Vị chỉ huy huyền thoại

[Giangtvx]

        Bọn địch trong căn cứ Đắc Tô và quận lỵ Đắc Tô tháo chạy hoảng loạn. Phần lớn chúng chạy dọc theo sông Pô Cô để theo con đường cống ngầm bắc qua đáy sông hòng thoát thân, nhưng chúng không ngờ công binh ta đã kịp phát hiện, phá hỏng và Trung đoàn 141 đã cho một tiểu đoàn đón lõng ở đó. Tất cả tàn quân địch tháo chạy đã bị dồn vào một thung lũng hẹp quân số lên tới 300 tên. Các chiến sĩ Trung đoàn 141 và Đại đội 6 Tiểu đoàn 60 Trung đoàn 1 đang có mặt cạnh đấy, được lệnh tấn công. Địch không chống trả nổi, phần lớn bị tiêu diệt và bị bắt làm tù binh. Trong khi đó sở chỉ huy Trung đoàn 47 vẫn ngoan cố từ trong hầm ngầm chông trả đến cùng, không chấp nhận ra hàng, Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập lệnh đánh bộc phá tiêu diệt. Sau một tiếng nổ xé tai của quả bộc phá 20 kilôgam, đất đá, bê tông cốt thép và xác giặc tung lên mặt đất...

        Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn thấy sốt ruột vì thời gian trôi qua đã lâu mà chưa thấy báo cáo về, ông ra lệnh cho Trần Suyền và cán bộ tham mưu tác chiến, thông tin, trinh sát cùng ông xuống tận trận địa. Ông tự hỏi tại sao Tân cảnh căn cứ sư đoàn đã bị tiêu diệt nhanh gọn mà Đắc Tô 2 và quận lỵ Đắc Tô chưa dứt điểm được. Ông muốn xuống đó để trực tiếp giải quyết các tình huống, không để kéo dài sẽ hứng chịu bom pháo địch. Trước khi đi, ông thận trọng gọi điện cho Sư đoàn phó Dương Bá Lợi. Giọng Sư đoàn phó Dương Bá Lợi phấn chấn:

        - Dạ báo cáo anh và anh Yên! Chúng tôi giải quyết xong hết rồi. Chúng tôi chỉ đạo anh em liên tục tấn công từ mọi hướng, không cho chúng thoát. Toàn bộ Trung đoàn 47 và các đơn vị biệt động, bảo an đã bị tiêu diệt và bị bắt sống. Đến 10 giờ ngày 24 tháng 4 năm 1972, ta đã hoàn toàn làm chủ căn cứ Đắc Tô 2. Thừa thắng, Trung đoàn 141 đã tiến quân tiêu diệt một loạt cụm cứ điểm trong và ngoài quận lỵ. Quận lỵ Đắc Tô đã hoàn toàn được giải phóng. Cờ mặt trận đã phấp phới tung bay trên nóc quận lỵ Đắc Tô... Nhân dân đã đứng lên thành lập chính quyền, làm chủ hoàn toàn quận lỵ Đắc Tô.

        - Hoan nghênh các đồng chí, chúc mừng thắng lợi. Vậy mà tôi đang lo và định xuống đó.

        - Ô anh và anh Yên không phải xuống. Tôi muốn báo cáo thêm với anh, hiện tên cố vấn Giôn Pôn Van và Ngô Du đang lồng lộn gào thét chửi rủa Lê Đức Đạt và Vi Văn Bình...

        - Tôi nghe rồi.

        - Vâng! Trong tình thế tuyệt vọng, chẳng còn trông mong được lực lượng nào đến cứu viện, quân địch ở các cứ điểm Ngọc Rinh Rua, Ngọc Bờ Biêng, Đắc Mót... vội vã tháo chạy, tất cả đểu cụm lại ở Plây Cần anh ạ! Chúng tôi muốn thừa thắng tiêu diệt luôn. Năm ngoái sư đoàn thiếu của ta đã đánh tiêu diệt hai trung đoàn ngụy, mùa khô năm nay, sư đoàn ta đã cùng các đơn vị phối thuộc tiêu diệt một sư đoàn (thiếu) của địch, san bằng trưng tâm phòng ngự mạnh, phá vỡ một phòng tuyến dài trong hệ thống phòng ngự của địch. Ta đã tham gia giải phóng một vùng nông thôn, rừng núi rộng lớn. Tôi quá sung sướng anh ạ.

        - Anh Lợi! cảm xúc của anh cũng là cảm xúc của tôi và toàn sư đoàn. Tôi nhắc mấy việc: Một, chú ý đặc biệt đến chính sách thương binh, liệt sĩ. Hai, trong kho gạo lớn của địch dự trữ ở Tân cảnh, các anh cho lấy một phần để anh em ăn trả bữa những ngày thiếu đói. Sau đó bàn giao kho cho hậu cần chiến dịch. Ba, địch đang lồng lộn trả đũa bằng B52, phản lực và các loại trực thăng vũ trang... anh nhắc anh em tránh thương vong và tích cực bắn trả máy bay địch. Sau khi anh trở về sở chỉ huy, chúng ta sẽ nói chuyện tiếp.

        Vừa dứt lòi, Nguyễn Chơn lập tức cầm chiếc ống nhòm quan sát khu chiến. Ông thấy một chiếc trực thăng lồng lộn vừa bay vừa bắn xuống trận địa. Sư trưởng Nguyễn Chơn linh cảm đó là chiếc trực thăng chở bọn chỉ huy đang liêu lĩnh thị sát để gọi quân tăng viện và gọi máy bay đến ném bom... ông liền điện cho đơn vị pháo phòng không chiến dịch và của sư đoàn:

        - Các đồng chí tập trung hoả lực bắn rơi chiếc trực thăng đang lồng lộn trên bầu trời Đắc Tô -Tân Cảnh.

        - Rõ!

        Đáp lệnh ông, một loạt tiếng nổ vang lên. Chiếc trực thăng đâm nhào xuống một thân cây cổ thụ đứng trơ trọi trên sườn đồi, bốc cháy.

[Giangtvx]

        Đúng như linh cảm của Sư trưởng Nguyễn Chơn đó là chiếc trực thăng của tướng Giôn Pôn Van chỉ huy khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Hắn vẫn quen lồng lộn như trước đây hắn đã từng lồng lộn bay trên bầu trời Ấp Bắc khi hắn còn là trung tá cố vấn Sư đoàn 5 của Huỳnh Văn Cao ở đồng bằng sông cửu Long... Nhưng, lần này thói quen lồng lộn ấy đã kết thúc. Số phận của hắn đã bị định đoạt bởi lưới lửa phòng không của quân giải phóng.

        Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn rời đài quan sát trở về căn hầm sở chỉ huy sư đoàn. Chính ủy sư đoàn Lê Đình Yên đang nóng lòng đợi ông. Hai người đã ôm chặt lấy nhau bày tỏ nỗi sung sướng thắng trận.

