Vị chỉ huy huyền thoại

[Giangtvx]

        - Thê thì tốt quá!

        - Các anh đều đang nghe thủ trưởng nói đấy ạ.

        - Tôi muốn trực tiếp nói chuyện với anh Bình.

        - Rõ!

        - Tôi xin nói thêm với các anh. Địch tập trung quân dày đặc như vậy là tạo điều kiện cho ta tiêu diệt nhanh hơn và gọn hơn. Sự tan rã của địch chung quanh càng nhanh chóng! Phải không anh Bình?

        - Dạ, đúng thế ạ!

        - Các anh phải nắm chắc thời cơ. Tình hình chiến sự trên toàn miền Nam thay đổi, biến chuyển nhanh từng giờ hơn cả cơn lốc. Ở Trị - Thiên, ta đã tiến công căn cứ Truồi. Xe tăng của ta đã bất ngờ xuất hiện và đánh đuổi xe bọc thép địch. Quốc lộ 1 Huế - Đà Nẵng đã hoàn toàn bị cắt đứt. Tuyến phòng thủ của địch ở sông Mỹ Chánh đã bị chúng ta đập vỡ tan, địch buộc phải co về giữ tuyến sông Bồ. Quân ta đang tiếp tục đập vỡ tuyến phòng thủ đó và tiến vê Huế. Huế đang bị bao vây chặt cả bốn mặt, Huế sẽ bị mất trong ngày một ngày hai.

        - Ôi! Thế thì phấn khởi quá. Ta tranh thủ giải phóng Tam Kỳ luôn chớ anh?

        - Nhất định rồi! Chúng ta đã nhận được lệnh tiếp tục tiến công tiêu diệt Sư đoàn 2 ngụy. Các đơn vị bạn giải phóng thị xã Quảng Ngãi còn chúng ta sẽ giải phóng Tam Kỳ. Anh nói với cậu Xưởng, mình sẽ xuống trực tiếp làm việc với Trung đoàn 1 Ba Gia.

        - Rõ! Báo cáo anh! Chúng tôi phấn khởi lắm anh ạ!

        - Cố lên nghe!

        - Rõ!

        - Anh nhớ nhắc anh em, phải tiến công, tranh thủ diệt địch trong lúc chúng còn phân tán nhất là lúc chúng rút lui. Có đơn vị đánh, có đơn vị đuổi, bám thắt lưng chúng mà diệt. Tôi vừa được Quân khu thông báo, quân ta ở Trị Thiên đang đánh thẳng theo quốc lộ 1. Trung đoàn 4 bộ đội chủ lực khu Trị - Thiên đã tấn công vào lữ đoàn thủy quân lục chiến, chiếm lĩnh xong tuyến Nam sông Bồ cách Huế 17 kilômét. Còn trên hướng Đường 12 phía Tây Huế, Trung đoàn 6 và Trung đoàn 271 đã chiếm lĩnh Đình Môn, Kim Ngọc, đang nhanh chóng vượt sông Hương để tiến về Huế. Sư đoàn 325 đang tiến về Huế theo Đường 14... Tuy vậy, lực lượng địch ở Vùng chiến thuật 1 không phải là ít. Hiện chúng có 24 vạn quân ngụy chưa kể hàng ngàn tên cô vấn, chiếm 1 phần 3 tổng số quân của ngụy với đầy đủ các quân binh chủng. Nếu tính theo quân số chúng có 5 sư đoàn và 2 lữ đoàn bộ binh, 9 liên đoàn biệt động quân tổ chức thành 93 tiểu đoàn chủ lực, 155 tiểu đoàn và 77 đại đội bảo an, 1.842 trung đội dân vệ, 24 tiểu đoàn pháo và 10 đại đội độc lập với 544 khẩu các loại, 7 trung đoàn xe tăng, 741 chiếc, 3 sư đoàn không quân vối 769 máy bay các loại. Ngoài ra, còn có thêm 10 vạn quân phòng vệ dân sự có vũ trang và 3 vạn cảnh sát... Quân khu nhắc chúng ta dũng mãnh tiến công nhưng không được chủ quan. Nhiệm vụ chúng ta cùng lực lượng Trị - Thiên phía Bắc Đà Nẵng phải quét sạch toàn bộ lực lượng nói trên, tuyệt đối không cho chúng có điều kiện co cụm về Sài Gòn, dù đó là lực lượng rất nhỏ... Anh phổ biến lại cho các đơn vị, thời gian bây giờ là sức mạnh, là thời cơ, là lực lượng. Thế đang tạo ra lực, cứ mệnh lệnh mà làm. Tuỳ cơ ứng biến, khả năng phát triển được nơi nào thì lập tức hành động ngay. Anh thay mặt tôi và Bộ chỉ huy Sư đoàn trao đổi với các trung đoàn.

        -  Rõ!

        Toàn Sư đoàn 2 hối hả thực hiện nhiệm vụ. Ai đã kinh qua cuộc kháng chiến, trực tiếp công đồn, tiến lên dưới làn đạn, ai đã từng chui bụi lủi bờ, ngủ hầm bí mật đê xây dựng lực lượng, bám dân, bám đất ngay trong vùng địch chiếm, ven đô hay chính giữa đô thị mới thấy hết niềm vui rộn rã khi hiểu rằng ngày toàn thắng đã đến gần. Diễn biến trên chiến trường Nam Quảng Nam và Bắc Quảng Ngãi chưa bao giờ sôi động như vậy. Ngày 23 tháng 3 năm 1975, Trung đoàn 6, Sư đoàn 2 của địch vẫn bị các lực lượng địa phương Quảng Ngãi kiềm chặt. Địch có một trung đoàn thiếu và Liên đoàn biệt động số 12. Lực lượng này bị Sư 2 của Nguyễn Chơn đánh cho tan tác, không gượng dậy nổi. Quân ngụy chỉ còn 6 tiểu đoàn chủ lực và biệt động nhưng tinh thần đang dao động mạnh. Lữ 52 của ta được lệnh hành quân gấp vào Quảng Ngãi với tinh thần quyết chiến quyết thắng. Sau khi chấp hành lệnh quân khu đưa lữ đoàn vào giải phóng thị xã Quảng Ngãi, Trung đoàn 1 Ba Gia vẫn được giữ nguyên vẹn ngay từ đầu chiến dịch nên rất sung sức và khí thế hừng hực chờ xuất trận, Sư trưởng Nguyễn Chơn đưa Sở chỉ huy tiền phương sư đoàn xuống trực tiếp làm việc với Ban chỉ huy Trung đoàn 1 lúc này do Trung đoàn trưởng Phạm Xương và Chính ủy Lê Lung chỉ huy - những người cùng thê hệ với Sư trưởng Chơn, những cán bộ từng trải trong hai cuộc chiến tranh giải phóng Tổ quốc.

[Giangtvx]

        Sau khi nghe dự kiến phương án đánh địch của Trung đoàn 1 Ba Gia, Sư trương Nguyễn Chơn nói:

        - Lần này trung đoàn Ba Gia được nhận trọng trách, đảm nhận hướng tấn công chủ yếu của sư đoàn. Đột phá cánh phải của Sư đoàn 2 ngụy từ Suối Đá đến bờ sông Tam Kỳ. Nhiệm vụ nặng đó nghe! Nhưng các đồng chí không lo, sư đoàn đã tăng cường thêm cho Trung đoàn Tiểu đoàn 8 Trung đoàn 31, Tiểu đoàn 5 Trung đoàn 38 và 10 xe tăng T54 ...

        Sư trưởng Chơn mỉm cười, hỏi vui.

        - Sao? Hai ông thấy được chưa?

