Vị chỉ huy huyền thoại

[Giangtvx]

        Thiệu dạo này béo lên khác thường. Ngày đảo chính Diệm, mặt Thiệu như quả trứng gà đầu to lên trên đầu nhỏ xuống dưới. Sau những năm trung thành đi theo người Mỹ, nay khuôn mặt của Thiệu cũng vẫn giống quả trứng gà nhưng lại đặt ngược đầu nhỏ lên trên đầu to xuống dưới. Thiệu dừng lời và chỉ tay vào Cao Văn Viên, Tổng tham mưu trưởng quân đội Việt Nam cộng hoà. Viên liền đứng lên:

        - Thưa Tổng thống! Thưa quý ngài! Theo kế hoạch chuẩn bị chiến dịch và phương án tác chiến chiến dịch mà ngài đại tướng Abram đã vạch ra dưới sự kiểm tra đôn đốc suốt hai năm nay của ngài và của các cố vấn Hoa Kỳ, chúng tôi đã bắt đầu thực hiện đợt hoạt động nghi binh địch, đánh lạc hướng mục tiêu bằng việc tiến quân ra Bắc, vượt qua vĩ tuyến 17 và đổ bộ chiếm các tỉnh Nam Khu 4 của Bắc Việt Nam, để dành cho quân chính quy Bắc Việt Nam sự bất ngờ không thể trở tay kịp khi quân ta tiến vào Nam Lào. Lúc chúng hành quân đến được trận địa, đến được khu vực giao chiến thì chỉ còn việc rơi vào cái bẫy của chúng ta.

        Viên dừng lại. Abram liền nói:

        - Xin ông Viên cứ trình bày tiếp.

        - Vâng thưa đại tướng! Thưa quý ngài. Ngày 30 tháng 1 năm 1971 trong khi tướng Abram hạ lệnh cho một bộ phận của Sư đoàn 9, Quân đoàn 24 Mỹ mở trận càn dọc Đường số 9, phía Nam khu phi quân sự chiếm lại khu vực Khe Sanh làm bàn đạp cho chiến dịch tấn công đánh chiếm Nam Lào của quân đội Việt Nam cộng hoà và cũng để nghi binh với Bắc Việt Nam, các đơn vị quân đội Việt Nam cộng hoà đã triển khai lực lượng... Vâng! Thưa đại tướng Hâygơ cố vấn của Tổng thống và quý ngài! Cũng bắt đầu từ ngày 30 tháng 1 máy bay lên thẳng và các loại xe cơ giới đã cơ động 22 tiểu đoàn bộ binh và 7 tiểu đoàn pháo xuất phát từ Sài Gòn, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Thừa Thiên ra khu vực Đông Hà -  Ái Tử -  Khe Sanh... Để tiếp tục nghi binh, ngài Abram quyết định cho Lữ đoàn 147 thủy quân lục chiến tập vượt sông tại phía Đông cầu Đông Hà, cách Đông Hà hơn 1 kilômét và cho Lữ đoàn thủy quân lục chiến 258 từ La Vang lên xe ra cửa Thuận An cách Huế 12 cây sô để lên tàu thủy chạy ra hướng Bắc làm như quân đội Việt Nam cộng hoà cùng quân Mỹ đang triển khai tiến quân ra Bắc...

        Lần này Abram không đứng ra thuyết trình chiến dịch mà giao cho Cao Văn Viên, với thâm ý đảm bảo việc Việt Nam hoá chiến tranh trăm phần trăm. Viên cao giọng:

        -  Vâng! Thưa quý ngài! Trong mùa khô 1970 -  1971 này, quân đội Việt Nam cộng hoà đã tung ra 88 tiểu đoàn trong số 214 tiểu đoàn mà Việt Nam cộng hoà có và 15 thiết đoàn để mở ba cuộc tấn công quy mô lớn cùng lúc tiến hành trên ba hướng chiến dịch để đánh vào tuyến hành lang chiến lược của cộng sản. Hướng chiến dịch một mang tên cuộc hành quân Lam Sơn 719 đánh vào Đường số 9 và Nam Lào. Hướng chiến dịch hai mang tên cuộc hành quân "Toàn thắng" 01/71NB với quy mô 30 tiểu đoàn, xuất phát từ Tây Ninh -  Lộc Ninh đánh lên vùng Kông Pông Chàm, Krachiê, Đông Bắc Campuchia. Chiến dịch ba quy mô một sư đoàn từ Bắc Kon Tum đánh ra hướng ngã ba biên giói thuộc vùng Tà Xẻng, Pakha, Sê Sụ thuộc Atôpơ, Nam Lào.

        Trong ba cuộc hành quân nói trên thì cuộc hành quân Lam Sơn 719 là cuộc tiến công trọng yếu, quyết định với hơn 50 tiểu đoàn, mang tính chất sống còn để tiêu diệt toàn bộ cơ sở hậu cần của quân cộng sản và cũng nhằm ngăn chặn tham vọng của Bắc Việt Nam và Việt cộng sẽ mở cuộc tấn công vào chúng ta trong năm 1972. Chúng ta sẽ minh chứng cho thế giới, cho dân chúng Việt Nam và Hoa Kỳ thấy quân đồng minh Mỹ rút về nước nhưng quân đội Việt Nam cộng hoà đã mạnh lên, đủ sức đảm đương vai trò của quân đội đồng minh Hoa Kỳ và các nước đồng minh khác. Hay còn gọi là "thay màu da trên xác chết!".

        Trong chiến dịch Lam Sơn 719, lực lượng được tung vào với quân số 43.000 binh lính quân đội Việt Nam cộng hoà và 12.000 quân Mỹ của 10 trung đoàn bộ binh Sư đoàn 1, Sư dù và Sư đoàn thủy quân lục chiến, Liên đoàn 1 biệt động quân, hai lữ đoàn thiết giáp tương đương 7 tiểu đoàn thiết giáp Mỹ gồm 575 xe tăng, xe bọc thép, 16 tiểu đoàn pháo binh trong đó có 5 tiểu đoàn pháo của quân đội Mỹ, cả thảy 258 khẩu, 700 máy bay với 300 máy bay chiến đấu phản lực cơ, 300 máy bay lên thẳng, 100 máy bay các loại khác... Thưa quý ngài! Ngài Tổng tư lệnh chiến trường đại tướng Abram đã chuẩn bị cho chiến dịch khi bước vào đỉnh cao chúng ta sẽ có 15.000 quân Mỹ cùng hạm đội 7 và máy bay B52 chuyển sang ném bom chiến thuật chi viện cho từng trận đánh. Ngoài ra. ta còn có 26 tiểu đoàn của chính phủ Phuma Lào và Thái Lan được điều động từ Xaravan và Xavanakhét lên đánh uy hiếp phía Tây Đường 9 và Mường Noòng.

        Lúc chiến dịch mở ra chúng ta sẽ nhanh chóng đánh chiếm Sê Pôn, chiếm giữ Đường 9 từ Bản Đông đi Sê Pôn, lập tuyến ngăn chặn cắt đôi Đông Dương, hủy diệt kho tàng, đường xá chưng quanh Sê Pôn phía Tây Nam Mường Phin để nổi vói cánh quân Lào từ phía Tây đánh sang...

        Viên chống thước chốc lát, nói tiếp:

        -  Thưa quý ngài! Hướng tấn công chủ yếu của chiến dịch tiến theo trục đường số 9 do sư đoàn dù thiếu đảm trách nhưng lại được tăng cường thêm một lữ đoàn kỵ binh và sư đoàn thủy quân lục chiến. Hướng tiến công thứ hai do Lữ dù 3 đảm trách cùng liên đoàn 1 biệt động quân, có nhiệm vụ chiếm các điểm cao phía Bắc Đường 9 để bảo vệ sườn cho cánh quân chủ yếu. Hướng tấn công thứ ba Nam Đường 9 do Sư đoàn 1 bộ binh thuộc Vùng chiến thuật 1 đảm nhiệm và dự kiến sẽ tăng thêm 2 lữ đoàn thủy quân lục chiến (lữ đoàn 147 và 258) đảm bảo sườn phía Nam cho cánh quân chủ yếu, đoạn từ Lao Bảo đến Sê Pôn.

[Giangtvx]

        Viên di mũi thước lên bản đồ đê lưu ý đặc biệt điểm cao 723 và 660 rồi diễn giải tiếp:

        -  Lực lượng dự bị của chiến dịch gồm Lữ đoàn thủy quân lục chiến 369 và Trung đoàn 54 của Sư đoàn 1 bộ binh, Trung đoàn 4, Trung đoàn 5 thuộc Sư đoàn 2 Vùng 1 chiến thuật, ngoài dự bị chiến dịch lực lượng này còn đảm bảo trục đường trọng yếu vận chuyển từ Huế ra Quảng Trị... Với việc tung lực lượng lớn như vậy, tướng Abram cho rằng lực lượng đối phó nhỏ lẻ của quân đối phương trên trục đường chiến lược của Việt cộng sẽ bị quét sạch rất chóng vánh...

