Lâu lâu ghé topic: Lính Tây Nguyên nhà bác nguyentrongluan "phá đám" một tý chơi. Biết đâu bác nguyentrongluan rót rượu mời, nếu không hoặc "bị chửi" thì cắp đít ... chạy. Đố bác nguyentrongluan đuổi kịp.
Gia phong vô hình và hữu hình. Mỗi gia đình đều có thói quen riêng của mình, thường phù hợp với thói quen riêng của địa phương nơi đó, nhưng tục ngữ đã nói "Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh", không gia đình nào giống gia đình nào, từ hoàn cảnh kinh tế đến nuôi dạy con, danh giá, thành đạt hoặc thất bại mang ân hận sầu muộn ... ra sao, cho đến hai anh em ruột, khi ở riêng, cư trú cạnh nhau chỉ cách cái hàng rào ... mà có khi hai gia đình ấy cũng chia ngả ra rất khác nhau ... ta cứ ngẫm mà nhớ lại xem, ta đã gặp rất nhiều hoàn cảnh như thế.
Đó là cái đại thể, còn thường ra, trong một gia đình, có thể còn là một gia tộc, vẫn lưu giữ và đã hình thành những nề nếp mà ông cha, chú bác đến anh em con cháu ... phải cố gắng giữ gìn và phát huy, nói như câu thơ xưa của Lê Quý Đôn.
Chẳng phải liu diu cũng giống nhà. Điều quý báu ấy, ta tạm gọi là Gia phong. Trước hết là phong thái, phong cách, phong tục nằm trong phong hóa, nó không thể là cái xấu, là điều giả làm hại đến xung quanh, làm mang tiếng đến gia đình, gia tộc.
Nếu người Mẹ là linh hồn của gia đình, dạy con cái từ những điều bé nhỏ, nuôi con khôn lớn bằng cái thiện của chữ Tâm dạy con biết thương yêu, khoan dung, hòa nhã, lễ độ, vị tha ... thì để giữ gìn gia phong, vai trò của người Cha lại mang tầm vóc lớn hơn: Dạy con nghĩa lý của cuộc đời, cách sống của con người phải theo cái Đạo làm người, sống cho ra sống, không được sống thấp hèn để mục nát với cỏ cây (ngày nay ta thường nói là phải biết cống hiến, hy sinh ...), sống trong hơn thác đục, nói như Uy Viễn tướng công Nguyễn Công Trứ: "Phải có danh gì với non sông ..." Người Cha thường lấy thánh thiện hoặc gương sáng để dạy con, nếu người cha là nhà trí thức, hoặc có khi chỉ là ông Khóa, ông Đồ ... thì gia phong còn được nhắc nhở hàng ngày, hàng giờ bằng lời lẽ, bằng cả nếp sống cụ thể của người chủ gia đình, như ngầm chỉ bảo người con phải là một phiên bản của người Cha, phải giữ gìn được những gì tốt đẹp nhất, những gì là truyền thống quý báu của gia đình và gia tộc.
Tục ngữ, ca dao còn rất nhiều câu hay, hay như chân lý, không chỉ là nói hình thức bề ngoài mà suy nghĩ, ta sẽ thấy nó có nghĩa rất sâu xa, động chạm đến danh dự, danh giá, uy tín của gia đình, dòng họ.
Cậu con trai ông Đồ cũng giỏi giang chữ nghĩa, nói năng lễ phép tác phong đàng hoàng thì mọi người đều khen "Giỏ nhà ai quai nhà ấy", đâu phải chỉ có khuôn mặt hay nước da, mà là chỗ gia phong đã thấm vào hồn người như thế nào, thật khác xa con nhà lỗ mãng , thiếu văn hóa, đi ghẹo gái, đi ăn trộm, đi đánh nhau thuê ... sẽ bị phê là "Rau nào sâu ấy".
Đứa trẻ lớn lên dần trong môi trường gia đình và xã hội, yếu tố quyết định là gia đình, trong đó có gia phong, vì thế mới có câu "Con nhà tông không giống lông thì giống cánh". Dù rằng cá tính của hai anh em khác xa nhau, nhưng cũng được rèn giũa do cùng một cha mẹ, thì cả hai ít nhiều cũng cùng thấm đượm những điều tiếp thu từ thơ bé, mà sau này, đường đời chia ngả, nghề nghiệp khác nhau, tính tình dị biệt ... cũng không thể trở thành lên con người "quá đáng" làm càn, làm bậy.
Trai gái lớn khôn, lập gia đình, còn có lời khuyên nhủ: "Lấy vợ kén tông, lấy chồng kén giống ...". Ở đây không phải là vấn đề môn đăng hậu đối theo chủ nghĩa vật chất, giàu có vàng có bạc, thông thường, mà chính là tầng sâu văn hóa của gia phong, tộc phong, của nếp truyền thống đạo lý. Con một ông giáo khó có thể hợp với con của tên giết người cướp của. Con của một trinh (không phải chinh) phụ, đạo đức, giữ gìn, tiết hạnh ... khó có thể xứng đôi với con một kẻ trăng hoa mang bệnh từng bị chê cười ... Không là cực đoan đâu khi nói như thế, nhưng suy sâu thì thấy kẻ gieo gió ắt gặp bão, chí ít gặp cơn giông, bởi người ấy tạo ra chung quanh mình một môi trường, không thể không ảnh hưởng đến những thành viên khác trong đó. Một kẻ lừa đảo, lường gạt, gian dối ... thì đứa trẻ hàng ngày thấy cha mẹ nó làm thế nào mà bảo nó phải thật thà lương thiện ... thì như tìm trăng đêm ba mươi cuối tháng. Có lẽ kinh nghiệm ấy đã được đúc kết thành câu: "Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài", hoặc: "Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng"...
Nếp sống gia phong còn là một định hướng lập thân cho con người. chúng ta đang chứng kiến những người thành đạt, hoặc người tốt, việc tốt, người có ích cho xã hội quanh ta. Người Cha trong gia đình đã biết sử dụng gia phong, tạo ra môi trường cho con cái, hướng nghiệp cho con cái noi theo con đường phải đi, mà không cần áp đặt, cưỡng chế.
BY em "lý sự" quanh chuyện gia phong quá không bác nguyentrongluan? Bác đừng "chửi" BY em nhé, thầy giáo từng dạy em bảo thế. Đùa bác nguyentrongluan và các bác tý thôi chứ bác tâm sự chuyện mình, chuyện gia đình sự giáo dục của Cha Mẹ đối với con cái và BY em chỉ lấy dẫn chứng để bình luận chuyện đời trong thực tế xã hội cho vui thôi.
Dilber MC Theme by HarzeM