        Trung đoàn trưởng Phạm Xưởng nhìn Chính ủy Lê Lung. Ông Xưởng người quê Nam Định, còn ông Lung là dân Bình Định. Hai ông đều có vóc dáng mảnh mai. Nghe Sư trưởng Nguyễn Chơn hỏi, Trung đoàn trưởng Phạm Xưởng đáp:

        - Chúng tôi luôn thấy vinh dự, tự hào là một trung đoàn anh hùng, đi suốt cả chiều dài của cuộc kháng chiến chông giặc Mỹ. Được Sư trưởng giao nhiệm vụ hướng tấn công chủ yếu lại được bổ sung thêm lực lượng, Trung đoàn 1 tương đương một sư đoàn thiếu cùng vui biết bao. Trong thế chung hiện nay, nhất định chúng tôi sẽ hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc. Xin Bộ tư lệnh sư đoàn yên tâm. Chúng tôi sẽ khép kín vòng vây không để một đơn vị nào của địch chạy thoát.
-Quyết tâm vậy là tốt! Mình chẳng mong gì hơn. Trung đoàn 31 thiếu đang cơ động từ thôn Kỳ Quê xuống thôn Kỳ Trà sẽ làm lực lượng dự bị trực tiếp cho Trung đoàn 1 Ba Gia. Khu ủy đã thông báo kê hoạch đánh chiếm Tam Kỳ của sư ta cho Tỉnh ủy Quảng Nam. Đồng chí Hoàng Minh Thắng - Bí thư Tỉnh ủy đã chỉ thị cho đồng chí Bí thư Thị ủy Tam Kỳ - Trần Chí Thành có phương án phổi hợp tiến công và nổi dậy với quân chủ lực. Đồng chí Mười Chấp - Phó bí thư Tỉnh ủy cũng đang chỉ đạo hướng đó. Phải biết dựa vào lực lượng du kích, bộ đội địa phương, hỗ trợ đắc lực cho địa phương tổ chức cuộc nổi dậy cùng chúng ta giải phóng và làm chủ Tam Kỳ. Các đồng chí cần quán triệt, không đê nhân dân thương vong...

        - Rõ! Chúng tôi xin phối hợp chặt chẽ với địa phương. Thủ trưởng yên tâm. Từ xưa đến nay, chiến dịch nào, trận đánh nào chúng ta cũng hợp đồng và sát cánh với địa phương.

        - Đúng thế!

        - Báo cáo! Đồng chí Trần Suyền - Trưởng ban Tác chiến sư đoàn đã thông báo kế hoạch hợp đồng xuống chúng tôi và các đơn vị bạn rồi ạ!

        - Tốt rồi! Chúc các đồng chí thành công, hoàn thành thắng lợi trọn vẹn.

        - Cám ơn thủ trưởng!

[Giangtvx]

       
*

*        *

        Đêm cuối xuân trên đất Quảng Nam, trời trong xanh, mát mẻ. Các chiến sĩ Sư đoàn 2 hành quân tiếp cận trận địa. Pháo hạng nặng của địch vẫn ầm ầm bắn chặn trên các tuyến đường. Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn rời Kỳ Trà trở về sở chỉ huy tiền phương sư đoàn. Sư trưởng Nguyễn Chơn luôn nghe báo cáo tin tức từ các đơn vị và gọi điện kiểm tra. Giờ G đã điểm. 5 giờ 15 phút sáng 24 tháng 3 năm 1975 trận tiến công vào thị xã Tam Kỳ bắt đầu... Cùng lúc, trận địa pháo của cả hai trung đoàn 368 và 572 gầm lên dữ dội. Từng loạt đạn chính xác bổ xuống đầu quân địch ở núi Tân Lợi, Núi Hàn, ngã ba Trường Xuân, cẩm Khê, Khánh Thọ... Đất trời Tam Kỳ rung chuyển. Bản giao hưởng anh hùng ca hùng tráng nhất trong 30 năm chiến tranh ở đất Tam Kỳ Quảng Nam vang lên giục giã người chiến sĩ quân giải phóng mãnh liệt xông lên. 5 giờ 25 phút, pháo vừa chuyến làn vào Quán Rường, Tuần Dưỡng thì các đơn vị bộ binh cũng xông lên chiếm lĩnh trận địa. Chuông điện thoại reo vang. Sư trưởng Nguyễn Chơn bắt đầu nhận được tin của Chính ủy Lung.

        -  Báo cáo! Tôi Chính ủy Lê Lung và Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1 Ba Gia Phạm Xưởng đã trực tiếp làm việc với đồng chí Bảy Thành - Bí thư Thị ủy Tam Kỳ, đồng chí Mười Chấp vừa được cử sang kiêm chính trị viên tỉnh đội thay đồng chí Liễn, đồng chí Lê Hải Lý thay đồng chí Hoán - Tỉnh đội trưởng. Các đồng chí cho biết hiện địch chở xác chết và đồng bọn bị thương trong 

        các trận Tiên Phước, Phước Lâm và các trận đánh vừa rồi về để nằm ngổn ngang trong thị xã. Các gia đình binh lính kéo vào thị xã đòi xác chồng, con, và kêu gọi binh lính bỏ súng trở về nhà. Anh Bảy Thành đã điện lên anh Thắng - Bí thư Tỉnh ủy chỉ xin một đơn vị nhỏ để giải phóng Tam Kỳ trước khi gặp chúng tôi. Lúc bắt được liên lạc với chúng tôi, các đồng chí ấy rất phấn khởi. Trong khi pháo ta đang bắn, chúng tôi đã kịp thời lệnh cho Tiểu đoàn 90 khéo léo lợi dụng địa hình, lách ấp chiến lược tiếp cận mục tiêu. Lúc pháo ta vừa chuyển làn để bắn vào tỉnh đường Quảng Tín, Quán Rường, Tuần Dưỡng thì mũi thọc sâu của Tiểu đoàn 90 cũng xuất hiện đánh chiếm ngã ba Trường Xuân, cửa ngõ quan trọng nhất để trung đoàn tiến vào thị xã Tam Kỳ đồng thời tiến công vào phía Đông Bắc sân bay Kỳ Bích. Cùng lúc, mũi tiến công thứ hai của Tiểu đoàn 90 có 8 xe tăng yểm trợ do Tiểu đoàn trưởng Huỳnh Khả trực tiếp chỉ huy cũng từ phía Tây Bắc đánh vào sân bay. Địch dựa vào công sự và xe bọc thép kháng cự quyết liệt, chúng dùng cối, đại liên bắn chặn đội hình quân ta. Sau khi dùng hoả lực kiềm chế, Tiểu đoàn trưởng Khả liền cho xe tăng đột phá. Tăng ta lập tức ầm ầm lao lên. Mới thấy tăng ta xuất hiện lập tức cả bộ binh lẫn tăng thiết giáp địch đều hốt hoảng bỏ vị trí tháo chạy. Bọn tăng thiết giáp địch nhanh chân tháo chạy còn toàn bộ Tiểu đoàn 3 Trung đoàn 4 đều bị quân ta bao vây tiêu diệt. Một số sống sót chạy sang ngã ba Trường Xuân 

        gặp đại đội chốt chặn, đón lõng diệt nốt. Ta chiếm lĩnh

        hoàn toàn sân bay Kỳ Bích.

        - Tốt rồi!

        - Vâng! Báo cáo, Tiểu đoàn 60 tiến công phía cánh phải Tiểu đoàn 90, sau 20 phút nổ súng đã diệt xong một bộ phận của Tiểu đoàn 2 Trung đoàn 4 ngụy ở Phú Tân 3, đồng tiến công cụm quân địch ở phía Bắc thôn Thạch Kiểu. Lợi dụng thế cao của tuyến đường sắt, quân địch lập tức tổ chức tuyến chổng cự nhưng đồng chí Tiểu đoàn trưởng 60 đã tập trung hoả lực súng cối, B40, B41, đại liên dập mạnh vào giữa đội hình quân giặc. Tiểu đoàn lập tức tổ chức đánh chia cắt địch ra từng mảnh, hất chúng khỏi tuyến đường sắt. Đại đội 5 Tiểu đoàn 60 lập tức truy kích địch. Cách cầu Tam Kỳ chừng 200 mét Đại đội 5 phát hiện 4 chiếc xe GMC chở đầy lính địch và kéo theo pháo đang phóng nhanh về hướng Chu Lai. Các chiến sĩ Đại đội 5 lập tức nổ súng. 2 xe chạy sau tan xác, toàn bộ lính trên 2 xe chết và bị thương...

