Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt (Phần 2)

[nguyenquochung]

     Tháo chạy hỗn loạn khỏi tuyến phòng thủ Phan Rang. Ngụy quân và dân di tản dùng đủ phương tiện từ thuyền, phao cao su, can nhựa, phuy xăng, gỗ cây..., thậm chí bơi tay không ra tàu lớn đậu ngoài xa, bỏ lại trên bờ trực thăng, xe tăng các loại. Nhộn phết.


Uploaded with ImageShack.us

[SaigonGuider]

Bác TichTuongNhuLe ơi! Em đang chờ tiếp câu chuyện "Làng Quật Xá" của Bác đây!
Mà đóng quân tại Quật Xá - lại bắt anh nuôi đi chợ tận "chợ Quảng Bình" - sao mà xa thế?
Lúc ấy, cầu Bến Quan còn chưa có - em nghĩ tới chợ Bến Quan là đủ xa lắm rồi chứ!

@nguyenquochung: Trong nhà QSVN mình, chỗ topic "Ảnh chiến tranh" có một tấm ảnh của nhà báo Nhật - đứng bên Nhan Bièu chụp về phía Nam - thời điểm ấy là 1/1973 "trao trả tù binh" nên có nhiều nhà báo bám càng
(trong 6 điểm "trao đổi tù binh" thì ở Thạch Hãn là tệ nhất - tù binh người nhà mình "trùi trụi sang sông" - may mà ta có "chiêu" cho các nhà báo ấy đi tham quan đủ thứ khác, để tránh những ống kính khai thác với dụng ý không tốt)

[TichTuongNhuLe]

Trong trận này có chuyện lái xe Nguyễn Thái Sinh- người xã Đạo Đức, Bình Xuyên, VP lái xe K63 số 146 đã húc thẳng vào 1 xe M113 của địch. Bọn địch hoảng sợ, ra hàng. Còn Sinh ta thì gẫy mất 1 răng nên có biệt hiệu là "Sinh sứt". Sinh ra học SQ cùng tôi nhưng do yếu sức khỏe nên ra quân sớm, khi chưa học xong. Bọn này trêu: "Mày ngủ gật đâm vào nó chứ gì"

       Thế ra K63 khỏe hơn M113 hả bác LiXeTa ?

       Trận đánh vào Phan Thiết và Hàm Tân, tôi là thằng đi sau. Trên đường từ Phan Thiết vào, một bên núi, một bên biển, giữa ban ngày, máy bay đich vẫn đánh chặn quyết liệt. Không biết ở phía trên thế nào. Xe "Giải Phóng" chở lính trinh sát đi sau mũi tấn công mới tấp vào ven đường, cắm lá ngụy trang kín như bưng. Tôi thì lăn ra ngủ vì đã bốn ngày đêm rồi chưa chợp mắt. Bỗng giật mình choàng tỉnh, tôi lăn một phát thì tỉnh hẳn. Nhận ra là bị bom nó thả vào đội hình. Sau loạt bom, mọi người rình rịch chạy tới chỗ bom vừa nổ. Có hai thằng hy sinh, tan tành hết. Thịt xương, quần áo bắn lên vất vưởng trên cây. Thằng Tiến, tiểu đội tôi bị thương vào tay, cụt hai ngón. Mọi người băng bó cho nó  xong thì cho nó lui về sau, không biết nó về d24 hay về viện 43.

       Sau này, năm 76, Tiến được ra quân. Nó về nhà đi buôn rau. Quê nó ở Kim Động, nó đạp xe đạp, thồ hai sọt bắp cải với xu hào ra Hà Nội bán buôn. Quãng năm 80, một hôm nó bán hết rau thì rẽ vào nhà tôi. Lúc đó đơn vị tôi ở Hà Nội không nhiều, địa chỉ nhà tôi thì cả đại đội hầu như thằng nào cũng nhớ. Mà khi ra quân, bận mưu sinh, có mấy thằng đến được. Thằng Tiến vào nhà, vẫn quần áo bộ đội, quần sắn móng lợn, mồ hôi thấm đẫm trên áo nó. Gặp nhau, hai thằng phấn khởi lắm, nói chuyện hàn huyên mãi đến chiều, cơm nước xong thì nó về.

       Khốn nạn quá ! Nhà tôi lúc bấy giờ có mười người mà có hai phòng bé tí. Bố mẹ tôi một giường, ba cô em gái một giường, hai vợ chồng em rể và con nhỏ mới sinh một giương, tôi ngủ với thằng em trai dưới đất. Cứ gọi là san sát (không biết ông em rể và cô em gái làm ăn thế nào ?), không có chỗ nào để bảo nó ngủ lại một đêm. Ở Quảng Trị, mấy thằng rúc vào một hầm có sao đâu. Nhưng bây giờ chẳng biết làm thế nào ?! Tôi thấy buồn và khó xử, chẳng thoải mái như hồi lính tráng, thế nào cũng được.

