Những ngôi sao Eghe

[tieunamvu]

Ánh sáng mặt trời toả xuống mới vui tươi rực rỡ làm sao! Thế mà xung quanh vùng hồ Balatông, mặt trời không thể thấy gì khác ngoài những ngôi nhà cháy, những vườn rau bị xéo nát và những xác chết ngổn ngang khắp nơi. Ôi, nếu như mặt trời là mặt của Trời thì chắc hẳn nước mắt đã chan hoà mặt đất thay cho ánh sáng!
Mục sư tuy đã biết trước rằng làng của ông cũng bị tàn phá, nhưng khi họ lên đến một đỉnh đồi và nhìn thấy cái tháp chuông tróc mái, nhem nhuốc nhô lên trên những cành lá của cây vườn, mắt ông vẫn nhoà lệ.
Ông không giục ngựa, cứ để mặc cho chúng lững thững đi. Cứ mỗi bước, cảnh điêu tàn càng mở ra trước mắt họ. Không đâu còn một mái nhà nguyên vẹn, không đâu còn một cổng nhà lành lặn. Mảnh đồ gỗ, ván thùng và bột mì vương vãi khắp nơi. Xác người và xác súc vật ngổn ngang trong các sân nhà.
Không nhà nào còn người sống sót. Chỉ có một vài con chó thoát khỏi tai biến đã trở về cùng một vài chú gà vịt tránh được tay lũ giặc cướp.
Mục sư xuống xe, bỏ mũ ra và bảo Gergơ:
- Con cũng bỏ mũ xuống con ạ. Đây là làng của người chết chứ có phải là làng của người sống nữa đâu.
Ông dắt ngựa đi sâu vào trong làng. Một nông dân luống tuổi tóc rất rậm nằm dang tay trên đường, mặt ngửa lên trời. Tay người chết vẫn còn nắm chặt cây đinh ba.
- Tội nghiệp bác Ondrat. Mục sư lắc đầu. Ông cầm cánh tay kéo người chết sang bên lề đường để lấy lối cho ngựa đi qua.
Một người khác còn trẻ hơn bị chém ngang lưng, xác buông thong qua hàng rào, đầu ngoẹo ra phía ngoài đường, như thể anh ta đang nhìn máu của chính mình rỏ từ đầu xuống đất đã đen kịt lại.
Con lợn nhà anh đang ăn cỏ phía sau, bên một cái sân đầy lông nhồi nệm giường. Giặc Thổ chưa kịp đụng đến con lợn.
Một đứa trẻ mới lọt lòng nằm trần truồng bên cạnh cánh cổng gần đó, cái ngực bé xíu bị một vết thương to toang hoác.
Mùi tro, mùi xác chết lẩn quất khắp nơi. Tất cả cảnh tàn sát man rợ này đã xảy ra chỉ vì một tên lính thổi kèn được yêu chuộng của bọn Thổ bị đâm chết, một người chồng trẻ trong lúc bảo vệ vợ mình đã cho hắn một nhát đinh ba. Thế là những tên lính Thổ nổi khùng thét lên: - Không để một mạng sống nào trong làng này nữa!
Mục sư dắt ngựa đi thẳng, không còn nhìn sang hai bên nữa mà cứ nhìn xuống con đường bụi vàng khè trong nắng. Cuối cùng họ về đến chỗ ở của mục sư.
Cái nhà ấy cũng không còn mái. Những vỉ kèo hình chữ A to cháy đen, cho chỏng trên đống tro tàn của mái nhà. Bức tường phía trên cái cửa sổ trông ra đường đã đen kịt lại vì lửa táp.
Bọn giặc đã châm lửa đốt cái nhà này sau khi dùng nước sôi tra khảo ông. Cái ghế dài còn để giữa sân. Quanh đó đầy mảnh vụn của những hòm gỗ sồi: sách vở và lúa mì tung toé đầy sân, những chậu hoa trồng trong phòng bị xéo nát bét. Bên cạnh cái bàn gãy chân, một bà già vận quần áo đen nằm sóng soài, hai tay duỗi thẳng, một vũng màu đen ngòm bên cạnh.
- Đến nhà rồi. – Mục sư quay khuôn mặt đầm đìa nước mắt về phía Ger gơ nói – Chúng ta về đến nhà rồi, con ạ.

[tieunamvu]

