Lính Tây nguyên - phần 3 (tác giả: Nguyễn Trọng Luân)

[behienQYV7C]

@ Be Hiền :
Có 2 điều muốn nói với BH
1- BH làm bài thơ lấy nguyên tiêu đề bằng tứ anh Luân nêu ra là phải xin phép đó nhe.
2 - BH làm anh sợ khiếp lên được . Bé Hiền "nâng quan điểm" đó thôi chứ còn anh Luân thì nhìn thực tế hiện tượng thôi . Anh Luân nhìn mộ đồng đội mùa mưa thì xanh , mùa khô thì sác xơ nhưng lom dom hoa xấu hổ nên anh viết bài thơ đó . ai dè nhờ BH mà ý thành ra nhớn . Cám ơn BH và cám ơn bác Tran phu . Ai đã ở TN thì sẽ hìnhdung ra hình ảnh anh Luân đã nói .

Anh Luân ơi ! Lần sau BH sẽ nhớ xin phép  .

Anh Luân biết rồi đấy , vùng Củ chi cũng thế thôi , những trảng trống đấy hoa mắc cỡ , hoa mắc cỡ trùm đầy các ngôi mộ , ngày mới giải phóng  NTrang  ANT toàn cỏ là cỏ và mắc cỡ ken đầy giữa các hàng mộ , nên khi anh Luân nói về những ngôi mộ bạn ở TN là BH liên tưởng ấy thôi . Và đôi khi trong cuộc sống trước những sự việc quá đau lòng và day dứt ta phải tự tìm sự an ủi thôi anh Luân , BH cũng chẳng biết nó " lớn " hay " nhỏ " nữa ạ .

[nguyentrongluan]

                    Măng Lồ ô

                “ Đuốc Lồ ô bập bùng lên ánh lửa ...sóc Bom Bo rộn rã tiếng chày khua ...”
                                    ( lời bài hát - Tiếng chày trên sóc Bom Bo - của Xuân Hồng )

         Với lính ta lời hát trên có mấy ai mà không nhớ .  Nhưng  tôi , chỉ đến khi vào chiến trường Tây nguyên thì mới biết cây lồ ô . Chúng tôi hành quân vào mùa khô đến chiến trường sắp vào mùa mưa và thế là Tây nguyên in ngay vào trong đầu là muỗi rừng sốt rét đất ba zan bê bết suốt 6 tháng trời thùm thũm . Khi vào đến Kon tum gặp rừng le . Rừng le cứ khô rang lên dưới nắng tháng ba . Qua kon tum vào Gia lai vượt qua những cánh rừng khộp là bạt ngàn đồi cỏ tranh và gai xấu hổ . Nghĩ sợ , đóng quân nơi này dấu kín làm sao đây . Nhưng đến lúc về đến kiềng thì ra rừng xanh mướt mát . Lồ ô đấy , thân như nứa , to như vầu mọc cao hơn chục mét . Rừng lồ ô thành từng vạt , từng vùng . Ở đâu có nó đất mềm hơn , đỏ hơn . Tôi đã từng xuống suối mà ở đó lồ ô che trùm kín , tha hồ khoả thân vùng vẫy . Có lần xuống suối tắm gặp trung đoàn phó 64  Trần Biền cũng đang khoả thân thở phì phò với thác nước . Thác nước được che kín bởi rừng lồ ô thì thào thì thào

