Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt (Phần 2)

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 11)

     Sáng hôm kia, vừa tỉnh dậy, bỗng nhớ ra cái cậu thông tin dẫn chúng tôi về đơn vị tên là Trung. Trung là người dạy tôi cách dò sóng trên máy 2 oát, nó cũng dạy tôi gõ tạch tè các chữ cái và con số. Bây giờ tôi quên hết rồi, nhưng hồi đó học rất nhanh, cũng chỉ là để biết thôi chứ chưa bao giờ phải dùng.

     Chúng tôi qua suối, có một đoạn phải lội, vẫn là con đường công binh làm để kéo pháo. Hôm nay là mồng một tết, ngày dương là 11/2/1975. Vừa đi được một đoạn thì gặp công binh đang làm đường.

-   Đơn vị nào đới ?
-   Bọn tôi trinh sát sư.
-   Trính sát còn đi sau công binh bọn này nhớ .
-   Vâng. Bên công binh không có thím bộ đội nào à ?
-   Thím bộ đội thì chỉ có bên tuyên văn thôi. Có hai thím Kiều Oanh, gì nhể ? à, Thu Lý nhớ. Ở đây chỉ  
    toàn đực rựa thôi.
-   Các anh làm đường kéo pháo à ?
-   Ừ ! Mà bọn tôi còn làm đường cho xe tăng nữa.
-   Đường ngoằn ngoèo quá nhỉ ?
-   Không được chặt cây to mà lị.
-   Đường xe tăng cũng thế à ?
-   Không. Đường tăng thì chỉ cưa các cây to gần đứt thôi, cây nhỏ không phải chặt. Tăng nó đi tự nó
    làm đổ cây.
-   Bọn tôi cứ tưởng bên công binh có mấy thím làm chị nuôi, em nuôi gì chứ ?
-   Hề . . . hề . . . Có mà đến Tết!
-   Hì . . . hì . . . Hôm nay là tết mà . . .

     Chào nhau xong, chúng tôi tiếp tục đi, một con đường mòn khá lớn có vẻ rất mới nhưng đã khá nhiều người đi qua. Chừng hai tiếng sau, chúng tôi đến khu vực của sư đoàn bộ. Chúng tôi đi qua trạm gác vệ binh rồi leo ngược lên men theo bờ sông. Khung cảnh thật náo nhiệt suốt một vạt rừng bên bờ phải (hữu ngạn) một chi lưu sông Truồi, bám theo sườn động Lưỡi Cái. Công binh đang làm nhà âm và đào hầm cho các thủ trưởng. Đoạn này sườn núi rất dốc che chắn toàn bộ hỏa lực pháo của địch. Trung dẫn chúng tôi vào ban 2. Một tốp năm bảy lính trinh sát chúng tôi cũng đang đào hầm và làm nhà âm cho ban. Bọ Luyến ngồi trên cái giường chõng mới làm đang xem bản đồ. Thấy bọn tôi đến, bọ nghênh mặt lên nhìn từng đứa và đưa tay ra bắt. Bọ Luyến là phó ban trinh sát sư đoàn, người đậm, chắc, to ngang với chiếc cằm vuông. Ngày nào bọ cũng cạo râu mà trông râu quai nón của bọ vẫn xanh rì. Đôi mắt sâu lõm xuống dưới cái trán dồ hẳn ra đằng trước. Đôi lông mày rất rậm chặn ngang dưới trán làm cho đôi mắt càng có vẻ sâu hơn. Một đôi mắt nom rất dữ và đầy mưu mô. Bọ Luyến có cái hàm dưới đưa ra phía trước, cằm thì lại vuông, đầy râu nên trông càng ghê gớm. Khi nhìn ai, bao giờ cái mặt bọ cũng nghênh nghênh, trông rất có vẻ dò xét và khiêu khích. Tôi đã nhiều lần ở cùng với bọ thì thấy tính cách hoàn toàn không giống với vẻ bề ngoài. Một thủ trưởng gần gũi lính, khá điềm đạm và ôn tồn, hay cười mỉm và hay trêu trọc lính.

