Pháo binh và Tên lửa (phần 3)

[daibangden]

Thông số kỹ thuật

Thông số chung

Tầm bay xa

+ đầu đạn hạng “nặng”: 10 200km

+ đầu đạn hạng “nhẹ”: 15 200km

Độ chính xác: -5….5km

Chỉ số tin cậy tổng quát: 0,95

Thời gian phóng trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu: 4 phút

Thời gian nằm trong trạng thái trực chiến với sự kiểm tra định kỳ 1 lần trong 2 năm: 7 năm.

Tên lửa 8K67P

Khối lượng khởi động: 183,45ts

Khối lượng đầu đạn: 5440ts

Khối lượng trang bị tác chiến: 3x1425kg

Khối lượng thiết bị vượt qua hệ thống phòng thủ tên lửa: 401kg lực

Độ chính xác: 0,954

[daibangden]

Tên lửa 8K67

Khối lượng khởi động (ts)

+ với đầu đạn “nặng”: 183,9

+ với đầu đạn “nhẹ: 182,0

Khối lượng đầu đạn (“nặng”/”nhẹ”): 5825/3950

Khối lượng khối tác chiến (“nặng”/”nhẹ”): 45600/2852

Khối lượng thiết bị vượt qua hệ thống phòng thủ tên lửa: 272kg lực

Khối lượng nhiên liệu (ts)

+ tầng 1: 118,9

+ tầng 2: 48,5

Chiều dài với đầu đạn “nặng”: 32,2 mét

Đường kính: 3 mét

Tính năng của động tầng 1

+ sức kéo (trên mặt đất/rỗng): 270,3/303,2ts

+ xung lực riêng (trên mặt đất/rỗng): 267,8/300,3s

+ áp suất trong buồng đốt: 85kg lực/cm2

Tính năng của động tầng 2

+ sức kéo rỗng: 101,5ts

+ xung lực riêng rỗng: 315,3s

+ áp suất trong buồng đốt: 91kg lực/cm2

Độ chính xác: 0,956.

[daibangden]

Tổ hợp tên lửa chiến đấu 15P098 với tên lửa đạn đạo liên lục địa 8K98 (15P098P/8K98P)

Tổ hợp tên lửa chiến đấu 15P098 – tổ hợp chiến lược đầu tiên của Liên Xô trang bị tên lửa đạn đạo liên lục địa nhiên liệu rắn RT-2. Sự thiết kế tên lửa liên lục địa RT-2 (8K98) ba tầng với nhiên liệu rắn được bắt đầu ở Phòng thiết kế thí nghiệm số 1 dưới sự chỉ đạo của S.P.Korolev theo Mệnh lệnh của Chính phủ Liên Xô từ ngày 4 tháng 4 năm 1961. Lãnh đạo các công trình sư – phó Tổng công trình sư Phòng thiết kế thí nghiệm số 1 I.N.Sadovskiy. Các đọng cơ của tầng thứ nhất và thứ ba được chế tạo ở Phòng thiết kế xe máy Perm, động cơ tầng thứ hai – Phòng thiết kế Trung ương Leningrad số 7. Thuốc đạn của động cơ các tầng thứ nhất và thứ hai được thiết kế ở Viện nghiên cứu khoa học Altai, thuốc đạn động cơ tầng thứ ba – Viện nghiên cứu hoa học số 130 (Perm – Viện nghiên cứu vật liệu polime). Thiết bị phóng dưới hầm riêng (OS) và trạm chỉ huy được thiết kế ở Phòng thiết kế Trung ương số 34 (Phòng thiets kế lắp ráp xe máy đặc biệt – Leningrad) dưới sự chỉ đạo của V.V.Chernetskyi và E.G.Rydyank. Hệ thống dẫn đường quán tính tự động được thiết kế ở Viện nghiên cứu khoa học lắp ráp xe máy dưới sự chỉ đạo của Nikolai Pilyugin. Hẹ thống điều khiển phóng từ xa được chế tạo ở Phòng thiết kế thí nghiệm “Impuls” dưới sự chỉ đạo của Taras Sokolov. Việc sản xuất hàng loạt được triển khai năm 1966 ở xưởng lắp ráp xe máy Perm mang tên V.I.Lenin. Năm 1967, việc sản xuất được tiếp tục ở xưởng trang thiết bị hóa học Perm.