        Ông Yên nhìn ông Chơn, thong thả nói:

        - Anh Chơn ạ! Tôi vừa được trên thông báo cuộc tiến công chiến lược trên toàn miền của ta trong tháng 4 năm 1972 đã đồng loạt nổ ra. Các chiến trường đang hoạt động mạnh, ở Quảng Trị -Thừa Thiên, bộ đội chủ lực đã phá vỡ tuyến phòng thủ Đường số 9, tiêu diệt một loạt căn cứ cấp trung đoàn của địch, giải phóng hoàn toàn hai huyện Gio Linh, Cam Lộ, tiếp tục tiến công giải phóng khu vực Đông Hà, Ái Tử, Quảng Trị, La Vang. Quân đoàn 1 của địch đã tháo chạy vào Thừa Thiên và đang lập tuyến phòng ngự ở sông Mỹ Chánh. Trên chiến trường miền Đông Nam Bộ, quân chủ lực của ta cũng đã phá vỡ tuyến phòng ngự dọc biên giới của địch, tiêu diệt 3 chiến đoàn bộ binh, 2 trung đoàn thiết giáp. Các huyện Lộc Ninh, Bù Đốp, Thiện Ngôn đã được giải phóng hoàn toàn. Đường 13 đang bị ta cắt đứt, ta tiếp tục bao vây thị xã An Lộc... Ớ đồng bằng Khu 5, Sư đoàn 3 của ta cùng lực lượng địa phương tỉnh Bình Định tiêu diệt gọn Chiến đoàn 40 của địch giải phóng hoàn toàn quận Hoài Ân... Đòn tấn công Bắc Tây Nguyên của chúng ta đã nghi binh tốt cho chiến trường chính. Khi địch phát hiện ra chiến trường chính, chúng đã vội vã điều sư đoàn dù ra phía Bắc. Trên cũng thông báo cho biết, sau khi mất gọn cụm phòng ngự mạnh Đắc Tô - Tân Cảnh, Sư đoàn 22 bị xoá sổ, máy bay của tên tướng Mỹ Giôn Pôn Van bị tan xác, Nguyễn Văn Thiệu liền điều tên trung tướng Nguyễn Văn Toàn lên thay Ngô Du. Ngô Du được đưa về Đà Nẵng ngồi chơi xơi nước. Điện của Quân ủy Trung ương khen ngợi Sư đoàn 2 tăng cường đã hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc, rút ngắn thời gian đợt 1 và đợt 2 chiến dịch. Bộ tư lệnh chiến dịch thông báo Quân ủy Trung ương đã quyết định tặng thưởng huân chương Quân công hạng nhất cho sư đoàn và Huân chương Quân công hạng ba cho anh...

        Ông Yên lại ôm chầm lấy Sư trưởng Nguyễn Chơn:

        - Tôi thay mặt Đảng bộ, Bộ tư lệnh và cán bộ chiến sĩ toàn sư đoàn chúc mừng anh.

        Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn xúc động:

        - Tôi xin cảm ơn anh, anh Lợi, anh Bùi Đức Tùng và toàn bộ cán bộ chiến sĩ sư đoàn. Nhờ sự động viên, cổ vũ của anh và các anh, nhờ tinh thần chiến đấu dũng cảm, sáng tạo của cán bộ, chiến sĩ toàn sư đoàn và các đơn vị phối thuộc mà những phương án đưa ra được thực hiện triệt để và đã làm nên chiến công hôm nay...

        Trên mái lá căn hầm Sỏ chỉ huy những hạt mưa mở đầu mùa mưa đã lộp độp rơi xuống. Một ngọn gió mát lạnh tràn qua nhưng Chính ủy Yên và Sư trưởng Nguyễn Chơn đều thấy lòng ấm áp... Ông Yên quay sang hỏi Trần Suyển:

        - Chỉ huy các trung đoàn, các đơn vị phối thuộc đã có mặt đầy đủ chưa?
        - Dạ báo cáo thủ trưởng đủ hết rồi.

        Ông Yên nhìn Nguyễn Chơn, giục:

        - Ta đi thôi anh, các đồng chí cấp trưởng đã đông đủ. Lên chậm, tôi sợ Bộ tư lệnh chờ.

        - Vậy ta lên đường thôi.

        Trên đường tối sở chỉ huy chiến dịch bất ngờ Sư trưởng Nguyễn Chơn gặp Trưởng ban trinh sát Trung đoàn 1 Ba Gia Sĩ Hùng đang đi cùng Tham mưu trưởng Phạm Xưởng, Trung đoàn phó Lộc. Sư trưởng Nguyễn Chơn hỏi:

        - Ủa! Tao nghe mày bị treo giò ở cơ quan rồi cơ mà?

        - Dạ báo cáo thủ trưởng...

        Thấy Hùng lúng túng Trung đoàn trưởng Trần Quang Lập liền đỡ lời:

        - Báo cáo thủ trưởng lúc giữa trận địa do thiếu bình tĩnh, chúng tôi đã xử lý nặng với cậu ấy. Sai sót không phải chỉ có Sĩ Hùng mà chủ yếu do Ban chỉ huy Đại đội đặc công. Sĩ Hùng đã tự phê bình, nhận sai sót của mình. Khi đơn vị đánh thẳng vào sào huyệt Trung đoàn 47, một hai đồng chí còn chần chừ thiếu kiên quyết, Sĩ Hùng đã xung phong được đánh địch. Nguyện vọng của Sĩ Hùng được chấp nhận... Do yêu cầu nhiệm vụ mới, chúng tôi giao Sĩ Hùng phụ trách tiểu đoàn phó.

        - Thê thì được rồi! Cố gắng lên nghe.

        - Vâng! Báo cáo thủ trưởng đã lính của thủ trưởng thì chỉ có tiến lên.

        - Ừ! Bất cứ ở cương vị nào cũng có sai sót, nhưng sai sót mà để đồng chí đồng đội đổ máu là không tha thứ được, cậu hiểu không?

        - Dạ báo cáo thủ trưởng em hiểu rồi ạ!

[Giangtvx]

        Cùng lúc đó, Phan Thanh Dư ôm chặt Phùng Bá Thường. Cả hai đều mừng rỡ. Phùng Bá Thường xúc động:

        - Nhờ có sự hỗ trợ đắc lực vòng ngoài của Trung đoàn 141 nên Trung đoàn 66 của chúng tôi mới hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc... Chưa có chiến dịch nào mà chúng ta vừa hành quân vừa đánh địch lại thắng lớn như thế. Anh Dư ạ, quả là thiên thời địa lợi nhân hoà... Nhưng anh Dư à! Tiện đây tôi báo tin buồn với anh, cậu Dần, Trung đoàn phó bạn anh hy sinh rồi.

        Phan Thanh Dư nắm chặt tay Phùng Bá Thường. Mắt hai người đỏ hoe...

        Cán bộ các cấp của Sư đoàn 320 cũng đang về dự họp ở Bộ tư lệnh chiến dịch. Sư đoàn trưởng Kim Tuấn mới thấy Sư trưởng Nguyễn Chơn đã mừng rỡ reo lên.

        - Ổi! Chào!

        - Chào!

        Cả hai ôm chầm lấy nhau, buông bạn ra, Sư trưởng Nguyễn Chơn nhìn bạn hỏi:

        - Áo quần đâu không thay mà ăn mặc bẩn vậy nè? Trông cậu cứ giống như anh đánh dậm từ dưới ruộng lên.

        - Trời đất ơi! Bẩn một chút đã chết ai. Áo quần chỉ còn một bộ dính thân, lấy đâu ra thay kịp.

        Sư trưởng Nguyễn Chơn quay lại gọi chiến sĩ công vụ Nguyễn Hữu Chu:

        - Chu ơi!

        - Dạ có.

        - Lấy bộ áo quần trong gùi của mình đưa cho anh Tuấn thay tạm để đi họp.

        - Dạ, báo cáo thủ trưởng còn một bộ để thay chớ!

        - Việc đó tính sau. Cậu lấy cho thủ trưởng Kim Tuấn thay luôn.

        - Vậy thì mình đi thay luôn đây!

        - Mình hân hạnh được tặng cậu, thắng giặc rồi cất làm kỷ niệm để nhớ những ngày chiến đấu trên đất Tây Nguyên đó nghe!

        - Dạ báo cáo thủ trưởng "em rõ rồi!"