        Cao Văn Viên định trình bày thêm một thôi một hồi nữa nhưng Thiệu và Abram nhìn đồng hồ giục chuẩn bị lên đường ra Đà Nẵng để kịp làm lễ khai quân chiến dịch Lam Sơn 719.

        ... Vào những ngày này hai năm về trước, Chính phủ Việt Nam cộng hoà do Nguyễn Văn Thiệu làm tổng thống đã hạ lệnh cho dân chúng miền Nam Việt Nam được đốt pháo tết, thay tờ thông điệp gửi đến trong nước và thế giới rằng tình hình ở Nam Việt Nam vẫn yên ắng, an ninh triệt để mặc dù cộng sản đã khai niên bằng cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1968, đánh chiếm gần 50 thành phố thị xã ở Nam Việt Nam. Xuân 1971 Tân Hợi này Thiệu lại lạc quan và tin tương sự lớn mạnh của chế độ Việt Nam cộng hoà lại ban lệnh cho dân chúng được đốt pháo tết nguyên đán.

        Thiệu đội mũ sắt, mặc áo quần lính, xuất hiện trước sư đoàn quân thiện chiến được mệnh danh Sư đoàn Anh cả đỏ của Việt Nam cộng hoà từng nhận sứ mạng lấp sông Bến Hải tiến công ra Bắc thời Diệm. Sư đoàn cũng đã từng làm mưa làm gió ở Vùng chiến thuật 1 và nó cũng từng bị Sư đoàn 2 quân giải phóng Khu 5 và các đơn vị chủ lực quân khu Trị -  Thiên đánh quỵ. Nay sư đoàn được Mỹ hà hơi tiếp sức để chứng tỏ là một sư đoàn mạnh, thiện chiến nhất của quân lực Việt Nam cộng hoà... Khi Thiệu đưa tay lên vành mũ sắt chào lá cờ ba sọc lập tức bài "quốc ca" nổi lên. Đó là bài: "Tiếng gọi thanh niên" của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước kêu gọi thanh niên Việt Nam lên đường chiến đấu chống thực dân xâm lược Pháp. Giặc Pháp thua, rút chạy, bọn tay sai của đê quốc Mỹ đã "cướp" bản nhạc hào hùng ấy của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước để làm "quốc ca" cho chế độ Việt Nam cộng hoà. Mặc dù bị nhạc sĩ Lưu Hữu Phước nhiều lần kiện lên các cơ quan quốc tế có thẩm quyền nhưng từ Diệm đến Thiệu vẫn phớt lờ.

        Chào cờ xong, Thiệu vừa quay lại đã thấy Hoàng Xuân Lãm trong bộ áo quần rằn ri đưa tay lên vành mũ sắt chào:

        -  Kính thưa Tổng thống! Tôi trung tướng Hoàng Xuân Lãm, Tư lệnh Vùng 1 chiến thuật xin kính mời Tổng thống duyệt hàng danh dự trước giờ các sĩ quan và binh sĩ Sư đoàn 1 lên đường ra trận tiêu diệt giặc cộng...

        Lãm béo lùn, tấm lưng rộng, phè như tấm phản. Lãm không còn khệ nệ, nặng nề, chống gậy ba toong đập đập lên sàn như khi đi vói cấp dưới, không đội mũ nồi đen của Binh chủng Thiết giáp vốn là cái binh chủng tạo nên binh nghiệp của y. Lãm vốn học trường kỵ binh Xômuya ở Pháp, năm 1953 lúc về Việt Nam Lãm được Pháp cho giữ chức chỉ huy trưởng thiết đoàn 1 kỵ binh ở Gia Định rồi chỉ huy trưởng lực lượng thiết giáp của quân đội Sài Gòn. Báo chí vẫn gọi Lãm là kẻ nổi tiếng ăn chơi trác táng, cờ bạc và buôn lậu, mê say xì phé. Nhờ uy thế của đảng Đại Việt ở miền Trung mà Lãm được Thiệu, Kỳ phong cấp thiếu tướng và cho giữ chức vụ quan trọng nói trên. Năm 1967 Thiệu và Kỳ tranh nhau chiếc ghế tổng thống, Lãm bay vào Sài Gòn đến thẳng dinh "Độc lập" tỏ vẻ thiết tha và trung thành tuyệt đối với chê độ và với Thiệu -  Kỳ. Lãm cởi lon thiếu tướng và chiếc mũ đặt xuống trước mặt Thiệu -  Kỳ nói: Tôi xin trả mũ và bông mai lại cho quân lực Việt Nam cộng hoà. Tôi chỉ đội mũ quân nhân và đeo lon lại khi hai ông chấp nhận đứng cùng liên danh, không để quân đội bị chia rẽ...

        Trò hề đạo đức giả của Lãm thế mà được việc. Y đã làm cho Kỳ nản lòng phải nhượng bộ, làm ứng cử viên phó tổng thống. Còn Thiệu bày tỏ lòng biết ơn Lãm. Thiệu -  Kỳ sau đó đã thăng trung tướng cho Lãm và cho quyền làm mưa làm gió ở miền Trung -  Tư lệnh Vùng 1 chiến thuật, Tư lệnh Quân đoàn 1...

        Thiệu quay lại trước hàng quân oai phong, hừng hực khí thê ra trận hùng hồn nói:

        -  Hỡi anh em sĩ quan và binh sĩ! Với tư cách là Tổng tư lệnh các lực lượng quân lực Việt Nam cộng hoà, Tổng thổng luôn ở bên cạnh các bạn, bên cạnh các chiến hữu. Tôi cũng như dân chúng Nam Việt Nam rất tự hào về Sư đoàn 1, con chim đầu đàn của quản lực Việt Nam cộng hoà, Sư đoàn Anh cả đỏ, suốt mười mấy năm qua luôn có mặt ở địa đầu giới tuyến chống kẻ thù xâm lược Bắc Việt Nam. Các bạn đã bao phen làm cho quân thù khiếp sợ, và đã trực tiếp góp phần làm nên một quốc gia Việt Nam cộng hoà chưa bao giờ vững mạnh như hôm nay. Lần này các bạn lại gác những niêm vui, đầm ấm gia đình của cái Tết Tân Hợi để lên đường ra mặt trận... Tôi tin tưởng các bạn sẽ mang lá cờ vinh quang của Việt Nam cộng hoà cắm lên Sê Pôn, báo cho dân chúng Nam Việt Nam và thế giới biết rằng cộng sản và Việt cộng đã bị triệt phá tận gốc... Tổng thống sẽ trực tiếp đeo huân chương cao quý nhất cho đơn vị nào, quân nhân nào cắm lá cờ lên Sê Pôn... Một lần nữa tôi chúc toàn thể anh em sĩ quan và binh sĩ lên đường hoàn tất nhiệm vụ thiêng liêng và cao cả...

        Thiệu lại đi duyệt trước ba hàng quân đang bồng súng cùng những tiếng hô.

        Hâygơ trở về Oasinhtơn trong niềm tin tuyệt đối...

[Giangtvx]

*

*        *

        Tây Nguyên đang chuyên từ mùa xuân sang hè, nắng ấm và khô ráo, bầu trời trong xanh vời vợi... Sau tròn một tháng rưỡi hành quân từ Mường Noòng, Sê Pôn, Sư trưởng Nguyễn Chơn cùng 70 sĩ quan, cán bộ cấp trưởng của Bộ chỉ huy Sư đoàn 2 mới đến được Tây Nguyên để chuẩn bị cho cuộc tiến công chiến lược năm 1972. Ông Đặng Vũ Hiệp, Chủ nhiệm chính trị mặt trận chuyển cho Sư trưởng Nguyễn Chơn bức điện của Tổng tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng hiện đang trực tiếp chỉ đạo Bộ tư lệnh Chiến dịch 702 -  chiến dịch phản công địch ở mặt trận Đường 9 -  Nam Lào. Trong bức điện, Tổng tham mưu trưởng yêu cầu Sư trưởng Nguyễn Chơn và toàn bộ Bộ chỉ huy Sư đoàn 2, Quân khu 5 phải có mặt ở sư đoàn trong thời gian sớm nhất. Tổng tham mưu trưởng cũng đã điện cho Bộ tư lệnh mặt trận Tây Nguyên và ông Đồng Sĩ Nguyên, Tư lệnh Đoàn 559 đảm bảo cho đoàn của Nguyễn Chơn trở ra an toàn. Đoàn 559 tổ chức ô tô, đảm bảo cho Bộ chỉ huy Sư đoàn kịp về nắm đơn vị chuẩn bị chiến đấu. Tuy không được thông báo kỹ tình hình nhưng cả Bộ tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên và Sư trưởng Nguyễn Chơn đều hiểu rất rõ điều gì đang xảy ra ở Đường 9 -  Nam Lào. Sư trưởng Nguyễn Chơn cũng vội vã thu xếp lên đường. Chấp hành nghiêm lệnh, không rườm rà, không dài dòng đã trở thành nếp sống, thành thói quen của ông. Sư trưởng Chơn và 70 sĩ quan cấp trưởng của sư đoàn lên đường ngay...