Hai bác cháu chôn cất suốt hai ngày không nghỉ. Mục sư hạ cái ván thành xe xuống, mỗi lần chở được ba, bốn xác chết ra nghĩa địa.
Gergơ luôn luôn đi trước xe, bên sườn đeo thanh gươm của Đôbô tặng, tay cầm cây thánh giá của nghĩa địa. Mục sư dắt ngựa, vừa đi vừ đọc kinh cầu nguyện hoặc hát thánh ca. Đến nghĩa địa ông dùng chiếu đắp những người chết cho quạ khỏi đụng đến người họ, rồi lại quay trở về chở chuyến khác.
Sáng ngày thứ ba một mụ nông dân và một đứa bé chợt xuất hiện trong làng. Họ đã trốn vào trong bãi sậy ven hồ Balatông. Buổi tối có thêm hai người đàn ông nữa trở về - họ vừa đi vừa nấp, vừa nghe ngóng cẩn thận.
Mấy người đó giúp việc đào huyệt, mục sư cũng cùng đào với họ. Chỉ sau khi đã dọn hết xác chết và chôn cất tử tế, ông mới bắt tay chữa tạm lại căn nhà. Nhà này trước kia gồm ba phòng nhưng tất cả đều đã đổ sụp trong trận cháy.
Trước tiên ông lấy gỗ ván lợp lại mái phòng phía gần đường cái để họ có thể trú mưa, sau đó ông sửa sang lại một cái tủ, rồi cùng Gergơ nhặt nhạnh những quyển sách vứt ngổn ngang ngoài sân xếp vào đó. Sau nhiều công việc não lòng, việc quyển sách làm Gergơ vui thích. Chú giở quyển này quyển nọ để xem có tranh ảnh gì không. Có độ 5 quyển có ảnh, trong một quyển có toàn ảnh các loài sâu bọ, một quyển khác lại đầy những hình vẽ các loại hoa. Thư viện của mục sư có tất cả chừng ba chục quyển sách bìa da.
Mụ đàn bà dọn dẹp lại nhà bếp và lo việc nấu nướng. Mụ nấu một món đậu không có thịt và món canh trứng.
Hai đĩa thức ăn cho cả một làng!
Sau bữa trưa, mục sư nhìn ra vườn và kêu lên: - Ơ kìa, chúng nó không phá tổ ong của ta. Ra đây, Gergơ.
Ông dẫn Gergơ ra vườn, nơi có một tổ ong nuôi trong cái am thờ. Cửa am cũng bị bọn Thổ phá tung nhưng vì không thấy gì khác ngoài một bệ thở, một cái bếp lò nhỏ, một cái bàn kê bằng mảnh vân với mấy cái chai cổ dài ngoẵng nên chúng không đập phá gì bên trong cả. Mấy cái chai ấy vẫn được dùng để làm thí nghiệm hóa học. Mục sư gần như ngạc nhiên khi thấy mấy cái chai không bị sứt mẻ gì cả.
Hôm sau hai bác cháu lên ngựa đi về phía nam, đến thành Xiget. Hôm đó trời trong và nóng bức. Khắp nơi, ở những thôn xóm bị giặc tàn phá, người ta vẫn còn tiếp tục chôn cất và sửa sang nhà cửa. Một đôi làng cũng chỉ còn lại lơ thơ vài ông già bà cả. Có những nơi toàn thể dân làng đã bị bọn Thổ lùa đi.
Lúc đến vùng bãi sậy ngoại vi thành Xiget, mục sư ngẩng lên nhìn và bảo:
- Tướng công có nhà đấy.
Gergơ hiểu là ông nói đến Tơroc Balin, chú ngạc nhiên hỏi:
- Làm sao cha biết?
 - Con không thấy lá cờ kia sao?
- Lá cờ trên đỉnh tháp ấy à? Lá cờ xanh đỏ.
- Đúng đấy, đó là cờ hiệu của tướng công, lá cờ đó báo hiệu tướng công hiện có nhà.

[tieunamvu]

Họ đi vào rừng sậy và phóng ngựa song song bên nhau. Nước suối Onmat chảy ra một cái hồ lớn lấp lánh trước mắt họ. Giữa hồ, một pháo đài nhô ra khỏi bức tường thành đen xạm, đang soi mình trong gương nước. Một đàn ngỗng lớn bơi trắng xóa mặt hồ.
 Mục sư lại lên tiếng:
- Này con, con không nghĩ rằng tướng quân Đôbô đã xung trận với một lực lượng quá chênh lệch ư? Có thể ông ta đã nằm lại đó.
- Giữa trận ấy à?
- Ừ, giữa trận tiền.
Gergơ không nghĩ như thế. Theo chú, Đô bô là người vô địch, dù chỉ một mình ông xông vào giữa một đoàn quân Thổ chăng nữa, chú cũng chẳng hề ngạc nhiên chút nào.
- Giả dụ ông ta có làm sao, - mục sư nói tiếp – ta sẽ nhận con làm nghĩa tử.
Ông cho ngựa nhảy lên chiếc cầu gỗ đầu tiên bắc trên những cột cao dẫn vào thành ngoài. Dưới chân cầu đầy những đàn ngỗng, đàn vịt. Họ đi qua khu chợ mới rồi lại đến một cái cầu gỗ ngắn. Cầu này đâm vào khu chợ cũ. Trước một cái nhà thờ hai tháp chuông có ba mụ đàn bà đang ngồi bán mận. Một mụ đang đong mận vào vạt áo cho một cô bé chân đất. Cửa nhà thờ có nẹp sắt cẩn thận.
Lại đến một cái cầu nữa, cũng làm bằng gỗ nhưng đã là một cái cầu dài và rộng, nước lấp lánh ở tít dưới sâu.
- Bây giờ ta đến thành trong. – Mục sư bảo – Cũng vừa đúng lúc.
Và ông rút khăn tay, cẩn thận lau khắp mặt mũi.
Cửa thành mở toang, từ bên trong vọng ra tiếng lộp cộp mạnh mẽ. Họ trông thấy, trên một cái sân rộng một người mặc áo giáp đang phóng ngựa như bay trong đám bụi mù, sau đó lại thấy một người khác phóng ngựa ngược lại, trông cứ như hai pho tượng cười trên hai con ngựa sống. Một pho bằng bạc còn mới, pho kia đạ bạc mầu, đôi chỗ đã han gỉ, hình như cho đến giờ vẫn bị để quên trong một cái kho nào đó. Hai cái mũ chiến cũng khác nhau: một cái trơn tru, hình tròn, còn cái kia có một hình đầu gấu, cũng bằng bạc, lấp lánh trên đỉnh. Ngực hai con ngựa đều có giáp sắt hình đuôi tôm che chở.
- Tướng công kia kìa, người đội mũ đầu gấu ấy. – Mục sư nói vời Gergơ một cách kính cẩn.
Hai kỵ sĩ cầm thương lao vào nhau và khi đã giáp là cả, hai con ngựa chồm hai chân trước lên. Hai mũi thương đều trượt qua trên khiên.
- Chùy ! – người đội mũ đầu gấu keo to khi hai con ngựa đã lùi xa nhau.
Nghe tiếng kêu, hai võ đồng [41] mặc quần áo xanh đỏ từ trong cửa chạy ra đưa hai quả chùy đồng cùng kiểu và hai cái khiên sắt mới cho hai đấu thủ.