        - Tốt lắm! Cố lên! Động viên anh em không được dừng để địch có thời cơ củng cố...

        - Rõ!

        - Còn Tiểu đoàn 40 hiện đang ở đâu?

        - Dạ báo cáo! Tiểu đoàn 40 và Tiểu đoàn 5 Trung đoàn 38 được 4 xe tăng chi viện do đồng chí Tiểu đoàn trưởng Trương Hồng Anh trực tiếp chỉ huy đã tiêu diệt xong cụm quân địch ở Tây Bắc Phú Trà 2 và núi Lầu, đang phát triển tiêu diệt trận địa pháo cùng sở chỉ huy Tiếu đoàn 3 Trung đoàn 5 ngụy ở ngay Phú Trà 2. Ở hướng thứ yếu, Tiểu đoàn 4 và Tiểu đoàn 6 Trung đoàn 38 chúng tôi cũng vừa được tin, các đồng chí đã đột phá tuyến phòng ngự của 2 tiểu đoàn 37 và 39 biệt động quân. Sau 1 giò 30 phút chiến đấu quyết liệt, Tiểu đoàn 4 đã chiếm xong khu vực Cẩm Khê 2, truy kích và tiêu diệt gần hết Tiểu đoàn 37. Cùng lúc, Tiểu đoàn 6 cũng đánh chiếm xong Khánh Thọ Đông và Đức Tân 4, diệt toàn bộ Tiểu đoàn biệt động quân 39...

[Giangtvx]

        - Tôi cũng đã được đơn vị báo cáo. Chúng ta đánh rất tốt.

        Sư trưởng Chơn đang nói thì có điện của Sư phó Hoàng Bình.

        - Báo cáo anh! Sau đợt tiến công dũng mãnh đầu tiên có sự phối hợp nhịp nhàng giữa bộ binh, pháo binh, xe tăng, xe bọc thép... ta đã tiêu diệt và đập tan cả sáu tiểu đoàn quân chủ lực ngụy. Tuyến phòng ngự kiên cố ở phía Tây thị xã Tam Kỳ đã bị đập tan. Điện đài của các đồng chí thông tin đi theo tôi vừa thu được tin tức của địch cho biết bọn chỉ huy Sư đoàn 2 và bọn chỉ huy các trung đoàn, liên đoàn biệt động quân đang tháo chạy...

        - Tôi cũng đã nắm được. Hiện bọn tiểu khu Quảng Tín và ngụy quyền Quảng Tín cũng đang cho đốt tài liệu... Các đồng chí thông báo tình hình chiến sự và tình hình địch xuổng tận các đơn vị trung đội, đại đội để cán bộ chiến sĩ hiểu rỏ thời cơ nâng cao tốc độ đánh địch.

        - Rõ!

        Sư trưởng Nguyễn Chơn lệnh tiếp cho các bộ phận phục vụ Sở chỉ huy tiền phương:

        - Đồng chí Suyển!

        - Báo cáo có tôi!

        - Bộ phận của ta tuy nhỏ nhưng phải sẵn sàng tham gia truy kích địch cùng các chiến sĩ Trung đoàn 1 Ba Gia khi tình huống đòi hỏi. Riêng bộ phận thông tin phải luôn thường trực bên tôi, không một giây nào được ngừng sóng.

        - Rõ!

        Ngay sau đó toàn bộ Sở chỉ huy tiền phương sư đoàn tiến nhanh đến sân bay Kỳ Bích. Sân bay Kỳ Bích chỉ cách trung tâm thị xã trong gang tấc. Thời cơ đã đến, giây phút đánh chiếm thị xã Tam Kỳ đã điểm. Sư trưởng Nguyễn Chơn lệnh cho các trung đoàn đẩy nhanh nhịp độ tấn công. Từ hai hướng, Trung đoàn 1 Ba Gia như hai mũi lao nhọn đang thọc nhanh vào thị xã. Ở hướng Nam, Đại đội 5 Tiểu đoàn 60 đang trên đường tiến thì gặp quân địch trong các lô cốt cô thủ ở đầu cầu Tam Kỳ bắn chặn, đạn bay sát mặt đất. Tiểu đoàn phó Sĩ Hùng đã kịp thời có mặt, anh liền lệnh cho xạ thủ B41 Nguyễn Văn Điều:

        - Đồng chí Điều!

        - Có!

        - Đồng chí quan sát kỹ địa hình, nhanh chóng vượt lên bám mép đường, vòng về bên trái bắn vào hoả điểm giặc.

        - Tôi rõ rồi!

        Lát sau, Tiểu đoàn phó Hùng đã nghe một tiếng nổ vang, khẩu đại liên địch bị vùi sâu dưới đống bê tông nát vụn. Chiến sĩ Nguyễn Văn Điều cùng Tiểu đoàn phó Sĩ Hùng tiếp tục vận động sang mục tiêu khác. Các hoả điểm của từng lô cốt lần lượt im bặt chỉ còn tiếng thét xung phong vang dội. "Cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh! Xung phong! Xung ph...o...ong!".

        Bỗng từ Trung tâm huấn luyện của quân ngụy và dãy phố  phía Bắc cầu thị xã bất ngờ xuất hiện những ổ kháng cự của địch. Hai chiếc xe tăng của ta đã kịp thời lao lên. Các ổ kháng cự bị đập nát. Bộ binh và xe tăng đang tràn vào thị xã...

        Theo dõi chặt từng bước tiến của các đơn vị, Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn không kìm nén nổi sự xúc động. Đôi mắt ông bỗng dưng cay cay. Ông trực tiếp lệnh cho Trung đoàn trưởng Phạm Xưởng:

        - Đồng chí trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn 90 cùng xe tăng nhanh chóng đánh chiếm ngã tư đường sắt và thọc nhanh vào trung tâm thị xã.

        - Rõ! Tôi đã chỉ huy Tiểu đoàn 90 từ ngã ba Trường Xuân và sân bay Kỳ Bích vận động lên đánh chiếm xong ngã tư đường sắt và đang thọc nhanh vào trung tâm thị xã.

        - Hoan nghênh đồng chí Trung đoàn trưởng!

        - Dạ, báo cáo Tiểu đoàn 8 Trung đoàn 31 chia làm ba mũi đã đánh chiếm xong khu vực USN cùng các công sở ngụy ở phía Tây dinh tỉnh trưởng và cầu Kỳ Lý. Riêng mũi tiến công của Đại đội 5 đánh theo Đường số 1 đến phía Bắc cầu thì gặp địch. Trung đội trưởng Lợi chỉ huy mũi nhọn đã kịp thời dùng hoả lực dập tắt ngay các hoả điểm, xung phong chiếm cầu.

        - Vậy thì quá tốt rồi.

        Sư trưởng Nguyễn Chơn lệnh cho Trung đoàn trưởng Trung đoàn 31:

        - Đồng chí Tiệp, lập tức tung Tiểu đoàn 7 dự bị vào vòng chiến, tăng nhanh sức đột kích cùng Tiểu đoàn 8.

        - Rõ!

        - Thế đánh địch của ta hiện như thế chẻ tre, Tiểu đoàn 7 phải nhanh chóng hiệp đồng với Tiểu đoàn 8 cấp tốc đánh chiếm tỉnh đường và treo cờ chiến thắng.

        - Báo cáo rõ! Tôi sẽ có mặt trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn 7 và Tiểu đoàn 8 ngay!