        Sau chiến dịch 180 ngày mùa khô 1969 -  1970, tình hình mọi mặt của Sư đoàn 2 đã khá lên nhưng để chuẩn bị cho cuộc tiến công địch mùa khô 1971 -  1972 thì sư đoàn phải hành quân ra khu vực Sê Pôn -  Nam Lào để nghỉ ngơi, bồi dưỡng sức lực, bổ sung quân số, vũ khí, đạn dược, trang bị, đồng thời luyện tập để chuẩn bị đối phó với âm mưu đánh phá hành lang của địch. Trải qua những năm dài chiến đấu gian khổ, ác liệt chưa khi nào Sư đoàn 2 được sống trong điều kiện đầy đủ như những ngày này và cũng chưa khi nào được ăn cái tết no đủ, vui tươi như cái tết Tân Hợi này.

        Do huấn luyện kéo dài vẫn chưa thấy địch ra nên tháng 12 năm 1970, Sư trưởng Nguyễn Chơn và đoàn cán bộ sư đoàn được lệnh vào mặt trận Tây Nguyên chuẩn bị chiến trường. Trong lúc các chiến sĩ đang đón Xuân Tân Hợi thì Sư trưởng Nguyễn Chơn tiếp tục hành quân vào Tây Nguyên, giao sư đoàn lại cho Sư đoàn phó và Chính ủy Nguyễn Huy Chương, ông Chương cũng từ Hà Nội mới vào nhận chức chính ủy sư đoàn. Một sự may mắn trùng hợp, lúc đoàn lên đường trở ra Đường 9 -  Nam Lào cũng là lúc đoàn xe tải của Bộ tư lệnh đường Trường Sơn trả hàng xong và có lệnh chở đoàn đi ra... Chưa bao giờ tâm trạng Nguyễn Chơn bồn chồn bước lên cabin của chiếc Zin ba cầu như thế. Xe chạy chưa được mấy quãng thì trời tối hẳn, đoàn xe phải chạy dưới ánh đèn rùa làm cho ông càng nóng ruột... Bỗng C130 của địch lì rì xuất hiện trên bầu trời. Nghe có tiếng súng báo động, ông vội vã bước ra khỏi cabin để quan sát. Những chiếc C130 bắn xuống xối xả. Thật không may, chiếc ô tô của ông trúng đạn. Ba cán bộ trinh sát và Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn thông tin hy sinh. Vốn dày dạn kinh nghiệm và nhạy bén, khi địch bắt đầu bắn thì Nguyễn Chơn nhảy khỏi cabin cùng với cặp bản đồ lao xuống cái hố bên đường. Một mảnh đạn đã găm vào lưng ông.

        Địch tiếp tục bắn xăm trên trục đường. Khi chúng vừa bỏ đi, Nguyễn Chơn lệnh cho anh em chôn cất đồng đội, nhanh chóng bẩy chiếc xe bị cháy xuống vực để giải phóng đường cho đoàn xe lên. Dưới ánh pháo sáng, anh em phát hiện máu đang tràn ra ướt đẫm thân áo phía sau của ông, hốt hoảng. Ông bình tĩnh hướng dẫn mọi người băng bó, rồi chỉ huy đoàn xe tiếp tục hành quân. Nhiệm vụ vô cùng hệ trọng của sư đoàn và của chiến dịch đang từng giây từng phút chờ đợi ông và các đồng chí của ông. Đập tan cuộc tiến công này của địch sẽ góp phần đặc biệt quan trọng đập tan mưu đồ Việt Nam hoá chiến tranh của tập đoàn xâm lược hiếu chiến Níchxơn... Qua đêm thứ ba, đoàn xe đang đưa Sư trưởng Nguyễn Chơn và đoàn cán bộ đến trận địa thì B52 đến trút bom. Bom địch trùm lên đoàn xe. Một quả bom hất chiếc xe của ông xuống vực. Bất thần, từ dưới sàn cabin một gốc cây lớn, nhọn đâm ngược lên từ sàn đến quá đầu. Rất may gốc cây đâm vào đúng khoảng trông giữa người chiến sĩ lái và ông. Chiếc xe khựng lại. Ông và đồng chí lái xe cố mở cửa để thoát ra nhưng không được. Hai gốc cây khác đã kẹp chặt hai bên cửa xe. Ông đang loay hoay nghĩ cách thoát ra thì chiến sĩ lái nói:

        - Thủ trưởng ơi! Có cách rồi!

        Người chiến sĩ lái xe lấy chiếc mỏ lết trong thùng cánh cửa xe, đập vỡ tấm kính chắn phía sau. Ông theo đồng chí lái xe chui sang thùng xe để nhảy xuống đất. Địch tiếp tục trút bom đợt thứ hai rồi thứ ba, rừng khộp cháy dữ dội...

[Giangtvx]

        Thấy việc hành quân cơ giới gặp khá nhiều nguy hiểm, khó có thể đến nơi an toàn kịp hoàn thành nhiệm vụ. Nguyễn Chơn quyết định bỏ xe, chuyển sang hành quân bộ. Tất cả hưởng ứng mệnh lệnh của ông. Trước đây lúc đi vào mỗi ngày đi một trạm thì bây giờ một ngày đêm phải vượt ba trạm. Nguyễn Chơn và đoàn cán bộ đã đến khu chiến, rút ngắn thời gian một tháng. Ở đây bom đạn rung lên suốt ngày đêm... Sư đoàn 2 bây giờ nằm trong đội hình của Bộ tư lệnh Chiến dịch 702 do tướng Lê Trọng Tấn làm tư lệnh và tướng Lê Quang Đạo làm chính ủy. Thượng tướng Tổng tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng trực tiếp chỉ đạo Bộ tư lệnh chiến dịch. Lần đầu tiên quân chủ lực của ta tác chiến bằng đội hình tương đương quân đoàn và các binh chủng hợp thành trong thế trận chủ động phản công tiêu diệt lực lượng cơ động, ứng chiến chiến lược của Mỹ ngụy. Sư đoàn 2 của Nguyễn Chơn có nhiệm vụ phối hợp tác chiến cùng Binh đoàn 70 mới thành lập. Binh đoàn 70 gồm 3 sư đoàn bộ binh: sư đoàn 308, 320 và 304, Trung đoàn pháo 45, Trung đoàn pháo cao xạ 241 và một số đơn vị quân binh chủng khác, như xe tăng, phòng không, công binh, thông tin, đặc công... Nhiệm vụ của Binh đoàn 70 là: đảm nhiệm khu chiến từ Lao Bảo đến Sê Pôn với 3 tiểu đoàn xe tăng 297, 397 và 198, 3 trung đoàn pháo binh cơ giới 368, 38, 45 và Trung đoàn pháo 84 khiêng vác, 4 trung đoàn pháo phòng không là 230, 237, 241 và 491 và các tiểu đoàn độc lập của Bộ tư lệnh 559, 3 trung đoàn công binh 7, 83 và 219 và được tăng cường thêm Sư đoàn bộ binh 324 của Quân khu Trị Thiên và Sư 2 của Quân khu 5...

        Khi vể đến khu chiến, Nguyễn Chơn sốt ruột muốn bay ngay về sở chỉ huy Sư đoàn 2. Giữa khu rừng nguyên sinh bạt ngàn thật khó tìm ra được đường về chỗ ở mới của sở chỉ huy Sư đoàn. Tính toán giây lát, ông gọi:

        - Đồng chí Tuyến!

        - Có!

        - Đồng chí cho thông tin mở máy để chúng ta bắt liên lạc với sở chỉ huy Sư đoàn.

        - Rõ!

        Trong giây lát, Tiểu đoàn trưởng thông tin sư đoàn bước đến.

        - Báo cáo Sư trưởng! Máy đã mở xong, mời thủ trưởng nói chuyện.

        - Ờ ! Mình cám ơn.

        Nguyễn Chơn vừa cầm liên hợp (ống nghe và nói) lên đã thấy tiếng Sư đoàn phó Dương Bá Lợi vang lên:

        - Ở nhà đang nóng ruột chờ ông chủ và người nhà về.

        - Ờ! Ờ! Bây giờ thế này nghe! Tất cả đã về đến gần nhà nhưng chưa tìm ra ngõ. Vậy các anh hãy bắn cho mình bốn loạt AK. Nếu mình bắn lại một loạt trả lời xem như đã nhận được tín hiệu.

        - Rõ! Tôi sẽ cho bắn ngay và cử người đi đón ông chủ.

        - Tốt rồi. Anh cho bắn đi! Tôi đang sốt ruột!

        Nguyễn Chơn ra lệnh tắt máy, chờ bốn loạt AK để xác định toạ độ. Chờ mãi, chờ mãi chẳng thấy gì. Ông lại ra lệnh mở máy và tiếng Sư đoàn phó Lợi lại cất lên:

        - Chúng tôi đã bắn bốn loạt AK nhưng không thấy chủ nhà trả lời.

