Quân khu 4 - Lịch sử xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (1975 - 2005)

[chuongxedap]

I- THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH CHIẾN LƯỢC, CHUYỂN MẠNH CÔNG TÁC QUÂN SỰ ĐỊA PHƯƠNG VÀ CƠ SỞ,
VƯỢT QUA THÁCH THỨC, TẠO THẾ ỔN ĐỊNH VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

1. Chấn chỉnh tổ chức lực lượng, tăng cường sức mạnh quốc phòng, khả năng phòng thủ, sẵn sàng chiến đấu chống chiến tranh phá hoại nhiều mặt của địch.

Cuối năm 1985 và đầu 1986, tình hình kinh tế - xã hội đất nước vẫn còn nhiều khó khăn, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở nhiều nơi còn phức tạp, nhưng từ những định hướng mở đầu quan trọng của quá trình tiến tới Đại hội Đảng lần thứ VI, trên nhiều mặt nhân dân ta đã có những chuyển biến tích cực.

Trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, thực hiện Nghị quyết 27/NQ-TW của Bộ Chính trị (khoá V), hệ thống Đảng ủy cấp trên cơ sở và Đảng ủy quân sự tỉnh, Ban cán sự huyện, thị, thành được thành lập, củng cố. Đảng khởi xướng và lãnh đạo sự nghiệp đổi mới đã mở khâu đột phá quyết định chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế, đồng thời xây dựng và không ngừng hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ huy, quản lý điều hành đối với quân đội nhân dân, công an nhân dân và sự nghiệp củng cố quốc phòng¹.

Chấp hành Nghị quyết 27 của Bộ Chính trị, Quyết định 1085 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khoá V) về thành lập Đảng ủy Quân khu 4, đầu tháng 1-1986, Đảng ủy Quân khu họp phiên thứ hai² mang tính lịch sử với sự chủ trì của đồng chí Hoàng Cầm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Quân khu quán triệt Nghị quyết 64 của Đảng ủy Quân sự Trung ương về nhiệm vụ quân sự năm 1986, đánh giá công tác quân sự, quốc phòng của Quân khu và các tỉnh những năm qua, xác định nhiệm vụ chủ yếu trong những năm tới và năm 1986 - nắm tiến hành Đại hội Đảng các cấp và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI. Đảng ủy Quân khu thực hiện sự lãnh đạo theo nguyên tắc và chức năng được xác định, thẳng thắn phân tích thực trạng tình hình, nhất là nêu 5 mặt còn yếu cần tập trung khắc phục, về phương hướng nhiệm vụ trong thời gian tới, Hội nghị xác định:

"Tiếp tục đánh bại các thủ đoạn kiểu chiến tranh phá hoại nhiều mặt của địch; tăng cường khả năng phòng thủ ở các đảo, tuyến ven biển và tuyến biên giới phía Tây; ra sức xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân; không ngừng nâng cao sức mạnh chiến đấu và trình độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng vũ trang quân khu; ra sức lao động sản xuất, xây dựng kinh tế và thực hành tiết kiệm, chống làng phí, tham ô; làm tròn nhiệm vụ hậu phương chi viện cho tiền tuyến; làm tròn nhiệm vụ quốc tế ở Lào; xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh có sức chiến đấu cao; sẵn sàng đối phó thắng lợi mọi tình huống chiến tranh xâm lược quy mô lớn"³.

Đây cũng là những định hướng để Đảng ủy, Bộ tư lệnh, các cơ quan Quân khu tập trung chuẩn bị cho Đại hội Đảng Quân khu lần thứ IV với tư tưởng chỉ đạo phải thể hiện cho được một bước đổi mới tư duy và hành động, trước hết là trong Đảng, đồng thời triển khai thực hiện chặt chẽ nhiệm vụ năm 1986, tập trung sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu thắng lợi cả ở A và trên chiến trường C, điều chỉnh lực lượng, xây dựng huấn luyện, củng cố quốc phòng địa phương, chăm lo công tác kỹ thuật, lao động sản xuất, bảo đảm hậu cần, đời sống. Quân khu và các địa phương thực hiện các chủ trương, biện pháp cụ thể:

Toàn Đảng bộ quán triệt, chấp hành nghiêm túc các chỉ thị 79, 80 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy Quân sự Trung ương về tự phê bình, phê bình và tiến hành Đại hội Đảng các cấp; tổ chức đợt sinh hoạt chính trị trước tình hình khó khăn gay gắt diễn biến phức tạp, giáo dục quan điểm lập trường, ý chí chiến đấu, ý thức trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật trong thực hiện và bảo vệ quan điểm đường lối của Đảng, nâng cao cảnh giác cách mạng.

