Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt (Phần 4)

[TichTuongNhuLe]

.

CHUYỆN THẬT CHƯA ĐẶT TÊN

Nguyễn Trọng Thập - Tự truyện

CHƯƠNG III      VÀO ĐỜI (tiếp 3)

     Sau khi ổn định trường lớp, nơi ăn chốn ở, Chủ Nhật đầu tiên được nghỉ, nó cùng các bạn ra phố Sặt chơi thăm và khám phá. Chúng thơ thẩn chán trong chợ, lại ra phố, dán mắt vào các cửa hàng tạp hóa, hiệu may, hiệu chụp ảnh. Cuối phố còn có hiệu vẽ rất lớn của thằng bé tầm tuổi nó tên là Mỳ. Thằng Mỳ cùng với bố vẽ những bức cuốn thư, những tranh cưới chữ lồng có đôi chim bồ câu, những lọ hoa, mâm ngũ quả, những bức tranh Bờ Hồ, phong cảnh hữu tình, núi non, sông nước, cả những tranh các cô cậu bé con để tóc trái đào ôm những quả đào to, bên cạnh một ông tiên tóc bạc, râu bạc cầm gậy trúc đứng dưới gốc đa cười hiền từ. Chẳng mấy chốc là hết veo ngày Chủ Nhật.

     Qua cổng trường nó là một con đường lớn bằng đất chạy cắt ngang đường chính trong phố, dẫn thẳng ra một cái cầu sông bên bờ sông Sặt. Cầu được xây từ thời Pháp, gạch được xây nghiêng, bề rộng khoảng bốn mét, các bậc đi xuống sông rộng chừng năm chục phân dẫn dần xuống rồi ẩn sâu trong lòng nước. Các bậc thang lộ thiên thì nhẵn thín, trơ màu gạch đỏ au vì suốt ngày dân thị trấn ra tắm, giặt quần áo, chăn màn. Các bậc càng xuống sâu càng xanh ngắt vì phủ rêu, trơn nhẫy.

Cầu sông

     Từ phòng ngủ của nó nhìn ra cửa sổ, qua bên kia đường là nhà bác Quýt. Nhà bác làm nghề tráng bánh đa, loại bánh đặc sản nổi tiếng của Sặt. Người đầu tiên nó quen và kết bạn là thằng Quang, con bác Quýt. Thằng này tầm bằng tuổi nó, rất thân thiện và tốt bụng. Biết lũ học trò chúng nó bị đói, nhất là vào các buổi đêm khi quá ham ngồi vẽ khuya, thằng Quang thỉnh thoảng đem vài cái bánh đa mới tráng chưa phơi trên giàn, vẫn còn nong nóng, quận lại như cái bánh mỳ trắng đục, nhét qua cửa sổ cho nó. Nhiều lần, được nghỉ rảnh rang, thằng Quang còn dẫn nó vào trong phố làm quen với mấy đứa bạn nó khác nữa.

Bánh đa Kẻ Sặt

     Thằng thứ hai nó quen là thằng Toán. Thằng Toán làm nghề cắt tóc cùng với bố trong phố chính. Sau này nó chơi khá thân với thằng Toán, nhưng đáng tiếc chả được bao lâu thì thằng Toán đi bộ đội. Sau khi lớp học vẽ kết thúc được ít lâu, nó nghe tin thằng Toàn đã hy sinh.

     Sau thằng toàn nó quen thêm nhiều bạn nữa, cái Hằng, cái Nga, cái Nguyện, cái Tâm, thằng Khóa, thằng Hải, v v . . .  Có một số đứa nó quen nhưng vì nhà chúng quá giầu, nó thì lại tự ti nên ngại tiếp xúc và quan hệ. Cái Xuân Loan hơi lùn một chút nhưng trắng trẻo và rất xinh, con nhà hiệu ảnh rất đông khách, rất giầu. Hay như là thằng Tùng Quỹ, thằng Mỳ vẽ, hễ là con nhà giầu nó ngại.

