Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt (Phần 2)

[lexuantuong1972]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 22)

 ...Chúng tôi ở Trà Liên đến khoảng tháng 2/1974 thì chuyển về Nại Cửu...

     

Bác TTNL, sau HĐ 73 tuyến giáp ranh tại cánh Đông chạy từ Chợ Sãi qua An Tiêm, Nại Cửu, Bích La, Vân Hòa, An Lộng về Long Quang cho đến Thanh Hội.Tôi chưa hình dung c20 của bác lại về đóng ở Nại Cửu

[sauchinbaymot]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 22)

 ...Chúng tôi ở Trà Liên đến khoảng tháng 2/1974 thì chuyển về Nại Cửu...

     

Bác TTNL, sau HĐ 73 tuyến giáp ranh tại cánh Đông chạy từ Chợ Sãi qua An Tiêm, Nại Cửu, Bích La, Vân Hòa, An Lộng về Long Quang cho đến Thanh Hội.Tôi chưa hình dung c20 của bác lại về đóng ở Nại Cửu

Có vẻ TTNL nhầm. Sau khi rời Trà Liên Tây, Xê20 chuyển về đâu đó gần Thượng Phước (thuộc xã Triệu Thượng). Sau khi ra viện, 6971 về đấy có mấy ngày rồi ra bắc, nhưng vẫn nhớ đấy là vùng đồi, nằm ở bờ Tây-Bắc Thạch Hãn.

[TichTuongNhuLe]

TTNL ơi, chi tiết hơn thì trước khi chuyển về Trà Liên Tây, Xê20 có "dừng chân" khoảng hơn 1 tháng ở Đông Định, một thôn nhỏ của làng Cam Lộ, nằm bên dòng sông Hiếu, cách Quất Xá khoảng 2-3km xuôi về phía Đông Hà. Có vẻ như ban đầu Xê20 định "cố thủ" lâu dài ở đây, vì đã thấy dục dịch làm nhà, chuẩn bị thao trường, ... Thế rồi lại thấy di chuyển tiếp về Trà Liên Tây và trụ ở đây khoảng 10 tháng. TTNL có nhớ gì về đoạn ngắn ngủi này hông?  

      Bác 6971 à ! Đúng là tôi không nhớ gì về cái thôn Đông Định cả. Ở Quất Xá , mình làm doanh trại như Resort thiên nhiên, sông núi, làng mạc, cỏ cây hoa lá rồi nghe nói nhường cho sư bộ. Mình chuyển tạm thời đến cái làng Đông Định, ở nhà dân, gần chỗ ngầm A, chỉ là ở tạm, không có xây dựng doanh trại mà chỉ đi cắt tranh rồi đánh thành từng hom. Tiêu chuẩn kỹ thuật và mỹ thuật phải rất cao để nộp lên trên làm nhà cho Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thời Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam ở gần đấy. Khu vực này toàn đồi cỏ tranh rất xanh tốt. Ở đây đúng là chỉ khoảng 1 tháng, có lẽ nhiệm vụ lúc đó là như thế. Xong là chuyển đi Trà Liên Tây ngay.

Bác TTNL, sau HĐ 73 tuyến giáp ranh tại cánh Đông chạy từ Chợ Sãi qua An Tiêm, Nại Cửu, Bích La, Vân Hòa, An Lộng về Long Quang cho đến Thanh Hội.Tôi chưa hình dung c20 của bác lại về đóng ở Nại Cửu

      Bác LeXuanTuong à ! Nại Cửu không chỉ có ở chỗ bác đâu. Ở phía tây căn cứ Ái Tử cũng có Nại Cửu. Lúc đó chúng tôi gọi là như vậy. Trên bản đồ không thấy có tên. Vụ này cũng giống như Nhan Biều 1, Nhan Biều 2 và Nhan Biều 3 nằm cả hai bên đường 1, một dải dài dọc theo sông. Có thể căn cứ Ái Tử nằm trên đất cũ của Nại Cửu. Nó cũng giống như Trà Liên Tây và Trà Liên Đông nằm hai bên sông Thạch Hãn.
  