        Ông Kim Tuấn hài hước thay cho lời cám ơn Nguyễn Chơn...

        Chương 15

        Chưa bao giờ Abram viên tướng chỉ huy quân Mỹ và quân ngụy Sài Gòn lại lúng túng như trong mùa khô năm 1972 này. Đi không được, đứng không xong, ỳ ra thì đối phương xơi thịt. Ông ta luôn gào thét rồi ra lệnh cho Thiệu, Cao Văn Viên thay đổi hết hướng này đến hướng khác. Cộng sản mở mặt trận khắp nơi, nơi nào cũng lớn, cũng mạnh... Thiệu đã gào lên trong máy khi nghe tin viên chuẩn tướng Lê Đức Đạt, Tư lệnh Sư đoàn 22 cùng Bộ tư lệnh Sư đoàn 22 đã bị tiêu diệt và bắt sống. Đắc Tô -Tân cảnh một cụm phòng ngự mạnh nhất Bắc Tây Nguyên đã rơi vào tay Cộng sản chỉ trong vòng một ngày, thật khủng khiếp. Thiệu vội vã đến thẳng tổng hành dinh Bộ Tổng tham mưu của Cao Văn Viên. Tin chiếc máy bay của Giôn Pôn Van bị đối phương bắn hạ, Van tan xác làm cho cả Thiệu lẫn Cao Văn Viên lảo đảo. Cao Văn Viên bước đến trước mặt Thiệu đưa tay lên mũ, dõng dạc nói:

        - Thưa Tổng thống! Với tư cách Tổng tư lệnh quân đội Việt Nam cộng hoà, xin mời Tổng thống ra lệnh cho tư lệnh các quân khu và các quân đoàn.

        Thiệu đắn đo một lát rồi gọi điện cho Ngô Du, Tư lệnh Quân khu 2.

        - Dạ thưa Tổng thống! Tôi trung tướng Ngô Du, Tư lệnh Quân khu 2 kiêm Tư lệnh Quân đoàn 2 đang sẵn sàng chờ lệnh Tổng thống. Dạ bẩm Tổng thống!

        - Trung tướng chắc quá rõ những thảm bại ở Quân khu 2 của trung tướng.

        - Dạ bẩm Tổng thống Ngô Du rõ rồi ạ.

        - Tổng thống không còn điều gì để nói với trung tướng. Sau khi nhanh chóng bàn giao chức tư lệnh quân khu và quân đoàn cho trung tướng Nguyễn Văn Toàn, trung tướng trở về Bộ Tổng tham mưu ngay.

        - Dạ thưa Tổng thống, tôi xin tuân lệnh. Thưa Tổng thống!

        - Tôi chẳng còn gì để nói thêm với trung tướng.

        - Dạ... dạ.

        - Tình hình diễn ra tồi tệ, trung tướng cáo đau tim đột ngột và yêu cầu chi viện tối đa. Tướng Viên đã phái thêm hai thiếu tướng Đoàn Văn Quảng và Trần Thanh Phong nhưng trung tưởng nói không cần đến họ, tại sao vậy?

        - Dạ thưa Tổng thống! Tôi có bẩm báo với đại tướng Cao Văn Viên, dạ tôi cần là cần tăng thiết giáp, cần hoả tiễn, cần pháo, cần máy bay trực thăng, cần máy bay ném bom, máy bay chiến đấu, cần B52 chứ chúng tôi không cần loại tướng ngồi chơi xơi nước như hai ông ấy...

        Thiệu nổi khùng đập tay xuống bàn:

        - Trung tướng leo lẻo như thế đủ rồi, Tổng thống có để cho trung tướng thiếu những thứ đó không? Trung tướng gấp rút bàn giao khi Nguyễn Văn Toàn đến, trở về Bộ Tổng tham mưu không chậm một giây. Nếu để chậm thì cả Kon Tum, Plây Cu, Buôn Ma Thuột đều sẽ rơi vào tay Cộng sản, trung tướng rõ chưa?

        - Thưa Tổng thống, tôi xin thi hành mệnh lệnh ngay lập tức.

        Ngô Du dập máy, mồm lẩm bẩm:

        - Thiệu! Mày là con vật hút máu vàng. Hút no rồi mày quay lưng, giết ngựa giữa đường. Liệu thằng Toàn sẽ giữ Tây Nguyên này được mấy ngày? Thằng Ngô Du này không làm nhà binh thì làm nhà buôn...

[Giangtvx]

        Ngô Du oán hận Thiệu, vì cái chức béo bở lại lọt vào tay tên săn gái Nguyễn Văn Toàn. Nếu quân lính gọi Ngô Du là vua buôn lậu thi tướng Phạm Quốc Thuần mà Du đến thay là vua tiền còn Nguyễn Văn Toàn là vua gái. Về tài cán chẳng tướng nào hơn tướng nào... lần lượt thay nhau về làm vua trên mảnh đất Tây Nguyên béo bở này. Ngô Du đang nhận lại cái cảm giác của Phạm Quốc Thuần khi Ngô Du đến thay hắn. Ngô Du gật gù: "Tướng Van và Hoàng Xuân Lãm đã nói, trên dải đất miền Trung và Tây Nguyên này chừng nào chưa hạ thủ được những tên cộng sản cuồng chiến như Nguyễn Chơn thì cái quốc gia Việt Nam cộng hoà này còn mang hoạ lớn...".

        Lệnh cho Ngô Du xong, Nguyễn Văn Thiệu lại quay sang ra lệnh cho Hoàng Xuân Lãm.

        - Trung tướng Lãm! Tôi không ngờ trung tướng và Vũ Văn Giai lại để cộng sản vượt qua phòng tuyến 9, Đông Hà Quảng Trị và bây giờ chúng đang tiến về Huế. Với tư cách tổng thống Việt Nam cộng hoà tổng tư lệnh tối cao, tôi ra lệnh cho trung tướng.

        - Dạ, tôi trung tướng Hoàng Xuân Lãm, Tư lệnh Quân khu 1, Tư lệnh Quân đoàn 1 đang chờ mệnh lệnh của Tổng thống. Dạ bẩm Tổng thống, tôi quả là...

        - Trung tướng nghe cho rõ đây! Trước tình hình đe doạ nguy cấp của cộng sản, tôi tuyên bố cách chức tư lệnh Quân khu 1 và Tư lệnh Quân đoàn 1 của trung tướng. Người được cử đến để thay trung tướng và tưóng Giai là trung tướng Ngô Quang Trưởng. Ngô Quang Trưởng đã rời Bộ tư lệnh Quân khu 4, Quân đoàn 4 đang trên đường ra Trị Thiên vừa chỉ huy Quân đoàn 1, Quân khu 1 vừa chỉ huy lực lượng của Bộ Tổng Tham mưu phái đến.

        - Dạ bẩm Tổng thống!

        - Trung tướng muốn điều gì cứ nói nghe coi!

        - Dạ bẩm Tổng thống! Tôi tưởng ai đến thay chứ Ngô Quang Trưởng thì lấy tư cách gì mà thay. Hắn chỉ giỏi nịnh hót ngài Tư lệnh sư đoàn kỵ binh bay 1 Risớt 

        Xtiuoen và ngài Giôn Pôn Van nhưng nay Xtiuoen đã về nước, ngài Van đã tử trận ở Bắc Tây Nguyên. Thưa Tổng thống! Khi tôi giữ chức này thì hắn còn là đại tá. Tết Mậu Thân 1968, hắn để cả Sư đoàn 1 bị cộng sản tiêu diệt, hắn không bị toà án binh xử tội thì chớ lại được lên chức trung tướng làm tư lệnh vùng sông nước Cửu Long... Dạ, Tổng thống làm vậy thì quá nhục nhã cho cánh tướng lĩnh chúng tôi.