     Nó thường chơi với những đứa kinh tế bình thường, bằng hoặc hơn nhà nó chút đỉnh. Nhà cái Hằng nghèo nhất trong đám bạn chơi, nhưng bố cái Hằng rất cởi mở và vui tính. Mẹ cái Hằng mất sớm, ông ở vậy nuôi hai đứa con gái là cái Hằng và chị Thủy. Bọn chúng hay thường tụ tập ở nhà cái Hằng vui chơi, đàn hát và đôi khi tổ chức ăn uống nữa. Các lần ăn uống như thế là do các bạn mời chứ cái Hằng thì lấy đâu ra.

     Nó quen và chơi với những đứa cùng trang lứa gần như là cả phố. Nhưng người nó quý và thân nhất là thằng Khóa nhà chụp ảnh, và thằng Hải nhà làm nghề thuộc da, khâu bóng, đóng giầy.

Nguyễn Trọng Thập

[TichTuongNhuLe]

.

CHUYỆN THẬT CHƯA ĐẶT TÊN

Nguyễn Trọng Thập - Tự truyện

CHƯƠNG III      VÀO ĐỜI (tiếp 4)

     Vui nhất có thể kể đến những buổi tối ở sân vận động Sặt có chiếu phim hay diễn kịch. Nó cùng hai đứa bạn thân trong lớp là thằng San và thằng Giong ra phố đi xem cùng các bạn nam và nữ ngoài phố.

     Không khí ngoài bãi cũng gần giống các buổi chiếu phim ở quê nó. Nhưng khác ở chỗ bây giờ nó không còn là đứa trẻ con, giữ manh chiếu rách giữa sân nữa, mà nó đã là một ‘chàng’  thanh niên. Nó cùng các bạn nam nữ đi ở vòng ngoài, đùa cợt tán tỉnh, trêu gẹo lẫn nhau, hoặc tíu tít vào các hàng ngô nướng rải rác ngoài bãi, mua những bắp ngô nướng nóng hổi, thơm ngậy, uống nước sấu và trêu đùa nhau chí chóe.

     Thằng San, da đen, cao, tóc húi cua, nhà ở Cống Trạch cách thị trấn khoảng năm cây về phía nam. Nó đã xuống chơi nhà San vài lần. Vẫn nhớ, đi qua cái cống rẽ trái vào làng thì ngay đầu làng là nhà San. Nhà Giong ở Văn Lâm, cách nhà nó mười lăm cây. Thằng Giong hơn nó mấy tuổi, người cao, gầy, tóc soăn, da trắng, trông như lai tây. Thằng này có tật xấu, khi ngủ luôn thọc hai tay vào trong quần, khư khư ôm hạ bộ. Tật này bị bạn bè trêu nhưng thằng Giong chẳng bỏ mà thỉnh thoảng còn trêu nghịch trở lại. Nó giật ra vài "sợi rơm", đưa lên giứ giứ, rồi cười hô hố, ghê hết cả người.

     Nhắc đến thằng Giong thì nó lại nhớ đến thằng Trưởng, họ hàng nhà thằng Khóa, ở Hà Nội về sơ tán. Sau này nó chơi thân với thằng Trưởng. Thằng Trưởng, nhà ở phố Phó Đức Chính, là một anh chàng khá đẹp trai, cao ráo, phong độ và nhiều tài lẻ, ra dáng dân thành phố.

     Ít lâu sau nó quen thêm cái Hiên ở phố. Đó là một kỷ niệm không bao giờ quên mà lúc bấy giờ nó rất xấu hổ. Phải nói thêm thế này, ở nhà và ở quê thì nó vẫn tên là Thập, nhưng khi đến trường học vẽ, thấy tên Thập xấu quá nên nó khai thêm tên thường gọi là Nguyễn Trọng Dũng, một cái tên đẹp, rất nam nhi, trượng phu. Nó dặn cả nhà và các bạn bè nó có tên mới. Ở nhà và ở quê chẳng ai chịu chấp hành, nhưng với các bạn bè mới thì lâu dần thành quen, đều gọi nó là Dũng. Chẳng may có đứa nào nhầm gọi tên Thập thì nó không cũng không thưa. Với các bạn ở phố Sặt thì không ai biết tên nó là Thập cả.