        - Bình tĩnh! Cậu nghe tiếp đã.

        - Dạ!

        -  Sau đó phải cho một bộ phận phát triển đánh chiếm ngay trận địa pháo 175mm, bộ phận khác nhanh chóng đánh chiếm Ty Cảnh sát ngụy và giải phóng nhà lao Tam Kỳ. Tránh đổ máu cho đồng bào, đồng đội chúng ta đang bị địch giam giữ ở đó. Giải phóng xong nhà lao đồng chí báo cáo ngay tôi biết.

        - Rõ!

[Giangtvx]

        Mười phút sau khi nhận lệnh của Sư trưởng Nguyễn Chơn, đơn vị đánh chiếm tỉnh đường đã reo hò vang dậy khi lá cờ Quyết chiến quyết thắng của đơn vị được kéo lên trên nóc dinh tỉnh đường ngụy. Nhân dân thị xã Tam Kỳ cùng đội công tác, biệt động đang đổ về Tam Kỳ hoan hô không ngớt. 30 năm ngày chờ đón là đây. Mỹ cút và nay ngụy đã nhào. Ông Trần Chí Thành, Bí thư Thị xã nét mặt rạng rỡ. Ông đã tham gia cách mạng và lăn lộn với mảnh đất Tam Kỳ từ những năm 1955, 1957, phải chui bụi ngủ hầm suốt những năm dài đen tối tố cộng diệt cộng, chứng kiến bao cảnh đầu rơi máu chảy... Nay được chứng kiến phút giây giải phóng, nước mắt ông trào ra. Ông Mười Chấp, ông Võ Ngọc Hải... những người gan vàng, dạ ngọc, được Đảng phân công ở lại nằm vùng bám dân, bám đất, xây dựng phong trào cách mạng và phát triển tổ chức Đảng... cũng không cầm được nước mắt. Giây phút thiêng liêng nhất của sự nghiệp chiến đấu cho độc lập tự do suốt hai mươi năm can trường đã đến. Đồng bào, chiến sĩ Tam Kỳ đã đi đến đích. Các ông lao đến ôm chầm các chiến sĩ Sư đoàn 2 thân yêu và cứ muốn giữ mãi họ trong vòng tay... Giây phút thiêng liêng này, quý giá này mãi mãi khắc sâu trong tim họ...

        Sau khi chiếm tỉnh đường, Trung đoàn trưởng Tiệp lập tức báo cáo với Sư trưởng Nguyễn Chơn:

        - Dạ báo cáo thủ trương! Chúng ta đã thắng lợi hoàn toàn. Chúng tôi đã treo cờ lên nóc tỉnh đường. Mọi việc diễn ra đúng như thủ trưởng đã dự kiến. Nhưng...

        - Nhưng làm sao?

        - Dạ... Nhưng chúng tôi chưa bắt được tên tỉnh trưởng tỉnh Quảng Tín thủ trưởng ạ.

        - Ờ mình biết rồi! Hắn có ở đó đâu, các cậu không bắt được hắn là phải. Lúc ta đánh vào Tam Kỳ thì tên Trần Thiện Khiêm nhân danh thủ tướng ngụy quyền đã bay ra Đà Nẵng, triệu tập các đô trưởng, tỉnh trưởng ở khu vực 1 lại để họp bàn cứu vãn tình hình mà!

        Đúng như Sư trưởng Nguyễn Chơn đã nói. Theo lệnh Thiệu, Thủ tướng ngụy quyền Trần Thiện Khiêm bay gấp ra Đà Nẵng triệu tập ngay Nguyễn Hữu Duệ - Tỉnh trưởng Thừa Thiên, Đỗ Kỳ - Tỉnh trưởng Quảng Trị, Phạm Văn Trung ở Đà Nẵng, Lê Văn Ngọc ỏ Quảng Tín, Đào Mộng Xuân ỏ Quảng Ngãi để họp bàn cách đôi phó và cũng để nắm tình hình. Phạm Văn Trung thị trưởng Đà Nẵng hậm hực:

        - Thưa Thủ tướng! Tinh thần dân chúng ở Đà Nang cũng như các tỉnh ở Vùng 1 xuống thấp chưa từng có.

        Họ đều hiểu rõ ông chủ Mỹ đã bỏ rơi Tổng thống Thiệu và chế độ Việt Nam cộng hoà của chúng ta. Quân lính càng hiểu rõ hơn nên đã bắt đầu đào ngũ hàng loạt. Chưa bao giờ chúng tôi thấy nguy nan như lúc này. Việc chúng tôi rơi vào tay cộng sản chỉ còn tính bằng ngày, bằng giờ. Nhưng chúng tôi cố chấp hành lệnh của Tổng thống và Thủ tướng, hô hào dân chúng và quân lính chống chọi, tử thủ...

        ... Cùng thời gian này, tại Hà Nội, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương khẳng định: Địch chuẩn bị rút khỏi Huế thì chúng cũng rút bỏ Đà Nẵng. Lập tức chiến dịch Huế và Đà Nẵng được quyết định với mật danh 475. Bộ tư lệnh chiến dịch do tướng Lê Trọng Tấn làm tư lệnh, tướng Chu Huy Mân làm chính ủy được thành lập. Đây là trường hợp ứng vạn biến, không nằm trong dự kiến ban đầu, để nắm lấy thời cơ. Thời gian bây giờ là sức mạnh. Cơ hội có một không hai trong suốt cả 30 năm chiến tranh đã đến. Quân ủy Trung ương hạ lệnh thần tốc, đẩy nhanh sự sụp đổ hoàn toàn của ngụy quân, ngụy quyền. Chia cắt, bao vây tiêu diệt không cho địch ở miền Trung, Huế, Đà Nẵng co cụm về Sài Gòn và miền Tây Nam Bộ.

        Mặc dù đã có quyết định làm tư lệnh chiến dịch nhưng tướng Lê Trọng Tấn chưa thể rời Bộ Tổng tham mưu vì Bộ Chính trị đang họp, còn tướng Chu Huy Mân thì đang chỉ huy cả ba mặt trận cùng lúc. Mặt trận Đường 19, mặt trận Quảng Ngãi và mặt trận Tam Kỳ. Vì vậy Đảng ủy và Bộ tư lệnh chiến dịch chưa họp mặt được. Cánh quân phía Bắc nhận lệnh từ Bộ Tổng tham mưu. Cánh Nam, Quân ủy Trung ương chỉ thị cho Quân khu 5 tiến nhanh về Đà Nẵng, thực hiện bao vây, phối hợp chặt chẽ với Quân đoàn 2. Ngày 25 tháng 3, Bộ đã lệnh cho Quân đoàn 2 phải nhanh chóng đưa pháo vào phía Tây Bắc Đà Nẵng, chuẩn bị gấp để ngày 27 tháng 3 có thể không chế sân bay và cảng Đà Nẵng, đồng thời bộ binh phải chiếm lĩnh đèo Hải Vân, tạo bàn đạp tấn công quân địch đang rút về co cụm ở Đà Nẵng...