       Thật là "khóc không ra nước mắt" - Cái thời cạp lồng.

       Thằng Tiến còn đến vài lần nữa, chẳng bao giờ ở lại. Chuyện này làm tôi cứ áy náy đến tận bây giờ . . .

[TichTuongNhuLe]

.

CHUYỆN XIII     LÀNG QUẤT XÁ   (tiêp 3)

       Hàng ngày, nhất là đêm đêm, xe từ ngoài bắc, qua Bãi Hà, vượt qua ngầm B và ngầm A trên sông Cam Lộ rồi ầm ì chạy trên đường 9 đi về phía tây để chuyển vào sâu hơn theo đường mòn HCM. Những đoàn xe nối đuôi nhau chở lương thực và đạn dược đến khắp các chiến trường. Chúng tôi hiểu rằng đây là công việc chuẩn bị chiến lược cho trận đánh lớn cuối cùng nay mai.

       Tôi nhớ, hôm mới về Quất Xá, đại đội chỉ còn ít gạo ở suối La la chuyển ra. Anh Thời đại đội phó mới lấy mỗi tiểu đội một hai người đi lấy gạo ở kho hậu cần của sư đoàn mãi tận sâu trong rừng. Tôi không nhớ có phải thằng Quynh a trưởng a4 phụ trách không. Sáng sớm chúng nó đeo ba lô không ra đi, mang theo hai khẩu AK, có lẽ chiều chúng nó mới về. Ấy vậy mà chưa dập bã trầu đã thấy chúng nó dẫn hẳn một xe ô tô chở đầy gạo chạy từ đường 9 vào làng, thẳng đến nhà Thắng Quản. Chúng nó dùng bài cũ, ra đường 9 cách độ hai trăm mét, dương súng, bắt xe hỏi xe chở gì. Xe chở súng đạn thì cho qua. Rồi chúng tóm được chiếc xe “Giải Phóng” chở gạo đầu tiên, bắt lái xe chạy về đơn vị. Không biết hôm đó anh Thời hay Thắng Quản ký giấy biên nhận cho lái xe. Lái xe cũng sướng, có thể nhiều thời gian, tranh thủ tụt tạt đâu đó cũng nên.

       Vẫn là gạo Trung Quốc, mỗi bao năm mươi cân, đóng 4 lớp bì. Ngoài cùng là bao gai, rồi đến hai bao nilon màu xanh cứt ngựa, trong cùng lại bao gai nữa. Loại gạo này, lúc trước ngừng bắn được tàu của Trung Quốc thả xuống từ ngoài khơi biển Quảng Bình. Gạo trôi dạt vào bờ được du kích và dân vớt lên sau đó vận chuyển tiếp vào chiến trường.

       Vào rừng chặt gỗ làm hầm và làm nhà. Gỗ đòn nóc hầm phải hai thằng khênh lặc lè. Xong món gỗ, chia nhau, thằng thì đào hầm, thằng thì dựng nhà, thằng thì cắt tranh. Công việc kể ra cũng vất vả nhưng được cái ăn no, ngủ kỹ nên thằng nào thằng nấy trông đã bắt đầu có da có thịt.

       Hôm đó, thằng Thìn tiểu đội tôi, không nhớ là quay về nhà lấy cái gì thì một quả bom bi nổ. Nó bị một viên bi xuyên vào đùi. Quân y sư đoàn (d24) cũng đóng ở Quất xá nên chỉ vài ngày sau là nó đã ra viện. Chiều chiều nó vẫn ra sông Cam Lộ tắm cùng với chúng tôi, coi như không có chuyện gì xảy ra. Thỉnh thoảng bom bi lại nổ đâu đó trong làng. Rất nhiều người dân làng Quất Xá vẫn tiếp tục bị thương.

. . . (còn nữa)

[sauchinbaymot]

...       Vẫn là gạo Trung Quốc, mỗi bao năm mươi cân, đóng 4 lớp bì. Ngoài cùng là bao gai, rồi đến hai bao nilon màu xanh cứt ngựa, trong cùng lại bao gai nữa. Loại gạo này, lúc trước ngừng bắn được tàu của Trung Quốc thả xuống từ ngoài khơi biển Quảng Bình. Gạo trôi dạt vào bờ được du kích và dân vớt lên sau đó vận chuyển tiếp vào chiến trường.

