Pháo binh và Tên lửa (phần 3)

[daibangden]

Hệ thống điều khiển trên mặt đất giải quyết nhiệm vị điều khiển tự động thiết bị phóng tự hành tự, chuẩn bị nạp các dữ liệu và tính toán nhiệm vụ bay.

Hệ thống điều khiển mang theo có dạng nền con quay ổn định với với gia tốc kế độ chính xác cao, tập trung theo ba hướng trong sự liên kết quang học với hệ thống ngắm (chỉnh hướng) trên mặt đất đồng thời với máy tính kỹ thuật số.

Do độ tin cậy không đủ của cơ sở phần tử máy tính kỹ thuật số tới hệ thống điều khiển đã thực hiện việc “ba cấp” các kênh, dẫn tới làm nặng các thiết bị mang theo. Để làm giảm khối lượng, các thiết bị được thiết kế trong dạng không kín và bố trí trong thùng thiết bị kín. Để đơn giản hóa việc tính toán nhiệm vụ bay với phương pháp chức năng dẫn bắn cho mọi phạm vi tầm xa đã sử dụng hệ thống trong dòng các chương trình góc nghiêng linh hoạt. Tầm bay xa được thực hiện bằng việc cắt lực đẩy qua các bánh lái dọc của thân động cơ tầng thứ ba.

[daibangden]

Trong mỗi động cơ chính (nơi thiết kế Hiệp hội nghiên cứu “Soyuz”, Tổng công trình sư B.P.Zhukov) sử dụng hai khối thuốc nổ nhiên liệu rắn: khối lớn được cố định vào bộ phận hình trụ của thân, khối nhỏ với đáy trước, để thân được bảo vệ khỏi sức nóng của động cơ chưa được đốt trong phần lớn thời gian. Đối với các cơ quan điều khiển theo góc nghiêng trên các tầng trên, nhiên liệu rẵn không có kim loại đặc biết trong thành phần có hexogen đã được chế tạo, như ô xít nhôm đặc, bao gồm trong thành phần nhiên liệu cơ bản, có thể làm tắc các van bơm. Để điều khiển tầng thứ nhất, các cánh lái khí động học dạng lưới và cánh lái khí từ vonfram chịu nhiệt được mở ra và sử dụng trong thời kỳ bắt đầu bay.

Trong thành phần tổ hợp tên lửa “Temp-2S” gồm có hai xe trên khung gầm MAZ-547A: thiết bị phóng và vận tải – nạp đạn (TZM). Cả hai cùng có những trang bị đặc biệt phù hợp với nhiệm vụ của xe. Ví dụ thiết bị phóng có các thiết bị ở phần sau xe được sử dụng để thực hiện việc nâng thùng phóng từ trạng thái hành quân lên vị trí chiến đấu (đứng thẳng) và ngược lại. Xe được trang bị bổ sung các kích thủy lực đặc biệt, sử dụng để nâng bộ phận chuyển động, chỉnh ngang và bảo đảm sự vững chắc của thiết bị phóng khi thực hiện phóng tên lửa.

Trong bộ phận trước của xe lắp tổ hợp động lực công suất lớn. Theo hai mặt từ đó lắp hai ca bin phi kim. Xe có 12 bánh một trục, trang bị lốp xe vành rộng. Chín (9) trong số 12 bánh là các bánh dẫn động. Sự điều khiển là nhiệm vụ của các bánh xe trên ba trục đầu tiên.

[daibangden]

Thông số kỹ thuật

Tầm bắn: 10 500km

Sai số chính xác: 0,45 – 1,64km

Tên lửa đạn đạo liên lục địa 15Zh42

Hệ thống điều khiển

+ loại (kiểu): quán tính với máy tính kỹ thuật số

+ nơi thiết kế: Viện Nghiên cứu khoa học lắp ráp máy móc tự động

+ Tổng công trình sư: N.A.Pilyugin

Thiết bị truyền động bánh lái

+ kiểu: thủy lực

+ nhà thiết kế: Viện Nghiên cứu khoa học trung ương tự động và thủy lực

Cơ quan điều khiển và ổn định

+ tầng 1: khí từ vonfram chịu lửa và cánh lái khí động học dạng lưới, các thiết bị ổng định dạng lưới

+ tầng 2: theo góc nghiêng – vòi phun khí với máy phát điện; theo góc lệnh và đảo lái – thổi khí nóng vào bộ phận vòi phun

+ tầng 3: “đẩy” từ thùng vận tải – phóng với sự hỗ trợ của áp suất thuốc nổ

+ số lượng tầng tên lửa: 3

Chiều dài tên lửa

+ hoàn toàn: 18,5 mét

+ không có đầu đạn: 16,9 mét

+ đường kính thân tối đa: 1,79 mét

+ khối lượng khởi động: 43 tấn

+ dạng nhiên liệu: hỗn hợp rắn

[daibangden]