        - Có lẽ bom pháo của địch đã nuốt chửng bốn loạt AK của anh rồi. Bây giờ hãy bắn cho mình hai loạt 12 ly 7 xem bom pháo của địch có nuốt nổi không? Theo hướng 12 ly 7 bọn mình sẽ tìm đến. Lúc gần đến, mình sẽ bắn hai loạt AK và các anh trả lời một. Nếu chưa thấy, bắn tiếp...

        - Dạ, rõ rồi!

        Sau khi nghe được hai loạt 12 ly 7, Sư trưởng Nguyễn Chơn và đoàn cán bộ biết mình đã ở rất gần đơn vị. Đi tiếp một đoạn tất cả vui mừng, rạng rỡ gặp tiểu đội trinh sát của Sư đoàn ra đón. Một loạt B52 bỗng chụp xuống sát cạnh, tất cả phải nằm dán xuống đất. Vừa lúc hết bom, mới ngẩng lên Sư trưởng Chơn đã kêu lên:

        - Ủa thằng Hùng mi cũng ra đón anh em à?

        - Dạ! Sĩ Hùng và tiểu đội trinh sát ra đón các thủ trưởng, đang lo không gặp...

        - Cậu trinh sát Trung đoàn 1 sao lại ra đây?

        - Dạ báo cáo thủ trưởng! Theo lệnh của Sư đoàn phó Lợi, trinh sát Trung đoàn 1 ở gần đây nên cùng trinh sát sư đoàn đi đón các thủ trưởng.

        - Vậy thì tốt quá!

        - Sao các thủ trưởng áo quần rách tơi tả, đầy bùn đất thế này?

        - Ờ. Chúng tớ hành quân hoả tốc, vừa đi vừa ăn lương khô, vừa uống nước suối lấy đâu ra thời gian để tắm giặt. Đánh xong trận này thì tắm giặt luôn thể, đâu có muộn gì.

        - Dạ bao nhiêu năm chiến đấu, chưa khi nào em thấy bom đạn và máy bay của giặc nhiều đến vậy. Có lẽ nước Mỹ có bao nhiêu máy bay, bao nhiêu bom đạn chúng mang hết sang trận này, còn pháo chúng bắn như ta vãi thóc giống.

[Giangtvx]

        Nhìn Sư trưởng mỉm cười, Sĩ Hùng chợt nhớ lại năm 1966 ngày Hùng hành quân vào Nam, lúc ấy Hùng mới 17 tuổi. Tháng 3 năm 1967 Hùng được bổ sung về Tiểu đoàn 60, Trung đoàn 1 Ba Gia. Ngày đó, có một kỷ niệm làm Hùng khó quên. Lúc ấy Hùng là chiến sĩ của Tiểu đoàn 262 Trung đoàn 66 Sư đoàn 320B đi chiến trường. Vào đến Khu 5, Tiểu đoàn 262 của Hùng được bổ sung cho Trung đoàn 1, Sư 2. Sĩ Hùng nhớ chiều hôm đó, Tiểu đoàn 60 được lệnh đào "hầm bò" ở núi lớn Quảng Ngãi còn gọi là núi Dầu. Chập choạng tối, khi hầm đã đào xong xuôi, Hủng ngẩng lên chợt thấy một ông già người nhỏ nhắn, da sạm nắng mặc bộ áo quần bà ba đen, khuỷu tay móc chiếc nón lá đi đến tổ trinh sát. Trong tổ chẳng ai biết ông già ấy là ai. Chưa kịp hỏi, ông già đã nói:

        - Tối nay bọn mi cho tao ngủ ở đây với!

        Ông già nói giọng Quảng Nam, dùng rặt từ địa phương nghe rất khó chịu nhưng cử chỉ lại toát lên sự chân thành, gần gũi. Mấy chiến sĩ khác nói với Hùng "Có lẽ dân trong vùng đi tối đường xin ngủ lại". Hùng trả lời:

        - Dạ xin mời bác cứ tự nhiên. Chứ bác đi đâu mà tối vậy?

        - Ờ đi quanh quanh đây vậy thôi...

        Nói xong, ông khui bao thuốc lá rút một điếu rồi đưa tất cả cho anh em trong tổ.

        - Bọn mi hút đi!

        Thấy sự chân tình của ông già, anh em trong tô rút mỗi người một điếu. Điếu thuốc Philip dài hơn Tam Đảo và Trường Sơn của miền Bắc. Lấy xong anh em trả bao thuốc lại. Ông già nói:

        - Tụi mi cất mà hút chớ!

        Ông nhìn Hùng hỏi:

        - Rứa mi không hút thuốc à?

        - Dạ con không ạ!

        - Ờ tốt! Vô trong ni không có thuốc thì thèm lắm.

        Mọi người đang ngủ, bất thần nửa đêm pháo địch bắn đến. Anh em đều nhảy từ trên võng xuống, chui vào hầm nhưng thấy ông vẫn nằm bình thản trên võng, anh em hỏi:

        - Bác lạ, không biết nhảy võng chui vào hầm à?

        - Bọn mi ở ngoài Bắc vô chưa có kinh nghiệm. Lúc đã nghe tiếng nổ rồi thì việc chi phải vào hầm.

        Sáng sớm hôm sau, đồng chí công vụ của Trung đoàn đến trước mặt ông già:

        - Mời thủ trưởng về ăn sáng.

        Hùng và cả tổ trinh sát đều trố mắt lúc ấy mọi người mới biết đó là Trung đoàn trưởng Chơn. Kỷ niệm ấy để lại trong tâm hồn trẻ trung của Hùng và các chiến sĩ trinh sát về một cán bộ chỉ huy trung đoàn chân thành, giản dị, thân thương... Pháo Mỹ bắn inh tai, nhức óc lai rai suốt đêm mà ông vẫn nằm trên võng như không có điểu gì xảy ra, hành động của ông làm cho cả tổ ngạc nhiên và khâm phục... Sau đó Trung đoàn hành quân về vùng ba xã Sơn - Cẩm - Hà thuộc huyện Tiên Phước, Quảng Nam đánh Trung đoàn 5 thủy quân lục chiến Mỹ ỏ ngã ba Minh Huy. Trung đoàn 5 địch bị thiệt hại nặng. Thua đau, quân Mỹ vội vã điều Sư đoàn kỵ binh bay số 1 và Lữ đoàn 196 thuộc Sư đoàn Amêricơn từ Quảng Ngãi -  Bình Định ra đối phó, và trận thung lũng An Sơn, An Cường Hiệp Đức do ông chỉ huy tiếp đó đã dạy cho quân Mỹ bài học đích đáng. Qua trận ấy, Hùng lại càng khâm phục đức độ, bản lĩnh và tài chỉ huy của Nguyễn Chơn. Lớp trẻ như Hùng luôn luôn xem ông là một thần tượng. Hễ có ông ra trận là nhất định chiến thắng...

        Mặc cho áo quần rách nát, mũ dép tả tơi, đầy bùn đất và khói đạn nhưng cơ hội vàng ngọc có một không hai để tiêu diệt địch và góp phần đánh bại âm mưu Việt Nam hoá chiến tranh của Mỹ - ngụy đang đến. Nguyễn Chơn lại động viên cán bộ, trợ lý trong sư đoàn ăn tạm lương khô và yêu cầu ông Phan Thanh Dư lúc này là Trưởng ban Tác chiến sư đoàn cho trải tấm bản đồ chiến dịch, nghe Chính ủy Nguyễn Huy Chương và Sư phó Dương Bá Lợi trình bày tình hình chiến sự cũng như phương án tác chiến của sư đoàn. Công việc vừa bắt đầu thì chợt một đợt B52 trút xuống. Phan Thanh Dư đè úp lên người Nguyễn Chơn. Phan Thanh Dư cho rằng tính mạng Nguyễn Chơn lúc này là nhân tô quyết định thắng bại của sư đoàn trong chiến dịch lịch sử này.

