Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt (Phần 3)

[lexuantuong1972]

.
CHUYỆN XVI     TRÀ LIÊN TÂY   (tiếp 6)
...     
      Lúc bấy giờ, chúng tôi được phát cả nhu yếu phẩm và phụ cấp. Lính binh nhì được phụ cấp 5 đồng một tháng. Tiểu đội tôi, có tôi là trung sỹ, còn lại là hạ sỹ và binh nhất. Ngày nghỉ, chúng tôi đi chợ Thuận ở bên kia sông. Mỗi lần mua 1 đến 2 cân thịt. Lúc đầu giá thịt lợn là 5 đồng, sau đó tăng dần lên đến 7 đồng một cân. Tiền thì phát riêng cho từng người còn việc mua đồ ăn thêm cho tiểu đội thì tùy, ai mua thì mua, không bao giờ tính đếm. Đồ đã mang về nhà rồi thì là của chung, không có ai “tắc lẻm” riêng. Chúng tôi vẫn sống với nhau như những ngày còn ác liệt đạn bom của năm 72 vậy.
   

Căn nhà của c20 nơi tôi gặp Lâm đang sáng tác Lửa lũy thành nằm sát bờ sông, từ con đường chính đi từ sân bay về rẽ xuống bến sông.
 
Tôi nhớ không nhầm hồi đó chúng mình làm gì có phụ cấp chỉ có nhu yếu phẩm, chiến sĩ tương đương 5 đ, cán bộ b tương đương 10 đ, cán bộ c 15 đ. Tiền phụ cấp chỉ có khi ở Bắc. Nhu yếu phẩm phát theo hiện vật như đường sữa, thuốc lào, thuốc lá, kem đánh răng... dĩ nhiên tùy thuộc điều kiện có gì cấp nấy. Khi tôi được cụ Ngoan cho thêm mỗi tháng đôi pin đènnhư thế không khác cán bộ b. Tiền mặt chỉ có ở đại đội để quản lý đi chợ mua thực phẩm (thời kỳ sau HĐ) 

[ancakho]

...  Đêm 30 tết Quí Sửu (1973)...

Có thể hiểu là
... Đêm 30 đón tết Quí Sửu (1973)... ()

[TichTuongNhuLe]

Chắc bác TTNL lại nhớ nhầm. Nếu có chuyện Hái hoa dân chủ ở Xê 20 thì chắc chắn là ý tưởng của Tralientay rồi, tôi ủng hộ, có lý, vì bác ấy là Bí thư Liên chi đoàn, nhưng giao thừa Quý Sửu (22.1.1974 -Tiễn Quý Sửu, đón Giáp Dần, gọi là tết Giáp Dần thì đúng hơn) thì TraLienTay đang nằm viện ngoài Bắc rồi, còn tôi đang nằm ở Viện 43, gần Quất Xá.  

      Vụ này bác 6971 nhầm chứ không phải tôi nhầm. Mồng một tháng giêng năm Quí Sửu nhằm ngày 03/2/1973. Bác tra lại lịch nhé ! Nhưng tôi nhớ nhầm. Đúng là đón giao thừa tết Giáp Dần chứ không phải Quí Sửu. Không phải TraLienTay làm cây đào thì tôi chịu không nhớ ra ai nữa.

Tôi nhớ không nhầm hồi đó chúng mình làm gì có phụ cấp chỉ có nhu yếu phẩm, chiến sĩ tương đương 5 đ, cán bộ b tương đương 10 đ, cán bộ c 15 đ. Tiền phụ cấp chỉ có khi ở Bắc. Nhu yếu phẩm phát theo hiện vật như đường sữa, thuốc lào, thuốc lá, kem đánh răng... dĩ nhiên tùy thuộc điều kiện có gì cấp nấy. Khi tôi được cụ Ngoan cho thêm mỗi tháng đôi pin đènnhư thế không khác cán bộ b. Tiền mặt chỉ có ở đại đội để quản lý đi chợ mua thực phẩm (thời kỳ sau HĐ)