     Vào một buổi chiều hè, trời nóng như đổ lửa, tiếng ve kêu ran ran, cầu sông cực kỳ đông vui, tấp nập vì ai chả thèm được tắm. Hôm ấy chủ  nhật học sinh trường nó cũng ra cầu sông tắm giặt. Bấy giờ ở cầu sông rất đông người giặt và người bơi. Sau khi giặt xong mấy cái áo, còn cái quần, không còn chỗ bên trên, nó phải lội sâu xuống mấy bậc dưới để giũ nốt. Ngoài xa, thằng Sầm cùng rất nhiều người, có cả bọn con gái phố Sặt đang bơi, vẫy vùng tận hưởng dòng nước mát. Mấy đứa con gái nheo nhéo gọi :

     -     Dũng ơi ! Xuống đây bơi đi, mát lắm !

     Nó không biết bơi, nhìn xuống thèm lắm nhưng sỹ diện nên  dấu nhẹm chuyện này. Nó chỉ đứng vẫy tay cười với các bạn. Thình lình, sau lưng nó một người giặt chiếu vô tình quay cái chiếu ngang ra để giặt, cái chiếu đẩy vào lưng nó. Nó mất đà bước thụt xuống bậc dưới. Chẳng ngờ bậc quá trơn lại đúng vào cái hõm có mấy viên gạch vỡ, nó hẫng chân, trượt hẳn ra xa vài mét. Vừa quẫy đạp, tay chới với chòi lên, tụt xuống . . . . Vì quá đông người, ồn ào, không ai để ý, nó bắt đầu uống nước và «giã gạo» rồi chìm dần. Hai tay nó vươn lên chới với, tuyệt vọng. Nó nghĩ mình sắp chết và bắt đầu buông lơi.

     Bỗng nhiên nó thấy mình chao nghiêng sang một bên, nhẹ bỗng. Hai tay người nào đó xốc nách nó, nâng đầu nó cao lên, chân đạp nước oàm oặp. Người đó dìu nó vào bờ. Mắt nó đã hơi hoa đi, đầu choáng váng nhưng nó thấy đã dễ thở hơn. Lên tới mép cầu, nó cố bò lên bậc cầu trên khô ráo và tự dưng thấy bụng tóp lại, cồn lên. Nó nôn òng ọc ra bao nhiêu nước. Lấy tay gạt nước chảy trên mặt trên mũi nó định thần mở mắt ra và biết là mình đã sống. Một giọng con gái thanh thanh cất lên cạnh nó :

     -     Anh Dũng ! Có sao không ?

     Nó ngước mắt nhìn lên thấy một thanh nữ chắc đậm, khỏe khoắn. Cô gái đó tắm nguyên quần áo ướt rượt, nước làm vải dính vào người, để lộ ra những đường cong tươi trẻ của người con gái. Nó chẳng biết nói gì, ngượng ngùng trả lời :

     -     Cảm ơn đã cứu tôi ! Bạn tên gì ? Sao lại biết tên tôi ?
     -     Em tên Hiên, bạn của Nga, đã gặp anh mấy lần ở nhà Nga mà anh không nhớ.
     -     Cảm ơn Hiên ! Anh chưa biết bơi.

     Nó quen cái Hiên từ đó và cũng bởi câu truyện này về sau bọn bạn nó thường gán ghép cái Hiên với nó. Nó thì không thích cái Hiên, nhưng nghe chừng cái Hiên thích nó lắm. Cái Hiên luôn tìm cách dò hỏi xem nó thiếu cái gì, cần cái gì là tìm cách mua tặng.

Nguyễn Trọng Thập

Chùa Sặt

[TichTuongNhuLe]

.

CHUYỆN THẬT CHƯA ĐẶT TÊN

Nguyễn Trọng Thập - Tự truyện

CHƯƠNG III      VÀO ĐỜI (tiếp 5)

     Chỉ còn vài ngày là lớp sơ cấp mỹ thuật bế giảng, tất cả học viên ai nấy đều náo nức chuẩn bị làm bài tốt nghiệp. Bài tốt nghiệp của nó được điểm cao nhất lớp môn hình họa, đứng thứ ba môn trang trí. Nhà trường chọn 10 học sinh giỏi nhất trong số hơn 100 học sinh của cả ba lớp gửi đi thi vào hệ trung cấp của trường Mỹ Thuật Yết Kiêu, Hà Nội. Nó là đứa được chọn đầu tiên. Trong chín người còn lại có ba người mà nó thân là chị Mỵ, anh Thiêm và thằng Giong. Thằng Đỗ, thằng Đậu và một số bạn không đạt, phải học thêm 2 tháng nữa.