[Giangtvx]

        Đợt B52 qua, tất cả giũ áo quần đứng lên. Mặc cho khói bom còn cay xè, nồng nặc, công việc lại tiếp tục... Quanh chiếc bản đồ, tất cả đang vây quanh. Mắt Trưởng ban Tác chiến Phan Thanh Dư vẫn không rời Sư trưởng Nguyễn Chơn... Ngày ấy, khi về đốc chiến ở Trung đoàn 1, Nguyễn Chơn khi đó là Trưởng ban Tác chiến Trung đoàn, Phan Thanh Dư nghĩ: "Thằng cha này rồi sẽ tiến xa lắm!"... Phan Thanh Dư nhớ lại trận Khâm Đức tháng 5 năm 1968. Lúc ấy, Nguyễn Chơn là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1 Ba Gia. Khâm Đức là một cứ điểm lớn của quân Mỹ với 1.400 lính mũ nồi xanh và một số quân ngụy Sài Gòn. Căn cứ Khâm Đức án ngữ trên trục đường 14, con đường về hậu cứ của cách mạng. Muốn đánh được căn cứ Khâm Đức trước tiên phải tiêu diệt cho được vị trí tiền đồn Ngọc Tà Vát với hai đại đội lính Mỹ cùng một trung đội lính ngụy. Cứ điểm địch ở một điểm cao trơ trọi, rất khó đánh, nhưng không đánh thì sư đoàn không tiêu diệt được cụm căn cứ Khâm Đức. Khâm Đức còn lại một ngày là một ngày khó khăn, trở ngại lớn cho khu căn cứ địa cách mạng. Trận ấy, Nguyễn Chơn cùng ông Bùi Huyên và Trần Quang Lập trực tiếp đi nghiên cứu khu chiến. Lúc trở về, Nguyễn Chơn cho dựng thao trường giống hệt địa hình địa vật trận đánh cũng như cách bố phòng của quân Mỹ. Ông cho trung đoàn diễn tập thành thục trước khi đánh. Mỹ xây dựng quân lỵ Khâm Đức thành cụm cứ điểm kiên cô gồm mười cứ điểm chia làm hai khu. Khu trung tâm và khu ngoại vi với lực lượng bảy đại đội Mỹ. Giữa tháng hai, quân Mỹ lại đổ tiếp xuống Ngọc Tà Vát thêm hai đại đội hỗn hợp nữa làm cho tiền đồn phía Tây Nam càng vững chắc. Sau khi nghiên cứu về, Nguyễn Chơn yêu cầu sư đoàn cho Trung đoàn 31 mở khu chiến núi ngang để kiềm chế Sư đoàn Amêricơn, nhưng đến ngày triển khai, Trung đoàn 1 của ông lại phải điều một tiểu đoàn đi phối hợp cùng đơn vị bạn. Trung đoàn chỉ còn 2 tiểu đoàn để tiêu diệt cứ điểm Ngọc Tà Vát. Ông cùng hai tiểu đoàn trưởng bò lên tận đỉnh Ngọc Tà Vát. Ông vào tận khu A xem Mỹ đặt chỉ huy sở và trận địa pháo rồi lần sang khu B xem khu sân bay và khu c khu gia binh. Khu nào cũng có hệ thống lô cốt vững chắc và nhiều rào thép gai với đủ loại mìn nhất là mìn sáng và mìn clây mo. Thời gian yêu cầu rất cấp bách, phải rút xuống hai ngày đế kịp phối hợp với chiến trường chung,... Nhưng theo Nguyễn Chơn, dù cấp bách đến đâu người chỉ huy vẫn phải tuân thủ nguyên tắc chiến trường, không thể để cán bộ chiến sĩ của mình phải hy sinh, phải trả giá do hành động vội vã của người chỉ huy. Đêm mồng 7, ông cùng đoàn cán bộ chỉ huy của Trung đoàn kiểm tra lại trận địa lần cuối cùng. Thấy địch không có gì thay đổi, ông lệnh cho Trung đoàn đêm ngày 8 hành quân tiếp cận khu chiến và tổ chức hợp đồng tác chiến. Đến 18 giờ 30 phút, trận đánh được triển khai. Ông đang chờ pháo trung đoàn bắn nhưng pháo địch đã chủ động bắn trước làm cả ba đại đội trưởng hoả lực bị thương. Diễn biến trận đánh với tình huống ban đầu quá bất ngờ, nhưng "dĩ bất biến, ứng vạn biến". Ông lập tức lệnh cho các tiểu đoàn khẩn trương tiếp cận các vị trí chiếm lĩnh, tháo gỡ mìn, tiếp cận mục tiêu. Đúng lúc sắp có lệnh nổ súng thì một chiến sĩ vấp mìn sáng của địch. Địch bắn xối xả. Trung đoàn trưởng Chơn cũng ra lệnh tấn công. Trận đánh diễn ra nhanh như chớp. Mũi chủ yếu do đại đội đặc công đảm nhiệm vượt sườn dốc dựng đứng mà quân Mỹ không đề phòng, dùng thủ pháo, lựu đạn diệt ngay những khẩu đại liên của địch, dùng lựu đạn và AK ném, quét. Chỉ sau mấy phút, các chiến sĩ đặc công đã làm chủ được khu A. Song lúc này, ở hai mũi diện đều chưa đột phá xong... Nguyễn Chơn lệnh:

        - Đồng chí Mai!

        - Có!

        - Cho Tiểu đoàn 40 vào trực tiếp tham gia chiến đấu. Đã sẵn sàng chưa?

        - Báo cáo rồi ạ!

        - Phải tìm mọi cách vượt rào cho nhanh!

        - Báo cáo! Các lớp rào khá cao nhưng các đồng chí Đại đội 3 đã đứng lên lưng nhau vượt qua rào rất nhanh.

        - Tốt lắm!

        - Báo cáo! Các đồng chí Đại đội 2 từ cổng chính đang dũng mãnh đánh vào khu trung tâm.

        Trung đoàn trưởng Chơn nhìn đồng hồ. Đã 9 giò 30 phút sáng. Máv bay địch đến trút bom sát trận địa. Bom nổ đinh tai, pháo địch nổ rền khu chiến. Lợi dụng khói bom dày đặc, quân Mỹ cho trực thăng đến đổ quân xuống tăng viện. Nếu để địch tăng quân lúc này trận đánh sẽ diễn biến rất phức tạp, Nguyễn Chơn liền hạ lệnh cho Tiểu đoàn 2 phải tiêu diệt những chiếc trực thăng của địch. Lệnh xong một lúc, ông đã nghe tiếng của Tiểu đoàn trưởng Mai: Báo cáo! Khẩu đội trưởng khẩu đội ĐKZ Lê Hữu Thời đã kịp thời bắn nát 2 chiếc trực thăng CH47 khi chúng vừa chạm đất. Toàn bộ quân Mỹ bị tiêu diệt gọn. Trực thăng không dám hạ cánh nữa...

       Lợi dụng thời cơ, chiến sĩ từ các đại đội, các tiểu đoàn vừa xung phong vừa hô vang dội.

        Trận đánh kéo dài đến 3 giờ chiều thì kết thúc, Trung đoàn 1 đã làm chủ hoàn toàn khu chiến Ngọc Tà Vát. Một sô" quân Mỹ sống sót tìm đường tháo chạy nhưng đã gặp những đợt bom B52 bị tiêu diệt nốt. Trung đoàn thu toàn bộ vũ khí, quân trang quân dụng của quân Mỹ trong đó có 2 khẩu pháo 105 ly, 3 trọng liên 12 ly 7, 3 khẩu cối 61 ly, 5 đại liên, 1 khẩu cồi 106 ly cùng đạn dược, máy thông tin 50W, 15W.

        Trận đánh ấy diễn ra rất gọn, thương binh tử sĩ rất ít. Một lần nữa, Trung đoàn 1 lại nêu tấm gương chấp hành mệnh lệnh, nghiêm túc khắc phục khó khăn, đảm bảo nổ súng đúng thòi gian yêu cầu. Sau trận đánh ấy, Nguyễn Chơn càng khẳng định bài học ở trong mỗi trận đánh người chỉ huy bao giờ cũng phải tư duy chiến thuật rõ ràng, sắc sảo trong từng hướng tiến công, xử trí mọi tình huống kịp thời, linh hoạt, biết tổ chức, động viên tinh thần quyết chiến, quyết thắng của bộ đội. Người chỉ huy phải bản lĩnh, dám chịu trách nhiệm, có những quyết định sáng suốt vào những thòi khắc gay cấn nhất của trận đánh... Muốn thế, người chỉ huy phải giỏi phán đoán, nhìn thấy trước những gì trận đánh sẽ diễn ra để đón thời cơ cũng như khắc phục những điều bất cập, bất ngờ, biến khó khăn thành thuận lợi, biến bị động thành chủ động...

        Cứ sau mỗi trận đánh thắng lợi, Nguyễn Chơn và các cán bộ, chiến sĩ trong trung đoàn lại lớn lên, trưởng thành nhanh chóng về mọi mặt...

[Giangtvx]

Chương 6

        Dưới ánh đèn, tấm bản đồ trải ra trên chiếc bàn rộng trong căn hầm chỉ huy, Sư đoàn phó Dương Bá Lợi bắt đầu thuyết trình tình hình chiến sự những ngày vừa qua. Ông Lợi dừng lại. Người chiến sĩ anh nuôi bước vào:

        - Báo cáo các thủ trưởng nghỉ ăn tối xong hãy tiếp tục công việc. Các thủ trưởng đi xa chắc đói lắm.

        Ồng Lợi, ông Chương nhìn Sư trưởng Nguyễn Chơn.

        - Ủa! Đánh thì đánh, đằng nào cũng phải ăn chớ. Trên đường đi, mở đài theo dõi biết địch đã bước vào giai đoạn 2, tôi sốt ruột lắm, sợ ra không kịp - Nguyễn Chơn nói.

        Nửa tháng rồi, nay Nguyễn Chơn và đoàn cán bộ mới được anh nuôi cho một bữa sung túc. Tất cả thực phẩm đều được tiếp tế từ miền Bắc vào. Bữa ăn nhanh chóng kết thúc nhường thòi gian cho công việc.

