Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt (Phần 2)

[lexuantuong1972]

    Anh em bảo tôi nên làm thế nào ? Xin mọi người góp ý !

Văn mình thế nào thì cứ thế thôi.
Chả nhẽ bác vừa viết vừa nghĩ "đoạn này nắn lại kiểu TLT, đoạn kia sửa theo lưu ý của 6971" thì còn ra văn thế nào được?

Nhất trí ý kiến của các bác đã trao đổi nó có thể thế này hay thế khác nhưng sự chân thực là hàng đầu. Từ câu của bác VT em dịch là như thế này có được không: Văn mình vợ người , có được không các bác

[nguyenquochung]

    Chuyện của mình mà viết theo định hướng của người khác thì đâu còn là chuyện mình nữa, lúc đấy tác giả TTNL trước đây sẽ thành đồng tác giả mất. Với lại có những hoàn cảnh, tình huống người viết ngoài việc diễn đạt bằng khả năng văn chương của mình đôi khi còn phải thêm cả lời thoại của người trong cuộc nữa thì mới có thể lột tả hết tính chất sự kiện được. Như vậy, chuyện sẽ sinh động, hấp dẫn hơn.

[sauchinbaymot]

...     Anh em bảo tôi nên làm thế nào ?
...

Xin gửi bức ảnh minh họa cho câu chuyện của bác TTNL:

6971 đang cố tận dụng các nghiệp vụ trinh sát mấy mươi năm trước để xác định: Bức ảnh này chụp ở đâu? Bao giờ? Và hai người đang vi phạm luật lệ giao thông (vừa tham gia giao thông vừa tranh luận: Có đối thoại trong thể loại Hồi ký hay không?) là ai?

[vitính]

6971 đang cố tận dụng các nghiệp vụ trinh sát mấy mươi năm trước để xác định: Bức ảnh này chụp ở đâu?

Hỏi ông Bình Yên xem có phải đường đê La Thành không. Dòm kỹ có khi thấy BY bên gốc xà cừ?

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 8 )

     Năm giờ sáng thủ trưởng Ngoan đã sang gọi chúng tôi chuẩn bị lên đường. Tôi giật mình tỉnh dậy, cứ ngỡ đến phiên canh nồi bánh. Thì ra Toàn và Duyên để cho tôi ngủ, hai người đã thay nhau canh đến khi thủ trưởng gọi. Bánh được vớt ra, thả luôn xuống lạch nước. Chúng tôi vệ sinh sáng xong thì xách bánh trưng lên xe. Thủ trưởng 304 ra tận xe tiễn, dường như hôm qua hai thủ trưởng cũng chẳng ngủ được nhiều. Xe ra đến đường thì rẽ phải, được một đoạn thì đến thị trấn A lưới. Trời vẫn chưa sáng, thị trấn vắng vẻ, thưa thớt vài cái nhà, vẫn đang chìm trong giấc ngủ. Ánh đèn xe hoe hoe sang hai bên đường. Con đường đất đỏ mấp mô, thấp thoáng cây bám đầy bụi.

     Chừng vài cây số, chiếc xe đột ngột rẽ sang trái , xiên vào đường núi nhỏ hẹp. Chiếc xe bắt đầu lắc lư dữ dội. đoạn lên dốc làm ánh đèn hắt lên trời không còn nhìn thấy đường đâu nữa. Cụ Ngoan nhắc Tuấn cứ từ từ, đường mới chưa biết thế nào, không cần vội. Vậy là qua A Lưới một đoạn thì rẽ về phía đông. Tôi không có bản đồ miền tây Huế ở đoạn này nên cũng đành chịu, không biết chính xác đây là đoạn nào. Như đoán được băn khoăn của chúng tôi, cụ Ngoan bảo:

-   Đường này đi Nam Đông. Nhưng mà còn xa đấy.
-   Vâng ! Hôm qua thủ trưởng có ngủ được không ạ ?
-   Bọn tớ nói chuyện mãi mới ngủ. Tớ vẫn ngủ ít mà, bình thường thôi. Mấy thằng thanh nên chúng
    mày, đặt lưng là ngủ, sướng thật.
   