     Vào một buổi chiều, nhà trường công bố danh sách tốt nghiệp khóa học sơ cấp mỹ thuật. Sau đó là buổi thi các tiết mục văn nghệ của ba lớp.

     Buổi tối hôm đó nhà bếp cho ăn tươi, gọi là liên hoan cuối khóa học. Buổi liên hoan rất vui vẻ và cảm động.

     Sáng sớm hôm sau, nhà trường tổ chức lễ tốt nghiệp cho các học viên đồng thời cũng là buổi mít tinh chia tay. Hội trường được trang trí cờ, hoa, khẩu hiệu, trông rất long trọng. Ngoài các thầy cô giáo và học viên của nhà trường, còn có các cán bộ của Ty Văn Hóa tỉnh về dự. Sau khi thầy hiệu trưởng đọc báo cáo tổng kết, từng tốp học viên được đọc tên lên nhận chứng chỉ tốt nghiệp. Thày hiệu trưởng và một cán bộ của Ty Văn Hóa trực tiếp trao bằng và bắt tay từng người. Riêng mười học viên được đi thi trung cấp còn được nhận giấy của tỉnh giới thiệu lên trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Hà Nội để thi.

     Kết thúc buổi bế giảng, mọi người chia tay nhau rất bịn rịn, khá nhiều người khóc, xin địa chỉ và viết lưu bút cho nhau trong sổ tay. Gần một năm học tập, ăn ở sinh hoạt cùng nhau, giờ mỗi người sẽ đi một phương, tạm biệt mái trường, cuộc chia ly rất bùi ngùi và cảm động.

     Sau khi dùng dằng chia tay các thầy và các bạn rất lâu, nó quay lại ngắm nhìn ngôi trường một lần nữa, rồi mạnh chân bước ra cổng, nơi đó có các bạn đang chờ tiễn nó. Nó ra đến cổng thì thấy đã có rất nhiều bạn, một số bạn phố Sặt chuẩn bị sẵn xe đạp đang chờ. Đưa chân nó về tận nhà có tất cả hơn mười đứa, cả gái lẫn trai. Các bạn tiễn nó về tận nhà cũng là nhân thể đến chơi cho biết nhà. Mọi người tíu tít nói cười, đạp xe đưa nó về phố huyện quê hương nó. Nó cầm cái túi sách đựng quần áo, giấy tờ và một cuộn tranh giấy là bài học điểm cao của nó, ngồi trên póc ba ga (PorteBagage – đèo hàng – từ tiếng Pháp) xe thằng Khóa, lòng cảm thấy lâng lâng, xao xuyến và hạnh phúc.

Nguyễn Trọng Thập

Luật gần xa và đường chân trời

[tranphu341]

            Chào bác chủ, chào các bác! Tranphu341 đọc nhanh những bài viết của bác mà thấy thích quá. Thật hay thật nhiều tư liệu lịch sử của tuổi thơ thế hệ chúng mình. Được ôn lại những kỷ niệm này thật vô cùng quý giá. Đương nhiên là chúng ta sống ở các vùng miền khác nhau. Nên tuổi thơ có những gắn bó với quâng cảnh của vùng miền, với địa phương đó. Nhưng tựu trung lại nó vẫn giống nhau ở những cuộc vui chơi nghịch ngợm thơ ngây của thời thơ ấu. Ai mà chả bắn súng diêm dù bằng diêm hay bằng chất nổ hiếm như huonghn76 thì cũng là những khẩu súng giống nhau. Nhất là những khẩu súng cau su làm bằng những chặc cây ổi cùng những thun xe đạp.

             Tranphu341 kính chúc bác chủ cùng các bác luôn có nhiều sức khỏe cùng nhiều niềm vui cuộc sống!