[Giangtvx]

        Trong những phút giây xúc động trào dâng khi Tam Kỳ được hoàn toàn giải phóng thì Sư trưởng Nguyễn Chơn cũng được thông báo toàn bộ tình hình địch ở chung quanh Đà Nằng. Cụ thể là: Địch đang tập trung về căn cứ liên hợp này với một lực lượng khá lớn. Trong đó có Trung đoàn 50 của Sư đoàn 3 bộ binh đang ở Vĩnh Điện, Trung đoàn 57 ở Đại Lộc và một trung đoàn nữa ở Núi Quế. Sư đoàn thủy quân lục chiến đã hoàn thành việc thay thế sư đoàn dù phải rút về Sài Gòn với Lữ đoàn 468 đóng chốt từ đèo Hải Vân đến Liên Chiểu, Lữ 369 ở Đại Lộc và Lữ 258 ở cẩm Lệ. Bộ tư lệnh sư đoàn và tàn quân của Lữ 147 ỏ sân bay Nước Mặn, phía Đông Đà Nẵng. Ngoài ra, ỏ Đà Nẵng, địch còn có 2 liên đoàn bảo an với 15 tiểu đoàn, Liên đoàn biệt động quân chốt đóng ở Bà Rén, Thiết đoàn 11 ở Tây Đà Nẵng, Thiết đoàn 20 từ Huế mới chạy vào, 240 trung đội dân vệ, 5 ngàn cảnh sát, Sư đoàn không quân số 1 vẫn còn 370 máy bay, 12 tiểu đoàn pháo binh gồm 270 khẩu từ 105 đến 175 mm... Tổng quân số địch lên đến 10 vạn tên và 2 vạn rưỡi tên phòng vệ dân sự có vũ trang, chưa kể nhân viên ngụy quyền, tàn quân khắp nơi tiếp tục trút về Đà Nẵng ngày càng đông. Quan thầy Mỹ phán đoán rằng cộng sản thế nào cũng đánh Đà Nẵng, nên để an ủi bọn tay sai đã phái đến vùng biển này một số tàu chiến để làm cái việc gọi là răn đe đối phương và hà hơi thổi ngạt trong cơn hấp hốì của lũ đầy tớ. Thiệu thấy có chỗ dựa và hắn phán đoán đối phương ít ra cũng phải mất hàng tháng mối điều động lực lượng đến tấn công Đà Nẵng được, mà có tấn công được Đà Nẵng cũng không phải dễ dàng như Buôn Ma Thuột hay Huế, Tam Kỳ... Trên đài phát thanh ngụy quyền phát đi bản nhật lệnh của Thiệu lải nhải suốt ngày. Đại ý, kể từ ngày 25 tháng 3 năm 1975 tất cả những tỉnh, những phần đất còn lại của quốc gia phải được tử thủ đến cùng. Tại mỗi nơi phải nỗ lực tối đa, chặn đứng đà tiến quân của địch, củng cố phòng thủ, vận dụng mọi sáng kiến và phương tiện để phản công lại giặc xâm lăng cộng sản... các tư lệnh quân đoàn và quân khu chịu trách nhiệm hướng dẫn cấp chỉ huy lãnh thổ thuộc quyền, chấp hành tuyệt đối mệnh lệnh...

        Khi đơn vị đánh chiếm thị xã Tam Kỳ thì một trong những việc đầu tiên mà Sư trưởng Nguyễn Chơn luôn

        luôn canh cánh trong lòng là phải giải phóng cho được nhà lao Tam Kỳ, nơi đồng bào đồng chí đang bị quân giặc giam cầm.

        Khi cửa nhà lao vừa mở, hàng trăm người từ trong những căn phòng chật hẹp, hôi hám, nồng nặc ào ra. Đó là những đảng viên cộng sản, những chiến sĩ cách mạng, những người cha, người mẹ, anh chị, cô dì, chú bác... đã vì độc lập tự do dám đứng lên trước họng súng quân thù. Phút gặp gỡ thiêng liêng nghẹn ngào trong nước mắt...

        Thực hiện nhiệm vụ tổng hợp, Trần Suyển tiếp tục báo cáo thêm với Sư trưởng Nguyễn Chơn:

        - Dạ báo cáo thủ trưởng! Lúc 10 giờ, Trung đoàn 1 Ba Gia đã làm chủ hoàn toàn thị xã Tam Kỳ. Lúc 11 giờ, Trung đoàn 31 đã treo cờ và kiểm soát hoàn toàn tỉnh đường Quảng Tín. Cùng lúc Trung đoàn 36 đã đánh chiếm cầu Bầu Bầu và phát triển ngay xuồng An Xuân giải phóng luôn quận lỵ Lý Tín, đồng thời cắt đường tháo chạy của tàn quân địch về Chu Lai...

        - Tốt!

        - Vâng! Báo cáo thủ trưởng, cùng lúc Trung đoàn 38 sau khi làm chủ Cẩm Khê và Phú Trà 2, liền đánh chiếm Quán Rường, đến 13 giờ đánh chiếm Chiên Đàn. Do trung đoàn đánh chậm, nhiệm vụ bao vây phía Bắc không thực hiện được nên đã để một sô quân địch ở Tam Kỳ thoát. Sáng 25, trung đoàn đánh chiếm Tuần Dưỡng.

        Phối hợp với quân chủ lực ở phía Đông, các tiểu đoàn 70 và 72 cùng bộ đội địa phương Tam Kỳ đã đánh chiếm xã Kỳ Trung và nhân dân các xã ven biển của Tam Kỳ cũng nổi dậy tự giải phóng giành quyền làm chủ.

        Sư trưởng Nguyễn Chơn điện đến các đơn vị:

        - Tôi thay mặt Đảng ủy và Bộ tư lệnh sư đoàn hoan nghênh chiến công đầu tiên của các đơn vị trong sư đoàn. Cùng lúc ta tấn công vào thị xã Tam Kỳ, Lữ đoàn 52 cùng quân dân Quảng Ngãi đã tiến công nổi dậy, đến 23 giờ 30 phút ngày 24 tháng 3 đã giải phóng hoàn toàn thị xã Quảng Ngãi. Đến 7 giờ sáng 25 tháng 3, toàn bộ tỉnh Quảng Ngãi được giải phóng. Như vậy, cho đến lúc này, tỉnh Quảng Ngãi và phần lớn tỉnh Quảng Nam đã được giải phóng. Tuyến phòng thủ ven biển của địch đã bị chia cắt làm đôi. Căn cứ liên hợp Đà Nẵng bị bao vây cô lập. Thời cơ đánh chiếm Đà Nẵng đang đến. Thời cơ đã xuất hiện, các đồng chí phải chuẩn bị sẵn sàng.

        - Rõ!

        - Vừa đánh địch các đơn vị vừa tranh thủ xốc lại đội hình chuẩn bị khi có lệnh ta lập tức tiến quân về Đà Nẵng...

        - Rõ!

        - Nắm tình hình, có gì khó khăn kịp thời báo cáo để kịp giải quyết. Các đơn vị nghiêm chỉnh chấp hành chính sách thương binh, liệt sĩ, chính sách dân vận, chính sách tù hàng binh...

        Sư trưởng Nguyễn Chơn quay lại nói với Trần Suyền:

        - Đồng chí cho mời các trung đoàn trưởng tối nay có mặt ở Sở chỉ huy tiền phương để hội họp.

        - Rõ!...

[Giangtvx]

        