Các thí nghiệm diễn ra từ mùng 5 tháng 2 năm 1966 tới ngày  3 tháng 10 năm 1968 trên các trường bắn Kapustin Yar và Plesetsk. Trong quá trình tiến hành các thí nghiệm bay cấp quốc gia đã có 17 lần phóng riêng với trạm chỉ huy của tổ hợp tên lửa chiến đấu và đồng thời lần đàu tiên thực hiện việc phóng theo giàn với ba tên lửa phóng riêng cùng được phóng (28 tháng 8 năm 1968) từ thiết bị tổ hợp phóng. Theo tính toán, việc triển khai tên lửa đưa vào trực chiến được bắt đầu với một trạm chỉ huy và 3 thiết bị phóng, tiếp đó, số lượng thiết bị phóng tăng lên 10. Theo Mệnh lệnh của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô và Hội đồng Bộ trưởng Liên bang Xô Viết số 1004 – 3 từ 13 tháng 12 năm 1968, tổ hợp tên lửa chiến đấu 15P098 được tiếp nhận vào lực lượng vũ trang Liên Xô. Tới năm 1979 tại Yoshkar – Ola đã có 60 thiết bị phóng trong thành phần 6 tổ hợp tên lửa chiến đấu 15P098 được xây dựng.

[daibangden]

Đây là loại tên lửa đạn đạo nhiên liệu rắn đầu tiên được tiếp nhận vào lực lượng Tên lửa chiến lược và là sự chuyển giao của tên lửa thế hệ thứ hai và thứ ba. Những điểm đặc biệt của tổ hợp 15P098 là sự khai thác sử dụng đơn giản, khả năng chuẩn bị kỹ thuật cao so, không cần số lượng lớn các tổ hợp, bộ máy phục vụ và thiết bị tiếp nhiên liệu. Tới thời điểm đó này, tên lửa đạn đạo RT-2 thua kém một cách thực tế theo hàng loạt các tham số so với tên lửa “Minitmen-2” của Mỹ được chế tạo cũng trong khoảng thời gian này.

Theo Mệnh lệnh của Trưng ương Đảng Cộng sản Liên Xô từ ngày 18 tháng 12 năm 1968, việc hiện đại hóa tên lửa 8K98 trong thành phần tổ hợp 15P098 đã được thực hiện. Tổ hợp nâng cấp nhận số hiệu 15P098P, tên lửa – 8K98P. Tên lửa được thiết kế tại Phòng thiết kế trung ương số 7 dưới sự chỉ đạo của Petr Tyurin. Các thí nghiệm cấp quốc gia của tổ hợp này được bắt đầu vào tháng 12 năm 1969 và hoàn thành ngày 14 tháng 1 năm 1972 với 15 lần phóng (trong đó – 13 lần thành công). Tới thời kỳ từ 1974 tới 1982, việc sản xuất hàng loạt tên lửa 8K98P được thực hiện.

Từ thời điểm được tiếp nhận vào trang bị tới năm 1987, các tên lửa đã trải qua thời gian khai thác sử dụng sau bảo hành theo các chương trình nghiên cứu khác nhau của Bộ Quốc phòng Liên Xô. Các chương trình được hoàn thành bằng các thí nghiệm bay của tên lửa từ trường bắn Plesetsk. Các lần phóng luôn khẳng định một cách chắc chắn độ tin cậy cao của tên lửa trong thời kỳ khai thác sử dụng từ 15 đến 17 năm.

Tới thời điểm Hiệp ước hạn chế vũ khí tấn công chiến lược (START-1) được ký năm 1991 (theo Hiệp ước này, tên lửa có tên gọi RS-12) có 40 tên lửa RT-2P đang nằm trong trạng thái trực chiến. Căn cứ theo nhiệm vụ của Liên Xô về thực hiện Hiệp ước bao gồm cả tổ hợp tên lửa chiến đấu 15P098P phải được rút khỏi trang bị và tới thời kỳ từ 1992 đến 1995 phải được phá hủy hoàn toàn.