[TichTuongNhuLe]

.
     Xin lỗi các anh chị em ! Trong "VÀO ĐỜI" (tiếp 6), tôi có post nhầm một đoạn. Tôi đã nhờ Quản Trị xóa giùm.

     Hôm nay xin được post lại, có sửa chữa và có thêm vào một đoạn. Mong mọi ngườì thông cảm !

.

CHUYỆN THẬT CHƯA ĐẶT TÊN

Nguyễn Trọng Thập - Tự truyện

CHƯƠNG III      VÀO ĐỜI (tiếp 6 & 7)

     Về đến nhà, trong vài ngày, nó chuẩn bị hành trang lên Hà Nội thi vẽ. Nó lên phòng văn hóa huyện báo cáo kết quả học tập. Anh Huyền mừng lắm. Anh động viên nó cố gắng lên Hà Nội thi cho tốt. Rồi anh chuẩn bị cho nó ít mầu bột các loại. Về nhà, nó lại nghiền bột mầu rồi trộn với nước cơm, đem đắp đầy mấy vào các nắp bia. Bút chì thì nó đã có mấy chiếc vẫn đang dùng. Nó lấy đế dép xốp cũ đem cắt thành những viên nhỏ để làm tẩy. Còn bút lông thì anh Huyền có vài cái anh không thể cho nó vì anh phải thường xuyên dùng đến. Nó đành gói theo hai cái bút cũ đã mòn vẹt gần hết lông. Thôi thì “cái khó ló cái khôn”, nó đành phải tự làm thêm vài cái bút nữa. Nó lấy tre tươi đem gọt và cạo hết xơ tre rồi đập dập đầu, làm thành đủ ba loại bút đại, trung, tiểu. Nhưng mà bút tre thì làm sao mà mềm mại như bút lông được nên cuối cùng nó cũng cố gắng làm lấy cả bút lông. Nghĩ sao làm vậy, nó ra hiệu cắt tóc kiếm một ít tóc dài, rồi nó lấy chỉ quấn chắc một đầu thành một cái lọn tóc. Vót nhọn một que tre, nhúng vào nhựa mít, rồi nó cắm vào lọn tóc. Nhựa mít khô đi cũng chắc ra phết. Thế là nó có một cái chổi, chả khác gì cái chổi quét sân thu nhỏ, được cái cũng khá “suôn và mềm mượt”.

     Như đã hẹn, hôm đi thi, anh Thiêm, chị Mỵ, chị Dịu rẽ qua đón nó. Bốn người cùng đạp xe, đèo nhau ra Hà Nội. Cả bốn anh chị em tới trường cùng nộp hồ sơ, làm thủ tục một lúc.

     Sau khi làm thủ tục xong, anh Thiêm đèo nó, hỏi thăm đường về nhà chị Dụng (chị hai nó) ở 155 Bùi Thị Xuân. Đó là vào năm 1971.

     Nhắc đến nhà Chị Dụng, cũng cần nói thêm là trước đó, anh chị ở nhờ  tại gác hai nhà “Cơm Tám Giò Chả” phố Huế. Khoảng năm 1969, anh chị mới được phân một phòng ở số 49 Hàng Thiếc. Nhà số 49 Hàng Thiếc nguyên là nhà của ông chủ hiệu sơn Tô Châu. Trong “cuộc cải tạo tư bản tư doanh”, ông đã “tự nguyện hiến” nhà cho Nhà Nước, “vui vẻ” rút lên tầng hai để “nhường” tầng một cho người khác. Cái tầng một ấy được chia cho mấy hộ. Anh chị Dụng được phân một phòng cỡ chừng trên ba chục mét vuông ở tầng một. Bẩy người gồm anh rể, chị gái, năm đứa cháu nhồi nhét trong căn phòng chỉ có ba mươi lăm mét vuông.