     Bọ Luyến bảo:

-   Thôi, mấy thằng này về đi ! – Bọ lại đưa tay cho chúng tôi bắt. Khi bắt tay tôi, bọ còn vỗ vỗ vào cánh tay tôi, giọng hơi dịu xuống:

-   Thằng Như Lệ binh địa về nghỉ hai hôm rồi lên đây.

     Tiểu đội trinh sát kỹ thuật ở ngay gần ban nên Duyên ở lại còn ba thằng tôi đi tiếp. Chúng tôi ra khỏi sư đoàn theo đường cũ rồi đi xuôi xuống phía dưới khoảng 30 phút thì về đến “nhà”. Đại đội tôi cũng ở cùng ven chi lưu sông Truồi như sư đoàn nhưng chúng tôi ở trên cao chứ không làm nhà sát sông.

     Thế là về đến nhà, không nhớ chính xác sau bao nhiêu ngày . . . !

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 12)

     Tiểu đội tôi có nhiều thay đổi. Bây giờ tiểu đội phó là Vương Lâm, người Đông Triều, Quảng Ninh. Lâm to cao hơn tôi một chút, có đôi má bầu bĩnh, rám đỏ. Lâm là a phó a1 chuyển sang  a2 chúng tôi. a2 bây giờ toàn lính mới Hải Dương bổ sung về lúc tôi đi vắng nên tôi chưa biết. Lâm phải giới thiệu từng đứa.

     Lính cũ tiểu đội tôi, thằng Thìn, thằng Sự, thằng Hưởng “đầu bồng đít vịt”, thằng Cam đều bị chuyển đi đơn vị khác. Thằng Thìn chuyển sang tiểu đoàn vận tải, thằng Cam chuyển sang đại đội xe c26. Thằng Sự, thằng Hưởng chuyển về bộ binh. Lính cũ tiểu đội còn thằng Tiến chuyển sang trung đội khác, thằng Tính thì bị chuyển sang anh nuôi. Không riêng gì tiểu đội tôi, tình hình trong cả đại đội đều như vậy. Tôi vừa buồn vừa tức. Đại trưởng, đại phó đều mới. Anh Ánh xê viên phó thì không thể làm việc này rồi. Chỉ còn có mỗi một người làm việc đó. Không biết thời lính, lão là lính tráng kiểu gì. Lão không có tình thâm gì với lính tráng. Đã không biết động viên anh em trong đơn vị thì chớ mà hiểu biết về tình hình cũng kém. Ai cũng biết, hai năm ngừng bắn để ta chuẩn bị thực lực và đã đến lúc phải đánh lớn rồi. Nhìn thấy lính trong đơn vị liên tục đi trinh sát, luồn sâu chuẩn bị chiến trường mà không biết, lại cho “thay máu” đơn vị vào thời điểm này. Nhẫn tâm và không có gì ngu hơn thế !

     Xin lỗi anh em, máu tôi hơi điên mỗi khi nghĩ đến chuyện này !

     Lính mới rất trẻ, mười bảy, mười tám, nhập ngũ tháng 10 năm 1974. Tôi không có gì phải phàn nàn về anh em mới. Đều là những đứa em dễ thương và chịu khó, chịu khổ cả. Mọi người đang làm hầm và làm nhà. Anh em phải đi khá xa để chặt cây to làm hầm chữ A rồi cây làm nhà nữa, rất vất vả.

     Nghĩ lại nhiều lúc cũng thấy mình tệ. Tôi nhớ tên mọi người rất nhanh nhưng vài tháng sau đã quên gần hết. Tôi cũng không nhớ là mình đã làm gì cho cái a2 của tôi. Một phần thì do bị điều đi lẻ cùng với anh em cũ ở tiểu đội khác liên tục cho đến tận ngày 30/4. Phần nữa thì tôi không còn nhớ tại sao mình lại không quan tâm gì mấy đến anh em mới. Mọi việc của tiểu đội đều bỏ mặc cho Lâm. Tôi đi lẻ bao giờ cũng chỉ có một chiếc gùi bé tí tẹo đủ dùng cho việc trinh sát. Các thứ khác đều để lại ở “nhà”. Mà đồ đạc của tôi cũng khá lủng củng vì các loại giấy vẽ và bản đồ, lại còn thêm một đống sách vở. Đơn vị đi đâu, anh em đều phải thồ giúp.