      Bác đọc kỹ một tý lại nhé. Tôi kể chuyện trồng rau, có nhu yếu phẩm và phụ cấp là nói chung trong thời gian chúng tôi ở Trà Liên Tây, năm 73 và năm 74. Còn thời điểm đầu năm 73 thì chưa có. Chính xác lúc nào có thì tôi không nhớ. Nhưng chúng tôi dùng tiền ra chợ thuận mua thuốc lá và thịt, sang Đại Áng mua lặt vặt ở cửa hàng hợp tác xã tiêu thụ. Tôi và Phạm Xuân Sự mua mùi xoa và sữa hộp ở đó. Tôi Và Thìn mua thuốc lá ở chợ Thuận, thằng Thìn nó còn "mổ" thêm mấy bao của "bà bóp" nữa.

[Trongc6]

       Đề nghị bác TTNL xem lại chứ mồng một tết âm không bao giờ là tháng 3 dương lịch. Mặt khác, đêm 2 tết Quý Sửu (1973) bọn em còn đang lọ mọ ngoài hành rào điểm Thái ở Pắc Soong thì khi ấy chỉ là tháng 2 thôi, bên Lào còn chưa ký hiệp định Viên Chăn cơ mà.

[ancakho]

3/2/1973

[sauchinbaymot]

Có khi Tết năm ấy là tết "đàng hoàng" nhất với Xê 20 nói riêng, lính 325 nói chung nhỉ. Tết trước mới Hiệp định xong, còn ở dưới hầm, tết sau nữa thì lại rậm rịch Thừa Thiên ... rồi tuốt tuột SG.

[TichTuongNhuLe]

.

CHUYỆN XVI     TRÀ LIÊN TÂY   (tiếp 7)
     
      Năm 73 và nửa năm 74, chúng tôi ở Trà Liên Tây. Thôi thì đủ các thứ tập tành. Nào thì tập lăn lê bò toài như tân binh, rồi tập tiềm nhập cởi trần trùng trục bôi nhọ như ma lem khắp người trong đêm tối. Tập vượt qua các kiểu hàng rào, tập dò gỡ mìn ngay trong thực địa của căn cứ Ái Tử. May mà chỉ có vài lần đụng mìn thật và gỡ mìn thật, không ai bị sao. Mệt nhất là tập võ thuật, suốt ngày quật nhau ngoài nắng, tối về đau dừ hết các “cơ quan đoàn thể”. Thằng nào làm không đúng động tác, ghì không chắc mà nó quật mình không khéo thì gãy toi xương sườn hay xương sống. Chuyện thục đầu gối hay cùi chỏ vào bụng hay vào mạng mỡ là thường tình. Méo mặt !

      Lại gì nữa đây ? Tập hành quân vác nặng rèn luyện thể lực, thật là kinh. Còn chuyện làm hầm bí mật và ăn ở dưới đó một ngày đêm thì tôi đã kể rồi.

      Vậy chứ, ngày nghỉ thì làm gì, những tối không phải sinh hoạt thì làm gì?

      Buổi tối ở Trà Liên Tây hồi đó cũng chẳng có gì để chơi. Đèn thì chỉ có đèn dầu lù mù. Chơi tiến lên, thằng bét phải đeo 2 ba lô, thằng ba thì đeo một cái. Hết ba lô thì đeo xanh tuy đạn, hết xanh tuy thì đeo súng, . . . Chơi uống nước thì mỗi ván về bét uống 2 bát “bê năm hai”. Uống nước nhiều quá, cứ phải đứng lên ra ngoài liên tục, gọi là “rô bi nê”. Đeo ba lô hay uống nước mãi cũng chán. Chỉ có mấy đứa cưa cẩm em út là vui nhất. Chẳng biết chuyện chúng nó có đi đến đâu không, nhưng 9 giờ tối là phải điểm danh rồi. Không điểm danh đại đội thì điểm danh trung đội. Về sau này, chúng tôi cũng không nghe thấy nói có chuyện tai tiếng gì của c20 với các út ở Trà Liên Tây.