[41] Thiếu niên, có khi đã là thanh niên, đi theo phù tá các tướng để rèn luyện võ nghệ, tập đánh trận. Có nơi dịch là thị đồng, nhưng trong làng võ cái tên gọi ấy có vẻ không thích hợp lắm nên chúng tôi chọn cái tên võ đồng.

[tieunamvu]

Hai kỵ sĩ lại vòng ngựa ra xa nhau. Mõm con ngựa của người đội mũ sắt trơn nện chùy trước tiên. Người đội mũ đầu gấu vội đưa khiên lên quá đầu. Cái khiên kêu đánh choang như một cái chuộng sắp rạn. Nhưng từ dưới cái khiên, cánh tay kia của ông đã vung chùy ra, ông choảng vào đầu địch thủ một cái mạnh đến nỗi mũ sắt của gã bị móp vào. Gã giật cương cho ngựa lùi ra và vứt binh khí đi. Người đội mũ đầu gấu bỏ mũ sắt xuống, cất tiếng cười ha hả.
Đó là một người đàn ông mặt đầy đặn, nước da rám nắng. Bộ ria dài, rậm và đen của ông ép sát vào hai má vì bị mũ sắt đè, một bên cong lên tận lông mày, một bên rũ xuống đến cổ.
Mục sư bảo Gergơ:
- Tướng công Balin đấy, nếu ngài có nhìn lại đây thì con nhớ bỏ mũ ra nhé!
Nhưng Tơroc Balin không nhìn về phía họ. Ông đang nhìn địch thủ của mình, mấy gia nô giúp kéo mũ ra khỏi đầu cho gã. Sau khi được người ta chật vật kéo hộ cái mũ sắt bị móp ra khỏi đầu, gã nhổ ba cái răng xuống sân rồi cất tiếng chửi rủa bằng tiếng Thổ. Khoảng bảy, tám tù binh Thổ từ dưới cổng chui ra. Chúng giúp gã kia cởi bỏ áo giáp. Té ra gã kia chỉ là một tên tù binh Thổ, cũng như những tên khác.
- Nào, đứa nào trong bọn bay còn thích giao đấu nữa? Tự do sẽ là phần thưởng cho kẻ nào đánh ngã được ta! – Tơroc Balin vừa thúc ngựa vừa kêu to.
Một tên Thổ râu ria thưa, người gân guốc, da đỏ như gà chọi, đứng ra: - Hôm nay có lẽ con sẽ gặp may mắn hơn.
Hắn mặc bộ giáp sắt nặng nề vào người. Bọn bạn hắn thắt bộ những đai sắt ở sau lưng, ấn mũ sắt vào đầu cho hắn rồi lấy một cái lá chắn khác lắp vào chân hắn vì chân tên Thổ này rất to. Sau đó người ta dùng cần cầu giúp hắn lên ngựa và đưa cho hắn một cây mã tấu!
- Mày điên mất rồi Amét ạ! – Tơroc Balin vui vẻ nói – Mã tấu đâu phải là thứ dùng để đánh vào giáp trụ. - Con chỉ quen thế này thôi. Nếu Ngài không dám chơi thì con cũng chẳng thử cách nào khác nữa.
Họ nói với nhau bằng tiếng Thổ. Mục sư giảng cho Gergơ biết những lời họ nói.
Tướng Balin lại đội mũ lên đầu. Ông khóa một cây thương nhẹ và phi ngựa vòng quanh sân.
- Bắt đầu! – Ông hô to và xông vào giữa sân.
Gergơ rùng mình. Tên Thổ hơi cúi về phía trước trên mình ngựa, hai tay nắm chắc cây mã tấu, hắn xô vào tướng Balin, mõm hét:
-Ala!
Khi hai bên giáp nhau, hắn rướn người lên và bổ xuống một nhát khủng khiếp.
Tướng Balin thì hướng mũi thương vào ngang sướn tên Thổ. Mũi thương bị trượt đi, cây thương rơi khỏi tay ông. Tuy vậy ông vẫn dùng tấm khiên đỡ được nhát chém khốc liệt của tên Thổ, đồng thời trong nháy mắt đó ông tóm lấy cánh tay địch thủ giật hắn ngã ngựa. Tên Thổ ngã nghiêng người xuống sân, bụi bốc mù lên quanh người hắn. Tơroc Balin lật lưới mũ lên, cười nói:
- Đủ rồi. Nếu ngày mai ta còn ở nhà, bọn bay lại có thể giao đấu với ta.