     Anh Bính nó làm ở Sở Thương Nghiệp Hà Nội, chưa có chỗ ở, đến ở nhờ tạm là tám người. Gian phòng này trước là phòng ăn của gia đình ông Tô Châu, phía trần trên để hổng một khoảng 2x3mét để lấy ánh sáng trời từ trên mái. Xung quanh khoảng trống đó, trên tầng hai có lan can và hành lang bao quanh. Mọi người đi lại trên tầng hai có thể nhìn thấy hết gian phòng của anh chị nên rất bất tiện. Nhưng biết làm sao được, đang đi ở nhờ, bây giờ được phân nhà, thế là sướng lắm rồi. Cũng may là cái khoảng hổng đó ở giữa, cho nên kê giường ở hai đầu phòng rồi kéo ri đô vào, vẫn coi như kín đáo.

     Chị Dụng đã xin được vào làm nhân viên Cửa Hàng Ăn Uống phố Huế. Anh Bính (anh trai nó) sau khi học đại học tại chức ra, làm việc ở Nhà Máy Nhựa Hà Nội. Ngoài giờ làm, để kiếm thêm, anh nó xin được cho chị nó được dán vỏ hộp giầy dép, hộp đựng đèn bão, phích nước, túi đựng đường. Cả nhà nó cùng tham gia dán. Vào dịp nghỉ hè, nó ra chơi, cũng tham gia vào việc làm thêm này. Khi dán được đủ số hộp, hàng được xếp lên xe bò chở đến nhà máy. Nó và cháu Tuyết Văn đẩy xe đi trả hàng mấy lần. Có lần gặp các bạn chị Dụng, ai cũng tưởng là con lớn của chị. Mấy người cứ xoa đầu khen ngoan. Hết giai đoạn dán hộp, chị nó lại nhận đi bán cam định mức cho cửa hàng. Chị nhận một xe đẩy đầy cam, mang về phân loại. Hàng tốt thì chở đi bán rong trên phố, hàng dập nát hay thối hỏng thì để ở nhà, mọi người chọn chỗ nào còn ăn được thì ăn, không ăn được thì mang đi đổ. Nó cũng từng đẩy xe đi bán cam với chị nó nhiều lần.

     Căn phòng ở 49 hàng thiếc đó, anh Bính nó cũng có một phần được hưởng vì anh cũng là cán bộ công nhân viên trong Sở Thương Nghiệp Hà Nội. Ở đó được ít lâu, phần thì do bất tiện, phần thì anh Bính là kỹ sư, lại đep trai, đang chê vợ, nhiều cô gái đẹp đang theo bám, anh Bính muốn tự do đỡ phiền chị. Do đó hai chị em bàn nhau “hỏa hồng” lại căn phòng cho người khác. Số tiền hỏa hồng được chia làm ba. anh Bính một phần, vợ chồng chị Dụng hai phần. Anh Bính thêm tiền mua căn phòng tám mét vuông ở Phùng Hưng.

     Ở Phùng Hưng được ít lâu thì anh Bính bị đau mắt đỏ rất nặng, tưởng có thể hỏng mắt. Nhân cơ hội này, thày bu nó giục chị Mây vợ anh ra chăm anh. Chị mua nhiều gấc chín và đồ ăn bổ mắt cho chồng và chăm sóc cẩn thận nên hơn 1 tháng sau thì anh khỏi mắt. Chị ra về mang theo cái mầm mới, để tám tháng sau sinh ra thằng Hưng cháu nó.

     Anh chị Dụng thì mua được một gian phòng mười sáu mét vuông, tầng một của một căn biệt thự Pháp cũ, ở trong ngõ 155 Bùi Thị Xuân. Lúc nó đi thi vào trường Mỹ Thuật năm 1971 thì nó đến ở nhờ anh chị tại đây. Khi nó tới nơi thì chị Dụng nó đã sinh thằng út, không biết nó đi học vẽ ở Sặt đã lấy tên Dũng nên chị đặt tên thằng cu là Dũng, khai sinh đàng hoàng. Thế là nó “mất trắng” cái tên Dũng.

Nguyễn Trọng Thập

[TichTuongNhuLe]

.