     Anh Nhạ (Trương Thế Nhạ), đại trưởng mới, nguyên là đại trưởng trinh sát của trung đoàn 101 được điều về đại đội tôi và tôi chưa có dịp tiếp xúc nhiều. Đang làm hầm thì anh Nhạ tới kiểm tra và báo cho tôi rằng hoãn việc lên ban 2. Ngày mai tôi sẽ đi địa hình cùng anh Nhạ.

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 13)

     Khoảng bảy giờ sáng, tốp đi địa hình chúng tôi xuất phát từ cứ của c20. Tốp có anh Nhạ, một người nữa và tôi. Người kia bây giờ tôi không nhớ là ai. Chúng tôi đi theo con đường mòn mới trong rừng. Chắc hẳn nhiều lính tráng đã đi theo đường này để lên các điểm cao mà ta đang chốt giữ trên dãy Lưỡi Cái. Qua vài bốn lần lội suối lớn nhỏ, chúng tôi phải leo dốc khá cao. Con đường rất quanh co và có đoạn rất dốc. Hôm nay, trời mù, càng lên cao mây càng dày đặc. Hơi thở ngàn ngạt ẩm. Những giọt nước ly ti, dày đặc, bay lên, bay xuống, đôi khi nhảy múa ngay trước mặt. Phía trước, đường dốc ngược lên. Ngoái lại nhìn xuống phía sau chỉ thấy được một đoạn. Không còn nhìn thấy khu vực cứ của sư đoàn và c20.  

     Khoảng hai tiếng sau chúng tôi mới leo lên được điểm cao 694. Đây là một điểm cao nằm trên sườn của dãy Lưỡi Cái. Chúng tôi dừng lại nghỉ. Ba người đều chu mồm thổi phù . . . , phù . . .  Một đám đất không lớn nhưng khá bằng phẳng. Một chỗ nghỉ chân thật tuyệt. Chắc ai đi đến đây cũng phải dừng lại nghỉ. Những mảnh giấy lương khô trắng, ẩm sịu, vương vãi trên đám đất. Lại còn mấy cái lá bánh trưng còn rất mới.

-   Cậu là người Hà nội à ?
-   Vâng ! Anh quê ở đâu ạ ?
-   Mình, quê Hà “Bốc” chính khựa.

     Vừa nói,  anh Nhạ vừa vén hai ống quần lên. Hai bàn tay anh, cứ thế cào khắp hai ống chân. Không biết anh bị bệnh ngoài da gì mà sau này tôi vẫn thấy anh Nhạ luôn luôn là như vậy, thành một “phong cách riêng”. Mỗi khi có thể được, thỉnh thoảng anh lại gãi ống chân, lúc thì bằng một tay, khi thì bằng cả hai tay. Bây giờ nghĩ lại, có lẽ anh bị phơi nhiễm chất độc của thuốc rụng lá cây.

     Anh Nhạ, người đậm thấp, chắc nịch và trắng trẻo. Anh mới về thay anh Dụ đại trưởng cũ khi tôi đi vắng. Chỉ cần một lần tiếp xúc thôi là thấy ngay một con người gần gũi, dễ chịu, sống tình cảm, đôn hậu và chu đáo với mọi người. Tốt rồi, có một thủ trưởng như thế thì lính có thể yên tâm. Nói thế thôi, anh Nhạ cũng là người hay suy nghĩ và khá sâu sắc. Sự dễ chịu của anh không phải hời hợt bên ngoài mà xuất phát từ sự sâu sắc bên trong.

     Bản đồ dưới đây có thể hiện điểm cao 694. Trên bản đồ còn thể hiện một số điểm cao khác do địch đang chốt giữ và các cao điểm đặt đài quan sát của c20. Một số địa danh không có sẵn trên bản đồ cũng được điền thêm vào.  