Trong lực lượng vũ trang ba thứ quân gắn với các địa phương phát động phong trào thi đua rộng lớn "mỗi người làm 6 việc tốt theo chức trách; mỗi đơn vị, địa phương giành 6 đỉnh cao theo nhiệm vụ, thiết thực làm trong sạch Đảng, trong sạch nội bộ và góp phần làm lành mạnh hoá quan hệ xã hội" hướng tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI.

Ở các địa phương củng cố, xây dựng, phát triển các pháo đài quân sự huyện, phấn đấu huyện an toàn làm chủ, lấy xây dựng cơ sở vững mạnh làm nền tảng để thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Quân khu và ba tỉnh Nghệ Tĩnh, Thanh Hoá, Bình Trị Thiên cùng các huyện trọng điểm đều bổ sung kế hoạch tác chiến phòng thủ cơ bản, bước đầu soạn thảo kế hoạch B ở các tỉnh, chuẩn bị động viên lực lượng và nền kinh tế quốc dân, triển khai xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân trên tuyến ven biển, biên giới. Điểm mới trong kế hoạch đựợc bổ sung là các nội dung được đưa sát với tình hình đất nước vừa có hòa bình vừa đối phó với chiến tranh phá hoại nhiều mặt và chiến tranh lấn chiếm biên giới, đồng thời sẵn sàng chống nguy cơ chiến tranh xâm lược quy mô lớn có thể xảy ra.

Trên địa bàn Quân khu, các thế lực thù địch ráo riết đẩy mạnh chiến tranh phá hoại nhiều mặt, nhất là lợi dụng những khó khăn về kinh tế, đời sống, tăng cường chiến tranh tâm lý, kích động những hoạt động chống đối, phạm pháp hình sự, gây rối trật tự an ninh, phá hoại việc thực hiện các nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 8 và thứ 9 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá V), phá hoại sự chuẩn bị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI. Chúng tiếp tục tung gián điệp vào nội địa cả tuyến biển, biên giới móc nối nhen nhóm gây cơ sở phản động; tiếp tục lôi kéo người chạy trốn ra nước ngoài. Mặt khác, chúng gây rối trên biển, quan hệ mua chuộc ngư dân nhẹ dạ và gây cơ sở. Trước tình hình đó, Quân khu thường xuyên giáo dục, nâng cao cảnh giác đề phòng địch tập kích các đảo và những mục tiêu quan trọng ven biển, đồng thời phải luôn luôn cảnh giác địch mở rộng chiến tranh.
______________________________________________
1. Ngày 4-7-1985, Bộ Chính trị (khoá V) ra Nghị quyết 27/NQ-TW về "Tiếp tục kiện toàn cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội nhân dân Việt Nam và sự nghiệp quốc phòng" xác định: Tổ chức Đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam theo hệ thống dọc từ cơ sở đến toàn quân. Ở mỗi cấp có Ban chấp hành Đảng bộ (gọi tắt là Đảng ủy) do dân chủ bầu cử và được cấp trên chuẩn y. Đảng ủy các cấp có trách nhiệm lãnh đạo toàn diện các đơn vị thuộc quyền, theo phạm vi chức năng và nội dung quy định của từng cấp, thực hiện đúng nguyên tắc lãnh đạo tập thể, lãnh đạo tập thể đi đôi với phân công cá nhân phụ trách.
2. Hội nghị Đảng ủy Quân khu lần thứ nhất (thay Hội đồng quân sự Quân khu) vào cuối năm 1985.
3. Trích Nghị quyết 20/NQ-ĐU của Đảng ủy Quân khu 4 ngày 14-1-1986.

[chuongxedap]

Kế hoạch phòng thủ của Quân khu được xây dựng chặt chẽ phù hợp với yêu cầu điều chỉnh lực lượng, giảm số lượng lớn quân thường trực, tăng cường công tác quân sự địa phương của các tỉnh Nghệ Tĩnh, Thanh Hoá, Bình Trị Thiên.