        Sư phó Dương Bá Lợi người tầm thước, khá đẹp trai. Ông đưa tay chỉ lên bản đồ:

        - Báo cáo các đồng chí! Tôi xin được trình bày lại tổng quát tình hình, nhiệm vụ của cuộc phản công và quá trình diễn biến giai đoạn đầu. Thưa các đồng chí! Theo phương án chiến dịch của Bộ Tông tham mưu, chúng ta đã tổ chức cuộc phản công địch trên khắp các hướng. Hướng Bắc, Bộ tư lệnh Binh đoàn 70 đảm nhiệm. Hướng Tây, Bộ tư lệnh tiền phương Đoàn 559. Hướng Nam, Bộ tư lệnh Quân khu Trị - Thiên. Hướng Đông, Bộ tư lệnh B5. Trong giai đoạn đầu chuẩn bị chiến dịch, tất cả đều do Bộ Tổng tham mưu trực tiếp chỉ đạo nhưng từ khi bước vào giai đoạn thực hành chiến đấu thì Bộ tư lệnh Chiến dịch 702 chịu trách nhiệm trực tiếp chỉ huy tất cả mọi lực lượng tham gia chiến dịch. Bộ Tổng tham mưu xác định khu vực tác chiến chủ yếu là từ Sê Pôn đến Bản Đông, Lao Bảo. Bảo vệ khu vực ngăn chặn quan trọng là khu vực Tây và Nam Bản Đông. Hướng tiến công chủ yếu trong khu chiến này là hướng Bắc. Hướng tấn công thứ yếu là hướng Nam. Hướng thứ ba để phối hợp là hướng Tây, hướng Đông.

        Từ ngày 8 tháng 2 đến ngày 3 tháng 3, cánh quân tiến công chủ yếu của địch đã theo Đường số 9 đánh chiếm Bản Đông. Đồng thời, chúng cũng hình thành hai cánh quân khác song song bảo vệ sườn Nam và sườn Bắc cho cánh chủ yếu. Ta tập trung lực lượng bẻ gãy cánh quân Bắc, kiềm chế cánh quân Nam, chặn đứng cánh quân chủ yếu ở Bản Đông, hình thành thế bao vây chiến dịch... Ngày 8 tháng 2 địch mở cuộc tiến công vượt biên giới Việt - Lào với 6 trung đoàn và lữ đoàn bằng hai cánh quân. Hiện chúng đang bị ta chặn đứng, không cho phát triển lên Sê Pôn. Hiện nay, toàn mặt trận đang chuyên sang bao vây chiến dịch, không cho địch tiến công và cũng không cho địch tháo chạy. Ta đã hoàn toàn không chế làm chủ cả đường không lẫn đường bộ, bảo vệ an toàn hành lang chiến lược của ta.

        Thấy Sư trưởng Nguyễn Chơn có vẻ nóng ruột như muốn trình bày nhanh để kịp thông qua phương án đánh địch của Sư đoàn, ông Lợi nói:

        - Vâng! Tôi không đi sâu tình hình chung của toàn mặt trận, tôi xin báo cáo diễn biến tình hình địch có liên quan đến nhiệm vụ của sư đoàn ta. Bắt đầu ngày 4 tháng 3, địch bắt đầu sử dụng thê đội 2 vào chiến dịch, đưa Sư đoàn 1 ngụy vào tăng cường cho lực lượng cánh Nam, quyết tâm đánh chiếm Sê Pôn. Bộ tư lệnh Chiến dịch đã điều động lực lượng bao vây chia cắt địch, chuẩn bị tiến công lớn trên toàn chiến dịch. Sư trưởng và đoàn cán bộ chúng ta đã về đúng thời khắc quan trọng nhất của chiến dịch. Suốt từ ngày 3 đến ngày 6 tháng 3 địch tập trung hoả lực, dọn đường cho hàng trăm trực thăng đổ Sư đoàn 1 ngụy xuống các điểm cao trên dãy Phú Rệp ỏ phía Nam Sê Pôn nhất là các điểm cao 723 và 660. Hai điểm cao này chỉ cách thị xã Sê Pôn có 6 cây số nên Sư đoàn 1 ngụy mà địch vẫn gọi là sư đoàn "Anh cả đỏ", sư đoàn thiện chiến nhất của quân ngụy Sài Gòn âm mưu vừa không chế ta vừa tổ chức đột kích chiếm Sê Pôn. Theo thông báo của trinh sát mặt trận, địch đã cho đổ Trung đoàn 1 Sư đoàn 1 xuống điểm cao 723, đổ Trung đoàn 2 Sư 1 ngụy xuống điểm cao 748, đổ Trung đoàn 3 xuống điểm cao 162, 651; địch tiếp tục đổ Lữ đoàn 147 thủy quân lục chiến xuống điểm cao 550, 532; đổ Lữ đoàn 258 thủy quân lục chiến xuống cao điểm Cô Rốc và 371. Sau khi tạo được bàn đạp, địch dùng một cánh quân từ Bản Đông theo Đường số 9 đánh lên Sê Pôn để phối hợp với hai tiểu đoàn của Trung đoàn 2 Sư đoàn 1 ngụy từ phía Nam tiến vào, nhưng chúng đã bị sư đoàn ta chặn. Địch bỏ chạy và rút toàn bộ Trung đoàn 2 co vể điểm cao 660. Hiện nay sư đoàn ta đã được lệnh bao vây điểm cao quan trọng 723 và 660, không cho địch nống ra cũng không cho địch chạy thoát hoặc lật cánh tiến về phía Nam ngã ba Đông Dương. Riêng hai lữ đoàn thủy quân lục chiến 147 và 258 vẫn nằm yên tại chỗ đã bị các đơn vị bạn bao vây.

[Giangtvx]

        Sư trưởng Nguyễn Chơn nói:

        - Tình hình diễn biến chiến sự vậy là rõ rồi. Nhiệm vụ của sư đoàn ta như vậy cũng rõ rồi. Sứ mạng Sư đoàn 2 chúng ta luôn luôn định đoạt số phận của Sư đoàn 1 ngụy. Thòi gian đối với chúng ta bây giờ quý hơn vàng. Nó là thời cơ, là lực lượng, là sức mạnh... Tôi đề nghị đồng chí Dương Bá Lợi trình bày luôn phương án ở nhà đã chuẩn bị đánh địch thế nào.

        Tất cả im lặng. Chợt Chính ủy Nguyễn Huy Chương nói:

        - Báo cáo các đồng chí! Trong lúc các đồng chí chưa về kịp, theo mệnh lệnh của Tư lệnh chiến dịch, Đảng ủy và Bộ tư lệnh Sư đoàn đã chuẩn bị phương án: Nếu các đồng chí chưa ra kịp thì sư đoàn vẫn chủ động tiến công tiêu diệt Sư đoàn 1 của địch. Chúng tôi nhận định, dù có tháo chạy, có rút khỏi chiến dịch, sống chết quân địch cũng tìm cách vào Sê Pôn để thực hiện mục đích chiến dịch của chúng, đảm bảo lời hứa với Níchxơn và chính phủ Mỹ, để chúng tiếp tục nhận được viện trợ cũng như các tài khoản của kế hoạch Việt Nam hoá chiến tranh. Nhiệm vụ của sư đoàn chúng ta bằng mọi giá kiên quyết không cho chúng lọt vào Sê Pôn... Trên tinh thần đó, ở nhà, chúng tôi đã lập phương án tấn công địch cụ thể. Tôi đề nghị đồng chí Lợi trình bày phương án dự định tấn công Sư đoàn 1 ngụy trong ngày mai... Mong đồng chí sư trưởng và các đồng chí cấp trưởng đã về, góp thêm ý kiến.

        Sư đoàn phó Dương Bá Lợi tiếp tục:

        - Báo cáo Sư trưởng Nguyễn Chơn và các đồng chí! Lúc địch mới cho đổ hai tiểu đoàn của Trung đoàn 2, Sư đoàn 1 ngụy xuống, định đột kích ngay vào Sê Pôn, Trung đoàn 1 của ta đã lùng đánh, nhưng do đơn vị phát hiện địch chậm mà quân địch luôn tìm cách lẩn tránh nên không đánh được. Địch tiến vào Sê Pôn củng không thành, chúng phải bỏ điểm cao 748 rút tất cả về điểm cao 660. Như vậy toàn bộ đội hình Sư đoàn 1 ngụy đã co vê điểm cao 723 và 660, hai vị trí này chỉ cách nhau sáu cây số. Tuy nhiên, địch chưa từ bỏ âm mưu tiến vào Sê Pôn. Chúng cũng còn có khả năng lật cánh về phía Nam, đánh úp phía sau Sư đoàn 2 chúng ta...

        Thấy Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn và mọi người nhìn nhau tủm tỉm cười. Sư đoàn phó Dương Bá Lợi giải thích:

        - Chẳng là, trước khi được lệnh rút ra nghỉ ngơi và huấn luyện ở hành lang 559 thuộc địa phận Nam Lào, Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn đã quyết định cho đài 15W và hệ thống thông tin liên lạc ở lại hàng ngày vẫn phát sóng đi. Trung đoàn 38 được sư đoàn giao nhiệm vụ ở lại bám chiến trường, vẫn hoạt động ở vùng Quế Sơn - Hiệp Đức. Tiểu đoàn trinh sát của sư đoàn cũng chia đôi, một nửa ở lại chuẩn bị chiến trường... nên địch vẫn cho rằng Sư đoàn 2, Quân khu 5 vẫn lẩn quẩn ỏ khu vực gần ngã ba Đông Dương...