Chương 20

        Bước vào mùa xuân 1975, Ngô Quang Trưởng - Tư lệnh Vùng 1 và Quân khu 1 thầm hy vọng thực hiện giấc mộng làm tổng thống và tổng tư lệnh tối cao quân đội Việt Nam cộng hoà. Trưởng cho rằng mình là viên tướng tài ba, còn Thiệu sẽ bị sụp đổ hoặc phải ra đi là điều không tránh khỏi. Mùa xuân 1975 là cơ hội ngàn năm của Trưởng. Phạm Văn Phú thì đang sống dở chết dở rút bỏ Tây Nguyên, giao quyền chỉ huy cho viên chuẩn tướng Trần Văn Cẩm chỉ huy phó để chạy về Nha Trang cùng Bộ tham mưu Quân đoàn 2 bằng máy bay, lấy cớ là lập bộ tham mưu tái chiếm Buôn Ma Thuột. Mấy hôm sau, viên chuẩn tướng Trần Văn Cẩm bị quân giải phóng bắt sống. Thiệu phải vội thăng lon chuẩn tướng cho viên đại tá chỉ huy trưởng lực lượng biệt động Sài Gòn thuộc Quân khu 2 Phạm Duy Tất để chỉ huy cuộc rút chạy khủng khiếp. Phú về đến Nha Trang, được lệnh của Thiệu, Phú chạy vào Phan Thiết, ai ngờ vào đó Thiệu yêu cầu Phú bàn giao nốt hai tỉnh còn lại của Quân khu 2 là Ninh Thuận và Bình Thuận sáp nhập vào Quân khu 3 thuộc quyển của Nguyễn Văn Toàn. Phú trắng tay... Những tin ấy dội về đến Trưởng. Trưởng lẩm bẩm, vậy là mộng ước của Phú vài năm sau sẽ chiếm lấy một ghế nghị sĩ trong quốc hội đã đi đứt, không bao giờ gã được như Trần Văn Đôn, Tôn Thất Đính, hoặc Huỳnh Văn Cao vừa có vị trí an toàn lại vừa có danh lợi. Ngô Quang Trưởng càng dương dương tự đắc. Trưởng cho rằng tất cả rồi sẽ đều về tay mình sau mùa xuân 1975 này. Giống mùa xuân 1972, Trưởng cho rằng, trong mùa xuân 1975 này... Sau cuộc họp lịch sử ở dinh của Thiệu, Trưởng trở ra Đà Nẵng, y cười nhạt nói vói Lâm Quang Thi, phó của y: Lần này, Quân khu 1 phải chi viện tướng cho Sài Gòn. Điểm nóng của Xuân 1975 không phải Bắc Hải Vân hay Nam Đà Nẵng mà là tuyến phòng thủ vòng ngoài của Sài Gòn.

        Trưởng tự tin vào tài năng chỉ huy của mình khi y thay Hoàng Xuân Lãm năm 1972 rồi trở thành viên tướng tài ba, nổi tiếng trong quân đội Sài Gòn. Trưởng thường chỉ trích Thiệu với lũ đàn em rằng Thiệu không hiểu gì về cuộc chiến tranh quy ước của Hoa Kỳ ở Việt Nam. Viên tướng ngạo mạn này ngày ngày vẫn đi đi lại lại trước lá cờ Quân đoàn 1 có thêu hàng chữ "Bến Hải hưng binh, tiền phong diệt cộng!". Rồi gieo mình xuồng chiếc ghế bành nốc rượu Napôlêông, khoác lác binh pháp riêng của mình với Lâm Quang Thi. Giọng y lè rè trong men rượu: Một là, đôi với người Mỹ phải luôn có những mưu mẹo linh hoạt, bắt họ phải phục nể mình. Đối với bọn đàn em, phải tỏ ra có tầm nhìn chiến lược.

        Nếu đối phương còn đánh theo từng chiến dịch dựa vào mùa khô thì phải tổ chức cầm cự cho tốt, lập tức phản công khi chúng rút đi. Trưởng rót rượu, nốc cạn ly, lại lảm nhảm tiếp: Hai là, đi sát lính và cấp dưới để không chế chúng cho thật chặt. Ba là, biết tổ chức giỏi lễ mừng chiến thắng... Bốn là, hoả lực tối đa là yếu tố quyết định trong chiến cuộc. Lúc nào cũng phải luôn mồm đòi người Mỹ chi viện tối đa hoả lực. Hề... hề...

        Trưởng phản bác lại mọi tư tưởng và nhận định cho rằng cộng sản sẽ đánh lớn. Hắn và bọn chóp bu Sài Gòn đều giống nhau, đều cho rằng làm gi có chuyện cộng sản đánh lớn trong năm 1975. Hắn cho rằng cộng sản sẽ không bao giờ làm lay chuyển được chế độ Sài Gòn có người Mỹ bảo trợ. Kinh nghiệm của mùa khô 1968 và 1972 đã cho hắn thấy điều đó...

        Sáng nay, trong căn phòng rộng lớn ở đại bản doanh của Trưởng tại Đà Nẵng, Trưởng lại bệ vệ ngồi vào chiếc bàn làm việc. Một chiếc bàn đồ sộ với ba chiều xoay khá vững chắc để tiếp khách. Phía trái mặt bàn đặt một hệ thống điện thoại gọi đi các đơn vị thuộc cấp và các tỉnh. Hàng ngày đến giờ làm việc, Trưởng lại gieo mình xuống chiếc ghê bành to để đích thân nghe các đơn vị báo cáo tình hình và để y thưởng thức uy quyền nắm trong tay hơn 10 vạn tinh binh. Thỉnh thoảng y lại đứng bật dậy, đi đi lại lại rồi dừng lại gõ mấy ngón tay xuống mặt bàn, mắt ngước nhìn tấm bản đồ Quân khu 1 dày đặc ký hiệu binh hoả lực... Hôm rồi, bỗng dưng Trưởng như bị ong đốt, khi đột ngột được tin Buôn Ma Thuột thất thủ rồi tin Thiệu ra lệnh cho Phú rút bỏ Tây Nguyên, rồi tin Quân khu 1 của hắn bị tấn công... Hôm nay, khi nhận được tin dữ ấy, khuôn mặt dài ngoẵng của hắn như chảy thêm ra... Chợt một viên đại tá trong bộ tham mưu của hán hốt hoảng chạy vào:

        - Bẩm trung tướng! Sức tấn công của cộng sản rất lớn. Chúng đang tiến công theo đội hình quân đoàn.

        - Sao? Mày nói lại nghe coi!

        Trưởng đứng sững, giọng như nuốt phải lưỡi.

        - Mày phải điện cho cả hai đầu quân khu, thực hiện kế hoạch co cụm chiến lược. Nói rằng hãy tin vào người Mỹ. Người Mỹ sẽ chi viện tối đa hoả lực. Hiện các chiến hạm Mỹ đang ở ngay vùng biển Đà Nẵng.

[Giangtvx]

        Lệnh xong, Ngô Quang Trưởng gọi trực thăng. Đúng như Sư trưởng Nguyễn Chơn đã nhận xét về hắn: Hắn xông xáo về mặt chiến thuật và thủ đoạn vặt nhưng khi chiến dịch mở ra, bị tấn công nhiều phía thì hắn sẽ rối bời như nồi canh hẹ, chẳng biết ứng phó tác chiến chiến lược. Hắn hộc tốc lên trực thăng và đáp xuống Sở chỉ huy Sư đoàn 1 và Sở chỉ huy tiền phương Quân đoàn 1 ở Mang Cá, Huế. Hắn gặp ngay viên chuẩn tướng Nguyễn Văn Điềm, Tư lệnh Sư đoàn 1 để tận mắt thấy sự thật. Theo hắn thì cánh Bắc Hải Vân mới là nguy hiểm, còn cánh Nam Đà Nẵng chẳng mấy lo lắng. Hắn đã lệnh cho chuẩn tướng Trần Văn Nhật, Tư lệnh Sư đoàn 2 phòng thủ có chiểu sâu, co cụm đông đặc, chờ thời cơ phản công khi cộng sản kết thúc chiến dịch. Mới xuống khỏi máy bay hắn đã kéo cả đoàn tuỳ tùng và chuẩn tướng Nguyễn Văn Điềm xồng xộc vào sở chỉ huy. Hắn gieo mình xuống chiếc sô pha cỡ lớn, hai tay đặt lên thành ghế như một ông vua:

        - Tình hình thế nào rồi, chuẩn tướng nói nghe coi.

        - Trình trung tướng! Tình hình xấu đi rất nhanh. Từ phía Bắc sông Mỹ Chánh trở ra đã hoàn toàn rơi vào tay cộng sản. Hiện chúng đang ồ ạt tiến về tuyến sông Bồ cách Huế 17 cây số. Quân chủ lực Sư đoàn 1 và các lực lượng biệt động, thủy quân lục chiến đang kháng cự quyết liệt...

        - Tình hình chiến sự Nam Huế thế nào?