CHUYỆN THẬT CHƯA ĐẶT TÊN

Nguyễn Trọng Thập - Tự truyện

CHƯƠNG III      VÀO ĐỜI ( tiếp 8 )

     Sáng sớm hôm nó đi thi, anh chị Dụng và anh Bính đều bận đi làm, không ai đưa nó đi thi được. Anh Bính cho nó 2 chiếc “tem lương thực”, mỗi cái 225 gam. Nó đành đi bộ, vừa đi vừa hỏi thăm đến phố Yết Kiêu, số nhà 42. Lòng vòng thế nào nó lại đi theo đường Nam Bộ (bây giờ là đường Lê Duẩn), tới ga Hàng Cỏ. Đến trước cửa ga, tại góc đường Trần Hưng Đạo, có cửa hàng ăn uống mậu dịch quốc doanh. Nó vào cửa hàng đưa hai cái tem 225 gam và ba hào cho chị bán hàng. Nó mua được một bát mỳ sợi không người lái (không có thịt) và đổi được 2 cái bánh mỳ sừng bò. Hai cái “sừng bò” nó để giành cho bữa trưa, còn bát mỳ thì nó chén luôn. Nó ăn ngon lành, một mình một bát mỳ, mà không bị ai gạ xin. Thật là sung sướng quá, đã đời thật !

     Khi nó tới được sân trường, đã thấy các bạn ở khắp các miền quê tập trung về trường rất đông, khoảng 600 thí sinh. Đa số các bạn được người nhà đưa đến tận nơi. Trong số đó, có cả các bạn miền Nam tập kết ra Bắc cũng đến thi. Các bạn ở thành phố, thị xã và đặc biệt là ở Hà Nội trông oách lắm, nhìn là biết ngay. Bố mẹ các bạn ấy ăn mặc sang trọng, có người đưa con đi bằng xe máy Pơ Giô (Peugeot – của Pháp), Sim Sơn (SimSon Spark – của Đông Đức), xe đạp loại đắt tiền Pơ Giô, Sterling (của Pháp), xoàng nhất cũng là xe Pha Vo Rit (Favorite – xe Tiệp) hay Phượng Hoàng cánh chả (xe Trung Quốc, màu xanh cánh chả). Các bạn ấy thì khỏi nói, ai ăn mặc cũng đẹp. Bạn nào cũng rất tự tin, cười đùa vui vẻ như ở nhà. Không ai sợ sệt, rụt rè, tự ti như nó. Họa phẩm và dụng cụ các bạn mang theo toàn đồ quý, đắt tiền. Nào là bút lông, bột mầu đóng hộp, màu nước, bút chì, tẩy, bảng vẽ, nhãn hiệu toàn chữ Tây, đồ quý mà nó chưa được nhìn thấy bao giờ chứ đừng nói đến chuyện đã từng ao ước. Về sau này nó được biết được cụm từ “nhà quê ra tỉnh” thì đúng là hình ảnh của nó lúc bấy giờ.

     Lúc tập trung học sinh trong sân trường, tình cờ nó ngồi cạnh một bạn miền Nam, người Quy Nhơn tập kết ra Bắc ở Hải Phòng. Đó là bạn Nguyễn Sơn Hồng, mà sau này qua bao nhiêu thăng trầm cuộc sống, vẫn là người bạn thân của nó. Sau khi phổ biến quy chế thi, nó được xếp đúng vào phòng thi cùng Sơn Hồng.

     Ngày đầu tiên là ngày thi năng khiếu. Buổi sáng thi vẽ hình họa, chiều thi vẽ trang trí. Nó vẫn nhớ bài thi hình họa là bài vẽ tĩnh vật gồm một viên gạch cũ để trên một chiếc ghế đẩu có phủ khăn mầu xanh đậm, bên cạnh viên gạch là một cái chai, một quả bưởi, và một khối hình trụ. Yêu cầu thể hiện bằng vẽ chì, với thời gian bốn tiếng. Nó vừa vẽ vừa thỉnh thoảng liếc qua bài các bạn. Dần dần nó cảm thấy yên tâm và có phần tự tin vì bài của nó cũng không đến nỗi nào. Hết giờ thi hình họa thì cũng là đến trưa. Bọn nó nghỉ trưa và tản ra sân trường.