        Ông Lợi lại tiếp tục trình bày:

        - Như vậy, phạm vi mà sư đoàn ta phải bảo đảm dài 22 cây số, từ Bản Đông đến Sê Pôn không được cho địch lọt vào. Nhiệm vụ này chúng ta đã thực hiện được trong giai đoạn phòng ngự. Nay chuyển sang tấn công, sư đoàn dự định sẽ tổ chức tiến công quân địch ở điểm cao 723. Trước đây đồi 723 là vị trí chốt cũ của ta. Bề mặt rộng, phía Bắc và Đông Bắc dốc dựng đứng. Nửa chân điểm cao trở lên phía Bắc và Đông Bắc là rừng già, nửa sườn núi trở xuống là rừng le. Sườn phía Bắc và Đông Bắc có con đường giao liên trạm 1 cũ của hành lang 559. Phía Đông Nam là rừng già, xen kẽ rừng le và nương rẫy của các bộ tộc Lào...

        Sư đoàn phó Dương Bá Lợi đưa tay chụp lên tấm bản đồ:

        - Vâng! Trên địa hình như vậy Trung đoàn 1 Sư đoàn 1 của địch đã chia làm ba khu vực chốt đóng. Lực lượng phân chia gồm sở chỉ huy Trung đoàn 1 và Tiểu đoàn 3 ở khu trung tâm, khu vực 2 gồm tiểu đoàn pháo binh cùng các đại đội trực thuộc, khu vực 3 gồm Tiểu đoàn 1, Tiểu đoàn 2 và Tiểu đoàn 4 bố trí vòng ngoài, làm lực lượng cơ động lùng sục. Hệ thống phòng ngự và vật cản tương đối kiên cố, chúng rải từ ba đến bốn lớp rào bùng nhùng. Mấy hôm nay, sư đoàn thiếu của ta được Bộ tư lệnh Mặt trận tăng cường thêm một tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 48, Sư đoàn 320 và Trung đoàn pháo 368 của Binh đoàn 70, có nhiệm vụ tiến công tiêu diệt Trung đoàn 1 của địch. Chúng ta sẽ tập trung mọi nỗ lực hiện có kết hợp với pháo binh đánh phá và vây ép, cắt triệt để tuyến đường không. Chúng ta tiến công từ hai hướng lên. Hướng phía Đông từ dốc Nguyễn Chí Thanh đánh lên. Hướng thứ hai chia làm hai mũi, một mũi từ Tây Nam, một mũi từ phía Nam tiến công lên...

[Giangtvx]

        Nguyễn Chơn đã đề nghị Sư đoàn phó Dương Bá Lợi đưa tất cả các bức điện của Bộ Tổng tham mưu và Bộ tư lệnh chiến dịch ra đế ông xem. Xem xong, ông nói:
- Như vậy, Sư đoàn ta cùng lúc làm hai nhiệm vụ, vừa phòng ngự ngăn chặn địch trên đoạn đường 22 kilômét từ Bản Đông đến Sê Pôn, vừa sẵn sàng chuyển sang phản công tiêu diệt địch trên hai điểm cao 723 và 660. Theo tôi, trên con đường 22 kilômét trục lộ chính của con đường số 9, địch đã cho quân bảo vệ hai bên sườn Nam và sườn Bắc khá đông và kiên cố. Ở giữa địch dùng quân dù, thủy quân lục chiến và xe tăng, xe bọc thép theo Đường 9 chọc thẳng lên Sê Pôn... Tôi đề nghị chuyển phương án đánh địch theo cách tiến công mới thì mới tiêu diệt được địch.

        Mọi người nhìn Nguyễn Chơn, có phần sững sờ, nhưng ai cũng đặt sẵn niềm tin vào ông. Trải qua bao chiến dịch, bao trận đánh, bao giờ ông cũng tư duy và vận dụng kinh nghiệm để tìm ra cách đánh tốt nhất, luôn dành cho quân địch đòn bất ngờ, không thể cưỡng nổi sức tấn công của sư đoàn ông... Theo cách ấy, ông không dùng phương án cũ mà đảo ngược hoàn toàn. Theo ông, không tấn công địch từ dưới lên cao điểm mà phải tiến công địch từ cao điểm xuống... Không lý giải dài dòng, ông nói ngắn gọn:

        - Chúng ta muốn diệt được địch mà không bị tổn thất và giành thắng lợi trọn vẹn thì phải đưa địch xuống thấp và ta phải từ trên cao đánh xuống...

        Cán bộ các cấp trong Bộ tư lệnh Sư đoàn đồng tình và hưởng ứng vói phương án của ông. Trong đêm ấy sư đoàn triển khai chiến dịch phản công. Ông gọi Trưởng ban tác chiến sư đoàn Phan Thanh Dư đến nghe cùng Sư phó Dương Bá Lợi.

        - Đồng chí Dư này!

        - Dạ!

        - Cậu truyền lệnh cho đồng chí Chuyên, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn công binh trong đêm nay phải bẩy cho được tảng đá mà trước đây chúng ta đã thấy khi đi chuẩn bị chiến trường xuống chắn ngang Đường 9. Nếu quãng đường bị chắn ngang thì xe tăng địch không cách nào vượt qua được, sườn núi phía trên và dưới đều dốc. Nếu xe tăng, xe bọc thép không vượt qua được thì bộ binh không có chỗ dựa, không dám tiến lên. Trong khi đó chúng ta tranh thủ thời gian, lực lượng vào trận tiến công quân địch trên hai cao điểm 723 và 660.

        Phan Thanh Dư nghe xong, trố mắt, tự trách mình, tại sao ta cũng nhìn thấy tảng đá như Sư trưởng Nguyễn Chơn mà ta không nghĩ ra nhỉ? Nguyễn Chơn tủm tỉm:

        - Sao? Anh thấy có đúng không anh Dư?

        - Dạ đúng! Rất đúng thủ trưởng ạ. Tôi tự trách tại sao mình lại không nghĩ ra.

        - Ai nghĩ ra trước cũng được. Điều quan trọng là thực hiện cho tốt...

        - Dạ tôi rõ. Đưa tảng đá xuống là nằm trong tầm tay các đồng chí công binh rồi thủ trưởng ạ. Tảng đá lớn như toà nhà ấy chỉ cần gói bộc phá khoét chân nó sẽ lăn xuống. Nếu bị nó chắn ngang thì có bố thằng xe bọc thép cũng chẳng vượt qua được. Ý của thủ trưởng hay thật...

        Sư trưởng Nguyễn Chơn tiếp:

        - Theo phương án tấn công mới mà tôi đã trình bày, anh bố trí cho tôi một tổ trinh sát đi theo tôi và anh. Ở nhà đã có anh Lợi sẵn sàng chờ lệnh tôi. Tôi gọi lúc nào các anh có mặt lúc ấy. Trước mắt cứ cho pháo các loại của ta tiếp tục bắn phá lên hai điểm cao 723 và 660, không để địch ổn định.

        Chợt Trưởng ban Trinh sát sư đoàn vào báo cáo:

        - Báo cáo các thủ trưởng! Chiều nay, anh em phát hiện địch chặt cây làm thang chắc là để cho quân của chúng xuống núi.

        - Hướng nào?

        - Hướng Sê Pôn của Trung đoàn 1 ngụy.

        Sư trưởng Nguyễn Chơn nói với Sư đoàn phó Dương Bá Lợi:

        - Ở nhà anh cố gắng chỉ huy bộ đội vây ép sát chân đồi 723. Khuyên các đơn vị bình tĩnh, đừng nôn nóng, lệnh cho pháo phòng không tiếp tục không chế thật chặt, không được để một chuyến trực thăng nào được hạ cánh xuống cứ điểm 723 và 660. Bây giờ tôi cùng tổ trinh sát cắt rừng vượt qua đường ống dẫn dầu, phía dốc Nguyễn Chí Thanh để quan sát, nắm địch.

        - Ôi! Không được đâu anh ơi.

        - Sao không được?

        - Bây giờ quãng đường ấy địch đang tập trung ném bom B52, bom toạ độ suốt cả ngày đêm. Hình như chúng đang muốn dọn đường cho Trung đoàn 1, Trung đoàn 2 Sư đoàn 1 ngụy rút lui...

        - Đúng thế! Tôi đồng ý với anh, nhưng để chậm ta đến nơi chỉ có ngửi phân nó. Còn để địch rút theo hướng nào là tuỳ mình quyết định... Biết là bom đạn ác liệt nhưng mình không đến đó làm sao nắm được địch.

        Trợ lý thông tin sư đoàn bước vào.

        - Dạ báo cáo thủ trưởng!

        - Ờ cậu nói gấp đi, mình đang nghe đây.