        - Dạ bẩm! Trên đoạn quốc lộ số 1 đi Bái Sơn đã bị cắt đứt. Xe tăng cộng sản từ phía Bạch Mã ồ ạt tràn xuống đã đánh tan đội quân xe tăng của ta bảo vệ Nam Huế và Bắc đèo Hải Vân. Quốc lộ 1 Huê đi Đà Nẵng đã hoàn toàn bị cắt đứt, xe cộ từ Huế vào Đà Nẵng đều phải nhào lui càng gây cảnh rối ren lộn xộn trong và ngoài thành phố.

        Trưởng văng tục:

        - Một lũ ăn cứt!

        Trong cơn thịnh nộ, hắn lại thấy viên sĩ quan tác chiến bước vào:

        - Bẩm trung tướng! Trung tướng có điện của tướng Lâm Quang Thi.

        - Nói đi, có gi gấp hả ông Thi?

        - Dạ thưa! Đường bộ từ Tam Kỳ ra Đà Nẵng đã hoàn toàn bị cắt đứt cả đường số 1 lẫn đường dọc ven biển. Cộng sản đã đánh chiếm hoàn toàn thị xã Tam Kỳ!

        - Tôi biết rồi, thiếu tướng lệnh cho Trần Văn Nhật phải chặn chúng lại, thiếu tướng lệnh cho không quân phá hết mọi chiếc cầu từ Đà Nẵng đi Tam Kỳ. Cho xe tăng, bộ binh phòng thủ các đầu cầu. Cộng quân không thể tiến được ra Đà Nẵng một sớm một chiều.

        - Bẩm trung tướng xin tuân lệnh!

        Tỏ ra hùng hổ nhưng thâm tâm Trưởng hiểu song xe của địch quân đã chiếu tướng từ hai phía. Quân xe, pháo, mã còn nguyên nhưng Trưởng chẳng làm gì được nữa rồi. Nét mặt bầm tím, hầm hầm, Trưởng liền đứng lên:

        - Chuẩn tướng Điềm!

        - Dạ bẩm! Thưa trung tướng tư lệnh!

        - Tôi muốn xuống một trung đoàn hoặc một tiểu đoàn gần nhất của sư đoàn chuẩn tướng...

        Giọng Trưởng bỗng gầm lên:

        - Tôi xuống ngay một trung đoàn!

        Điềm co ro, khúm núm đáp:

        - Dạ thưa! Trung tướng không nên làm điểu đó. Nó hoàn toàn vô hiệu trong lúc này.

        - Sao?

        Thấy Điềm đứng như trời trồng, miệng như hến Trưởng hiểu rằng đám lính ngụy Sư đoàn 1 và ở đây đã rơi vào tình trạng hỗn loạn và khiếp sợ. "Mọi lệch lạc bắn bỏ", câu thần chú luôn thường trực ở cửa miệng Trưởng giờ đây chẳng còn tác dụng gì.

        Rất may, điện của Thiệu gọi ra đã cứu sĩ diện cho Trưởng đúng lúc.

        - Vâng! Thưa tổng thống! Tôi đang có mặt ở Huế.

        -  Tốt quá anh Trưởng!

        Trưởng mỉm cười mỉa mai. Trưởng biết khi Thiệu đã hạ giọng gọi mình bằng anh là tình hình ở Sài Gòn không xong rồi. Mộng tưởng làm tổng thống và tổng tư lệnh tối cao quân lực Việt Nam cộng hoà của Trưởng như đang ở trong tầm tay.

        - Anh có thể giữ Huế được không?

        - Nhất định rồi thưa tổng thống. Tôi đã tuyên bố tử thủ ỏ Huế. Nếu cộng sản muốn vào Huê thì phải bước qua xác Ngô Quang Trưởng đã.

        - Tổng thông ghi nhận tinh thần trung tướng tư lệnh. Vận mạng đất nước đang trông chờ ở anh.

Tiếng "anh" dùng cho Trưởng lúc này Thiệu muốn chứng tỏ rằng mình đang chân tình và gởi lòng tin cậy vào Trưởng. Thiệu cũng như Trưởng hiểu rất rõ mất Huế tức mất Đà Nang và Vùng chiến thuật 1. Trưởng tiếp tục đưa ra lời cam kết để làm yên lòng Thiệu:

        - Xin tổng thống hãy tin vào lời cam kết vàng ngọc của tôi.

[Giangtvx]

        - Tôi khẩn thiết yêu cầu anh điều đó anh Trưởng ạ! Sở dĩ tôi lệnh rút bỏ Tây Nguyên chỉ vì để giữ cho được Quân khu 1. Còn Quân khu 1 thì Sài Gòn sẽ còn, sẽ còn tất cả! Khi lệnh rút bỏ Tây Nguyên tôi đã không kịp hỏi ý kiến anh.

        - Xin Tổng thống yên tâm! Tôi sẽ chiến đấu hết mình vì vận mạng quốc gia và danh dự của Tổng thống.

        - Lời hứa của anh làm tôi và chánh phủ Việt Nam cộng hoà yên tâm rồi.

        Tình thế đặt Ngô Quang Trưởng không còn cách nào khác là hứa hẹn bừa. Hắn lệnh cho Nguyễn Văn Điềm tháp tùng hắn đến đài phát thanh Huế ngay. Hắn lại lải nhải lặp lại câu nói năm 1972 "Tôi sẽ sống chết cùng cố đô Huế!" Tuyên bố xong, Trưởng vội vã bay vào Đà Nẵng. Điềm cũng bám gót Trưởng liền sau đó... Sư đoàn 1 bộ binh "anh cả đỏ" của Sài Gòn bị tiêu diệt và tan rã khi Trưởng rời khỏi Huế. Toàn bộ tuyến phòng thủ Bắc Hải Vân đã hoàn toàn rơi vào tay đối phương.
         
Thiệu lại điện cho Trưởng kêu gọi tử thủ Đà Nẵng. Lúc Thiệu gọi điện cho Trưởng thì Đà Nẵng đang chìm ngập trong cơn lốc xoáy của thứ "loạn bại binh" từ khắp nơi cuộn về. Các chuyến máy bay dân dụng, máy bay lên thẳng trên bầu trời thành phố như chuồn chuồn đưa các nhân viên, cố vấn và gia đình quan thầy Mỹ rút chạy. Toàn thành phố Đà Nẵng lâm vào giờ phút hấp hối. Cảnh ẩu đả diễn ra khắp nơi cùng với cảnh cướp giật, hãm hiếp, trả thù, thanh toán phe phái lẫn nhau. Cảnh bắn giết giữa Sư đoàn thủy quân lục chiến và Sư đoàn 3 ngụy lại diễn ra đẫm máu như ở cố đô Huê 1972. Máu địch đang tự đổ ra trên các đường phố Đà Nang thì quân của Sư đoàn 1 ở phía Bắc, quân của Sư đoàn 2 ở phía Nam dồn về bồi tiếp thêm cảnh chém giết, hỗn loạn, tranh nhau thoát thân... Ở đâu có người Mỹ nhúng tay vào, ở đó sẽ gặp cảnh ấy, nhân dân Đà Nang chẳng lấy gì làm lạ. Binh lính các sư đoàn tranh nhau súng, số súng mà tên tướng Nguyễn Văn Trang, phó của Cao Văn Viên đã cho chuyên chở ra 22 ngàn khẩu trong kế hoạch phòng thủ Quảng Nam, Đà Nẵng. Đám tàn binh lũ lượt kéo từng đoàn bỗng dưng được trang bị súng và tha hồ bắn giết lẫn nhau, cướp bóc, hãm hiếp ngay cả vợ con binh lính đồng bọn... Trước tình hình đó, Ngô Quang Trưởng liền lệnh cho tên Bùi Thế Lâm nhưng Lâm trả lời dứt khoát:

        -  Tôi không thể nào chỉ huy nổi đám lính của tôi được nữa. Chúng giống một đàn thú dữ đang sổng chuồng. Có bắn bỏ cả hàng trăm đứa cũng thế thôi. Bẩm trung tướng! Tôi bất lực!