Tổ hợp 15P098 và 15P098P theo tên gọi tương ứng của NATO là SS-13 “Savage” mod1 và mod2.

[daibangden]

Tên lửa RT-2 có ba tầng chính. Để nối các tầng với nhau có sử dụng thiết kế giàn đỡ, cho phép khí tự phun ra một cách tự do khỏi các động cơ khi xảy ra việc tách “nóng” các tầng tên lửa. Giữa tầng thứ ba của tên lửa và đầu đạn bố trí thùng thiết bị và thiết bị chuyển tiếp được sử dụng để cố định đầu đạn. Toàn bộ động cơ tên lửa nhiên liệu rắn được thiết kế trong các đường kính khác nhau, khối vòi phun của động cơ tên lửa xẻ thành bốn vòi phun điều khiển, bao gồm các bộ phận cố định và di động. Việc này mang lại sự kết hợp các tầng cho tên lửa RT-2 và chế tạo ra tên lửa tầm trung. Tên lửa được trạng bị đầu đạn hạt nhân đơn khối với đầu đạn nhiệt hạch công suất 600 kiloton được tách trong khi bay.

Các thiết bị động cơ chính tên lửa nhiên liệu rắn của tầng thứ nhất (15D23) và thứ hai (15D24) có sơ đồ thiết kế giống nhau và gồm có thân hình trụ thép với các đáy trước và sau hình elip. Trên các đáy trước bố trí thuốc đánh lửa của nhiên liệu rắn. Thuốc đạn của động cơ được chế tạo từ nhiên liệu hỗn hợp trên cơ sở cao su butyl và amoni perkhlorat với sự bổ sung bột nhôm. Khối vòi phun, thiết bị dẫn động bánh lái và bộ phận thiết bị các hệ thống điều khiển được bố trí trong thùng đuôi của các tầng, có hình nón cụt. Để tăng độ ổn định của tên lửa trong giai đoạn khởi động bay, trong thùng đuôi của tầng thứ nhất có lắp bốn thiết bị ổn định dạng chấn song (dạng lưới). Trên tên lửa lắp hệ thống điều khiển quán tính, thực hiện sự điều khiển tên lửa trong khi bay từ thời điểm phóng tới khi chuyển sang bay không điều khiển của đầu đạn. Trong hệ thống điều khiển, tiếp nhận các thiết bị tính toán – giải quyết. Phần lớn các thiết của hệ thống điều khiển được bố trí trong thùng thiết bị.

[daibangden]

Sơ đồ tên lửa RT-2

1. Đầu đạn;
2- thùng liên kết;
3- thùng thiết bị;
4, 9, 15 – rãnh dây cáp;
5 – động cơ chính tầng thứ ba;
6 – động cơ chính tầng thứ 3;
7 – khoang đuôi tầng thứ 3;
8, 13 – giàn liên kết;
10 – động cơ chính tầng thứ 2;
11 – tầng thứ 2;
12 – thùng đuôi tầng thứ 2;
14 – vành trụ (đỡ) – dẫn động;
16 – động cơ chính tầng thứ nhất;
17 – tầng thứ nhất;
18 – thùng đuôi tầng thứ nhất;
19 – các thiết bị ổn định khí động học;
20 – nắp với vành trụ (đỡ) – dẫn động.

[daibangden]

Toàn bộ các tham số của tên lửa RT-2 (sự phân phối nhiên liệu giữa các tầng, đường kính động cơ, thời gian hoạt động, áp suất trong các buồng đốt và trên mặt cắt của vòi phun…) được lựa chọn gần như tối ưu nhất. Ngoài ra, tên lửa RT-2 yêu cầu sự cải tiến hơn nữa. Vì vậy, nhiên liệu hỗn hợp được hình thành trong các khuôn đúc áp lực riêng, sau đó thuốc nổ được đặt vào thân và khoảng cách giữa thuốc nổ và thân được làm đầy bằng các chất liên kết – điều này tạo ra những khó khăn nhất định khi chế tạo động cơ nhiên liệu rắn của tên lửa.