      Có một chuyện mà bác 6971 đã kể. Dịp 27/7/2009, chúng tôi về thăm lại Trà Liên Tây. Nghe một người dân nói, có chú bộ đội về đây dự đám cưới con gái, chắc là bộ đội đơn vị 20. Về sau tôi nghĩ là không phải. Nếu bộ đội 20 mà có “sản phẩm” thì phải cách đó 35 năm rồi, không phải là đứa con gái mới lớn lấy chồng vào năm 2008. Chỉ có hai chuyện thật. Nhất là,  xê phó Thêm yêu một chị giáo viên người bắc dạy mãi dưới Cửa Việt. Sau năm 75, hai người là vợ chồng. Nhị là, xê viên phó Ánh thì yêu út Trà xinh đẹp trắng trẻo, lại còn cao hơn cả bọ Ánh nữa. Sau này, bọ Ánh về quê ở Bình Định, hai người đứt liên lạc từ đó. Nghe nói út Trà cũng không còn ở Trà Liên mà ở Bình Dương thì phải.

      Cái căn cứ Ái tử bị phá hết nhưng chúng tôi vẫn còn mót được nhiều thứ. Một trong những thứ đó là áo giáp Mỹ. Bỏ lớp vải bên ngoài ra, bên trong là nhiều lớp bố dầy, dệt bằng sợi nylon trắng bóc và cực dai. Tháo lấy sợi đó, rồi nối từng đoạn với nhau, mỗi đoạn chỉ dài chừng 40 đến 50 phân. Riêng cái đoạn nối nút dẹt, vòng sợi đánh ngoằng một cái rồi rút hai đầu là được một nút nối vừa bé, vừa chắc là tôi đã chịu rồi, rất mất thì giờ. Sau đó lại còn dùng đèn dầu để hơ và vê tròn cho mối nối khỏi tuột. Chưa hết đâu, mấy thằng còn làm cả cái sa để xe sợi. Cứ ba sợi mắc lên sa, chiều dài mỗi sợi khoảng năm chục đến trăm mét, giăng dọc theo đường làng. Thấy quay quay một hồi, ba sợi cùng xoắn theo một chiều. Sau đó chập ba sợi đã xoắn lên sa và cho xoắn theo chiều ngược lại để kết thành một như kiểu bênh thừng. Đem dây cuộn lại thành một cục to như quả bưởi con là đủ đan một chiếc võng.

      Chúng nó lấy thuốc pháo khói để nhuộm sợi. Ở sân bay Ái Tử rất nhiều đạn pháo khói. Chỉ cần cẩn thận với những quả pháo có sơn viền vàng thì đừng có bổ ra. Đấy là pháo bắn chất độc hóa học.  Không biết có bao nhiêu màu, nhưng thấy mọi người thường nhuộm màu lá cây xậm, màu đỏ và màu tím xẫm. Rồi còn làm cái thước bằng tre để lấy cữ. Thước to thì đan võng thưa, thước nhỏ thì đan võng mau. Đầu tiên là tính số mắt võng theo chiều ngang, tôi không nhớ, hình như lấy bốn mươi sợi dài bằng nhau. Túm chặt một đầu rồi dùng thước làm cữ và bắt đầu đan. Thực ra là buộc  các sợi cạnh nhau vào làm một nút, thành từng đôi một, ở mép võng là sợi đôi. Tôi chịu khoản đan võng, giá có ai cho thì lấy chứ đan thì thôi.

      Lão Tất y tá đại đội tôi là một trong những tay làm võng đẹp. Mấy tháng trước lão ở Vũng tàu ra, gặp nhau, nhắc chuyện đan võng, lão vẫn còn sướng, cười phá lá, ngất ngây (“con gà tây”) ! Cái võng nhuộm tím của lão, vo tròn đút túi quần, tiện đâu là mắc lên nằm rất mát.

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

.
      Xin lỗi anh em !  Máy tính của tôi dang bị hỏng, chưa sửa được. Lúc nào sử xong, xin được trở lại.