[tieunamvu]

Ông lại cười rung cả người.
Tên Thổ, dùng cánh tay bị giật sai cả khớp, chật vật chống người lên và gào: - Không công bằng!
- Sao lại không công bằng? – Tướng Balin hỏi.
- Người mã thượng không ai lại dùng tay mà giật địch thủ như vậy.
- Nhưng mày có phải là một trang mã thượng đâu, đồ dị giáo chó đẻ! Có lẽ tao phải đi học mày những luật lệ mã thượng chắc! Quân ăn cướp đê tiện.
Tên Thổ xị mặt im lặng. Tướng Balin lại quát: - Chẳng lẽ chúng mày dám coi việc tao đứng ra giao đấu với chúng mày là chuyện tỷ thí thượng võ hay sao? Xem kìa, cái lũ khố rách mà thế đấy!
Ông rút chân phải ra khỏi bàn đạp định xuống ngựa nhưng một tên tù binh khác người gày gò, râu hoe hoe lại kêu lên: - Thưa tướng công, hôm nay con lại muốn đấu với ngài.
Những người có mặt trên sân đều cười ồ cả lên.
- Tất nhiên, bây giờ mày cho rằng ta đã mệt. Nào cho mày có được một chút niềm vui.
Ông nói rồi lại chụp mũ lên đầu, cái mũ lúc nãy ông đã bỏ xuống ôm vào lòng.
- Mày đánh nhau với ta lần này là lần thứ mấy đây hả Vẹt?
- Lần thứ mười bảy – tên tù binh có cái mũi khoẳm như mỏ vẹt trả lời, giọng thiểu não.
Tơroc Balin bèn gỡ mũ ra vứt đi.
- Nào, chấp bớt cho mày chừng ấy. Xem nào!
Sự chênh lệch về sức lực giữa hai người thật quá rõ: tướng Balin người to cao, đang tuổi sung sức, nhanh nhẹn, bắp thịt nổi rõ khắp người; còn tên Thổ đã chừng năm chục tuổi, người khẳng khiu, lưng còng.
Họ đánh nhau bằng thương. Ngay từ lượt đầu lao vào nhau, tướng Balin đã quật hắn ngã khỏi yên mạnh đến nỗi tên Thổ lộn tùng phèo trong không khí trước khi rơi bịch xuống đất.
Đám gia nô, võ đồng và cả bọn tù binh đều cười ran. Tướng Balin ném khiên và găng tay sắt đi rồi nhảy xuống ngựa để cho các võ đồng cởi giúp nốt các đồ sắt còn lại trên người. Tên Vẹt lồm cồm bò dậy, hắn ngoảnh bộ mặt vấy máu về phía Balin khóc lóc:
- Đức ông ơi, xin ngài hãy tha cho con về nhà. Vợ góa, con côi chờ con ở nhà đã hai năm nay rồi.
- Thế sao mày không chịu ở yên nhà ngay từ ban đầu, hở đồ dị giáo?
Balin căm tức trả lời. Ông thường điên tiết lên mỗi khi lũ tù binh nài xin tha.
- Đức ông ơi! – Tên tù binh vẫn khóc lóc và chắp tay lạy – Xin ngài hãy rủ lòng thương. Con có thằng con trai mắt đen rất kháu, con không được thấy mặt nó đã hai năm nay.
Hắn lê gối đến trước mặt Balin rồi sụp xuống đất dưới chân ông.
 - Thương hại con với đức ông ơi!