     Tôi hiểu là thủ trưởng luôn có nhiều việc để suy nghĩ. Tham mưu sư đoàn đi cùng trinh sát thế này chắc chắn là chuẩn bị chiến dịch rồi. Trong lòng tôi tự nhiên cảm thấy thanh thản hơn rất nhiều vì sư đoàn không chọn Hòn Vượn làm mục tiêu chiến dịch nữa. Thật là may mắn !

     Hòn Vượn là một căn cứ lớn, có hàng trung đoàn chiếm giữ trên đó với đầy đủ hỏa lực pháo binh, xe tăng và trực thăng. Nó ở trên một nọn núi được mệnh danh là “con mắt Huế”, rất đắc địa cho việc phòng thủ, với vách núi xung quanh dựng đứng, được phát quang rất rộng, công sự địch rất kiên cố. Hòn vượn cũng là điểm cao nhất so với xung quanh. Trinh sát chúng tôi không có cách gì để nhòm được lên mặt trên của căn cứ trừ khi phải bò lên tận nơi. Mà bò thì chúng tôi chưa bò. Nếu đánh Hòn Vượn thì hỏa lực của ta khó có thể phát huy hiệu quả. Sau đó, bộ binh mà lên thì không khác gì kiến bò lên dốc cát. Khi trinh sát ở đây, đã bao lần tôi băn khoăn: “Bao nhiêu xương máu sẽ nhuộm đỏ chỗ này đây – mà liệu có ăn thua gì không? – Khó quá !”

     Bây giờ được đánh chỗ khác, có khó đến mấy cũng không thể sánh với đánh Hòn Vượn. Không biết Có phải vì lý do đó mà các thủ trưởng quyết định chuyển hướng ? Dù thế nào, tôi thấy trong lòng rất nhẹ nhõm.

     Chừng gần bảy giờ, cụ Ngoan cho nghỉ giải lao, lấy bánh trưng ăn sáng. Không biết cụ đang nghĩ gì rất nhiều mà chẳng nói chuyện, thỉnh thoảng chỉ hỏi thăm mấy câu chẳng có gì là quan trọng, chẳng có câu nào là câu chúng tôi đang cần nghe.

     Chiếc xe tiếp tục lên đường, càng vào sâu, con đường càng xấu, có đoạn rất ngoằn nghoèo, cua tay áo mấy đận dể lên hay xuống một con dốc.  Chừng một tiếng sau, chiếc xe bắt vào một con đường nhựa. Chắc trước đây đường rất đẹp. Bây giờ nhiều đoạn là đường đất nhưng rất bằng phẳng, đoạn nào có nhựa thì phẳng lỳ. Xe chạy chừng mười lăm phut nữa thì tấp lại bên đường. Cụ Ngoan nói:

-   Đây là nông trường Hải Đông. Từ đây các cậu phải đi bộ, sẽ có trinh sát các cậu ra đón. Cứ chờ ở
    đây.

     Cụ Ngoan chia tay mấy thằng tôi rồi lên xe đi tiếp, chiếc xe rẽ vào rừng rồi mất hút vào trong.

     Bản đồ dưới đây là đường chúng tôi đã đi từ A Lưới đến Nông trường Nam Đông. Trên bản đồ, từ Nông trường đi vào còn có đường xe kéo pháo và đường bí mật cho xe tăng.

. . . (còn nữa)

[tralientay]

---
     TraLienTay vừa thắc mắc, vừa phàn nàn vừa góp ý cho những bài mà tôi viết. Nội dung chính là, giá mà chuyện chỉ kể thôi, đừng có lời thoại trong đó thì người đọc sẽ thấy đây là chuyện thật và là tư liệu quí.

     SauChinBayMot thì lại bảo, lời thoại hay và rất chính xác "lời thằng nào đúng vào mồm thằng ấy", chỉ có trong cuộc mới biết.