        - Trung tướng hãy nghe đây!

        - Dạ bẩm.

        - Thời gian bây giờ không phải để Tổng thống nghe trung tướng kể lể, than vãn dài dòng. Đây là lệnh của Tổng thống và Hội đồng An ninh quốc gia. Trung tướng và trung tướng Vũ Văn Giai trao quyền và trở về Sài Gòn. Hội đồng An ninh quốc gia đã quyết định bỏ tù Vũ Văn Giai, còn Trung tướng hạ hồi giải trình. Trung tướng nghe rõ lệnh chưa?

        - Dạ bẩm Tổng thống tôi nghe rõ rồi!

        Vậy là sự nghiệp của ông vua gái, vua tiền, vua buôn lậu ỏ cái đất miền Trung này đã chấm hết. Hoàng Xuân Lãm thấy quá tủi nhục. Hắn đã từng thề thốt, tiêu diệt cái Sư đoàn 2 Việt cộng và tên chỉ huy cuồng tín Nguyễn Chơn, vậy mà nay lại bị Sư đoàn 2 và tên Nguyễn Chơn kia chôn vùi sự nghiệp... Lãm bỗng khóc rống lên, thảm thiết.

[Giangtvx]

       
*

*      *

 
        Bị tử trận cuối tháng 4 nảm 1972 mà mãi đến giữa tháng 6 năm 1972, xác Giôn Pôn Van mới được đưa về nước Mỹ trong chiếc quan tài nhôm trắng, phủ quốc kỳ Mỹ. Sáng 16 tháng 6 năm 1972 trong khi Mỹ và Nam Việt Nam đang xiêu điêu, bị đòn đau từ các cuộc tiến công chiến lược của nhân dân và các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam thì lễ tang của Giôn Pôn Van được cử hành như để tri ân một vị anh hùng quả cảm của quân đội Mỹ. Một số kẻ đã từng tham dự cuộc chiến tranh Việt Nam, đã từng khâm phục cũng như căm ghét Van đều có mặt ở nghĩa trang quốc gia Áclinhtơn. Họ tập trung ở ngôi nhà được xây bằng gạch đỏ trước cổng nghĩa trang. Sáu con ngựa xám được thắng vào cỗ xe để đưa quan tài Van ra huyệt. Người ta làm mọi thủ tục trang trọng để an ủi những chiến binh vì nước Mỹ đã hy sinh. Đoàn quân nhạc đã sẵn sàng, một đội quân danh dự tập hợp trước cổng trắng ngôi nhà nguyện - Đơn vị đã có truyền thống lâu đời từ sau cuộc "cách mạng" Mỹ đánh lui quân xâm lược thực dân Anh. Rõ là ai cũng biết cuộc chiến tranh Việt Nam kéo dài hơn bất cứ cuộc chiến tranh nào trong lịch sử nước Mỹ, kể cả thời nội chiến Nam Bắc. Cuộc chiến tranh Việt Nam đã làm chia rẽ, xung đột sâu sắc trong nội bộ nhân dân và chính giới Mỹ hơn bất kỳ cuộc chiến tranh nào khác. Giôn Pôn Van tử trận khi chưa kịp đẩy lùi cuộc tấn công của quân cộng sản ở cao nguyên trung phần Nam Việt Nam. Một số người có mặt sáng nay ở nghĩa trang Áclinhtơn để tiễn đưa Van cũng muốn chôn vùi luôn cuộc chiến tranh Việt Nam, cuộc chiến tranh mà tự Mỹ đã gây ra thảm hoạ chưa từng thấy cho nước Mỹ. Đứng ngay đằng sau Lênxđên là viên trung tá tình báo Luxi Mac Conen, kẻ đã có công đào mồ chôn anh em Diệm. Cạnh Cônen là nhà báo, nhà bình luận chuyên bảo vệ luận điểm cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam Giôdép Anxôp, tiếp đó là tướng Đuypuy, thượng nghị sĩ Étuôt Kennơđy... Mọi người đều nhìn vào người đàn bà đáng thương ngồi ghế trước có tên là Mari Giên người vợ mà Van đã cưới 26 năm vê trước và cũng vừa mới ly dị Van được tám tháng chỉ vì Van đã đeo đuổi cuộc chiến tranh vô nghĩa và phi nghĩa, bỏ rơi bà. Đứa con trai đầu lòng Giôn Alen rồi Giếchxi đứa con thứ hai, Tômi con trai thứ ba, đang đi theo những người khiêng quan tài Van. Đó là ba viên tướng và người phụ trách chương trình AID, kẻ đã tìm cách đưa Van trỏ lại Việt Nam khi Van bị đẩy ra khỏi quân đội. Ông ta là Enxơbec, rồi viên tướng Oétmolen, Tư lệnh quân Mỹ ở Nam Việt Nam trong suốt cuộc chiến tranh cục bộ, hiện là Tổng tham mưu trưởng lục quân Mỹ mà Giônxơn đá lên khi kéo về nước sau xuân 1968. Tiếp đó là tướng Brúc Panmơ hiện là phó của Oétmolen. Tất cả đểu mặc áo quần trắng cộc tay mùa hè... Riêng người con trai thứ hai của Van lúc đậy nắp quan tài, đã xé một nửa tấm thẻ quân dịch kẹp với bông hồng đỏ ném vào đó vì không muôn cuộc chiến tranh ngu ngốc, phi nghĩa đã cướp đi người cha của mình cùng với hàng vạn, hàng vạn thanh niên Mỹ khác tiếp diễn. Nửa tấm thẻ quân dịch còn lại Giếchxi cho vào túi áo trước để dành khi được mời vào Nhà Trắng. Quả nhiên, sau khi chôn cất Van xong, vợ và con Van được tổng thống Mỹ Risác Níchxơn mòi tới Nhà Trắng để dự lễ tuyên dương công trạng Van. Giếchxi căm ghét cuộc chiến tranh Việt Nam, căm ghét cái lão tổng thống Níchxơn nhưng Giếchxi vẫn theo mẹ mình và anh em trai đến Nhà Trắng. Gia đình Van được nhân viên Nhà Trắng hướng dẫn lên phòng bầu dục. Biết được ý định của Giếchxi, cả anh trai lẫn đứa em kế của Giếchxi là Tômi, luôn theo dõi để ngăn chặn hành động của Giếchxi. Tuy được hướng dẫn vào phòng bầu dục nhưng rồi người ta lại đưa vợ con Van sang phòng Rudơven. Giôn Alen nhẹ nhàng khuyên Giếchxi.

        - Đừng làm thế Giếchxiỉ

        - Thì sao?

        - Hôm nay là ngày của cha. Nếu em có ý định như vậy là em coi thường cha đấy!

        Giôn Alen dìu mẹ vào phòng bầu dục khi Tổng thống xuất hiện. Níchxơn đang ngồi ở bàn làm việc vói tập hồ sơ trên tay. Níchxơn gấp cặp hồ sơ đứng lên đi vòng quanh bàn và tiến đến gặp vợ con Van. Níchxơn nói lời chia buồn với Mari Giên và các con Van. Tiếp sau, ông ta đi bắt tay từng người. Ngoại trưởng Mỹ cùng với viên Bộ trưởng Quốc phòng, người chụp ảnh đang sắp xếp để gia đình Van cùng chụp ảnh với Tổng thống. Anh chụp xong, tổng thống Mỹ bắt đầu nói chuyện với gia đình:

        - Cái chết của Van là tổn thất cho bản thân Tổng thống cũng như cho cả đất nước. Nhân danh toàn thể đất nước xin chia buồn với gia đình. Tôi đã có cảm tình sâu sắc với Van và rất mực quý trọng Van, tôi đánh giá cao việc làm của Van ở Việt Nam. Tôi nhớ lần cuối cùng tôi đã gặp Van cũng tại căn phòng này trong dịp nghỉ phép của Van. Tôi thay mặt chính phủ và quốc hội truy tặng huân chương "Tự do" cho Van. Tôi muốn tặng cho Van huân chương cao hơn nữa nhưng quốc hội không đồng ý...".