     Trường nó là một khu nhà lớn được xây trên thửa đất rộng chắc phải tới vài mẫu. Trường xây đã lâu theo kiến trúc Pháp, cổ kính nhưng đường bệ và đầy ánh sáng. Giữa trường là khoảng sân rộng với các cây đại thụ um tùm. Ẩn dưới tán cây là các ghế đá, đây đó có vài chuồng nuôi chim, nuôi thú rộng chừng bốn mét vuông, có mái che. Hai bên lối đi từ cổng vào là hai hàng tượng đá được chép lại từ nhũng tác phẩm điêu khắc vĩ đại của các nghệ sỹ thời phục hưng. Bên trái cổng vào là khu nhà một tầng, xây rất cao, dài và rộng, mái lợp tôn, trần tóc xi, mặt tiền ngôi nhà đều bằng kính. Bên phải cũng là một dẫy nhà cấp bốn rất khang trang bề thế, đó là nhà làm việc của ban giám hiệu, của các thầy và các phòng ban. Ở giũa là khu giảng đường lớn 3 tầng cao lừng lững, xung quanh toàn kính lấy ánh sáng cho học sinh vẽ. Sâu vào phía trong bên trái là dãy nhà chạy dài chia làm nhiều gian, một số phòng dùng cho học sinh học. Hai đầu hồi dành ít phòng cho gia đình giáo viên. Phía bên phải là dãy nhà dài, trong nhà kê các giường hai tầng bằng sắt. Đây là ký túc xá cho các học sinh tỉnh xa về ở. Nói chung toàn bộ ngôi trường là một quần thể kiến trúc bề thế, sang trọng và mang đầy dấu ấn nghệ thuật.

Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương (L’école des Beaux-Arts de l’Indochine) lúc mới thành lập năm 1924
- Tư liệu từ gia đình của họa sỹ Nguyễn Gia Trí

     Được nghỉ trưa, nó cùng Sơn Hồng, chị Mỳ, chị Dịu, anh Thiêm kéo nhau ra một gốc cây mát nhất, có ghế đá. Hai mảnh áo mưa được trải xuống thảm cỏ, mỗi người đều bỏ đồ ăn ra ăn chung. Mỗi người một thứ, bánh mỳ, cơm nắm, bánh đúc, bánh cuốn, v v . . . . Mấy anh chị em vui vẻ tự nhiên ăn uống rất ngon và nhanh gọn. Trong khi đó, các bạn “người ở tỉnh” được bố mẹ tiếp tế đưa qua hàng rào rất nhiều đồ ăn ngon. Chúng cũng lập thành nhóm và cùng ăn với nhau.

Nguyễn Trọng Thập

Bức tranh tĩnh vật bác Thập vẽ đầu năm mới 2013


Đây là bức tĩnh vật mà bác Thập muốn tả được cái "chất" thủy tinh của chai rượu và cái ly.

Và đây là ảnh chụp "nguyên mẫu"

[qtdc]

Hi hi, trông tranh bác Thập như tĩnh vật của Cezanne bác TTNL ơi. Đẹp nhất là bình "diệu" và 2 trái hồng đẹp như 2 trái cà chua, trái xanh ở giữa đích thị là trái "Cezanne".



Bác TTNL nói đúng: bác Thập "tả" đúng chất thủy tinh trong suốt.

[tuanb5]

Bác Thập vẽ bức tranh thật tuyệt!
Tôi không biết dùng từ nào trong ngành hội họa để nói về nét vẽ chai rượu và chiếc ly này. Còn trong văn học, hình như họ hay dùng từ ma mị.
Đúng là ma mị thật.

[qtdc]

Bác Thập vẽ bức tranh thật tuyệt!
Tôi không biết dùng từ nào trong ngành hội họa để nói về nét vẽ chai rượu và chiếc ly này. Còn trong văn học, hình như họ hay dùng từ ma mị.
Đúng là ma mị thật.

Cái chính là rượu trong tranh trông "ngon" hơn rượu trong bình thật.

[AKAVN]

Cháu SV Yết Kiêu thế hệ sau ạ nghe bác tả ngôi trường năm 1972 mà cố thử tưởng tượng xem nó thế nào. Cái ảnh chụp năm 1924 kia là phía sau trường, mặt nhìn ra phố Hàng Lọng ( Lê Duẩn) bây giờ ạ. Đi qua vẫn thấy cái mái của cái nhà đó.