[tieunamvu]

Balin rút khăn tay lau mặt, ông nói, giọng run lên:
- Ước gì tất cả bọn Thổ khốn kiếp đều bị xiềng lại ở đây cùng với hoàng đế của chúng mày! Quân cướp của giết người, chúng mày đâu có phải là người nữa mà là lang lá sói! Rồi ông bỏ đi.
Tên Thổ vốc bụi lên ném theo ông và nức nở: - Đã thế cầu cho Ala đánh chết mày đi, đồ thối bụng! Cầu cho mày phải già đời trong xiềng xích, cho vợ mày góa bụa, con mày côi cút ngay lúc mày đang sống! Ala hãy dạy cho mày biết khóc lóc gấp ba lần tao khóc, trước khi đày linh hồn mày xuống âm ti địa ngục.
Hắn vừa chửi rủa vừa khóc, nước mắt hắn chảy ròng ròng hòa với máu trên bộ mặt sây sát. Đám gia nô liền lôi cổ tên dị giáo đang tức tối đó ra giếng và múc nước dội lên người hắn.
Tơroc Balin đã quen với những cảnh như thế, nó chỉ làm ông tức giận. Trong thành của ông những lời van xin trở về cũng như những lời chửi rủa đều không tháo được cùm xích. Nói cho cùng, tất cả nô lệ, tù binh bất kỳ ở đâu và thời nào cũng đều khóc xin tự do, chỉ có điều là đứa này thì lặng lẽ, đứa kia thì ồn ào. Từ thuở bé Tơroc Balin đã quen sống trong cảnh kêu rên như vậy của đám nô lệ, hơn nữa trong thời đó nô lệ còn được tính vào giá trị của đời sống kinh tế trong gia đình. Đứa thì cho chuộc bằng tiền, đứa đem đổi lấy tù binh Hung. Như vậy thì làm sao có thể nghĩ đến chuyện thả một nô lệ của địch chỉ vì danh của Chúa!
Balin chìa lưng và tay cho các võ đồng chải bụi, sau đó vừa đưa tay xoăn ria mép trên khuôn mặt đỏ ửng vì tức giận ông vừa bước tới chỗ mục sư.
- Xin chào mục sư, - ông nói và chìa tay ra – Ta nghe nói bọn chúng nó đã luộc thầy như luộc cua. Không sao, ít nhất thầy cũng được mọc da mới.
- Thưa Đức ông, bộ da của con chỉ là chuyện nhỏ…Mục sư trả lời, mũ cầm trong tay – Việc chúng nó đã sát hại cả bầy chiên của con còn đau xót hơn. Bà mẹ tội nghiệp của con cũng đã bị chúng giết.
- Thế mà chó sói chưa bắt hết chúng nó đi. – Balin vừa nói vừa quay lại phía bọn Thổ - Đứa này nguyền rủa ta vì ta không thả cho hắn về, đứa khác lại chê ta là không thượng võ. Ta đứng ra đấu với hắn, ta chỉ dùng gươm còn hắn vác một cây mã tấu như một tên đao phủ, với hắn như thế là mã thượng. Nhưng một khi ta giật hắn ngã thì hắn lại lên mặt dạy ta.
Ông bực tức thắt chặt thêm dây lưng, mặt đỏ bừng bừng trông hệt như con gấu đứng chồm lên trong cái gia huy treo trên cổng thành. Sau đó ông nhìn sang chú bé:
- Chú bé ấy đây à? – Ông hỏi và ngạc nhiên mỉm cười . - Mau xuống ngựa đi con. – Mục sư bảo Gergơ – Bỏ mũ ra chứ!
Chú bé chân đất mà lại đeo gươm vội vàng nằm mẹp xuống lưng ngựa và tụt xuống đất, đứng trước mặt Tơroc Balin.
- Ngựa này cháu chiếm được đấy à?
- Vâng ạ. – Chú bé đáp không khỏi tự hào. Tơroc Balin cầm tay chú dắt đến chỗ vợ mình, ông đi nhanh đến nỗi mục sư Gabô phải vất vả mới theo kịp.

[tieunamvu]