        Trưởng khoát tay, tỏ ra không chịu.

        - Khỏi!... Khỏi nói! Không làm được dẹp qua một bên.

        Trong cơn cuồng điên, giận dữ, Ngô Quang Trưởng lại nhận được bức điện của Thiệu. Trưởng liền phúc đáp lại bằng một bức điện, thay cho lời cam kết. Bức điện viết:

        Trân trọng kính trình tổng thống!

        Tôi tự nhận thấy đã đuối sức và bối rối, sợ rằng không hoàn thành trách nhiệm. Kính xin tổng thống cho được từ chức.

        Ký tên

        Ngô Quang Trưởng

        Bức điện Trưởng đánh đi cũng là lúc quân giải phóng phía Bắc và phía Nam đang tiến sát về Đà Nẵng. Cánh quân của đối phương ở cánh Nam đang tiến nhanh như vũ bão. Ngô Quang Trưởng và đồng bọn chỉ còn cách tranh thủ từng phút, để kịp thoát thân.

[Giangtvx]

*

*       *

        Nhận được tin tức của cơ sở nội tuyến thành đội và cơ sở cách mạng từ thành phố Đà Nẵng về tình hình địch Sư trưởng Nguyễn Chơn vô cùng sốt ruột. Ông trao đổi với Quyền Chính ủy Mai Thuận phải khẩn trương tấn công Đà Nẵng. Quyền Chính ủy Mai Thuận đồng ý. Lời đồng chí Bí thư thứ nhất Lê Duẩn văng vẳng bên tai Sư trưởng Nguyễn Chơn: Một khi thế trận địch vỡ, diệt được một vài sư đoàn thì địch sẽ rốì loạn, kéo theo tan vỡ và sụp đổ toàn bộ của ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn!... Rồi lời của đồng chí Võ Chí Công phát biểu về dự kiến tình hình ở Khu 5: ...Giải phóng Buôn Ma Thuột làm bàn đạp tiến thẳng vê Sài Gòn... Còn Kon Tum, Plây Cu để lại đó, địa phương chúng tôi tự giải quyết... Đà Nẵng đã được tên tướng Mỹ Ga Uyn, một chiến lược gia chọn làm một trong năm khu vực phòng thủ cơ bản của Sài Gòn trong phương án co cụm chiến lược của Mỹ -  ngụy. Đây là sào huyệt quan trọng bậc nhất và cũng là sào huyệt cuối cùng của Mỹ - ngụy ở khu vực miền Trung. Mỹ đã ném ra hàng trăm triệu đô la để xây dựng 3 sân bay ở Đà Nẵng, trong đó có sân bay cấp 1, tất cả mọi loại máy bay có thể cất cánh và hạ cánh dễ dàng. Mỹ còn xây dựng ở Đà Nang 4 cảng lớn trong đó có cảng Sơn Trà rất hiện đại với hàng chục dãy nhà kho đồ sộ, có sức chứa hàng vạn tấn bom đạn và vật tư chiến tranh. Đà Nẵng còn đặt nhiều cơ quan quan trọng của Mỹ - ngụy, trong đó có Bộ tư lệnh lực lượng dã chiến số 3 của thủy quân lục chiến, căn cứ tiền tiêu của không quân để hướng dẫn máy bay hoạt động đánh phá ở miền Bắc Việt Nam...

        Sư trưởng Nguyễn Chơn gọi điện cho Sư đoàn phó Hoàng Bình phân công nhiệm vụ rồi lệnh cho các Trung đoàn 1 Ba Gia, Trung đoàn 38, Trung đoàn 31 phải nhanh chóng di chuyển quân ra phía Thăng Bình cùng với Sở chỉ huy sư đoàn. Trung đoàn 36 ở phía Nam Tam Kỳ cơ động ra Sơn Khánh, Sơn Thạch ở Quê Sơn.

        Ông đang giao nhiệm vụ thì Nguyễn Đình Ngật phái viên của quân khu cũng vừa đến.

        - Báo cáo hai thủ trưởng! Quân khu giao cho tôi cấp tốc mang ba lá cờ giải phóng của quân khu trao cho Sư đoàn 2 để lúc vào Đà Nẵng kéo lên sở chỉ huy quân đoàn 1, sân bay Đà Nẵng và toà thị chính ngụy. Tôi cũng xin thông báo tình hình địch ở Đà Nẵng và nhiệm vụ của sư đoàn. Địch ở Đà Nẵng đang có hiện tượng rút chạy, cần phải tổ chức tiến công nhanh, không chờ lực lượng của trên. Sư đoàn đảm nhận tiến công chủ yếu từ phía Nam vào Đà Nẵng. Ngoài lực lượng bản thân, sư đoàn được tăng cường thêm Lữ đoàn 52, một tiểu đoàn tăng T54, một tiểu đoàn pháo 130mm, một tiểu đoàn cao xạ 37mm và một bộ phận tên lửa mang vác B72. Trong quá trình chiến đấu sư đoàn còn được chi viện từ cụm pháo chiến dịch và Trung đoàn cao xạ 573 của quân khu. Tuy nhiên, báo cáo hai thủ trưởng, Lữ đoàn 52 còn đang ở Quảng Ngãi.

        Nguvễn Đình Ngật người Huế, nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, hàm răng trắng đểu, khuôn mặt nhân hậu. Trông anh giống một thư sinh hơn là một sĩ quan quân đội. Vậy mà anh đã lên đường chống Pháp từ lúc còn nhỏ. Anh là con một gia đình cách mạng. Tính tình anh nhỏ nhẹ, điềm đạm, khiêm nhường. Những đức tính ấy khiến Sư trưởng Nguyễn Chơn có cảm tình đặc biệt với Nguyễn Đình Ngật. Sư trưởng Chơn nhìn Nguyễn Đình Ngật, nói:

        - Không được! Lúc này không thể ngồi chờ Lữ đoàn 52 từ Quảng Ngãi ra mối tiến về Đà Nang. Chúng tôi đã giao nhiệm vụ cho các trung đoàn rồi, nội nhật trong ngày nay Trung đoàn 1 Ba Gia và Trung đoàn 38 bắt đầu tiến công trên hướng chủ yếu, đánh dọc theo trục quốc lộ 1, Trung đoàn 31 và Trung đoàn 36 đánh theo trục đưòng sắt. Thời gian không còn nữa. Mọi công việc chuẩn bị cho chiến đấu đểu được tiến hành trong lúc hành quân. Tôi sẽ trực tiếp đi cùng Trung đoàn 1 và Trung đoàn 38.

        Nguyễn Đình Ngật tỏ ra lúng túng và bất ngờ trước quyết định nhanh chóng của Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn.

        - Báo cáo hai thủ trưởng!

        - Bây giờ cậu quay về quân khu chớ?

        - Dạ báo cáo! Bộ chỉ huy tiền phương quân khu cho tôi xuống báo cáo tình hình và ở lại sư đoàn để tăng cường cho công tác chính trị của đơn vị.

        - Vậy thì tốt lắm. Đồng chí sẽ trao đổi công việc cụ thể với đồng chí Mai Thuận.

        - Rõ!

        - Bây giờ sở chỉ huy tiền phương sư đoàn phải di chuyển thật nhanh mới bám kịp Trung đoàn 1 Ba Gia.

        Khí thế chiến thắng áp đảo địch trên toàn chiến trường mang đến khí thế mãnh liệt cho từng cán bộ chiến sĩ trong Sư đoàn 2. Mọi người đều nhanh nhẹn, linh hoạt khác thường, đểu chung một ý chí quyết chiến, quyết thắng với quân thù. Ai cũng hiểu rõ thời cơ ngàn năm có một là đây. Mọi nhiệm vụ đều được tự giác chấp hành chính xác, khẩn trương và sáng tạo.