        Cả vợ Van lẫn ba đứa con Van đều nhận thấy Níchxơn đã mượn cái chết của Van để mở rộng quan hệ với xã hội, để bịp bợm công chúng. Chờ Níchxơn đọc xong bài ân đức đối với Van, Giếchxi nhè nhẹ đưa tay rút từ trong túi áo ra nửa tấm thẻ quân dịch rồi bước đến trước mặt Níchxơn, chậm rãi nói:

        - Thưa Tổng thống! Đây là món quà mà tôi đã lấy đi một nửa, cặp vào bông hồng đặt trong quan tài tiễn cha tôi. Nửa món quà quý giá còn lại, tôi xin được cung kính tặng Tổng thông.

        Cầm trên tay nửa tấm thẻ quân dịch, Níchxơn cay đắng nhưng không còn cách nào khác phải giữ phép lịch

        sự với lời cám ơn trước rừng ống kính rồi quay lại ném

        nó lên mặt bàn.

        Bên ngoài Nhà Trắng, hàng vạn, chục vạn người dân Mỹ đang biểu tình đòi chấm dứt cuộc chiến tranh phi nghĩa xâm lược Việt Nam...

[Giangtvx]

       

Chương 16

        Được tin Hiệp định Pari đã được ký kết, cán bộ, chiến sĩ trong Sư đoàn 2 hết sức mừng vui. Ai cũng reo hò chiến thắng. Tất cả đều hiểu cuộc chiến tranh đã chuyển sang một bước ngoặt mới. Ngày chiến thắng hoàn toàn, ngày thống nhất đất nước không còn xa nữa. Điều quan trọng nhất của hiệp định đã được ký kết trong ngày 27 tháng 1 năm 1973 là quân Mỹ phải rút hết, rút hoàn toàn, rút không điều kiện ra khỏi lãnh thổ Việt Nam cùng với phương tiện chiến tranh của chúng.

        Với các đơn vị quân chủ lực miền Bắc, tư đầu đến cuối cuộc đàm phán, phía Mỹ, chính quyền Việt Nam cộng hòa vẫn luôn đòi cùng rút ra khỏi miền Nam như quân Mỹ, nhưng không được. Sư trưởng Nguyễn Chơn vẫn bình thản. Ông biết Hiệp định Pari được ký kết là thắng lợi tất yếu của quân dân Việt Nam. Ông đã quá rõ bộ mặt của bọn đế quốc thực dân. Con hổ dữ chẳng bao giờ từ bỏ con mồi. "Con hổ dữ" đã lọt vào nhà sau khi "con báo" chuồn qua cánh cửa Giơnevơ, bị người chủ nhà liên tục đánh cho những đòn nhừ tử, nay nó lại chịu kiếp "con báo", tìm được cánh cửa Pari để chuồn đi...

        Theo Sư trưởng Nguyễn Chơn, "con hổ dữ" đã ra nhưng cuộc chiến tranh vẫn tiếp diễn. Nguyễn Văn Thiệu đã tuyên bố sau khi hiệp định được ký kết: Không hiệp định, không hoà hợp, không tuyển cử, không thống nhất, không cộng sản, không gì hết. Nguyễn Chơn càng thấm hiểu sâu sắc lời Bác Hồ dạy "Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào". Mỹ đã cút nhưng còn phải đánh để ngụy nhào.

        Sau ngày ký hiệp định, Nguyễn Chơn lặng lẽ nghiên cứu các khu chiến mà rồi đây đơn vị ông sẽ đụng đầu với các đơn vị lớn của địch. Ông trở lại vùng Quế Sơn, Tiên Phước, Tam Kỳ... những nơi đơn vị ông đã chôn biết bao xác giặc. Ông ghé lại thăm nhà má Hai Liên cơ sở đã che giấu ông những ngày ông nghiên cứu đánh căn cứ Lữ đoàn 196 ở thung lũng An Sơn, Hiệp Đức. Má Hai Liên từ khu dồn dân mới trở về làng. Làng xóm bây giờ cây non đan xen cỏ mọc um tùm. Má Hai Liên dựng lại túp lều lẹp xẹp chỉ đủ hai mẹ con che thân. Trong lều một chiếc giường tre đặt bên cạnh miệng căn hầm chống phi pháo. Má Liên trệu trạo nhai trầu. Mới thấy Sư trưởng Nguyễn Chơn má mừng rốì rít:

        - Ôi thằng Hai! thằng Hai! Lâu nay chắc con đi xa, bây chừ mới trở về. Má cứ sợ là con đã có chuyện chi. Hoa! Nhanh nhanh pha chè xanh để anh Hai Chơn và các anh uống...

        Cùng trở lại thăm vùng này với ông có Sĩ Hùng và Phan Thanh Dư, những người đã từng cùng ông trong trận đánh diệt gọn Tiểu đoàn 3, Lữ 196 và đánh thiệt hại nặng hai đại đội khác, buộc tên Tư lệnh Lữ đoàn Cốtxtơ đã hạ mình xin được lấy xác binh lính... Nghe anh em về, một số bà con trong xóm cũng kéo đến mừng rõ hỏi thăm.

        Hoa dọn nước chè xanh, đặt đĩa khoai lang giữa giường, nét mặt vừa mừng vui vừa bẽn lẽn, đôi má ửng hồng. Sau năm năm, Hoa bây giờ đã trở thành một cô gái xinh đẹp, đôi vai tròn lẳn, đôi mắt đen lay láy... Sư trưởng Nguyễn Chơn nhìn má Hai Liên, cảm kích:

        - Má ơi! Sức khoẻ má dạo này thế nào? Ác liệt khổ cực, nhưng nhờ trời, con thấy má và em Hoa đều khoẻ, chúng con mừng lắm.

        - Ừ! Có khỏe mới chọi lại nổi với thằng Mỹ, thằng ngụy chớ! Tụi bay ngồi xuống, ăn khoai uống nước, má chẳng có chi hơn để mời các con.

        Má Liên lấy chiếc quạt mo quạt cho mọi người, nói:

        - Dạo các con về đây bí mật ở lại mấy hôm, má không ngờ sau đó lại có trận đánh to như thế. Tụi Mỹ chết biết bao nhiêu, má và bà con sướng cái bụng. Chừ nghe nói ký hiệp định Pari, tụi Mỹ rút về nước, giao tất cả lại cho bọn ngụy. Tụi ngụy bây chừ xem ra đông lắm, mạnh lắm, mạnh hơn cả khi quân Mỹ còn ở đây đó nghe!

        Má Hai Liên thấy Sư trưỏng Nguyễn Chơn cười tủm tỉm, liền nói tiếp:

        - Nì! Chừ má hỏi thực các con: Ký hiệp định Pari có giống như lúc mình ký hiệp định Giơnevơ với Pháp không. Ký để lại tiếp tục chia cắt đất nước, tiếp tục chiến tranh không?

