, báo cáo ngay về sở chỉ huy cơ bản.
Ông quay sang trợ lý tác chiến:
- Đồng chí ghi xong chưa?
- Báo cáo xong!
- Đồng chí đọc lại xem?
Trợ lý tác chiến đọc lại, ông nghe, ngẫm nghĩ một chút rồi đứng dậy:
- Cho thông tin chuyển ngay, đi Hon đa cho nhanh. Sau mười lăm phút mệnh lệnh phải được chấp hành triệt để.
Trợ lý tác chiến đem mệnh lệnh tới các chiến sĩ thông tin. Quân đoàn phó nhìn tham mưu phó, mặt ông thoáng buồn:
- Chúng ta chậm mất rồi anh Ba ạ! Anh có nắm được 8 chiếc tăng hỏng ở Trảng Bom sửa chữa xong chưa?
Tham mưu phó Bì nói ngay:
- Chữa xong rồi! Tôi vừa nhận được báo cáo cách đây hai mươi phút.
- Anh ra lệnh điều ngay lên đây, cả 8 chiếc, lên ngay. Phải tổ chức một mũi đột kích nữa tiếp ứng cho sư 7. Còn anh thay tôi ở đây giữ liên lạc với sư 1, sư 6 và sở chỉ huy cơ bản. Tôi sẽ báo cáo với sở chỉ huy cơ bản về việc này. Anh thấy sao? Anh có đồng ý vậy không?
Tham mưu phó kê giấy lên đầu gối viết lệnh điều xe tăng. Quân đoàn phó chạy ra chiếc xe bọc thép của ông, ra lệnh kiểm tra dầu mỡ, sẵn sàng xuất phát.
Tiếng súng các loại ở khu vực Biên Hoà nổ rất gắt. Pháo các loại của địch từ bên kia sông vẫn bắn sang dữ dội.

[trucngon]

Nhận được lệnh bỏ quốc lộ 1, quay ngược lên hành tiến ra xa lộ để vào Sài Gòn, sư trưởng Nam Phong thấy như vừa cất được một gánh nặng. Chiếc xe bọc thép của ông và chính uỷ Liêm lách qua đoàn xe lao lên phía trước tìm cán bộ trung đoàn 14. Ông đứng hẳn lên xe, chiếc quai mũ thít lấy cằm. tay phải nắm chặt bao súng, tay trái đặt lên vai cậu chiến sĩ lái xe, đôi mắt một mí trũng sâu nhìn xoáy vào từng chiếc xe. Chiếc bọc thép K63 vượt được chừng 200 thứơc thì ông nhìn thấy Quân, trung đoàn phó trung đoàn 14. Ông cấu vào vai cậu chiến sĩ lái xe. Chiếc xe khựng lại suýt hất ông ra ngoài. Ông đập tay vào bao súng, gọi:
- Quân, quay đội hình ra xa lộ, đại đội 7 đâu? Hành tiến ngay, muộn mất rồi.
Quân hơi lúng túng, ông khoát tay:
- Bắt mấy thằng nguỵ ngồi lên xe chỉ đường, chúng nó không biết thì nhờ dân, nhờ các đồng chí trong nhà tù Tam Hiệp vừa chạy ra đấy. Tổ chức ngay.
Chiếc xe bọc thép lại vựơt lên, ông nhìn thấy chính trị viên Đại…Chiếc K63 giật lên rồi đậu sát chiếc T54, khói xả đen cả một vùng. Sư trưởng Nam Phong ho sặc sụa, ông nhô cả người về phía chiếc T54 chở đầy bộ đội, ông vừa thở vừa nói:
- Đại đội 7 trương cờ lên, quay trái ra đường này phóng ra xa lộ, cứ theo xa lộ mà thọc vô. Năm xe cũng vô, hai xe cũng vô, một xe cũng vô. Rõ chưa đồng chí Đại? Sẽ có xe của trinh sát, xe của tác chiến đi trứơc. Dũng cảm lên, táo bạo lên, giờ lịch sử đến rồi.
Ông nói xong thì Phạm Văn Huệ, chính trị viên tiểu đoàn trinh sát cùng hai mươi chiến sĩ trinh sát ngồi trên một chiếc “Đốt” vừa lấy được của địch đã tới nơi. Theo sau một chiếc “Đốt” thứ hai, Minh, trợ lý tác chiến của sư đoàn và một vài trợ lý nữa. Mấy chiếc xe đậu sát vào nhau. Sư trưởng nam Phong trèo lên nắp chiếc K63 huơ tay một vòng, tiếng ông chìm đi trong tiếng động cơ các loại xe nhưng vẫn rõ ràng, dứt khoát:
- Xe trinh sát đi trước, bắt liên lạc với quân đoàn 2, đến xe của tác chiến. vào Sài Gòn đồng chí Minh, đồng chí Huệ dẫn các phân đội chiếm các mục tiêu được phân công. Tiếp theo là đội hình của đại đội 7 và của trung đoàn 14.
Chính uỷ Liêm đứng cạnh sư trưởng Nam Phong, gió thổi tung mái tóc thưa của ông, ông nhìn các chiến sĩ trinh sát, các chiến sĩ xe tăng, các chiến sĩ đại đội 7 với cái nhìn tha thiết, ông nói giọng to dần lên:
- Cả sư đoàn, cả quân đoàn sẽ hỗ trợ đắc lực cho các đồng chí. Các đồng chí hãy anh dũng xốc tới, hãy đạp lên đầu địch mà xốc tới. Tất cả tiến lên!