Tầng thứ nhất

Kích thước

+ chiều dài: 8,58 mét

+ đường kính: 1,79 mét

+ khối lượng của tầng nạp đầy nhiên liệu: 26,63 tấn

Động cơ

+ kiểu: động cơ tên lửa nhiên liệu rắn một thùng

+ số vòi phun: 1

Tầng hai

Kích thước

+ chiều dài: 4,4 mét

+ đường kính: 1,47 mét

+ khối lượng nạp đầy nhiên liệu: 8,7 tấn

Động cơ

+ kiểu: động cơ tên lửa nhiên liệu rắn một thùng

+ số lượng vòi phun: 1

Tầng ba

Kích thước

+ chiều dài: 3,9 mét

+ đường kính: 1,3 mét

+ khối lượng nạp đầy nhiên liệu: 8,7 tấn

Động cơ

+ kiểu: động cơ tên lửa nhiên liệu rắn một thùng

+ số lượng vòi phun: 1

[daibangden]

Đầu đạn

Kiểu: nhiệt hạch đơn khối

Công suất: 0,65 – 1,5 megaton

Khối lượng: 1000kg

Chiều dài: 1,6 mét

Hệ thống tách: bốn động cơ tên lửa nhiên liệu rắn sức kéo thấp

Thiết bị phóng

Dạng bánh: 12x10

Tốc độ tối đa: 40km/h

Bán kính quay: 21 mét

Khả năng vượt dốc: 15 độ.

[daibangden]

Tổ hợp tên lửa tầm trung RSD-10 “Pioner” (SS-20)

Việc thiết kế tổ hợp “Pioner” (“Đội viên tiền phong”, “Người tiên phong” với tên lửa tầm trung hoạt động bằng nhiên liệu rắn được bắt đầu vào năm 1971 ở Viện kỹ thuật nhiệt Moskva dưới sự chỉ đạo của Viện sĩ A.D.Hadiraze. Tên lửa mới (tên gọi của xưởng là 15Zh45) được chế tạo trên cơ sở hai tầng trên của tổ hợp đạn đạo liên lục địa “Temp-2S”.  Những thiết kế được lặp lại: các thiết bị ngắt lực kéo của động cơ tầng thứ hai, thùng liên kết và bộ phận tách đầu đạn tên lửa.

Sau khi xử lý trên thực tế các giải pháp kỹ thuật khác với tên lửa mới và tổ hợp trên mặt đất, ngày 21 tháng 9 năm 1974, trên trường bắn Kapustin Yar đã bắt đầu tiến hành các thí nghiệm bay. Cần gần nửa năm để hoàn thiện tổ hợp và vạch ra chương trình thí nghiệm. Ngày 11 tháng 3 năm 1976, Ủy ban Nhà nước đã đã ký văn bản về việc tiếp nhận tổ hợp “Pioner” với tên lửa 15Zh45 (RSD-10) vào biên chế Quân chủng Tên lửa chiến lược.

Bộ phận các tên lửa tầm trung cũ, trước hết là RD-14 đã được rút khỏi trang bị, còn vị trí của chúng được thay bằng các tên lửa “Pioner”. Sự xuất hiện của RSD-10 đã gây ra sự xôn xao lớn trong các nước NATO và rất nhanh chóng, tên lửa Liên Xô nổ tiếng với tên gọi SS-20 “Cơn bão táp của Châu Âu”.

[daibangden]

Mùng 10 tháng 8 năm 1979, tên lửa 15Zh53 có những thông số chiến đấu cao được đưa vào các thí nghiệm bay. Các thí nghiệm được tiến hành trên trường bắn Kapustin Yar tới 14 tháng 8 năm 1980, còn ngày 17 tháng 12 cùng năm, tổ hợp mới nhận tên gọi “Pioner UTTKh” (các thông số kỹ - chiến thuật nâng cấp) đã được tiếp nhận vào trang bị của các Lực lượng Tên lửa chiến lược. Tên lửa 15Zh53 có tầng một và tầng hai giống tên lửa 15Zh45. Những sự thay đổi tập trung và hệ thống điều khiển và khối tổ hợp – thiết bị. Bằng kết quả hoàn thiện thiết bị chỉ huy và thuật toán hoạt động của tổ hợp tính toán kỹ thuật số mang theo đã thành công trong việc nâng cao độ bắn chính xác tới 450 mét (sai số chính xác). Thiết bị các động cơ mới với năng lượng được tăng cường trong khối tổ hợp – thiết bị đã mang tới khả năng tăng cường khu vực phát tán các khối chiến đấu, có ý nghĩa lơn trong việc thiết lập các mục tiêu để tấn công. Ngoài ra, tầm bắn tối đã được tăng cường lên 5500km.

Năm 1987, trong chế độ trực chiến và trong kho có 650 tên lửa. Hai phần ba trong số chúng được sử dụng để tấn công các mục tiêu ở Châu Âu và Cận Đông, một phần ba còn lại để tiêu diệt các mục tiêu ở Châu Á và Mỹ.