      Mà cũng có thể tôi nhầm. Đất c20 là đất Triệu Thượng mới đúng - như bác 6971 nói.

[TichTuongNhuLe]

Có vẻ TTNL nhầm. Sau khi rời Trà Liên Tây, Xê20 chuyển về đâu đó gần Thượng Phước (thuộc xã Triệu Thượng). Sau khi ra viện, 6971 về đấy có mấy ngày rồi ra bắc, nhưng vẫn nhớ đấy là vùng đồi, nằm ở bờ Tây-Bắc Thạch Hãn.

     Kính hai bác LeXuanTuong và SauChinBayMot ! Hóa ra là tôi không nhầm tý nào mà là các bác không biết đấy. Có tận ba thôn Nại Cửu ở phía tây Nhan Biều cơ. Các bác xem bản đồ này nhé.

[sauchinbaymot]

     Kính hai bác LeXuanTuong và SauChinBayMot ! Hóa ra là tôi không nhầm tý nào mà là các bác không biết đấy. Có tận ba tôn Nại Cửu ở phía tây Nhan Biều cơ. Các bác xem bản đồ này nhé.

Hóa ra chẳng ai nhầm cả mà chỉ là chuyện "3 Thầy bói xem voi" thôi. Đúng là có làng Nại Cửu thuộc xã Triệu Đông, gần Bích La, nơi rất gắn bó với bác LXT. Nhưng cũng có 3 thôn Nại Cửu ở gần Thượng Phước, có lẽ thuộc xã Triệu Thượng, chính xác là nơi Xê 20 đã đóng quân quãng 1974. Ấy là chưa kể còn có thôn Nại Cửu, xã Tân Thành, huyện Hướng Hóa nữa ở mãi trên miền tây. Hay thật. Không biết tên riêng Nại Cửu có nghĩa (Hán Việt) gì?

[TichTuongNhuLe]

 Hay thật. Không biết tên riêng Nại Cửu có nghĩa (Hán Việt) gì?

     Tiếng Hán Việt thì tôi không biết tí gì. Tôi tra trên từ điển Hán Việt thấy “Nại” có nhiều chữ, mà “Cửu” cũng có nhiều chữ. Tôi thấy Nại Cửu theo các chữ sau là hợp lý nhất.

耐  Có hai nghĩa         1. chịu đựng, nhịn                          2. ria mép
久  Có hai nghĩa         1. lâu                                           2. chờ đợi

Như thế Nại Cửu nghĩa là :          Chịu đựng lâu dài.
Dịch thoáng là:                         Nhịn mãi.
Dịch "hoa lá cành" là:                 Mãi mãi chịu em ? !

[sauchinbaymot]

... đi cắt tranh rồi đánh thành từng hom. Tiêu chuẩn kỹ thuật và mỹ thuật phải rất cao để nộp lên trên làm nhà cho Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thời Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam ở gần đấy. Khu vực này toàn đồi cỏ tranh rất xanh tốt.

Bác TTNL nhớ được cả vụ đi cắt tranh thì không còn gì để quên mất. Tôi chỉ nhớ láng máng có vụ đi cắt tranh mà không nhớ hồi nào, ở đâu, để làm gì. Nhưng hình như cũng phải đi hơi xa xa, mang cả cơm nắm đi, qua trưa, chiều hay tối mới về đến Đông Định.

Cũng không hiểu vì sao, thời gian ở Đông Định rất ngắn, nhưng để lại trong tôi khá nhiều ấn tượng, chỉ có điều chúng cứ vụn vặt, khủng khiểng, nên chưa dám kể theo.