     Lồ ô xanh . Lồ ô cứng và thẳng . Lồ ô đứng chen lẫn với Pơ lang trên các lối đi vào cổng làng buôn . Lồ ô phanh thân ra óng vàng trên sàn nhà . Lồ ô đen sậm trên gác bếp đồng bào . Lồ ô mềm mại kết thành gùi hôn chặt trên vai trần gái Tây nguyên ...
Với chúng tôi , lồ ô là toàn bộ ngôi nhà nửa chìm nửa nổi của lính .
Cột kèo rui mè lồ ô đã đành , mái lợp cũng lại là lồ ô chẻ đôi úp 1 trên 2 . Thứ ngói âm dương dài thườn thượt . Bàn ăn cũng bằng lồ ô . Bàn tác chiến , bàn mổ , giường bệnh nhân các viện 211, đội điều trị 17 , các viện sư đoàn trung đoàn ở Tây nguyên thậm chí máng nước từ lán này sang lán khác ở bệnh viện cũng là thân lồ ô chẻ đôi .
Tôi đã từng làm giá viết giống như giá súng ngoài bắc bằng ống lồ ô . Làm thơ lên cái ống lồ ô đã cạo hết phần vỏ xanh , rồi xoay tròn mà viết mà đọc . Viết hết một vòng tròn thì tháo ống ra thay vào ống khác như ta thay giấy vậy . Suốt từ kon tum về Gia Lai xuống Buôn hồ ... tôi đều gặp lồ ô .
   Mùa mưa 1973 . THáng 8 năm ấy chúng tôi đói lắm . Ngày 1 lạng gạo thôi . Sắn thì khá hơn : được 2 kg . THức ăn chỉ có mắm kem . Con đường từ Stung treng về Tây nguyên mưa lũ ... khiến mỗi người mỗi tháng 2 lạng cá khô . Không thuốc lá không mì chính ... Chúng tôi sống bằng hái lượm là chính . Lồ ô thì cứ vô tư xanh và đâm măng . Tuy rằng thân nứa nhưng măng lò ô như măng vầu , Mọc thưa và to . Nếu chỉ lấy măng trên mặt đất thì thật là phí phạm . Nhưng đào măng và tìm măng tai còn hồng thì là một nghệ thuật . Đó là những ngọn măng chìm dưới đất , nó đặc và ngọt . Tôi vốn sống ở thượng du nên đào măng vầu , bóc măng nứa là nghề sinh nhai từ bé . Vào Tây nguyên tôi trở lại đúng là thằng bé nhà quê đi đào măng .
 Tôi và Khuất Duy Hoan cùng C7 đi kiếm măng . Thật dễ dàng , bởi lồ ô mọc rất suông . Măng nhìn thấy thật dễ . Chán lấy những măng tai xanh ( trên mặt đất ) Tôi chỉ cho Hoan những kẽ đất lùm lùm nổi lên và có vết nứt : Mày đào xuống đấy sẽ có măng . Thế là Hoan hăm hở theo chỗ tôi chỉ mà đào những ngọn măng thật đẹp và hồng đỏ .
Mang về bóc ra và thái dọc thân măng . Lấy bao ni lông bọc bao gạo màu xanh lét của trung quốc buộc 4 cái tai bốn góc rồi buộc lên bốn đầu cọc ngoài trời thành một cái vại . Thái măng đổ vào đấy rắc muối lên thành một chum măng chua ăn dần .

       Chúng tôi ăn cả tháng mùa mưa những măng là măng . Lúc đầu thì ngon , ăn nhiều thì bụng sôi èo èo . Cứ sắn luộc ăn với măng sào . Cứ ăn miết miết như thế người bủng ra , sốt rét ập đến . Chúng nó bảo tại vì ăn măng nhiều mà sốt . Chả phải . Đói , nên yếu . Yếu thì anh vi trùng quật được thằng người . Thế thôi .
Tôi và Hoan và Tạ Cư người Cẩm Khê vẫn đi lấy măng . Lần này lùi ra phía sau cho yên tâm không sợ thám báo . Khu rừng lồ ô ấy gần C24 quân y . Rậm rạp và lồ ô đan ríu vào nhau . Chiều ấy mưa . Rừng thâm đen , muỗi ù ù . Mà cái giống muỗi khi đứng bóc măng nó ùa về ngay tắp lự . Muỗi bu bám trên tay , bám đầy chân mà đốt. Cứ được một ngọn là lại chạy chỗ khác . Chúng tôi lúi húi trong mưa . Măng được vài ngọn , muỗi đốt vài mũi , người ướt dượt . Bỗng thằng Hoan kêu lên : chúng mày ơi lại đây . Tôi và tạ Cư vội nhao lại . Trong chiều âm u rừng lồ ô sũng ướt mưa chúng tôi nhìn thấy những nấm mồ giữa cánh rừng lồ ô . Những nấm mồ đã cũ phủ đầy những lá lồ ô khô như những lưỡi mác hoen rỉ . Nhưng có một ngôi mộ mới . lá lồ ô chưa kịp rắc dầy . Một cái ống lồ ô chẻ đôi viết bằng sơn trên mặt lõm : Đặng Văn Thống – Xuân Lũng , Lâm Thao , Phú thọ . Thằng Hoan mếu máo . Ôi thằng Thống trường tao đây mày ơi , nó mới chết được hai tuần . Chúng tôi cả ba thằng chả còn bụng dạ nào mà nghĩ đến măng , đứa nào cũng thuỗn ra kệ cho muỗi mùa mưa đang bu trên cổ trên tay vương đầy đất đỏ . THằng Hoan cúi gạt đám  lá khô ra khỏi ngôi mộ thì từ trên cao mấy lá lồ ô lại rơi xuống đáp nhẹ nhàng lên mộ thằng Thống . Chúng tôi về . Măng hôm ấy được ít lắm . Rồi những ngày sau , năm sau hễ cứ ăn măng lồ ô là tôi lại nhớ tới thằng Thống , cái thằng da trắng đá bóng hay quê nó ở một làng rất nhiều tiến sĩ của đất học Lâm Thao .
   