        Tất cả nhìn Sư trưởng Nguyễn Chơn. Ông thong thả giải thích:

        - Má ơi! Thằng Mỹ vào nửa triệu quân để cứu thằng ngụy không cứu được, bị bại trận phải ra. Nay nó phó thác lại hết cho thằng ngụy. Thử hỏi một mình thằng ngụy làm sao tồn tại được với ta. Thằng Mỹ cố làm cho thằng ngụy mạnh lên để rút chạy cho khỏi mất mặt với thế giới. Để thế giới hiểu rằng sau có thua là thằng ngụy thua ta chứ không phải thằng Mỹ. Mình ký hiệp định Pari là để đuổi thằng Mỹ ra khỏi nước, rảnh tay tính chuyện với thằng ngụy. Bác Hồ đã nói "Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào". Bây giờ đến lúc mình phải đánh cho thằng ngụy nhào... Nhưng, con quái vật nào trước lúc chết củng quấy phá, bà con mình không được chủ quan, phải một lòng dốc sức đánh đòn quyết định nó mới nhào.

[Giangtvx]

        Má Hai Liên gật gật mái đầu hoa râm. Bà con trong xóm đến chơi đều đồng thanh xuýt xoa:

        - Đúng thế! Phải thế chớ! Bác Hồ và cách mạng mấy đời chịu dại. Thằng Mỹ mạnh nhất thế giới mà đã thua thì đừng có thằng nào dám nghĩ đến cướp nước mình...

        Bỗng má Hai Liên kéo Sư trưỏng Nguyễn Chơn lại

        hỏi nhỏ.

        - Nay con đã lấy vợ chưa?

        - Dạ chưa đâu má. Còn chiến tranh, phải đánh giặc đã chớ má!

        - Trời đất ơi! Anh có phải quả cau đâu mà để già rồi đập lấy hột. Con ơi! Con thấy con Hoa của má ra sao? Con coi có được không? Nếu con ưng bụng thì má để dành cho con...

        - Con cám ơn má! Chuyện ấy phải để hết chiến tranh rồi mới tính.

        - Ừ! Con Hoa nghe nói sư đoàn dạo này có một đại đội nữ vận tải, nó nằng nặc xin đi nhưng má khó nghĩ quá. Má chỉ có mình nó. Năm nay má đã ngoài sáu mươi rồi, đêm hôm, bom đạn, ốm đau cũng không biết nhờ ai. Nhưng không cho nó đi thì không phải đạo với Tổ quốc, non sông. Theo như má và bà con mình ở đây hiểu, tuy đã có hiệp định hoà bình nhưng còn giặc ngụy bán nước thì còn giặc Mỹ. Mình không hiệp định, hiệp đỏ gì với chúng nó. Đừng để dân Việt Nam minh gặp lại cảnh chia cắt đất nước lần thứ hai...

        Vấn đề Hoa được má Hai Liên đột ngột đặt ra làm Nguyễn Chơn khó xử... Trước khi chia tay, ông cầm tay má Liên, nói chân tình như một cậu con trai:

        - Má ơi! Ở lại hậu phương bám làng, bám đất tham gia du kích lúc này cũng là nhiệm vụ. Không có dân, không có đất, không có tuổi trẻ lấy ai sản xuất nuôi quân, lấy ai giúp đỡ chúng con khi chiến đâu. Do vậy, ỏ nhà hay tham gia đơn vị vận tải tiền phương cũng đều như nhau. Việc nào cũng cần, cũng quan trọng.

        - Ừ con nói rứa, má hiểu rồi...

        Câu chuyện của má Hai Liên làm ông chợt nhớ lại chuyện xảy ra năm năm về trước. Dạo ấy, ở vùng này, quân Mỹ đông hơn dân. Quân Mỹ dày đặc Quê Sơn - Hiệp Đức, lúc ấy nơi đây là tuyến ngăn chặn cửa ngõ phía Tây căn cứ liên hợp Đà Nẵng. Một cửa ngõ quan trọng bậc nhất của Đà Nẵng. Đối với quân Mỹ, mất Đà Nẵng có nghĩa là mất Sài Gòn. Hoa lúc ấy mới 15, 16 tuổi. Du kích và cán bộ địa phương đã đào một cái hầm bí mật ngay trong vườn của má. Lúc về nghiên cứu khu chiến, trung đoàn Ba Gia của ông tách khỏi sư đoàn để thọc sâu vào sát quận lỵ nghiên cứu đánh quận lỵ nên ông thoát khỏi trận tập kích của quân Mỹ ở Động Mông - Đá Hàm. Hình ảnh Sư trưởng Lê Hữu Trữ và Chính ủy Nguyễn Minh Đức thân thương luôn in đậm trong tâm trí ông. Hôm ấy, đã quá nửa đêm, du kích địa phương đã đưa ông đến căn hầm bí mật do má Hai Liên đảm nhiệm nuôi nấng và cất giấu. Má đã nuôi giấu ông trong suốt những ngày nghiên cứu ở đây. Ban ngày má và bé Hoa thường xuyên túc trực ỏ nhà để canh gác phòng địch đến. Ông và trợ lý tác chiến Phan Dương Tuyển đã đội hầm lên quan sát. Có quan sát ban ngày mới rõ hết địa hình và căn cứ địch. Nhà má Hai Liên ở sát nách địch nên quân Mỹ cũng ít để ý. Chúng chỉ đi lại ngoài đường. Thỉnh thoảng chúng mới ghé vào. Mấy đêm liền nghiên cứu về khuya, má vẫn thức chong đêm để chờ ông và trợ lý Phan Dương Tuyển. Trước khi quân Mỹ đến chiếm đóng vùng này chúng đã càn quét, chà đi xát lại, dân vô cùng cực khổ, không có ăn, không có mặc... Dẫu vậy, đêm nào đi nghiên cứu về khuya má và Hoa cũng nấu sẵn một om cơm và một trách cá tép kho khô với ớt để phần. Cá thì ít mà ớt thì nhiều. Một loại ớt quả to mà ít cay. Bữa ăn chẳng bát đũa gì, ngồi chò hỏ ở góc vườn rồi dùng hai tay bốc cơm và thức ăn. Nhiều lần hai người bắt gặp tay nhau trong om cơm hoặc trách cá, rúc rích cười. Tuyển láu cá hơn, lần nào cũng vớ được cá, còn ông luôn luôn gặp phải ớt, bởi quả ớt kho khi chín cũng khó phân biệt được với cá tép. Cay quá, ông luôn xuýt xoa, hít hà...

        Thấy vậy, má nói:

        - Dạo tụi nó rải chất độc, cá chết hết. Chiều nay má xúc mãi mới được vài con cá tép, con bông bằng ngón tay út. Ăn bốc bằng tay mà các con không phân biệt được ớt với cá sao? Ớt to quả nhưng non, tại các con không ăn cay quen, chớ loại ớt này cay có thấm tháp chi.

        - Dạ, lâu lắm con mới được ăn ớt quả kho với cá, cay một chút nhưng ngon lắm má ạ!

        Nguyễn Chơn liên tưởng tiếng má Hai Liên nghe sao mà thân thương, giông tiếng mẹ mình vậy. Cử chỉ lòi nói của má Hai Liên chẳng khác gì mẹ Lan. Trong ông bỗng trào lên nỗi nhớ cha mẹ, quê hương da diết. Quân Mỹ đã cuốn gói về nước nhưng còn đội quân tay sai của nó, ác độc, tàn bạo cũng chẳng thua kém quân Mỹ. Biết đến bao giờ miền Nam mới được giải phóng để các ba, các má thoát khỏi cảnh bom đạn, chia ly...

[Giangtvx]

        Trước lúc chia tay, ông cầm tay má Hai Liên rồi đặt lên lòng bàn tay má một gói nhỏ. Má hỏi:

        - Con cho má cái chi rứa?

        - Dạ lúc nào má thấy mệt, yếu sức thì má cắt ra ngâm nước ấm rồi nhai cho khoẻ.