     Tôi chẳng biết giải thích thế nào cho hai bác và cho anh em !
---

Chào các bác. Ít bữa rồi tôi kẹt chút việc nên không tham gia được câu chuyện, chỉ đọc nhanh một số mục cố định ở QSVN.

Tôi thấy bác TTNL viết rất hay, và tôi rất ngạc nhiên vì bác viết tài như vậy. Tôi thấy chỉ có người trong cuộc chiến, có khả năng và đang "lên đồng" (theo nghĩa hay của từ này) mới viết được như vậy.

Đôi lúc tôi nghĩ giá những chuyện hay thế này có thể nhiều người ngoài QSVN đọc thì hay. Lại nghĩ làm sao kết hợp rất nhiều ký ức và tư liệu thật về chiến tranh với những lời thoại có từ ký ức, có từ tưởng tượng? Lại nghĩ không rõ trong lý luận văn học họ đã có nghiên cứu gì về cách bác TTNL đang viết trong thể loại hồi ký? ...

Bác TTNL khi viết là sống lại với ký ức nên những lời thoại tuôn ra tự nhiên theo mạch câu chuyện. Tôi nhớ hồi nhỏ đọc hình như có chuyện nhà văn Flobert khi viết tiểu thuyết bà Bovary luôn thấy mồ hôi ướt đầm, cổ nghẹn lại, đến đoạn cho nhân vật uống thuốc độc bỗng thấy xâm xẩy mặt mày như mình trúng độc. Do vậy tôi tin và hiểu những lời thoại tuôn trào của bác TTNL. Có vậy câu chuyện mới sinh động. Nhưng một người đọc vẫn có thể nghĩ đây không hẳn là những câu nói của 40 năm trước. Và tôi đã trao đổi những ý nghĩ chợt đến khi đọc những chuyện bác TTNL kể.

Tôi cho là bác TTNL cứ viết như mình đang viết. Cảm xúc là hết sức quan trọng, lời thoại cho câu chuyện sinh động và có hồn. Thêm vào các sơ đồ, tư liệu, ... TTNL có thể tạo ra một cách viết mới hay và thuyết phục.

Sau này nếu muốn, khi biên tập lại có thể điều chỉnh.

[qtdc]

Bác TTNL khi viết là sống lại với ký ức nên những lời thoại tuôn ra tự nhiên theo mạch câu chuyện.
Bác TLT nhận xét đúng đấy ạ. Có một CCB Mỹ (y tá) trong chiến tranh thế giới thứ nhất có phong cách rất giống bác TTNL: Hemingway. Ngoài ra bác TTNL là nhà vật lý-tưởng tượng tốt. Ví dụ: Ai cũng có lúc nằm dưới gốc cây và thấy quả táo rơi. Nhưng chỉ có một người "nhớ ra" định luật vạn vật hấp dẫn. Trí nhớ của bác TTNL vừa là ngăn xếp (stack) vừa là hàng đợi (fifo) và con trỏ trên cây ký ức của bác ấy còn khỏe nên các ô nhớ đều được điểm mặt chỉ tên theo cảm hứng. Em hiểu tạm thời là như vậy. Các bác cứ đọc lại "Giã từ vũ khí" của Hemingway xem. Lời thoại rất hay, ngắn gọn, ấn tượng, giàu tính biểu cảm, hay nói cách khác "đầy ắp thông tin", đặc biệt hay là đoạn kết. Lan man một tẹo, ba bác ngự lâm pháo thủ thông cảm ạ.