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 14)

     Nghỉ ngơi một lúc, chúng tôi tiếp tục đi. Chừng nửa tiếng sau, chúng tôi mới lên tới đài quan sát nằm trên điểm cao 769. Mọi người lại thi nhau “thổi lửa” phù phù. Tôi rút ống nhòm khỏi gùi và khoác lên cổ.

-   Trời mù thế này thì còn làm ăn gì. Nhìn bằng mắt thường cũng chỉ được một đoạn, ống nhòm của cậu
    cũng coi như vất đi.

     Anh Nhạ mở bản đồ. Chúng tôi cùng xác định điểm đứng nhưng cũng chả ăn thua gì vì trời mù quá, không nhìn thấy các điểm cao xung quanh. Giá mà trời không mù, gióng thẳng tới mũi Mũi Né là được một tia. Gióng thêm thằng 650 nữa là giao hội chính xác ngay được vị trí đứng. Đành chấp nhận đây là 769. Nhưng mà rất yên tâm vì đây là điểm đặt đài của đại đội.

    
     Mấy đứa trong đài thấy tiếng chúng tôi lao xao liền nhảy ra xem. Chúng tôi bắt tay nhau. Hai thằng này và tôi đã lâu không gặp nhau nên tay bắt mặt mừng lắm. Thế mà rất tệ, bây giờ tôi không nhớ là hai thằng nào – hai thằng lính cũ. Một cậu nữa là lính mới, tôi được giới thiệu tên mà ngay sau đó cũng chẳng nhớ.

-   Không đứa nào ra quan sát hử ? – Mấy đứa gãi đầu gãi tai ra chiều bối rối.

     Thực ra thì anh Nhạ nói câu đó có vẻ là một câu hỏi nhiều hơn là một câu nhắc nhở. Trời mù như thế này chỉ cần canh gác cảnh giới thôi chứ có quan sát được gì. Chúng tôi cùng chui vào đài. Một cái nhà âm có nắp dày được ngụy trang cẩn thận giống như cây cối xung quanh. Đứng trong đài nhìn qua một dải khe quan sát nằm ngang có thể bao quát toàn bộ phía trước. Cái đài này rất tuyệt. Đạn bắn thẳng thì không làm gì được đã đành mà đạn pháo bắn rất khó trúng vì nó nằm sát dệ sau của đỉnh núi hẹp.

     Sau khi trao đổi tình hình địch trên bản đồ với “nhà đài”, chúng tôi đi tiếp lên đài 843. Đường từ 769 lên 843 đi dọc theo đỉnh của một dãy núi. Đường cứ thế đi lên, hơi dốc một chút và khá thẳng, chỉ lượn qua lượn lại đôi chút. Dãy núi này khá dài nhưng mỏng, hai bên rất dốc. Hèn chi được gọi là Lưỡi Cái. Trên đài 843 có anh Nguyễn Thế Dân, trung đội trưởng trung đội ba. Anh Dân lên trung trưởng thay cho bác TràLiênTây từ hồi bác này bị thương và không trở lại đơn vị nữa. Anh Dân là người mà tôi đã viết trong chuyện “Lương khô” với tên là Ng T D. Anh Dân chỉ huy chung cả ba đài 769, 843 và 762.

     Anh Dân báo cáo rất chi tiết binh tình địch trên các điểm cao đang chốt giữ. Điểm cao nhất của địch trong khu vực này chỉ là đỉnh 560. Thành ra, từ đây mà quan sát, không khác gì nhìn vào lòng bàn tay. Anh Dân cũng báo cáo tình hình xe cộ đi lại trên đường 1, đoạn từ đèo Phú Gia (Mũi Né), qua Phú Lộc đến đèo Phước Tượng. Số lượng xe cộ được đếm hàng ngày và thống kê theo từng giờ trong ngày.

. . . (còn nữa)

[sauchinbaymot]

   ... Giá mà trời không mù, gióng thẳng tới mũi Mũi Né là được một tia.

Ô thế gần Bạch Mã (Huế) cũng có một Mũi Né à? Tưởng chỉ có Mũi Né rất nổi tiếng ở Phan Thiết. Liệu cái tên Mũi Né theo "thổ ngữ" có một nghĩa gì đó gợi cảm, gợi hình, gợi âm chăng, cũng như tên Chóp Vung hay được đặt cho tên các ngọn núi đất í.