[TichTuongNhuLe]

.
CHUYỆN XVI     TRÀ LIÊN TÂY   (tiếp 8 )

      Tiểu đội 1 ở gần chúng tôi, ngay sát nhà mụ Tiệu. Mụ Tiệu tầm 30 tuổi, người nhỏ nhắn, khuôn mặt khá xinh. Mụ nói, quê gốc của mụ ở Huế nên mấy món nữ công gia chánh có vẻ thạo. Thỉnh thoảng mụ làm bún theo kiểu Huế. Gạo ngâm rất lâu, thay nước hàng ngày. Cách làm bún thì cũng như thằng Ghi, thằng Quế làm trên cao điểm 108 nhưng bún của mụ tiệu sợi to hơn, hơi trong trong và rất dai, rất giòn. Lúc nào chúng tôi muốn ăn bún thì báo cắt vài suất cơm nhà bếp lấy ít gạo nhờ mụ làm cho. Mụ tiệu cũng hay làm mấy món bánh ít  kiểu Huế. Bánh làm bằng bột lọc nhân đậu xanh, . . .mặn hoặc ngọt. Chúng tôi hỏi mụ: “thế có bánh nhiều không?” thì mụ bảo “bánh nhiều là bánh gai của mấy chú ngoài bắc đó, nhưng trong ni làm nhỏ như bánh ít”. Rất chịu khó và quí các chú bộ đội. Có khi mụ làm rất nhiều bánh rồi gọi cả a1 và a2 chúng tôi sang ăn. a1 còn bở hơn vì thỉnh thoảng mụ còn mang đồ ăn sang cho, trong những bữa cơm khô khan mà anh em lĩnh từ nhà bếp về.

      Ở Trà Liên Tây vào những ngày mưa lũ, nước sông Thạch Hãn tràn ngập khắp làng, tràn vào tận nhà. Nhà của chúng tôi, nước lên gần đến mặt giường. Nước cứ ngập thế trong năm bảy ngày mới rút. Nước lũ đỏ ngầu phù sa như nước sông Hồng và làm cho đất đai làng Trà màu mỡ, cây cối làng Trà tốt tươi. Những ngày lụt, hay nhất là không phải tập tành gì. Từng tiểu đội lĩnh gạo và thực phẩm về tự nấu ăn, vui như hội. Tiểu đội tôi phải nấu cơm trên giường. Lót một tấm tôn lên ván giường, đổ lên trên một lớp đất khô rồi kê ba hòn gạch là thành bếp. Củi ướt, khói nghi ngút, nấu được bữa cơm thì dàn dụa nước mắt nước mũi, nhưng rất vui. Lần lụt đầu tiên cũng là lần đầu tiên tôi được biết món chuột luộc ép lá chanh và chuột chiên giòn.

      Nước lụt làm lũ chuột túa ra rất nhiều. Chúng chạy cả vào nhà, chúng leo lên cây. Bờ trúc phía trước và bên cạnh nhà chúng tôi rất nhiều chuột trèo lên lánh nạn. Mấy đứa Hưng Yên được dịp trổ tài bắt chuột. Con nào ở dưới thấp thì bị đập, con ở cao thì bị rung lắc cho rơi xuống. Giống chuột bơi chậm, cứ tõm xuống nước là bị bắt sống. Chuột làm lông sạch, trắng nõn, mổ bụng, vứt ruột rồi cho vào nồi luộc. Luộc xong, banh phẳng ra, đặt vào giữa hai tấm ván mà ép với lá chanh. Ép chừng một tiếng, cho ráo nước rồi chặt miếng cho lên đĩa (nắp xong). Món này chấm muối tiêu ớt. Sơi, . . . chắc cũng được. Món chuột chiên giòn có vẻ hay hơn. Chuột làm sạch, banh ra tẩm lá chanh, muối, ớt, tiêu (lúc đó chỉ có thế, giá như bây giờ thì đủ các thứ gia vị hành, tỏi, húng lìu, giềng, xả, . . .), rồi cho vào chảo có mỡ rán vàng sậm lên, bốc mùi thơm như chả nướng vậy. Vì là lần đầu tiên nhìn thấy món chuột nên tôi vẫn có cảm giác hơi ghê ghê, chỉ dám nếm một tý món chiên sau khi được động viên, chào mời mấy lần. Mấy đứa Hưng Yên được bữa tưng bừng, rõ là rất khoái khẩu lắm.