 

Đúng là có 2 lớp bao nilon màu xanh, dày và chắc, trên có in chữ gì đó, nhưng bác TTNL gọi là màu "cn" thì hơi nghi. Lính (Quảng Trị) đứa nào cũng phải có một túi hoặc nửa hay góc túi nilon bao gạo này trong balô, để bọc giấy tờ, sách vở, nhật ký, lại dự phòng làm phao bơi. Nhà sưu tầm đồ cổ nào còn giữ được túi này pọt lên cho anh em ngẩn ngơ tý.

Tiện thể, 6971 xin giới thiệu chiếc ca Tàu còn giữ được, thương tật 2/4, in song ngữ trên thành và đáy, với 2 dòng chữ, nhưng đã mờ gần hết dòng trên.

[SaigonGuider]

...Ở Quảng Trị, mấy thằng rúc vào một hầm có sao đâu. Nhưng bây giờ chẳng biết làm thế nào ?! Tôi thấy buồn và khó xử, chẳng thoải mái như hồi lính tráng, thế nào cũng được.

       Thật là "khóc không ra nước mắt" - Cái thời cạp lồng.

       Thằng Tiến còn đến vài lần nữa, chẳng bao giờ ở lại. Chuyện này làm tôi cứ áy náy đến tận bây giờ . . .

Thật là xúc động...
Chỉ có vài mươi chữ... mà rõ cái chất, cái tình thằng lính - lại đặc tả được cái góc cạnh của một thời kỳ!

Nói về cái chất, thì thật tình, SGG em cứ là mê mẫn cái chất "sĩ phu Bắc Hà" của các cậu mợ sinh viên, tiếng là "xếp bút nghiên lên đường ra trận", thế mà cũng ráng xách theo vài thứ "đồ nghề"...
...để rồi giờ mới có hàng loạt nhật ký, bản thảo... thậm chí cả tác phẩm tranh vẽ... - xem ra, lại toàn là những "vi phạm điều lệnh đi B" cả ấy chứ!

Dưng, nói thật tình, nếu mà không có những cái "phạm quy" ấy, thì bây giờ làm sao mà lớp "hậu sinh" chúng em mới tỏ tường nhiều mặt góc cạnh của cuộc chiến gian khổ trường kỳ vừa qua...

Còn nhớ, năm 2003 - Nhật ký chị Trâm và Anh Thạc ra đời cùng một lúc...
Năm ấy, theo dấu vết "Đường ra trận" của anh Thạc, con đường là một dấu hỏi ngược chiều kim đồng hồ vòng bao quanh cận ven Hà Nội... nếu theo con đường ấy - những "thằng làm du lịch" chúng em sẽ có ngay một cung đường "Đông Bắc sang Tây Bắc cận ven Hà Nội", xuyên qua toàn những miền danh thắng và lịch sử - để bổ sung cho sự nghèo nàn sản phẩm của ngành du lịch mình!
Đã đi và đã đến cả ngôi mộ "của người cùng tên" ở nghĩa địa mà đơn vị anh Thạc dừng chân rồi ấy chứ!
Dưng SGG em lại mê mẫn với bài toán "giải mã tín hiệu Đa-nuýp xanh" trong các báo cáo tình báo âm thanh (từ nốt thu cây nhiệt đới) để dựng lại gót chân nhỏ bé của "bà chị" ĐTTrâm trên đất thép Phổ Cường - nay tất cả đã nằm dưới đáy lòng Hồ thủy lợi Liệt Sơn, Đức Phổ - dù sao thì cũng đã tìm ra được dấu tích trạm xá và nơi hy sinh của "bà chị" để khỏi bõ công những ngày dọc ngang đất rừng bản làng H're
Nhất là càng hiểu thêm về kỳ tích - do phía địch tự nhận - "Những bước chân của Bs.Trâm có sức chiến đấu ngang cấp... sư đoàn"

Tóm lại - bỏ qua những truy cứu bắt bẻ vụn vặt, thì cộng cả những áng văn "Mãi mãi tuổi hai mươi" với những "Nhật ký viết lại" cùng "Những chuyện không thể quên..." gần như lớp "em út" đã hình dung được toàn cảnh của một thời "Máu và Hoa"

Phát biểu một cách kinh điển: Những "vi phạm" của các chiến sĩ ấy, giờ lại chính là những bù lấp đáng kể vào những "khoảng trắng bất lực" của các nhà làm sử chiến tranh!

- - -
Viết tiếp đi Bác TichTuongNhuLe ơi!