[TichTuongNhuLe]

  ... Giá mà trời không mù, gióng thẳng tới mũi Mũi Né là được một tia.

Ô thế gần Bạch Mã (Huế) cũng có một Mũi Né à? Tưởng chỉ có Mũi Né rất nổi tiếng ở Phan Thiết. Liệu cái tên Mũi Né theo "thổ ngữ" có một nghĩa gì đó gợi cảm, gợi hình, gợi âm chăng, cũng như tên Chóp Vung hay được đặt cho tên các ngọn núi đất í.

     Mũi Né chỉ nằm ở chân Bạch mã xoải xuống và chính xác là nằm trong Đầm Cầu Hai. Các bản đồ thường ghi đia điểm này là Cao Dái. Đây là một quả núi đất nhô hết ra biển, phần chọc ra biển khá nhọn. Đỉnh núi này có độ cao 38 mét. Trên đó là căn cứ pháo binh của địch từ thời còn Mỹ. Tôi có nhìn thấy có một bản đồ nào đó có ghi tên là Mũi Né. Tất cả mọi người từ các thủ trưởng đến lính tráng đều gọi là Mũi Né.

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 15)

     Ông Dân quê Bình Lục, Hà Nam, chính gốc “dân cầu tõm” hay “dân chín củ”. Mỗi khi nói chuyện lúc nào mặt lão cũng đỏ lựng, lúng túng ngượng nghịu như con gái. Được cái lão cao ráo, đẹp trai. Lão này đặc biệt có cái môi dưới hơi trề ra một tý nên rất gợi cảm với em út. Tính tình thì cực kỳ dễ chịu và thoải mái nên anh em ai cũng quý. Sau khi báo cáo tình hình xong, gã mới quay sang hỏi chuyện thằng Tư chết ở Hòn Vượn thế nào, thằng Mào bị thương ra sao. Rồi chuyện 6971 và TràLiênTây có gửi thư không, bây giờ đang làm gì . . . Rồi, như bất chợt nhớ ra điều gì quan trọng Dân gọi giật tôi:

-   À, này ! Có, có, có thằng đồng hương cùng phố ông đấy (thỉnh thoảng Dân hay nói lắp từ đầu của
    một câu). Nó ở bên trinh sát pháo kia kìa. – Rồi Dân bảo một trinh sát mới:
-   Ề, thằng này ! Chạy sang gọi thằng Thanh sang đây.

     Chả là, ở đại đôi tôi, như đã nói ở trên, nhiều người nhớ địa chỉ nhà tôi, cả số nhà và tên phố mặc dù chưa mấy người đến. Một loáng đã thấy Thanh chạy sang, nét mặt rất hồ hởi:

-   Em nghe mấy anh nói anh ở số 60. Em ở số 172 đây.
-   Ngay bến xe Kim Mã à ?
-   Vâng. Em nghe nói anh là sinh viên tổng hợp lý. Em cũng vừa có giấy gọi vào tổng hợp lý thì đi bộ đội.

     Chúng tôi bắt tay nhau rất chặt. Thanh lắc mạnh tay tôi và giữ tay hơi lâu. Bàn tay này thật rắn và mạnh. Vẻ mạnh mẽ, nhanh nhẹn, nhiệt tình, tốt bụng và nghiêm chỉnh toát ra ngay từ vẻ bề ngoài của Thanh. Hắn cao to, nước da ngăm đen, đẹp trai với khuôn mặt vuông bầu bầu, cương nghị, đầy nam tính. Chúng tôi hàn huyên với nhau về phố xá, chuyện sơ tán, chuyện xếp hàng ở máy nước công cộng “rồng rắn lên mây”. Bố mẹ thanh đã già. Hai ông bà có quán nước ở trong nhà, bán nước chè 2 xu một chén, kẹo lạc, kẹo bột, kẹo gôm xanh đỏ với kẹo dồi. Vẻ giản dị, chân thật của hắn thật dễ mến. Thanh là trinh sát pháo của trung đoàn 164.