[nguyenquochung]

   Bác 6971 cứ kể đi ạ. Mấy chuyện câu tôm, bắt cá bác kể sau phần Nhật ký viết lại không biết trong văn chương người ta gọi là tản văn hay tạp văn? Nhưng kệ, tạp hay tản gì thì em cũng rất thích.

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 23)

      Thằng Sự vốn tính cẩn thận sạch sẽ. hàng ngày khi rút quần áo khô vào bao giờ nó cũng vuốt rất phẳng, gấp cẩn thận, ép chặt, để trong ba lô cho có nếp. Nó thường gấp luôn cả quần áo của tôi và để lên đầu giường tôi. Những ngày được nghỉ, tôi với nó hay đi chơi cùng nhau sang chợ Thuận hay chợ Đại Áng. Thỉnh thoảng còn ra Đông Hà đi chợ Đông Hà, vào hiệu sách và ăn sen dừa.

      Hôm đi chợ Đại Áng, hai thằng mua 2 cái mùi xoa với cả hai hộp sữa đặc “Thống Nhất”. Dọc đường về, hai thằng vừa đi vừa tu sữa. Tôi chỉ chơi được nửa hộp. Thằng Sự thì chỉ một loáng là hết. Đùn đẩy nhau một hồi cuối cùng nó mới chịu hỗ trợ nốt phần sữa của tôi. Mà cũng chỉ một loáng là hết.

      Ở Trà Liên, chúng tôi trồng rau để nộp cho anh Thắng “quản” theo qui định đầu người và để có rau ăn thêm. Chúng tôi phân công mỗi ngày hai đứa tưới rau. Tôi với thằng Sự một cặp. Nhiều hôm có việc họp hành hay hội ý gì đó sau giờ tập, về đến nhà thì nó đã tưới xong rau ngon lành rồi. Những hôm nó đánh bóng chuyền về muộn thì tôi cũng làm thay nó. Tôi mà làm một mình thì thằng Ngữ thể nào cũng nhảy vào làm cùng. Nó chẳng chơi gì chỉ chăm sóc tiểu đội như người chị cả.

      Suốt thời gian ở Trà Liên rồi chuyển lên Nại Cửu, chúng tôi chỉ toàn tập tành các “ngón nghề” của trinh sát từ đi khom, chui rào, gỡ mìn, làm hầm bí mật, tập võ thuật, . . . Rồi học cách sử dụng ống nhòm, địa bàn, cách đo và ước lượng cự ly, cách sử dụng bản đồ, luồn rừng băng ruộng, lội sông “cắt phương vị”, . . . Tập ban ngày thuần thục rồi thì chuyển sang tập ban đêm. Tập trên bãi tập tốt rồi thì tập trên thực địa. Lấy hàng rào căn cứ Ái tử mà tập. Có lần gỡ được mìn thật ở Ái Tử. Chuyện này 6971 đã kể rồi.

     Ở tiểu đội tôi, trong sinh hoạt cũng như tập tành, thường tôi chẳng cần phải nói gì. Mọi người đều tự giác vào công việc. Thằng Sự vốn khỏe lại có năng khiếu thể thao nên mấy trò tập tành nó rất nhanh thạo. Nếu thấy nó trễ nải lúc tập thì tự tôi hiểu là nó “ngọc thể bất an” nên không bao giờ nhắc nhở hay đốc thúc gì nó. Thường thì chính tôi cũng đầu têu việc trốn tập. Hễ nhãng cán bộ đại đội và trung đội là cho anh em tranh thủ nghỉ ngơi. Miễn sao lúc kiểm tra tốt là được. Nếu bất thình lình mà đại đội xuống kiểm tra thì mọi người cứ thản nhiên mà nghỉ. Lúc đó tôi sẽ báo cáo thủ trưởng anh em tập căng một tiếng rồi, tôi vừa cho nghỉ giải lao. Thế là thủ trưởng cũng không bắt bẻ được gì.