Nữ chủ nhân – một phụ nữ nhỏ nhắn, tóc hung, mặt trắng nõn nà – đang ngồi trong vườn cây bên cạnh một cái thớt đá cối xay. Bà đang cho mứt quả vừa nấu xong vào các lọ. Một cố đạo già, tay trắng trẻo cũng đang giúp bà, đó là cha xứ ở trong thành. Cạnh họ một cậu bé lên năm cùng một cậu bé lên ba đang chơi với nhau.
- Kotô yêu quý, em xem này! – Tơroc Balin gọi to – Chú võ đồng của Đôbô đây, chú oắt ấu đây!
Gergơ hôn tay bà. Nữ chủ nhân mỉm cười nhìn chú vẻ rất ngạc nhiên. Sau đó bà cúi xuống hôn má chú.
- Chú bé này ư? – Cha xứ cũng ngần người – Đang bú ti thế này?
 - Bú ti, phải, máu giặc Thổ - Chủ tướng của tòa thành đáp.
- Cháu có đói bụng không, hở chú lính nhỏ? – Nữ chủ nhân hỏi. - Cháu đói lắm, nhưng cháu muốn đến chỗ chú Đôbô trước đã.
- Úi, cháu ơi, cái đó thì không thể được. – Tướng Balin nghiêm nét mặt lại nói – Chủ tướng của cháu bị thương đang nằm… - Ông quay sang mục sư – Thầy vẫn chưa biết ư? Anh ta với năm chục mạng đã xông vào đánh hai trăm tên Thổ. Một tên đã đâm cho anh ta một giáo vào đùi mạnh đến nỗi mũi dáo xuyên vào đến yên ngựa mới dừng lại, gãy cả mũi dáo.
- Thế mà ông ta không chết? – Mục sư hỏi.
- Có chết cái ôn dịch, anh ta phạt đứt tên Thổ rồi cứ đóng đinh vào yên như thế mà phóng ngựa về.
 Gergơ tái mặt lắng nghe câu chuyện. Chú hối hận là mình đã không ở lại bên cạnh Đôbô. Giá chú ở đó thì có phải chú đã chém cho tên Thổ ấy một nhát rồi không. Cha xứ bảo chú:
- Đi chơi đi con, ra mà chơi với các công tử.
Hai cậu bé tóc đen lúc bấy giờ đã đến đứng bên váy mẹ và đang chăm chú nhìn Gergơ.
- Nào, các con sợ gì. – Bà mẹ khuyến khích – Anh ấy là dân Hung đấy chứ, anh ấy yêu các con đấy. Rồi bà nói với Gergơ:
- Đây là đứa lớn: Iontsi, còn đứa bé là Pheri [42] Gergơ thân mật bảo hai đứa bé kia:
- Các cậu lại đây, tớ sẽ cho các cậu xem thanh gươm của tớ. Ba đứa bé kết bạn rất nhanh chóng.
- Còn thầy, - Balin ngồi xuống ghế hỏi – không còn con chiên nữa thì mục sư định làm gì bây giờ? - Dù sao con vẫn sống được, nếu không khá hơn thì cũng như cuộc đời một tu sĩ. – Mục sư Gabô buồn rầu trả lời. Tơrớc Balin vừa mân mê ria mép vừa suy nghĩ: - Thầy có biết tiếng Thổ không? - Có - Cả tiếng Đức nữa chứ?
- Con đã từng theo học hai năm trên nước Đức
- Vậy thì ta có ý kiến như sau, thầy mục sư ạ. Thầy hãy về thu xếp nhà cửa rồi sang ở thành Xiget này. Hay đừng sang Xiget nữa mà sang thẳng thành Somodo, vì chỉ ít hôm nữa chúng ta sẽ dọn qua bên đó. Vậy thầy hãy đến đấy nhé. Vợ ta có cha xứ cựu giáo thì tại sao ta lại không có mục sư tân giáo nhỉ? Với lại, vài năm nữa bọn nhóc sẽ lớn, ta sẽ giao cho thầy dạy dỗ chúng nó.
- Bẩm đức ông, thế còn con? – Cha xứ bỏ dở nồi mứt quay lại hỏi - Tất nhiên cha cũng dạy chứ, cha dạy chúng nó tiếng latinh, thầy đây sẽ dạy tiếng Thổ. Cha hãy tin rằng tiếng Thổ cũng cần cho sự thành đạt chẳng kém gì tiếng latinh đâu.
Ông nhìn hai đứa con đang đuổi nhau với Gergo bên cây táo. Cả ba đều đỏ bừng mặt và cười khanh khách. Ông mỉm cười:
- Ta sẽ chiếm lại Đôbô chú bé này. Rất có thể chú ta sẽ trở thành ông giáo thứ ba.


[42] Iontsi là cách gọi thân mật của Gianôt, các cách gọi thân mật khác: Giannôtko, Iontsiko. Pheri là cách gọi thân mật của Pherenx, các cách gọi thân mật khác: Pherike, Pherikô.

[tieunamvu]

