Nước Mỹ dĩ nhiên có tiếng là "siêu cường" và có lẽ chẳng mấy ai lại không nghe biết đến tình trạng suy thoái kinh tế của Mỹ từ khoảng 3 năm qua và giai trình hồi phục cũng chưa có "chuyên gia" kinh tế nào dám tiên đoán rõ ràng. Sáng nay, báo địa phương đăng cột tin mà tôi không khỏi có những suy nghĩ...!
Hãng BMW, một hãng làm xe nổi tiếng của Đức (tầm cỡ với Mercedes, Audi, v.v.) mở một hãng lắp ráp dòng xe BMW-X3 ở bang South Carolina. Hãng xe BMW tuyển thợ rất kỹ lưởng và khắt khe, tuy nhiên mức lương họ trả cho công nhân mới nhận ở mức 14-16USD/giờ trong lúc một công nhân Đức, làm việc ở Đức với công việc tương tự, họ có thể nhận mức lương trên gấp đôi công nhân Mỹ (trung bình cỡ 34USD/giờ trở lên). Cũng cùng ở hãng BMW-X3, cách đây 3 năm trước, lương công nhân mới vào vẫn không chênh lệch hơn đồng nghiệp của họ bao nhiêu (trung bình cỡ 22-24USD/giờ). Thế nhưng với mức lợi tức trung bình và tình trạng làm việc hiện giờ ở bang South Carolina, bài báo phản ảnh rằng bao người công nhân họ phỏng vấn, chẳng có ai than phiền gì về việc làm của họ ở hãng BMW, ngược lại tinh thần của họ còn phấn khởi hơn là làm việc ở những hãng khác.

Một công nhân kiểm soát xe BMW ởi giai đoạn cuối.

Cảnh quan trong hãng BMW
Hai tháng trước Bí Bếp đánh xe xuống thành phố Springfield, thuộc bang Oregon (chặng đường cỡ 400 Km) có tí việc. Bí Bếp nhìn quang cảnh chẳng thay đổi gì, nhưng điều lạ là có một cửa hiệu cây xăng trên đường vào thành phố Portland (tp lớn nhất của Oregon) có rất đông khách chờ đổ xăng và mua sắm thức ăn nhanh, v.v. Bí Bếp mua hai ổ bánh mì kẹp thịt (thể hotdog) + 1 chai nước suối mà giá chỉ có 3 USD (60 ngàn đồng ta). Nếu so với giá bán ở VN, thì còn rẻ hơn mấy lần vì có lần Bí Bếp mua một ổ bánh mì tương tự như vậy ở Sài Gòn (chỉ năm nay thôi, hồi tháng 6) thì giá một bánh họ bán đã hơn 6USD (120 ngàn tiền Việt).
Sự trì trệ kinh tế của bang Oregon Bí Bếp thấy khá rõ nét mặc dù xác suất, tỉ lệ thất nghiệtp vẫn không thay đổi cho mấy ở Oregon (cỡ 9%); tuy nhiên, thực tế thì mức lương trung bình của người có việc làm đã giảm hẳn, đơn thuần một khi họ bị mất việc và sau đó tìm việc khác thì họ thường phải nhận việc mới với mức lương... thấp hơn. Năm rồi, có một bài báo về kinh tế phỏng định rằng tổng giá trị của nước Mỹ chỉ còn có một nửa so với năm 2005. Bí Bếp tự thắc mắc là ... tiền Mỹ đi đâu, chạy về đâu trong bài toán "vĩ mô" đó vì đâu chỉ riêng nước Mỹ mà cả châu Âu và bao nước đã phát triển khác cũng phải đối đầu cùng cuộc diện suy thoái kinh tế đang ảnh hưởng toàn cầu mà!
Xứ Mỹ, nói chung đang ở tình trạng "thắt lưng buộc bụng" tuy nhiên đây không phải là lần đầu tiên. Bí Bếp nhớ lại khoảng cuối thập niên 1970's cũng vậy. Tình trạng kinh tế của Mỹ đã tuột dốc thê thảm trong lúc kinh tế của Nhật & Tây Đức lên như diều gặp gió...; Nhật lúc đó thống lĩnh gần như hoàn toàn thị trường điện tử, vi tính, xe hơi còn Đức thì gần như không có "đối thủ" trong bao nền kỹ nghệ nặng, kỹ nghệ cao cấp, v.v. Lúc đó có bao "đại gia" Nhật đã sang Mỹ làm mưa, làm gió, đụng gì cũng mua, thứ gì họ thích họ đều mua... tất, bất kể giá cả, v.v. thế nhưng đột nhiên mấy ông Nhật biến đâu mất, kể từ thập niên 1980's vậy.
Nước Mỹ là một nước khá lạ lùng và đa dạng. Tình trạng suy thoái kinh tế hiện nay sẽ còn ảnh hưởng khá lâu, khá dài. Khá lâu rồi Bí Bếp chẳng còn muốn đi họp hành gì cả, ngoại trừ những lúc buộc phải đi vì bàn sâu tán xa gì cũng chỉ quanh quẩn ở chuyện "cắt & xén". Bí Bếp chẳng thiết tham gia những việc đó, ai mà lãnh lương nhiều hơn thì họ phải có trách nhiệm "cắt & xén" cho hợp tình, hợp lý vì lá phiếu của dân Mỹ cũng còn khá mạnh và khá ảnh hưởng đến tương lai, sự nghiệp của họ.