     Đã nhìn thấy ánh nắng xuyên qua những đám mây mù, hắt ánh vàng loang lổ trên vạt rừng xanh thẳm phía dưới. Mây dường như loãng hơn, thỉnh thoảng thủng ra từng đám lớn. Đã có lúc nhìn rõ từng khúc của đường 1với nhộn nhịp xe cộ chạy ra chạy vào. Gió bắt đầu thổi từ hướng biển vào rồi thốc mạnh lên theo sườn núi làm cho hơi mây nhanh chóng bị đuổi lên cao. Gì nhỉ ? À ! Gió này là một loại “gió địa lý” có tên gọi là “gió biển”, một hiện tượng thấy ở các vùng núi gần biển vào ban ngày. Ngược với gió biển là “gió núi”, thổi từ núi ra biển vào ban đêm.

     Lúc chúng tôi ăn trưa thì Thanh cũng chạy về ăn trưa ở đài của hắn, ngay gần đấy, cùng trên điểm cao 843.

. . .(còn nữa)

[binhyen1960]

 Theo BY em được biết khu vực Mũi Né thuộc huyện Phú Lộc trước ngày GP 26.3.1975 có cơ quan huyện Phú Lộc của chính quyền VNCH ở đó và đồn bốt cùng bố trí phòng thủ bảo vệ của địch khá dày đặc .
 Từ cầu Truồi xuôi về phía Nam khoảng trên 10km .

[sauchinbaymot]

... Anh Dân báo cáo rất chi tiết binh tình địch trên các điểm cao đang chốt giữ. Điểm cao nhất của địch trong khu vực này chỉ là đỉnh 560. Thành ra, từ đây mà quan sát, không khác gì nhìn vào lòng bàn tay. Anh Dân cũng báo cáo tình hình xe cộ đi lại trên đường 1, đoạn từ đèo Phú Gia (Mũi Né), qua Phú Lộc đến đèo Phước Tượng. Số lượng xe cộ được đếm hàng ngày và thống kê theo từng giờ trong ngày.

Thú vị quá nhẩy. Thật khó hình dung địch biết đối phương có các đài quan sát trên cao, nhìn rõ mọi hoạt động bên kia như trong lòng bàn tay, mà phải cam chịu. Lại còn thấy xe cộ bên kia chạy trên đường 1 nữa. Chỉ khoảng 1 năm sau hiệp định Bảy Ba mà tình hình khác quá thế à? Hay là Tây Huế, ta áp đảo địch hơn so với Q Trị? Hay là thời kỳ đó hiệp định Bảy Ba được cả 2 bên chấp hành nghiêm?   

[lexuantuong1972]

... Anh Dân báo cáo rất chi tiết binh tình địch trên các điểm cao đang chốt giữ. Điểm cao nhất của địch trong khu vực này chỉ là đỉnh 560. Thành ra, từ đây mà quan sát, không khác gì nhìn vào lòng bàn tay. Anh Dân cũng báo cáo tình hình xe cộ đi lại trên đường 1, đoạn từ đèo Phú Gia (Mũi Né), qua Phú Lộc đến đèo Phước Tượng. Số lượng xe cộ được đếm hàng ngày và thống kê theo từng giờ trong ngày.

Thú vị quá nhẩy. Thật khó hình dung địch biết đối phương có các đài quan sát trên cao, nhìn rõ mọi hoạt động bên kia như trong lòng bàn tay, mà phải cam chịu. Lại còn thấy xe cộ bên kia chạy trên đường 1 nữa. Chỉ khoảng 1 năm sau hiệp định Bảy Ba mà tình hình khác quá thế à? Hay là Tây Huế, ta áp đảo địch hơn so với Q Trị? Hay là thời kỳ đó hiệp định Bảy Ba được cả 2 bên chấp hành nghiêm?    

Đúng là thời điểm đó ta áp đảo vì cái mạnh nhất là Hạm đội 7 và B52 cùng các loại không quân chiến thuật của Mỹ không còn nữa nhưng đây đó cũng có những thiệt hại đáng kể. c3 của mình nằm ở khe cạn dưới chân 303 bị trúng pháo cả c bộ bị xóa sổ cùng mấy chục anh em khác.