         Lâu rồi . Bốn mươi năm nay Lồ ô Tây nguyên vẫn xanh mướt núi rừng . Có phá rừng , có khai hoang thì lồ ô vẫn cứ sống . Cho tới những ngày tham gia chiến dịch Giải phóng miền nam chúng tôi hành quân qua Gia nghĩa về Lộc Ninh , suốt  chiến dịch tôi lại vẫn nhìn thấy những cánh rừng lồ ô trên con đường đuổi giặc . Ở Hà nội tôi vẫn có cái thú ăn măng vầu ngọt , măng vầu đắng vào tháng 2, tháng 3. Ra ngã ba Nguyễn Chí Thanh Huỳnh Thúc Kháng là  mua được ngay . Chỉ có măng lồ ô là tít tắp xa . Chả biết ở Pờ lây cu thằng Khuất Duy Hoan kiếm được mà ăn không ?
'     Lửa bập bùng...cum cụp cum ....đuốc lồ ô bập bùng lên ánh lửa ... '
Với người lính Tây nguyên lồ ô cứ xanh mãi .

[chienc3.1972]

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=meJ5EshE8ks" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=meJ5EshE8ks</a>

[bob]

                   Măng Lồ ô

            

    
Với chúng tôi , lồ ô là toàn bộ ngôi nhà nửa chìm nửa nổi của lính .
Cột kèo rui mè lồ ô đã đành , mái lợp cũng lại là lồ ô chẻ đôi úp 1 trên 2 . Thứ ngói âm dương dài thườn thượt . Bàn ăn cũng bằng lồ ô . Bàn tác chiến , bàn mổ , giường bệnh nhân các viện 211, đội điều trị 17 , các viện sư đoàn trung đoàn ở Tây nguyên thậm chí máng nước từ lán này sang lán khác ở bệnh viện cũng là thân lồ ô chẻ đôi .
Tôi đã từng làm giá viết giống như giá súng ngoài bắc bằng ống lồ ô . Làm thơ lên cái ống lồ ô đã cạo hết phần vỏ xanh , rồi xoay tròn mà viết mà đọc . Viết hết một vòng tròn thì tháo ống ra thay vào ống khác như ta thay giấy vậy . Suốt từ kon tum về Gia Lai xuống Buôn hồ ... tôi đều gặp lồ ô .
    Lửa bập bùng...cum cụp cum ....đuốc lồ ô bập bùng lên ánh lửa ... '
Với người lính Tây nguyên lồ ô cứ xanh mãi .

- Cái nhà bác này...Khéo "tả cảnh" thế. Đọc...mà nhớ Tây nguyên đến nao lòng...! - Y chang như ở chỗ tôi bên kon tum.
- Có một chi tiết về máng lồ ô mà bác chưa kể. Nhà nửa chìm nửa nổi còn có một cái máng dài xuyên từ trong nhà ra ngoài... Những ngày mưa tầm tã... lính ta tè vào máng ngay trong nhà khỏi phải bước ra ngoài. Nước tiểu heo máng chẩy ra nơi qui định. tiện đáo để... Hì hì...!

[xuanxoan]

      Anh chàng Bob này giống y chang anh chàng lười đi hỏi vợ - đi đằng mông vào trước đẻ tiện đường ...; nói nhà nửa chìm nổi ,ống bương là anh ta nhớ ngay cảnh nằm võng ..tè luôn ra ống ...đúng là đời lính chiến chẳng ai dậy đều ...giống nhau thế...