        - Thuốc chi rứa con?

        - Dạ sâm đó má!

        Má Liên bóc gói nhỏ thấy có bốn củ sâm như bốn củ bình tinh nhưng đã khô cong. Má nói:

        - Úi chào, củ sâm Cao Ly đây hả con? Quý lắm con ạ. Dân cả quận này mấy ai đã thấy được nó... Má biết là quá quý nhưng má không lấy mô. Các con cất đi phòng khi ốm đau, bị thương thì dùng để có sức mà đánh giặc.

        - Không! Đây là quà của miền Bắc gửi vào đó má! Con được đơn vị cấp cho nhưng con còn trai trẻ, má đừng lo cho chúng con.

        - Tụi bay đừng nói lâu. Má không lấy là không lấy, con cất đi.

        Cuối cùng Nguyễn Chơn đành phải nói:

        - Thôi, con lấy một củ cho má bằng lòng. Nếu má một mực không nhận thì lần sau tụi con không ghé thăm má nữa.

        Má Hai Liên miễn cưỡng cho mấy củ sâm vào túi áo, mắt ươn ướt...

        Chia tay má Hai Liên, Sư trưởng Nguyễn Chơn suy ngẫm về tình hình mới đang diễn ra trên chiến trường sau hiệp nghị Pari. Rõ ràng ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc tay sai bán nước trong dân không có gì thay đổi. Kinh nghiệm qua mấy chục năm chiến đấu với giặc Nhật, giặc Pháp, giặc Mỹ đã cho thấy dân Việt Nam không hể ảo tưởng với giặc xâm lược và giặc bán nước. Còn chúng là còn cảnh nước mất, nhà tan, dân tộc còn lầm than, không tự do, không có ăn, không có mặc, không được học hành, không có gì hết... Sư trưởng Nguyễn Chơn đang bước đi trong im lặng thì anh cán bộ thông tin hớt hải chạy đến đứng nghiêm trước mặt ông:

        - Báo cáo! Thủ trưởng có điện khẩn.

        - Điện chi bay?

        - Dạ, báo cáo, Bộ tư lệnh Quân khu mời thủ trưởng lên họp gấp...

        - Ủa tưởng ai chớ Quân khu mời gấp là có chuyện lớn rồi.

[Giangtvx]

*

*       *

        Trong những năm tháng lịch sử dân tộc Việt Nam đang đi vào những khoảnh khắc quyết định thì điều gì đã xảy ra trong ngôi nhà ấy? Một ngôi nhà mái bằng, thấp, nép mình dưới những gốc cây cổ thụ, tán xoè rộng xum xuê. Nếu từ trên cao nhìn xuống, chỉ thấy một mảnh mái rất nhỏ, phần còn lại khuất kín dưới tán cây. Đã có lúc nổ ra một cuộc tranh luận giữa đại tá Lê Văn Tri, Tư lệnh Phòng không -Không quân với Cục phó Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu về ngôi nhà này. Đại tá Lê Văn Tri muốn luôn luôn thay hình đổi dạng mái của ngôi nhà, còn Cục phó Cục Tác chiến thì cho rằng mái nhà đã có tán cây phủ kín. Cuối cùng, một chuyến trực thăng bay rất thấp để nhìn xuống ngôi nhà và đi đến kết luận thông nhất: giữ nguyên hiện trạng.

        Ngôi nhà có ba phòng. Phòng giữa dài và rộng hơn là nơi thường diễn ra các cuộc họp quan trọng của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương. Hai phòng bên là phòng làm việc của hai Đại tướng. Nền lát gạch hoa, tường quét ve, mái hiên, thoáng mát. Sân trải rộng dưới tán cây cổ thụ. Ngôi nhà chính là tổng hành dinh trực tiếp chỉ huy quân dân ta suốt mười hai ngày đêm đánh trả máy bay B52 của giặc Mỹ khi chúng vào trút bom xuống thủ đô, để làm nên một Điện Biên Phủ trên không. Cũng chính nơi đây Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã vạch ra đường lối, chủ trương của cuộc kháng chiến chông Mỹ, cứu nước. Các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước cũng thường đến đây để theo dõi diễn biến các chiến dịch, các trận đánh lịch sử, các sự kiện diễn ra của chiến tranh để có những quyết sách mới...

        Hôm nay, tại ngôi nhà giản dị này đang diễn ra một hội nghị lịch sử. Sau nhiều tháng khẩn trương chuẩn bị, sáng 18 tháng 12 năm 1974, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương họp, đánh giá tình hình và hạ quyết tâm kết thúc cuộc chiến tranh. Ngoài các đồng chí trong Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, còn có các nhà lãnh đạo chính trị, quân sự đến từ các chiến trường. Đại diện cho Trung ương Cục miền Nam là các đồng chí Phạm Hùng, Phan Văn Đáng, Trần Văn Trà... khu Trị Thiên có đồng chí Trần Hữu Dực, Khu 5 có đồng chí Võ Chí Công, Bí thư Khu ủy kiêm Chính ủy Quân khu, đồng chí Chu Huy Mân, Tư lệnh Quân khu, đồng chí Hoàng Minh Thảo ở Tây Nguyên, đồng chí Hoàng Minh Thắng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam, đồng chí Trần Thận, Bí thư Đặc khu Quảng Đà cùng hai đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi và Bình Định... Ông Phan Hàm, Cục phó

        Cục Tác chiến vốn người Quảng Nam lại hoạt động cách mạng và trưởng thành từ chiến trường Khu 5 nên khi gặp lại các đồng chí lãnh đạo địa phương từ chiến trường về, ông không giấu nôi niềm vui và xúc động. Ông Phan Hàm báo tin:

        - Anh Ba, anh Trường Chinh, anh Lê Đức Thọ... luôn dành thời gian để nghe kỹ về tình hình chiến trường Khu 5. Anh Ba khen trận Thượng Đức thắng lớn, trận Nông Sơn -Trung Phước là một trận đánh hay nhưng đánh xong có giữ được vùng Quê Sơn không? Quần chúng ra sao?

        - Thê anh Phan Hàm trả lời với đồng chí Bí thư thứ nhất thế nào?

        - Vâng! Tôi báo cáo vối anh Ba, trận Thượng Đức do Sư đoàn 304 đánh. Sau trận Đường 9 -Nam Lào, lần này quân dù lại chạm mặt với Sư 304. Nghe 304, quân dù đã khiếp đảm. Còn ở Nông Sơn -Trung Phước Sư đoàn 2 Quân khu 5 đánh. Chỉ trong 24 tiếng đồng hồ đã diệt gọn một trung đoàn địch trong công sự kiên cố và giải phóng quận lỵ Quế Sơn, mở ra một vùng giải phóng rộng lớn, đưa dân trở lại thế làm chủ... Anh Ba rất phấn khởi.

        Cục phó Phan Hàm cùng các đồng chí lãnh đạo bước vào phòng họp. Ông Phan Hàm giật mình khi nhìn lên bốn bức tường. Tất cả các bản đồ, sơ đồ, thống kê địch ta, anh em trong Cục Tác chiến thức ròng rã mấy tháng nay chuẩn bị để cho kịp phục vụ cuộc họp lịch sử hôm nay biến đâu hết. Ong Phan Hàm tái mặt, vội đi tìm các sĩ quan phòng tác chiến. Mới thấy một sĩ quan thân thuộc trong phòng, ông Phan Hàm gọi:

        - Này Tiến!

        - Dạ có!

        - Cậu gọi gấp cả cậu Võ Quang Đạo đến gặp tôi ngay!

        - Rõ!