[trucngon]

Các chiến sĩ trinh sát chĩa súng AK và M79 ra hai bên đường. Huệ, Đạo ngồi trong buồng lái. Minh cũng ngồi ở buồng lái chiếc đi sau, bản đồ trải lên đầu gối, tay lăm lăm khẩu súng ngắn. hai chiếc”Đốt cát” rú ga chồm lên, lao nhanh ra đường. Chính trị viên Đại thò đầu vào trong xe tăng nói gì mới đại đội trưởng xe tăng, rồi ngửng đầu lên khoát tay. Chiếc tăng thứ nhất xịt ra một dòng khói đen, chồm lên mặt đường, húc đổ liền mấy phuy đất, mở lối cho cả đoàn tăng. Các chiến sĩ bộ binh ở trên xe tăng ngồi theo tư thế sẵn sàng bắn, súng kê lên bao cát, thủ pháo, lựu đạn bày sẵn bên cạnh. Các chiến sĩ thông tin chụp ống nghe vào tai, một tay cầm ống nói, một tay bám chặt thành xe, đầu hơi cuối, cần ăng-ten lá lúa xoè ra lắc lư như đang múa. Tiểu đoàn xe tăng đi hết đến các tiểu đoàn ô tô, xe nào cũng đầy nhóc bộ đội.Xe súng cối, xe ĐK, xe trọng liên, xe thông tin, xe công binh, xe trinh sát…chiếc này nối chiếc khác. Xe của sư 7, xe của sư 6, xe của sư 1, xe của quân đoàn, xe quân báo, xe tác chiến, xe xăng dầu, xe đạn, xe gạo, xe quân trang, xe tải thương, tiếp theo là xe kéo cao xạ 57, cao xạ 37, xe kéo các loại lựu pháo 105. 122, xe kéo các dàn hoả tiễn 106, 122 ly, xe kéo pháo tầm xa 130 ly, xe kéo súng cối nặng 160 ly. Xa hơn phía sau là những đoàn xe cầu phà, xe công trình của công binh. Những đoàn xe khổng lồ ngốn hết bề rộng và bề dài của con đường. Xa hơn nữa là những đoàn xe ô tô hạng nặng kéo theo những chiếc tên lửa Sam, mũi nhọn và đôi cánh tên lửa chọc một đường xiên lên bầu trời nghi ngút khói xanh. Trên các trục đường đen kịt những xe. Xe đi hàng đôi, hàng ba, tất cả đều đổ vào Sài Gòn. Xa lộ rộng là thế nhưng lúc này cũng trở nên chật. Nhiều chiếc xe chen lên húc đổ cả tà ly chắn giữa đường. Những chiếc xe tăng đi đầu mở đường vừa phải tiếp tục dọn mìn, tránh mìn, vừa phải húc đổ các ụ chướng ngại nên tốc độ không nhanh. Ra đến xa lộ, chiếc xe đi đầu nghiến lên mìn, một đoạn xích bung ra, các chiến sĩ bộ binh nhảy xuống, chạy lên các chiếc tăng sau, chiếc tăng thứ hai vượt lên đầu, nòng trọng liên quay tròn. Chiều ngược lại, bên kia xa lộ là xe Lam, xe Hon đa, xích lô máy, xe ca, xe Đốt, xe Pho chở đồng bào quay trở ra, xe trở ra, người đi bộ trở ra, các đơn nguỵ tan rã đi lẫn vào dân thành một dòng người dài vô tận. Trên xa lộ dài ba mươi cây số đó đông đặc hai dòng vào và ra. Bộ đội đi vào, dân đi ra. Mấy ngày trước họ chạy vào Sài Gòn, bây giờ họ lại từ trong cái rốn cuối cùng ấy tuôn trở lại Hố Nai, Trảng Bom. Một chiếc xe ca bóp còi inh ỏi, lách đoàn người đi bộ vượt trước, bỗng một tiếng nổ dữ dội phát ra, chiếc xe bị hất bỗng lên trời, đồng bào đi bộ bị chết, bị thương. Theo phản ứng tự nhiên, bộ đội từ trên xe nhảy xuống băng bó cho dân, nhưng băng chưa hết đã có lệnh gọi lên xe. Nhiệm vụ phải vào ngay Sài Gòn.