Các tên lửa được bố trí trong hầm phóng dạng phóng riêng (OS), liên kết với nhau bằng các tuyến cung cấp năng lượng, điều khiển tác chiến, truyền tải thông tin và liên lạc. Sự kiểm tra tình trạng kỹ thuật và phóng được thực hiện từ xa theo các mệnh lệnh từ đài chỉ huy đồng nhất 15U52, được thiết kế ở Phòng thiết kế lắp ráp xe máy dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư E.G.Rudyak. Trong trạm chỉ huy dành cho các kíp chiến đấu có nhiệm vụ trực chiến có những điều kiện thuận lợi với những thiết bị tốt nhất. Trong thành phần tổ hợp tên lửa chiến đấu bao gồm 10 thiết bị phóng.

Thiết bị phóng 15P798 trong thành phần: thiết bị công trình đặc biệt 15U7, thiết bị phòng thủ 15U9 và thiết bị tự động hóa ổn định thủy lực của hệ thống ngắm (giữ hướng) 15U43 được thiết kế ở Viện nghiên cứu lắp ráp xe máy. Tên lửa có vành chắn, tỳ vào ống phóng, không có khoảng cách với đáy cứng và khởi động trên động cơ riêng. Tên lửa được đưa tới trận địa phóng trong thùng với sự tách riêng tầng thứ nhất với tầng thứ hai và ba được nối vào nhau.

[daibangden]

Thiết bị phóng 15P798

Trong thành phần trang bị trên mặt đất của tổ hợp đồng thời có “(nhà sản xuất: phòng thiết kế “Motor” – tổng công trình sư V.A.Rozhov):

+ xe vận tải – nạp đạn 15U38 và 15U40 cho việc tiếp nhận (tháo) các khối của tên lửa từ toa tàu hoặc các xe tời nối, vận chuyển các khối tới ranh giới khu vực trận địa và chuyển khối (tháo) tên lửa vào (ra khỏi) bệ phóng (xe TZM được thiết kế trên cơ sở xe kéo MAZ-537E với rơ moóc tự động)

+ xe nối 15T21, được sử dụng để vận chuyển đầu đạn tên lửa tới khu vực ranh giới của trận địa phóng và lắp và tên lửa đang nằm trên thiết bị phóng

+ rơ moóc nối cho nhiệm vụ kiếm tra tên lửa trong nhà

[daibangden]