[lexuantuong1972]

Bác TTNL khi viết là sống lại với ký ức nên những lời thoại tuôn ra tự nhiên theo mạch câu chuyện.
Bác TLT nhận xét đúng đấy ạ. Có một CCB Mỹ (y tá) trong chiến tranh thế giới thứ nhất có phong cách rất giống bác TTNL: Hemingway. Ngoài ra bác TTNL là nhà vật lý-tưởng tượng tốt. Ví dụ: Ai cũng có lúc nằm dưới gốc cây và thấy quả táo rơi. Nhưng chỉ có một người "nhớ ra" định luật vạn vật hấp dẫn. Trí nhớ của bác TTNL vừa là ngăn xếp (stack) vừa là hàng đợi (fifo) và con trỏ trên cây ký ức của bác ấy còn khỏe nên các ô nhớ đều được điểm mặt chỉ tên theo cảm hứng. Em hiểu tạm thời là như vậy. Các bác cứ đọc lại "Giã từ vũ khí" của Hemingway xem. Lời thoại rất hay, ngắn gọn, ấn tượng, giàu tính biểu cảm, hay nói cách khác "đầy ắp thông tin", đặc biệt hay là đoạn kết. Lan man một tẹo, ba bác ngự lâm pháo thủ thông cảm ạ.

Cách viết của TTNL rất thu hút người đọc vì nó đầy ắp những tình tiết và sự kiện nhưng lại mang tính cách của mỗi con người trong đó. Thực sự là những tư liệu cần thiết để ra 1 dạng Hồi ký - Tiểu thuyết hay Tiểu thuyết - Hồi ký, các bác thấy thế nào.

[lixeta]

   Con đường mà TTNL đã đi từ cứ của 304 qua A Lưới là đường 14 Đông TS (đường TS hiện nay cơ bản bám theo con đường này). Còn từ đường này rẽ trái để đến Nam Đông chắc là đường 74, còn những đoạn có trải nhựa và bằng phẳng là đã bắt vào đường 14 cũ (có điểm đầu tại La Sơn trên QL1 và chạy dọc cao nguyên về phía nam).
   Số là từ năm 72 về trước, từ A Lưới xuống Huế chỉ có duy nhất con đờng 12, bọn tôi còn gọi là đường 72 (nay chính là QL49). Đây là con đường theo truyền miệng do Trần Lệ Xuân cho mở để khai thác lâm sản ở vùng A Lưới. Chính đại đội 4 đã bị kẹt lại ở km 17- 20 của con đường này suốt mùa mưa năm 1972. Sau HĐ Pa- ri, ta tranh thủ mở thêm 2 con đường là đường 73 và đường 74 đều nhằm xuống phía đông (tức Tây Nam Huế). Điểm bắt đầu của hai con đường này từ đường Đông TS đều nằm ở phía nam của đường 72, gần ngang sân bay A Sầu. Cuối năm 74, đầu năm 75 bọn tôi cũng đã lao động làm đường và làm kho ở đây. Hai con đường này đều là đường quân sự làm gấp nên khá là khó đi. Tuy nhiên, vì xuyên qua những khu rừng nguyên sinh nên phong lan nhiều và đẹp mê hồn.
   Ngày 19.3.75, chính đại đội tôi cũng cơ động theo đường 74 để xuống Nam Đông, sau đó vượt Động Truồi để đánh Núi Bông, Núi Nghệ, La Sơn rồi giải phóng Huế. Chuyện này tôi đã kể trong "Hành trình đến dinh ĐL".

[hatuyenha]

Mình cũng nhất trí với các bạn,TTNL@ viết rất hay rất thật và...cứ theo hồi ức mà viết.Có những lời thoại chẳng bao giờ quên được mình có ví dụ sau : Hồi bé Bác cho vào ăn cơm với Bác .Một lần Bác hỏi bọn trẻ con chúng mình :Phong kiến là gì ? bọn mình trả lời :Dạ thưa Bác,phong kiến là bọn vua chúa cường hào gian ác ạ.Bác quay ra hỏi một chú bảo vệ bên cạnh :chú trả lời cho Bác xem nào .Chú  bảo vệ đứng nghiêm :Báo cáo Bác,Phong là ong,Kiến là kiến,Phong kiến là  Ong và kiến ạ.Bác biết chú đùa lảng sang chuyện khác.Cho đến tận lúc này mình vẫn nhớ như in trong bộ óc tàn tật của mình lời thoại năm xa xưa  ấy.Làm sao mà quên.