Cả hai tổ hợp được khai thác sử dụng tới năm 1991 và bị phá hủy theo các điều khoản của Hiếp ước về tên lửa tầm trung và tầm gần. Những tên lửa đầu tiên đã bị phá hủy ở khu vực Chitin bằng phương pháp phóng. Đặc điểm thú vị của tên lửa “Pioner” là có thể nằm trong quá trình khai thác sử dụng hơn 10 năm. Những lần phóng kiểm tra đã kết thúc thành công. Sau đó, trên khu vực trường bắn Kapustin Yar đã tiếp nhận công nghệ phá hủy khác – cho nổ (kích nổ) các tên lửa mà không cần lấy ra khỏi các thùng phóng. Gầm thiết bị phóng của tổ hợp sau khi phá hủy tên lửa đã được tiếp nhận theo ý nghĩa chính, trong đó có các phiên bản khác nhau phục vụ cho mục đích dân sự.

Tên lửa RSD-10 bị phá hủy ngày 12 tháng 5 năm 1991. Một số các thiết bị phóng tên lửa được giữ lại dưới dạng hiện vật trong các bảo tàng của Nga và nước ngoài.

[daibangden]

Trong thành phần tổ hợp tên lửa “Pioner” gồm các khí tài sau:

+ tên lửa 15Zh45 (15Zh53)

+ thiết bị phóng

+ khí tài vận tải – xếp (TPS)

Hình vẽ tổ hợp tên lửa RSD-10 "Pioner"

Tên lửa 15Zh45 có hai tầng chính và khối tổ hợp - thiết bị với đầu đạn được nối với nhau bằng sự hỗ trợ của các thùng liên kết (kết nối).

Thiết bị động cơ tầng thứ nhất được giới thiệu là thiết kế gồm có thân bằng sợi thủy tinh với sự cố định thuốc nổ nhiên liệu rắn, được chế tạo từ hỗn hợp nhiên liệu năng lượng cao, đáy trước bằng thép và nắp vòi phun, khối vòi phun. Trong thùng đuôi của tầng bố trí các động cơ hãm và bộ phận truyền động của bánh (cánh) lái. Sự tăng cường điều khiển do bốn cánh lái cơ khí và khí động lực (các cánh lái khí động lực được thiết kế trong dạng lưới).

[daibangden]

Thiết bị động cơ tầng thứ hai có thiết kế tương tự nhưng để nhận sự điều khiển đã sử dụng những phương pháp khác. Ví dụ như sự điều khiển theo góc nghiêng và đảo lái được thực hiện bằng các thổi khí từ động cơ tới bộ phận vòi phun, theo góc lệch – rót khí qua các thiết bị đặc biệt. Cả hai động cơ có hệ thống ngắt lực kéo (trong tầng thứ nhất – khẩn cấp) và thời gian hoạt động khoảng 63 giây. Động cơ được tắt bằng cách mở 10 lỗ bổ sung bố trí ở đáy trên của buồng đốt, khi đó, áp suất giảm xuống và sự đốt cháy nhiên liệu lỏng dừng lại.

Bản vẽ thiết kế tổ hợp "Pioner"

Hệ thống điều khiển được thiết kế dưới sự chỉ đạo của Viện sĩ N.A.Pilyugin với máy tính mang theo cho phép tên lửa trong quá trình trực chiến ở vị trí nằm ngang, bảo đảm độ sai lệch chính xác không quá 500 mét trong toàn bộ các phạm vi tầm xa và góc phương khi mà không quay thiết bị phóng, tự động hóa hoàn toàn quá trình trước phóng và kiểm tra phóng, đồng thời thực hiện sự kiếm tra định kỳ tự động. Toàn bộ các khối cơ sở có sự dự phòng, bảo đảm độ tin cậy cao trong hoạt động và được bố trí trong thùng thiết bị kín.

[daibangden]

Sơ đồ bố cục tên lửa 15Zh45

1. Mũ (nắp) chụp khối chiến đấu (đầu đạn)
2. Mũ (nắp) chụp động cơ tầng chiến đấu (đầu đạn)
3. Thùng (hộp) dây cáp
4. Vành đỡ (trụ)
5. Mũ (nắp) chụp động cơ hãm
6. Thùng (hộp) dây cáp
7. Các vị trí cố định cánh lái khí động lực
8. Các cánh lái khí động lực
9. Động cơ hãm tầng thứ hai
10. Nắp trên động cơ tên lửa nhiên liệu rắn
11. Thuốc nổ của nhiên liệu
12. Phần bảo vệ nhiệt (chống, cách nhiệt)
13. Nắp dưới động cơ tên lửa nhiên liệu rắn
14. Thiết bị phun khí tới vòi phun
15. Động cơ hãm tầng thứ nhất
16. Thân tên lửa
17. Nắp trên động cơ tên lửa nhiên liệu rắn tầng thứ nhất
18. Nắp sau động cơ tên lửa nhiên liệu rắn tầng thứ hai
19. Cánh (bánh) lái cơ khí
20. Các máy lái
21. Thiết bị liên kết cơ học của các bánh (cánh) lái khí động lực và cơ khí
22. Nắp bảo vệ vòi phun.