[behienQYV7C]

Ở Củ chi quê BH cũng hay dùng những vật liệu từ họ tre nhưng không có lồ ô như Tây nguyên mà chỉ có tre , trúc và tầm vông , mời anh Luân , anh bob và anh XuanXoan xem để đỡ nhớ Tây nguyên nhé . Đây là những hình ảnh tái hiện vùng giải phóng ở Củ chi ngày xưa đấy ạ .

Trạm xá giường chõng đều bằng tre





Một quán nước



Hội trường



Hầm chế tạo mìn



Một gian bếp với bồ đựng lúa và các vật dụng của nhà nông , cũng toàn bằng tre , trúc .

[nguyentrongluan]

@ Behien : Đúng là Củ chi thì nhiều trúc . Trúc ở Củ chi cũng là một thứ cây thu nhập tốt cho người dân . Ngay ở Thị trấn tôi cũng thấy nay vẫn còn những vườn trúc . Ngày mới Giải phóng , về đóng quân ở Đồng Dù ra ấp Bắc Hà xin ống trúc khoét làm sáo cho đội văn nghệ . Cám ơn Be Hien nhé .

[behienQYV7C]

Có gì đâu mà anh Luân phải cám ơn , vì anh Luân là người lính từng chiến đấu ở Củ chi và có nhiều kỷ niệm ở đây , nên BH có tư liệu để viết bài thôi , dĩ nhiên là phải kèm theo rất nhiều cảm xúc với người lính . Nên mấy hôm nay BH đang tính toán , sắp tới BH ra HN , để BH cộng số lượng bài viết trên topic " lính tây nguyên " rồi khi ra Hà nội BH tính tiền nhuận bút với anh Luân , haha , cứ một bài là một món ăn , chắc chắn là nhiều lắm , BH sẽ rủ chị QY và chị CCB đi chung .

BH nói vậy không biết anh Luân có " trốn nợ " không nhỉ  , dù ít hay nhiều cũng phải trả cho BH ah , không trả mai mốt BH không viết bài trên " lính tây nguyên " nữa . BH ra Hà nội mà chắc nhiều người điên đầu và đau tim lắm đây  .

Nói đùa anh Luân chút thôi , nhiều khi món người khác cho là " đặc sản " nhưng không hợp khẩu vị của BH đâu , BH chỉ thích những món dân dã Củ chi BH tự làm thôi , hihi  , sao chưa già mà đã kén đủ thứ vậy không biết nữa . BH là dân 50/50 mà dư thiệt thà nhưng cũng thừa khách sáo .

[xuanxoan]

      Bé Hiền khôn như "cái khay đựng trầu"... - Không dặt vấn đề cái chuyện "vặt" đấy Hiền ơi, bắt "già" Luân...cho bé thực hiện 3 điều ước, anh Luân không tốn kém gì, bé hiền đừng sợ:

     Thứ nhất: anh cho bé đi 1 vòng Thủ đô ( nhớ là thủ đô mở rộng đấy);

     Thứ 2: Thăm nhà một số đồng đội thân quen trên mạng Như anh Tường, Quang can, Bình Yên, Tư lệnh nữa ...lúc này thể hiện nữ tính nhé...em không biết món này ở Hà Nội gọi là gì, có ngon không hả anh Bình yên ơi...v.v..; nghe nói bánh tôm Hồ Tây là thế nào hả tư lệnh...nhưng đến nhà Quang Can nhớ mang quà cho " lũ tiểu yêu" của Quang Can không thì chết đấy..  ( khối thứ để ăn, mỗi nhà 1 món là chết ứ ự;

     Thứ 3: Cái này bé hiền nêu thử, vì mỗi lần ra thủ đô mỗi lần khó mà...

[behienQYV7C]

Ba điều ước của anh xuanxoan nói BH không ước điều nào .
 
Điều thứ 1 : BH đã có dự định chọn hướng dẫn viên rồi , chứ anh Luân theo BH không nổi đâu .

Điều thứ 2 : Ra Hà nội đương nhiên phải gặp các anh rồi , nếu mà ước thì phí mất .

Còn điều thứ 3 thì cũng không có vì anh Luân đâu đã nói gì , nói đùa vậy thôi , chứ ai lại làm thế anh xuanxoan nhỉ , nếu có đòi anh Luân cũng chẳng theo nổi đâu . Hơn nữa anh ấy đang xây nhà , rồi đám cưới con và anh ấy còn nhiều nghĩa vụ lắm , không khéo anh ấy lại ngại đủ thứ .