      Từ trong nhà nhìn ra, thấy nước ngập mênh mông. Nước trong làng chỉ chảy lờ đờ, nhưng nước ngoài sông thì hăm hở chảy, cuồn cuộn, dậy sóng. Nhìn dòng nước chảy cuốn theo nhiều cây cối từ thượng nguồn về, những cây gỗ rất to phăng phăng chạy theo dòng nước. Bất chợt làm cho thằng Thìn và tôi cùng nghĩ đến chuyện kiếm củi. Hai thằng cởi phăng đồ, buộc lại dải rút rồi lội ra đường làng bất chấp mấy thằng can ngăn.

      Hai đứa lội dọc theo đường làng lên đến đầu làng, qua cả khu vực đơn vị đóng quân. Chúng tôi lội ra bờ sông. Hai thằng đứng nhìn dòng nước chảy để chọn gỗ. Thằng Thìn nhắm một cây rất to. Tôi tham hơn, nên nhắm một cây còn to và xa hơn. Hai thằng nhào ra ôm gỗ và cố gắng bơi đẩy vào bờ. Cũng không ngờ nước chảy lại nhanh đến thế. Khi chúng tôi đưa được gỗ vào bờ thì đã bị trôi rất xa, qua cả làng Trà một đoạn. Hai thằng lội nước kéo gỗ về sân nhà. Mấy thằng ở nhà đón gỗ, khênh vào buộc ở hông nhà. Thằng Thìn và tôi rút kinh nghiệm, lần này lội hẳn sang thôn Tả kiên rồi mới lao ra vớt gỗ. Thế mà chuyến này cũng không về đúng chỗ tiểu đội tôi nên vẫn phải lội nước kéo gỗ một đoạn. Chúng tôi làm vài chuyến nữa. Được rất nhiều củi. Chẳng còn lo khoán củi nữa. Hôm nào lấy củi, hai thằng tha hồ đi chơi.

. . . (còn nữa)

[Trongc6]

Chuột làm lông sạch, trắng nõn, mổ bụng, vứt ruột rồi cho vào nồi luộc. Luộc xong, banh phẳng ra, đặt vào giữa hai tấm ván mà ép với lá chanh. Ép chừng một tiếng, cho ráo nước rồi chặt miếng cho lên đĩa (nắp xong). Món này chấm muối tiêu ớt. Sơi, . . . chắc cũng được. Món chuột chiên giòn có vẻ hay hơn. Chuột làm sạch, banh ra tẩm lá chanh, muối, ớt, tiêu (lúc đó chỉ có thế, giá như bây giờ thì đủ các thứ gia vị hành, tỏi, húng lìu, giềng, xả, . . .), rồi cho vào chảo có mỡ rán vàng sậm lên, bốc mùi thơm như chả nướng vậy. Vì là lần đầu tiên nhìn thấy món chuột nên tôi vẫn có cảm giác hơi ghê ghê, chỉ dám nếm một tý món chiên sau khi được động viên, chào mời mấy lần
------------   
     
       Bác TTNL như vậy là không được thưởng thức hết cái ngon của món thịt chuột đồng rồi. Tuyệt nhất là những con chuột đồng vào mùa gặt (béo núc) xả ra nấu món giả cầy thì hao rượu nút lá chuối lắm bác ơi. Thứ nhì mới đến món rán hoặc nướng. Còn món luộc ép lá chanh chỉ đứng hàng thứ ba.

        Mà thịt chuột thiếu gia vị thì kém ngon. Nhất là lá chanh, sau mới đến riềng xả. Người không ăn cay thì chả cần ớt bác ạ. Mà đồ chấm chỉ có muối giả nhỏ, chớ có chấm mắm mà khắm lắm.

         Ở Hưng yên hay Bắc ninh (đất chuột) một cân thịt gà đổi 3 cân thịt chuột đấy bác ạ.