      Tập tành cũng không mấy chuyện hay. Ngày này qua tháng khác, rất chán.

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XIV     TỪ PHÚ LỘC ĐẾN HUẾ    (tiếp 24)

      Hai lần làm hầm bí mật thì thằng Sự và tôi đều làm cùng một cái. Lần ở Trà liên, tiểu đội tôi có 8 đứa phải làm 3 cái hầm bí mật, mỗi hầm 2 thằng. Hai thằng còn lại coi như dân làng. Nắp hầm được đóng trước bằng gỗ. Mỗi tiểu đội phải làm hầm bí mật trong một khu vực qui định. Trung đội và đại đội không được xem mà ngồi chơi ở đâu đó. Có khi các thủ trưởng ngồi đánh tiến lên với nhau ?! Khi nào làm hầm ngụy trang xong thì báo cáo để các thủ trưởng đi tìm. Thật cứ như chơi chốn tìm. Rất hồi hộp. Khó nhất là làm sao không để lại dấu vết vận chuyển đất đổ đi.

      Tiểu đội tôi đào hầm ở khu vực gần rặng tre. Chúng tôi lên phương án là cả ba hầm đều đào dưới ruộng, sát rặng tre. Đất đào được không phải vận chuyển đi đâu cả, cứ đổ ngay trên ruộng. Ống thông hơi thì cho xiên từ hầm vào trong rặng tre. Sự và tôi thay nhau đào. Những lúc Sự đào thì tôi tranh thủ chạy sang các hầm khác để xem anh em làm. Chúng tôi đã có mưu rồi. Làm rất nhanh vì không phải vận chuyển đất và cũng không lo làm rớt đất lúc vận chuyển. Làm xong hầm, 6 thằng chui xuống. Hai thằng ở trên mượn sẵn bừa của dân, bừa đi bừa lại vài lượt. Quả nhiên, các thủ trưởng tìm mãi không thấy hầm. Chúng tôi đã hoàn thành nhanh nhất. Thằng Ngữ ở trên, bấy giờ mới gõ gõ vào thân tre báo cho chúng tôi, đội hầm chui lên.

      Lần khác, ở Nại Cửu, tiểu đội tôi cũng làm xong nhanh nhất và ít vất vả nhất. Mưu của chúng tôi lần này là làm hầm ở bờ suối. Chỗ này bờ lở, vách đứng, phía trên có cây lúp xúp và lau sậy. Thực chất, chúng tôi không đào từ trên xuống mà đào từ suối vào. Đất cứ thế mà trôi theo suối. Sau khi làm hoàn chỉnh hầm ở bên dưới mới đào phần nắp ở bên trên. Tất cả đất đều cho rút hết xuống suối, không vận tải tí đất nào trên mặt đất. Phần nắp hầm còn trồng cả lau lách lên trên. Bây giờ chúng tôi mới gác cây que và đắp bùn và đất để che cái sườn hầm ở dưới suối, để lại lỗ thông hơi và ngụy trang cẩn thận. Lần này các thủ trưởng cũng chịu thua vì không ai lội xuống suối để tìm hầm cả. Lần này Sự và tôi cũng làm chung một cái hầm.

      Một lần, Sự và tôi đi lấy thực phẩm cho đại đội cùng với mấy đứa khác. Chúng tôi đi sau cùng. Trên đường về, khi đi qua một đơn vị bộ đôi nào không biết, có một chú chó con cứ đi theo hai thằng. Đuổi nó mấy lần, một lúc sau lại thấy nó lẽo đẽo đi theo. Con chó ấy sau này theo tiểu đội tôi đi khắp nơi. Nó quí thằng Sự nhất rồi đến tôi. Thỉnh thoảng tôi phải đi công tác. Lúc thì đi Cửa Việt, lúc đi Gio Linh, Cồn Tiên Dốc Miếu, lúc thì lên ban 2. . .

. . . (còn nữa)