[nguyenquochung]

   Trích: SGG
 "trong 6 điểm "trao đổi tù binh" thì ở Thạch Hãn là tệ nhất - tù binh người nhà mình "trùi trụi sang sông" - may mà ta có "chiêu" cho các nhà báo ấy đi tham quan đủ thứ khác, để tránh những ống kính khai thác với dụng ý không tốt".
                                                .....................................................................

     Cá nhân tôi không thấy bức ảnh  mang dụng ý xấu nào cả. Bối cảnh chụp ở vùng sông nước nên ăn mặc “thiếu vải” tí chút cũng không ảnh hưởng nhiều đến tính thẩm mỹ, như đi tắm biển thôi mà. Cái đáng kể ở chỗ là bức ảnh đã toát lên được tình đồng đội thiêng liêng của người lính giải phóng quân. Nét hân hoan trên gương mặt người lính không hẳn chỉ vì vừa thoát khỏi cái chết, nụ cười rạng rỡ của họ trong ngày gặp lại không chỉ mang ý nghĩa vừa được thoát khỏi ngục tù, mà ở đây nó còn mang ý nghĩa giống như là: “Nụ cười chiến thắng” vậy.

     Về khía cạnh nghề nghiệp thì thể loại ảnh thời sự phải luôn đưa tiêu chí chân thật lên hàng đầu, còn yếu tố nghệ thuật đẹp hay không đẹp, “sạch” hay chưa “sạch” …tính sau.

     Mọi sự so sánh đều khập khiễng nên tôi không có ý định làm thế, nhưng bức ảnh “em bé napal” cũng “Trùi trụi”, thậm chí lúc đầu có người còn xếp vào hạng mục ảnh khiêu dâm, cuối cùng lại trở thành bức ảnh chiến tranh có tầm ảnh hưởng số 1 trong thế kỷ 20.

     Ngoài lề tí mong bác TTNL bỏ quá cho.

[nguyenquochung]

     Trích: TTNL
"Cứ gọi là san sát (không biết ông em rể và cô em gái làm ăn thế nào ?"

     Ối giời ơi là giời! Đoạn này làm em suýt phun cafe vào màn hình vi tính, vợ ngồi đâu đó quát nhặng lên: Điên à !. Dân tộc ta, nhân dân ta, trong hoàn cảnh muôn vàn khó khăn gian khổ vẫn luôn biết phát huy triệt để tinh thần sáng tạo mà, bác cứ lo xa.

     Thật, đọc chuyện bác nhiều lúc em không nhịn được.

[sauchinbaymot]

   
 "trong 6 điểm "trao đổi tù binh" thì ở Thạch Hãn là tệ nhất - tù binh người nhà mình "trùi trụi sang sông" - may mà ta có "chiêu" cho các nhà báo ấy đi tham quan đủ thứ khác, để tránh những ống kính khai thác với dụng ý không tốt".
                                 
     Cá nhân tôi không thấy bức ảnh  mang dụng ý xấu nào cả. Bối cảnh chụp ở vùng sông nước nên ăn mặc “thiếu vải” tí chút cũng không ảnh hưởng nhiều đến tính thẩm mỹ, như đi tắm biển thôi mà.

Theo 6971 được nghe kể (chứ không được chứng kiến) và mang máng nhớ thì có chuyện khi trao trả tù binh, mỗi bên đều cho tù binh ăn mặc thế nào đó, không đến nỗi, thậm chí lịch sự, với ít đồ cá nhân, nhằm cả tính nhân đạo lẫn dụng ý chính trị trong đó. Khi trao trả, (phần lớn) tù binh chủ ý vứt bỏ những thứ đó để về với tự do.  

[TichTuongNhuLe]

Theo 6971 được nghe kể (chứ không được chứng kiến) và mang máng nhớ thì có chuyện khi trao trả tù binh, mỗi bên đều cho tù binh ăn mặc thế nào đó, không đến nỗi, thậm chí lịch sự, với ít đồ cá nhân, nhằm cả tính nhân đạo lẫn dụng ý chính trị trong đó. Khi trao trả, (phần lớn) tù binh chủ ý vứt bỏ những thứ đó để về với tự do.  

       Khi xem bức ảnh anh em mình được trao trả ở Thạch Hãn, tôi cũng nghĩ như bác 6971. Ae mình không bao giờ chịu nhục và cũng rất thông minh, nhanh nhẹn. Khi được trả về, lập tức trút bỏ áo tù để về với đồng đội. Bức ảnh thực sự tôi thấy rất đẹp, có tính thời sự và tính nhân văn rất cao.