Phần hai
BUDO THẤT THỦ

Vua Gianôt đã băng hà. Thái tử còn măng sữa. Quốc gia không có chủ súy. Đất nước giống những gia huy trên đó những con phượng hoàng tức tối chồm lên nhau, cố vươn mình tranh lấy cái vương miện lửng lơ ở giữa.
Nhân dân không còn biết nghĩ thế nào nữa. Chẳng ai biết ách thống trị của bọn Thổ dị giáo đáng sợ hơn hay sự bảo hộ của quân Đức chính giáo đáng sợ hơn. Vua Đức Phedinan phái tên nguyên soái lẫn cẫn Rôgenđô đến Buđo [43], còn hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ thân chinh lên đường để cắm ngọn cờ nửa vành trăng lên cung điện vua Hung.
Đó là lúc các sử gia viết con số 1511 vào niên biểu.
Một đêm trăng tháng tám, hai kỵ sĩ phóng ngựa lên dốc núi trên đường cái Metsec. Một người gầy, râu cạo nhẵn, mặc áo choàng đen, chắc là cố đạo. Người kia là một công tử trạc mười lăm tuổi, có mái tóc dài. Ngoài ra còn một gia nhân lưng dài cưỡi ngựa lẽo đẽo theo sau. Sở dĩ lưng y nom dài vì y ngồi trên hai cái bị đầy cứng thay cho yên ngựa. Trên lưng y còn một cái bọc to bằng da mà như bây giờ thì chúng ta gọi là ba lô. Từ trong bọc có ba cái gậy thò ra, một cái cứ thỉnh thoảng lại ánh lên có thể thấy rõ đó là khẩu súng. Một cây lê dại cổ thụ, đen sẫm đứng gần bên lề đường - có lẽ nó cũng lâu đời như con đường quốc lộ. Tới chỗ đó họ cho ngựa rẽ xuống khỏi mặt đường. Người mặc áo cố đạo nhìn lên cây hỏi:
- Cây này đây à? - Nó đấy. – Người trẻ tuổi đáp - Hồi con còn nhỏ, cú thường hay làm tổ trong ấy. Từ đó tới nay hốc cây chắc đã rộng thêm ra, một người có thể vào lọt, có khi cả hai người cũng vừa.
Cậu đứng lên yên và đu mình lên cây lê dại. Thoáng một cái cậu đã ở trên cây. Cậu rút gươm xọc vào hốc cây và chui tọt vào trong.
- Cả hai thầy trò ta cũng vừa. – Cậu vui vẻ kêu lên – Chúng ta có thể ngồi thoải mái trong này.
Rồi cậu trèo ra và nhảy xuống cỏ. Người mặc áo cố đạo bỏ áo choàng ra và nói:
- Thế thì bắt tay vào việc thôi.
Đó là mục sư Gabô và cậu học sinh Bônemixo Gergey. Từ lúc chúng ta xa họ đến nay, tám năm đã trôi qua. Mục sư không thay đổi mấy, duy chỉ có lông mày của ông đã mọc ra và râu ria cũng đã có thể cạo được từ lâu, và có gầy đi chút ít. Nhưng cậu thiếu niên này thì thay đổi nhiều lắm. Tám năm qua đã biến đổi cậu thành một người lớn. Nhưng chỉ về hình vóc thôi, còn mặt cậu vẫn mang cái vẻ chưa ra đẹp cũng chưa ra xấu, như nét mặt vẫn thường thấy của tất cả những thiếu niên mười lăm mười sáu. Mớ tóc lượn sóng để rủ xuống vai theo mốt của nam giới thời đó. Gã gia nhân lấy trong bọc ra hai cái xẻng và một cái cuốc chim. Mục sư cầm lấy một cái xẻng, cậu học sinh cầm lấy chiếc kia. Họ đào ngay ở chính giữa  đường quốc lộ.


[43] Buđo là kinh đô của các triều vua Hung hồi ấy, đó là thành phố bên hữu ngạn sông Đuno. Bên tả ngạn là Pest, hồi ấy còn lụp xụp, mãi mấy thế kỷ sau mới lớn lên thành phố phường lớn và đến năm 1872 mới chính thức.

[tieunamvu]

Gã gia nhân bê hai cái bị đến rồi trở lại chỗ mấy con ngựa, gã tháo cương, buộc dây hãm vào chân chúng rồi thả cho chúng gặm bãi cỏ rừng ướt đẫm sương đêm. Sau đó gã cũng bắt tay vào việc. Gã lấy từ trong cái bọc da kếch sù ra nào bánh mỳ, nào bình đựng nước và cả các binh khí nữa. Gã hốt lớp đất cát lẫn đá cuội mà hai người kia vừa đào lên  vào bọc rồi đem rải xuống bên cạnh đường. Khi quay về gã lại mang theo những cục đá to để bên cạnh nó.
Chưa đầy một giờ sau cái hố đã sâu đến ngang lưng.
 - Đủ rồi. – Mục sư nói – Gianốt, đưa hai cái bị lại đây.
Gã gia nhân lễ mễ bưng hai cái bị đến.
- Đừng để thuốc súng bị ướt sương! – Mục sư bảo gã rồi lại tiếp – Ngươi cầm lấy cái cuốc chim, xẻ một cái rãnh từ hố này đến chỗ cây lê dại đằng kia kìa. Ở trên mặt đường, rãnh phải sâu độ một gang, còn dưới bãi cỏ chỉ sâu bằng nửa thôi cũng thể thấm ướt đủ. Lược lấy lớp đất cỏ cho khéo để có thể lấp lại y như cũ. Không được để một dấu vết gì làm lộ công việc của ta. Trong khi gã gia nhân xẻ rãnh, hai thầy trò đổ hai cái bị vào hố.
Trong hai bị ấy có thuốc súng đựng trong những túi da nhỏ. Họ nện chặt và đắp những cục đá to lên trên. Họ lại bỏ đá dăm và đất vào các kẽ hở giữa những cục đá to rồi dầm thật chặt.
Gã gia nhân đã đào rãnh đến tận cây lê dại và đang lấy đá lát bờ rãnh. Dây ngòi đặt chạy dài trong rãnh đó. Họ dùng vải dầu và đá dẹt phủ từ đầu đến cuối dãy để mưa cũng không thể thấm ướt được.
- Thưa cha – Gã gia nhân hớn hở nói – Bây giờ con đã biết cái gì đang sửa soạn ở đây. - Cái quái gì thế, hở Gianốt?
- Một kẻ nào đó sắp được bay lên trời tại chỗ này. - Ngươi nghĩ gì, ai nào? - Ai ấy à? Cũng dễ đoán thôi. Ngày mai hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đi qua đây.
- Hôm nay chứ – Mục sư nhìn lên bầu trời đang rạng dần, đáp lại. Rồi ông rút khăn lau bộ mặt nhẽ nhại đầy mồ hôi.
Khi mặt trời lên soi tỏ con đường, cái hố và cái rãnh đã không còn để lại dấu vểt gì nữa. Mục sư ném cái cuốc sang bên, bảo gã gia nhân:
- Gianốt ơi, con hãy cưỡi ngựa lên đỉnh Metsec, đến tận chỗ nào mà con có thể nhìn suốt được con đường ấy nhé!
 - Con hiểu rồi, cha ạ.
- Ta và cậu học sinh sẽ nghỉ ở đằng sau cây lê dại độ vài ba chục bước. Con chú ý xem lúc nào đội quân Thổ đến. Khi thấy bóng tên thám mã đầu tiên, lập tức phải phóng về đánh thức chúng ta dậy.
Ông và cậu học sinh tìm một chỗ tốt trong bìa rừng, họ trải áo khoác xuống và cả hai đều lập tức ngủ thiếp đi.