        - Dạ có điện của Bộ tư lệnh mặt trận muốn nói chuyện với thủ trưởng. Máy đây ạ! Xin mời thủ trưởng.

        - Đoàn cậu có biết ai đang gọi điện cho cậu đây không?

        - Dạ!... Dạ...

        - Dạ nhưng có biết ai đang gọi điện cho cậu không chứ?

        - Dạ thưa là thầy của em ạ!

        - Giỏi lắm. Cậu vừa ra nhưng đã nắm chắc tình hình khu chiến rồi chứ?

        - Báo cáo thủ trưởng. Trước đây, khi đơn vị mới hành quân ra, chúng tôi đã đi khảo sát địa hình.

        - Ừ mình biết rồi. Biết cậu đã cho cán bộ toàn đơn vị đi nghiên cứu suốt cả tháng để nắm vững địa hình khu chiến. Mình biết cậu đã cho bộ đội huấn luyện ngay tại khu chiến, bắn cả đạn thật, để bộ đội tập vượt cửa mở. Việc làm của cậu hôm trước đã tạo thuận lợi cho cơ hội tiêu diệt địch hôm nay. Bộ tư lệnh hoàn toàn nhất trí với phương án mới của cậu.

        - Dạ... Cám ơn thủ trương!

        - Bây giờ nhiệm vụ của đơn vị cậu là phải hốt gọn cả hai "đống rác" ở đồi 723 và 660, không được để rơi vãi. Cậu rõ không?

        - Báo cáo thủ trưởng tôi rõ rồi!

        - Nếu không hốt gọn hai "đống rác" ấy thì thầy của cậu sẽ xử lý người học trò yêu quý nhất của thầy đấy, cậu có làm được không?

        - Báo cáo thầy tôi làm được.

        - Nhưng cậu đánh theo cách nào?

        - Dạ phải đánh nhanh mới kịp thầy ạ!

        - *Hà... hà... cậu quả là một học trò đặc biệt.

[Giangtvx]

        Người mà Sư trưởng Nguyễn Chơn vừa nói chuyện chính là tướng Lê Trọng Tấn, Tư lệnh mặt trận 702. Nguyễn Chơn gọi Tư lệnh Lê Trọng Tấn là thầy, vì ngày ấy, khi tập kết ra Bắc được một thòi gian, ông được cử đi học Trường sĩ quan Lục quân, ông Lê Trọng Tấn là hiệu trưởng, ông Lê Quang Hoà là chính ủy. Ông Tấn vốn rất yêu quý các học viên, nhất là các học viên miên Nam tập kết ra. Ông cảm thông sâu sắc nỗi xa nhà, xa quê của họ... Ông hiểu rằng những học viên này sẽ sớm trở về miền Nam, sớm trở về quê hương chiến đấu khi có lệnh.

        Thấy Nguyễn Chơn là một học viên bé nhỏ nhưng rất nhanh nhẹn, chăm chỉ học tập, thuần thục từ giáo án đến thực hành trên thao trường. Ông Lê Trọng Tấn càng quan tâm đặc biệt. Điều quan trọng hơn, ông đã nhìn thấy ở Nguyễn Chơn không chỉ có lòng mê say học tập mà còn cả lối sống mẫu mực, luôn nêu cao phẩm - chất của người đảng viên cộng sản. ông đã dành những phút giây trên thao trường cũng như trong những ngày nghỉ để trao đổi, chuyện trò với Nguyễn Chơn bằng cả tấm lòng yêu thương, quý trọng. Ông Tấn không ngờ người học viên mà ông yêu quý ngày ấy nay đã trở thành một sư trưởng giỏi, một anh hùng quân đội. Ông Tấn luôn tự hào về người học viên ấy của mình và cũng rất tin tưởng khi giao nhiệm vụ nặng nề. Tuy cánh Nam Đường 9 là thứ yếu nhưng nay nó đang trở thành cánh chủ yếu. Cánh chủ yếu của địch theo Đường số 9 đã bị chặn đứng ỏ Bản Đông. Giờ đây, địch đang tập trung lực lượng, dùng Sư đoàn 1 được gọi là thiện chiến nhất của quân đội Sài Gòn cùng các đơn vị thủy quân lục chiến hy vọng tập trung đánh tạt từ sườn Nam xuống để quyết chiếm Sê Pôn, mục tiêu cuối cùng trong chiến dịch Lam Sơn 719. Sư trưởng Nguyễn Chơn đã nhận rõ được âm mưu của địch. Sau khi nhận lệnh trực tiếp của Tư lệnh mặt trận, ông thấy trận đánh càng trở nên cấp bách hơn. Ông thề quyết tiêu diệt Sư đoàn 1, sư đoàn đã gây chồng chất tội ác với quê hương ông, với nhân dân miền Trung của ông.

        Sư đoàn phó Dương Bá Lợi chợt cất tiếng:

        - Báo cáo Sư trưởng! Trinh sát và thông tin đã đến.

        - Có gì diễn biến bất trắc của các đơn vị, anh báo về Sở chỉ huy tiền phương của sư đoàn cho tôi biết ngay!

        - Rõ!

        Nói xong, ông Chơn ôm chặt Sư đoàn phó Dương Bá Lợi, một người bạn chiến đấu đã cùng ông trải qua những năm tháng thử thách ác liệt trên chiên trường.

        - Sư trưởng đi đường nhớ cẩn thận. Đồng chí Dư nhớ săn sóc thủ trưởng chu đáo.

        - Cậu yên trí. Cái số của mình chưa thể ra đi lúc này được. Cái số của mình sẽ phải tiếp thu toàn bộ cơ ngơi Sư đoàn 1 của Quân đoàn 1 ngụy mới đi đâu thì đi.

        Sư trưởng Nguyễn Chơn quay sang tạm biệt Chính ủy Nguyễn Huy Chương rồi cùng Trưởng ban Tác chiến Phan Thanh Dư và bộ phận thông tin liên lạc, trinh sát cắt rừng trong đêm đến đài quan sát sở chỉ huy tiền phương ỏ phía Đông Bắc trên sườn đồi Nguyễn Chí Thanh.

        Theo đường trục đi ban đêm đã khó, cắt rừng đạp đường đi trong đêm lại khó hơn vô vàn. Nhưng cắt rừng đạp đường đánh địch đã trở thành thói quen của Nguyễn Chơn. Cán bộ, chiến sĩ trong sư đoàn đều tin mỗi lần Nguyễn Chơn cắt rừng thì địch chỉ có chết. Gần sáng, ông mới đến được Sở chỉ huy tiền phương. Ông quẳng ngay ba lô xuống hầm, đeo ống nhòm lên ngay đài quan sát để xem mọi hành động diễn biến của Trung đoàn 1 Sư đoàn 1 ngụy cũng như cách bố phòng, xây dựng công sự của chúng. Ông thấy quân địch bắt đầu cưa chặt cây và cho công binh đóng thang để kéo xuống núi, nhanh chóng để đột phá vào Sê Pôn. Ông vẫn bình tĩnh theo dõi nhất cử nhất động mọi hành vi của chúng. Thấy địch đã đeo ba lô lên vai, chuẩn bị đội hình xuống núi, ông trực tiếp gọi điện cho ông Chúng chỉ huy pháo binh của mặt trận.

        - Tôi Chơn đây! Tôi đề nghị anh bắn cho tôi 500 quả vào chân đồi 723.

        - Được! Theo trách nhiệm và nghĩa vụ thì vậy, còn vì đồng hương, tôi thêm cho anh 500 quả nữa, được chưa?

        - Úi chà! Tốt quá đi chớ! Cám ơn anh Chúng. Cám ơn đồng hương.

        Ngay lúc ấy, ông cũng nhận được điện của Tư lệnh Đoàn 559 Đồng Sĩ Nguyên:

        - Anh Đoàn¹ đấy à?

        - Dạ tôi đây anh!

        - Công việc của anh bây giờ rất quan trọng, không được để lũ chuột chui vào hũ nếp của tôi (ý ông Nguyên muốn nói kho tàng của hành lang vận chuyển 559).

        - Vâng tôi rõ rồi anh!

        - Tôi dành quvền ưu tiên cho anh. 500, 1000 hay muốn bao nhiêu đạn, tôi đều đáp ứng đủ, cho anh dùng thoải mái. Không để anh thiếu một viên đạn nào.

        - Cám ơn anh! Tôi sẽ cố gắng sử dụng với hiệu quả tốt nhất. Tôi đã yêu cầu pháo phòng không của sư đoàn khống chế, khoá chặt đường không, không một chiếc trực thăng nào có thể hạ cánh để bốc quân.

        - Tốt lắm, chúng tôi sẵn sàng, cần bao nhiêu có bấy nhiêu. Chúc anh thắng lợi.

        - Tôi xin thay mặt cán bộ, chiến sĩ toàn đơn vị cám ơn anh!

        - Ô! Sao lại cám ơn, đều là trách nhiệm và nghĩa vụ của chúng ta cả. Hơn nữa, các anh đang bảo vệ hành lang mà!

----------------
1. Tức Nguyễn Chơn.