        Khi hai sĩ quan đã có mặt, ông Phan Hàm hỏi trung tá Nguyễn Công Tiến:

        - Sao phòng họp hôm nay lại thế này? Tất cả các bản đồ và các bản thống kê chuẩn bị lâu nay đâu? Sao lại treo lên toàn bản đồ khác?

        Trung tá Nguyễn Công Tiến vội đáp:

        - Dạ thủ trưởng yên tâm.

        - Sao lại yên tâm được? Tại sao các cậu lại treo toàn bản đồ của bài tập cho cán bộ trong lớp tập huấn chiến dịch vừa rồi để làm gì?

        - Dạ, báo cáo mọi bản đồ, sơ đồ, bản thống kê... chuẩn bị cho cuộc họp vẫn treo trên đó đấy chứ thủ trưởng?

        - Đâu có!

        - Dạ báo cáo thủ trưởng! Trước lúc họp, chúng tôi đoán thế nào cũng có quay phim, chụp ảnh để ghi lại hình ảnh hội nghị lịch sử này nên lấy những bản đồ kia treo lên để ngụy trang. Nếu không, các ông nhà báo sơ suất để lọt vào tay bọn CIA thì nguy hiểm khôn lường....

        - Ờ! Có vậy chớ!

[Giangtvx]

        Đúng lúc đó, đồng chí Lê Duẩn đến. Tất cả đứng lên vỗ tay chào đồng chí Bí thư thứ nhất. Đồng chí Bí thư thứ nhất thân mật bắt tay từng người rồi bước đến chiếc ghế chủ tọa, phía sau treo ảnh Bác Hồ, cờ Đảng và cờ Tổ quốc:

        - Thưa các đồng chí! Cách đây hai tháng, Bộ Chính trị đã họp, hạ quyết tâm: Sẽ chấm dứt cuộc chiến tranh trong hai năm tới. Lúc bấy giờ các đồng chí ỏ chiến trường đều vắng mặt. Sau đó, Quân ủy Trung ương đã họp, bàn triển khai dần chiến dịch. Lần này, có mặt các đồng chí từ các chiến trường về, Bộ Chính trị muốn biết ý kiến của các đồng chí về thực tế chiến trường để hạ quyết tâm cuối cùng. Lúc báo cáo tình hình của từng chiến trường, các đồng chí nhớ nói luôn cả biện pháp, nguyên nhân, nhược điểm. Chúng ta không sợ mất thời gian, các đồng chí thảo luận cho kỹ, bàn cho ra nhẽ, đồng tình rồi về mà làm...

        Tướng Lê Ngọc Hiền thay mặt Bộ Tổng tham mưu trình bày bản dự thảo kế hoạch chiến dịch. Sau khi trình bày kỹ tình hình ta, địch, đồng chí Lê Ngọc Hiền nói tiếp:

        - Thưa các đồng chí!... Trên đây tôi đã trình bày cụ thể tình hình ta, địch trên toàn chiến trường. Bây giờ, tôi xin tóm tắt về kê hoạch tác chiến cụ thể trong năm 1975. Ta sẽ tổ chức thành ba đợt tấn công: Đợt 1 từ tháng 12 năm 1974 đến tháng 2 năm 1975. Tấn công có mức độ ở đồng bằng sông Cửu Long và miền Đông Nam Bộ, cụ thể: Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre và các vùng Chương Thiện -Rạch Giá, cần Thơ, Cà Mau, Nam - Bắc lộ 4 Mỹ Tho... Ở miền Đông, sử dụng trung đoàn hay sư đoàn, đánh từng trận chắc thắng. Diệt Bù Na, Bù Đăng, giải phóng đoạn Đường 14 từ Bù Đăng đến Đồng Nai...

        Bất chợt có tiếng hỏi:

        - Có đánh Đồng Xoài không?

        Tướng Lê Ngọc Hiền đáp:

        - Chưa! Vì đánh đấy phải huy động nhiều lực lượng, nhất là khi địch tập trung phản kích, tái chiếm lại. Ta thì chưa có chủ trương dùng xe tăng và pháo lớn ở đây.

        - Lúc nào mới cho dùng?

        - Như vậy đợt đầu mới tập dượt cho chiến trường miền Đông diệt một số chi khu, quận lỵ. Ở các chiến trường khác Trị -Thiên, Khu 5, Tây Nguyên cũng chỉ dùng lực lượng địa phương, còn lực lượng chủ lực dành cho đợt 2.

        Trong phòng họp trở nên im phăng phắc. Tướng Lê Ngọc Hiển bước đến gần những tấm bản đồ quyết tâm chiến dịch tiếp tục trình bày:

        - Đợt 2 từ tháng 3 năm 1975 đến tháng 6 năm 1975 là đợt chủ yếu. Đợt đầu chỉ là đợt hoạt động nghi binh địch, hướng chủ yếu đợt 2 là Tây Nguyên... Khu 5, giải phóng các quận lỵ nằm lọt sâu vào trong căn cứ của ta như Tiên Phước, Phước Lâm, Sơn Hà... trực tiếp phối hợp với Nam Tây Nguyên. Ta dùng Sư đoàn 3 của Quân khu 5 cắt Đường 19 đoạn Phú Long đi An Khê... Ớ đồng bằng sông cửu Long...

        - Đợt 3 diễn ra từ tháng 8 đến tháng 10...

        Thưa các đồng chí! Trên đây là phương án chiến dịch qua ba đợt mà Bộ Tổng tham mưu đã dự kiến, nhưng Bộ Chính trị đã chỉ đạo, thời cơ chiến lược đã xuất hiện, có thể vào lúc ta đánh mạnh trên các hướng, đặc biệt hướng chủ yếu... Đợt 3 có thể là dự phòng. Phương châm tác chiến của ta là tập kích những đòn thật mạnh, diệt ngay các cơ quan đầu não, trung tâm thông tin, sân bay, căn cứ, hậu cứ, kho tàng của địch, sẵn sàng lực lượng kịp thời hỗ trợ cho quần chúng nổi dậy và binh biến của binh sĩ ngụy khi thời cơ đến. Các quân khu, các quân đoàn phải có kế hoạch kết hợp nổi dậy và tấn công, tấn công và nổi dậy ở các đô thị nhằm làm tê liệt và tiêu diệt các cơ quan đầu não của giặc.

        Báo cáo thêm một số vấn đề nữa, tướng Lê Ngọc Hiền dừng lại đứng lên giải thích rõ hơn:

        - Sau cuộc họp sáng nay, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã trực tiếp gặp riêng từng đồng chí lãnh đạo các chiến trường để trao đổi. Cuộc họp kéo dài 20 ngày. Chỉ riêng vấn đề đánh giá, nhận định tình hình, tuy nói là bổ sung vào bản dự thảo của Bộ Tổng tham mưu nhưng cũng đã mất đứt cả một tuần lễ. Rõ ràng ai cũng hiểu những đợt sóng trong suốt cả năm 1974 đang lay chuyển hệ thống ngụy quyền, ngụy quân ở đồng bằng sông Cửu Long, những đợt sóng đang tràn dần vào ven đô và thành phố cũng như ở Quảng Nam và Trị - Thiên -Huế. Suốt 30 năm đấu tranh đồng bào luôn một lòng son sắt với cách mạng, một lòng đi theo Đảng và Bác Hồ, quyết giải phóng non sông Tổ quốc, Nam Bắc đoàn tụ một nhà. Nhân dân đều thấy rõ, hơn nữa triệu quân Mỹ và chư hầu đã cuốn gói thì bọn ngụy quân ngụy quyền sớm muộn cũng sụp đổ tan tành. Thế quân sự của ta so với trước ngày ký hiệp định khác nhau rất nhiều.