[tieunamvu]

Đến trưa, gia nhân từ trên đỉnh núi phi ngựa xuống. - Chúng nó đến rồi – Gã kêu lên từ đằng xa – Một đạo quân đông kinh khủng đang trẩy đến ! Như sông như biển ấy ! Trăm nghìn vạn lạc đà với lại xe tải. Một vài tên thám mã đã đến trước đường cái rồi.
Mục sư quay sang bảo cậu học sinh : - Nào, bây giờ chúng ta có thể đi ăn trưa ở chỗ ông bố kia của con được rồi.
- Đằng ông Xexey ấy à ? - Đằng ấy. Cậu học sinh nhìn mục sư vẻ dò hỏi. Gã gia nhân cũng thế. Mục sư mỉm cười:
- Chúng ta đã đến sớm một ngày. Con không hiểu ư? Đây là bọn lính hành doanh. Bọn này đi trước lập trại để khi nào toàn quân đến Môhát [44] ) thì chỗ nằm và cơm nước đã có sẵn.
- Thế thì ta đến chỗ ông bà Xexey thôi – Cậu học sinh hớn hở nói. Khi đến bên dòng suối, họ xuống ngựa, rửa ráy sạch sẽ. Cậu học sinh hái được một bó hoa rừng.
- Cho ai đấy, Gergey?
 - Cho vợ con – Gergey nhoẻn miệng cười.
- Vợ của con? - Đấy là chúng con đã quen nói như vậy. Cô bé Xexey Evo ấy mà, cô ấy sẽ là vợ con đấy. Chúng con đã từng sống thời thơ ấu với nhau, sau đó vì ông bố nhận con làm con nuôi nên lần nào về thăm con cũng phải hôn cô ấy.
- Ta tin rằng con vẫn hằng vui lòng làm việc đó.
- Con cũng vậy. Má cô ấy y như hoa cẩm chướng trắng.
- Như thế thì chưa thể khẳng định được con có thể coi cô ta như vợ.
- Ông giáo sĩ già bảo rằng họ đã định gả cô ấy cho con. Theo chúc thư của ông Xexey, thì cùng với cô gái, cả làng ấy cũng sẽ thuộc về con.
- Thì ra ông giáo sĩ đã để lộ bí mật -Không phải đâu, ông ấy chỉ dặn con phải cố gắng sao cho xứng đáng với diễm phúc ấy.
- Con sẽ sống hạnh phúc với cô gái ấy chứ? - Thầy phải trông thấy cô ấy đã. Nếu thấy rồi thầy sẽ không hỏi con như thế nữa đâu.
Con ngựa vấp một cái và chạy lên phía trước vài bước. - Cô ấy chẳng khác gì một con mèo trắng nhỏ - Cậu tiếp, sau khi đã ghìm ngựa lại.
Mục sư mỉm cười. nhún vai. Họ đã đi vào khu rừng rậm và phải xuống ngựa. Gergey đi lên trước. Cậu biết dải rừng rậm này vẫn che khuất làng.
Khi họ phi ngựa xuống thung lũng, đám phụ nữ từ nhà chạy cả ra:
- Gergơ! Đúng cậu Gergơ kia rồi! – Họ mừng rỡ kêu lên.
Gergey vẫy mũ hết bên này sang bên nọ: - Chào thím Luxi! Chào bà Ponni! - Gia đình tôn ông không có nhà đâu! – Một mụ kêu lên.
Gergey cụt hứng. Cậu dừng ngựa lại: - Thím nói gì thế, thím ơi? - Họ đi rồi. Họ dọn đi rồi. - Đi đâu? - Lên Buđo.
Gergey ngẩn người: - Cả nhà ư? Ôi niềm hy vọng ngây thơ! Cậu ta tưởng rằng mọi người sẽ trả lời như sau: -Không đâu, tiểu thư vẫn còn ở lại.

[44] Môhác: cánh đồng lớn ở phía nam nước Hung