Trong tổ hợp này, lần đầu tiên việc tiếp nhận việc vận tải tên lửa không dùng cần cẩu trong toàn bộ các thao tác, được tiến hành trong quân chủng và trên trường bắn thí nghiệm, đã được thực hiện rất tốt, bảo đảm an toàn cho việc vận chuyển. Trong thiết kế của thiết bị phóng 15P798, nhiều giải pháp công nghệ triển vọng mới đã được áp dụng. Một trong những khó khăn phức tạp nhất về công nghệ là nhiệm vụ chế tạo ống phóng cho việc sản xuất hàng loạt. Vì tên lửa được dựa vào bề mặt bên trong của cốc cần bảo đảm độ chính xác của đường kính ống không thấp hơn 5 lớp (trong ống dài 22 400mm và đường kính 2208mm cần bảo đảm việc đưa vào theo đường kính bên trong 2,5 mm). Trong khi chế tạo ống thép cho thiết bị phóng thí nghiệm SM-170A và ống 15U7 thứ 3 đã trở nên rõ ràng rằng bảo đảm những yêu cầu này trên các ống thép đối với các mối hàn tại chỗ chỉ có thể sử dụng bằng tay. Vì vậy, vật liệu thiết kế dành cho ống được lựa chọn là sợ thủy tinh. Ống được chế tạo bằng phương pháp cuộn, và ngay lập tức đã giải quyết vấn đề bảo đảm độ chính xác của bề mặt bên trong. Để giải quyết các câu hỏi kỹ thuật theo sợi thủy tinh và chế tạo các mẫu thí nghiệm đã thu hút các tổ chức chuyên ngành – Phòng thiết kế đặc biệt (thành phố Khotkovo khu vực Moskva). Việc sản xuất hàng loạt các ống phóng được tổ chức ở xưởng “Plastmass” ở thành phố Safonovo khu vực Smolensk. Trong xưởng đã, xưởng đặc biệt diện tích 40 Ha đã được xây dựng, nơi bố trí khu vực cuộn, lò cho việc trùng hợp các sản phẩm, đồng thời sản xuất cho việc xử lý các sản phẩm đã hoàn thiện từ sợi thủy tinh (xử lý mặt mút và khớp nối, lỗ ….).Xưởng được xây dựng một cách riêng lẻ cho các thao tác chuẩn bị - thấm (tẩm) ướt nhựa epoxit trước khi cuộn. Với hoạt động của xưởng trong việc khai thác sử dụng, câu hỏi về việc cung cấp  ống sợi thủy tinh đã được giải quyết một cách cơ bản. Sau đó, trong xưởng, việc cuộn thân động cơ, việc sản xuất thùng vận tải - phóng cho các tổ hợp khác đã được tiến hành, trong đó có cả cho thiết bị phóng trên tàu. Các xưởng lắp ráp xe máy đã thành công trong việc chế tạo ống sợi thủy tinh, sau đó chuyển giao tới các cơ sở công nghiệm hóa học, giảm sự phức tạp trong sản xuất kim loại, giảm khối lượng thiết kế gần 2 lần, đồng thời loại bỏ ảnh hưởng nhiệt, không có lợi cho độ bền của ống.

[daibangden]

Tổ hợp 15P098 được tính toán rút ngắn thời gian sẵn sàng chiến đấu theo so sánh với các tổ hợp thuộc thế hệ thứ nhất. Đối với toàn bộ các thiết bị trên mặt đất tham gia vào việc phóng, quan trọng nhất là thời gian mở của thiết bị phòng thủ (nóc bảo vệ thiết bị phóng). Các thiết bị bảo vệ cho thiết bị phóng được tiếp nhận trên các tổ hợp thế hệ thứ nhất, có thiết bị truyền động điện hoặc thủy điện hai chu kỳ không thể thực hiện chức năng theo thời gian do thiếu sức mạnh cần thiết (trong chế độ tự động, thiết bị phóng nhận năng lượng từ ắc quy). Ngoài ra, sự bố trí các thiết bị dẫn động trên nóc yêu cầu tăng diện tích ở phần đầu công trình xây dựng, tăng áp lực lên các ống từ vụ nổ hạt nhân và tạo ra các vấn đề về giảm chấn cho tên lửa.

Sự giải quyết được đề xuất và sau đó được thực hiện bởi V.S.Yshakov – người đề xuất chế tạo thiết bị phòng thủ theo nguyên tắc mới kiểu quán tính với động cơ thuốc nổ một kỳ với yêu cầu điện năng tối thiểu, hoạt động với sự tác động của vụ cháy. Việc nâng mái, cần thiết tách khỏi sự khít được thực hiện trong giai đoạn đầu tiên bố trí trên các tấm theo trên đường ray. Hiệu quả tạo ra bởi thiết bị bảo vệ như sau: 7 kg thuốc súng NMF-2 bảo đảm việc mở nóc hầm khối lượng 40 tấn trong 0,3 giây. Độ an toàn tin cậy trong hoạt động của thiết bị bảo vệ được bảo đảm bằng thuốc nổ quán tính TNT. Việc xử lý nắp hầm đã được thực hiện qua thí nghiệm. Trong các thí nghiệm tái sinh lại đất và cây, đóng băng và phủ tuyết, thiết bị bảo vệ đã vượt qua không khó khăn. Trong quá trình các thí nghiệm thiết kế bay và hơn 20 năm khai thác sử dụng tổ hợp đã không quan sát thấy sự hỏng hóc, thất bại của hệ thống bảo vệ.