Quân khu khẩn trương thực hiện các công việc lớn, bảo đảm yêu cầu sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu. Trọng tâm là xây dựng hai cụm cơ động chiến đấu ở phía bắc do Sư đoàn 341 có một trung đoàn đủ quân làm nòng cốt và phía nam do Sư đoàn 342 có một trung đoàn đủ quân làm nòng cốt được tổ chức chỉ huy, huấn luyện, diễn tập, kiểm tra, giải quyết đầy đủ các mặt trang bị kỹ thuật, hậu cần. Tăng cường khả năng chiến đấu ở các đảo và ven biển, củng cố xây dựng công sự gắn với nhà ở chống được bão mạnh ở các đảo lớn Hòn Mê, Mắt; kịp thời sửa chữa công trình ở đảo Cồn Cỏ và ven biển Bình Trị Thiên bị tàn phá sau bão lụt số 7, 8 cuối năm 1985¹. Chấn chỉnh hệ thống đài quan sát bộ binh và binh chủng, hệ thống thông tin liên lạc kết hợp trinh sát và lực lượng quân báo nhân dân tăng cường khả năng nắm địch trên các hướng; tiến hành giải quyết những vấn đề cấp bách về công tác kho tàng và chống xuống cấp của vũ khí trang bị kỹ thuật. Hoàn thành kế hoạch đo đạc mạng không chế pháo binh 2.100km² ở Sa Va Na Khẹt và nam bắc đường 9 - Bến Hải.

Trước yêu cầu mới của nhiệm vụ quốc phòng và chuẩn bị Đại hội các Đảng bộ địa phương, Quân khu cùng các tỉnh tổ chức sơ kết công tác xây dựng pháo đài quân sự huyện², huyện an toàn làm chủ (1979-1985). Sau khi tiến hành tổng kết ở huyện điểm Quảng Xương (4-1986) và các tỉnh, huyện, Quân khu tổ chức hội nghị tổng kết toàn Quân khu thực hiện nhiệm vụ xây dựng pháo đài quân sự huyện, huyện an toàn làm chủ. Hội nghị đánh giá những kết quả đạt được trong những năm qua; đồng thời rút ra 6 vấn đề quan trọng:

Một là, bảo đảm tạo được sự nhất trí cao trong xây dựng pháo đài quân sự huyện, huyện an toàn làm chủ và phải được triển khai bằng cơ chế "Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, chính quyền quản lý, điều hành". Quá trình thực hiện là quá trình liên tục nâng cao nhận thức những quan điểm cơ bản về 2 nhiệm vụ chiến lược "xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa", quán triệt các nghị quyết 12 và 24 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 20 của Ủy ban Quốc phòng. Đồng thời cũng là quá trình đấu tranh khắc phục một số biểu hiện lệch lạc như: chưa coi nhiệm vụ xây dựng pháo đài quân sự huyện là một bộ phận hữu cơ trong xây dựng và tăng cường cấp huyện; cứ xây dựng huyện mạnh về mọi mặt là đủ; xây dựng pháo đài quân sự huyện là xây dựng công trình chiến đấu, phục vụ chiến đấu... 64/64 huyện, thị, thành đều có nghị quyết về quốc phòng an ninh, xây dựng pháo đài quân sự huyện, đạt kết quả nổi bật như các huyện Quảng Xương, Diễn Châu, Triệu Hải, huyện biên giới an toàn làm chủ như Quan Hoá, Kỳ Sơn, Hướng Hoá. Trên cơ sở đó đẩy mạnh xây dựng rộng ra các huyện Nga Sơn, Thọ Xuân, Đông Sơn, Vĩnh Lộc, Thiệu Yên, Cẩm Thủy, Nông Cống, thị xã Thanh Hoá, Quỳnh Lưu, Nghi Xuân, Đức Thọ, Tân Kỳ, thành phố Vinh, Bến Hải, Lệ Ninh, Hương Phú, Phú Lộc, Huế, A Lưới, Hương Điền.

Hai là, nhận thức được tầm quan trọng của cơ sở, xây dựng cơ sở trong sạch vững mạnh toàn diện là nền tảng của pháo đài quân sự huyện; sức mạnh chiến đấu tại chỗ bắt nguồn từ cơ sở, từ trận địa lòng dân. Phong trào xây dựng đơn vị an toàn làm chủ những năm qua cũng là từ cơ sở, điển hình bắt đầu từ xã Hải Thượng (Triệu Hải, Bình Trị Thiên). Quân khu và các tỉnh tập trung chỉ đạo xây dựng củng cố những xã yếu kém, trước hết ở những khu vực chủ yếu, nơi trọng yếu về quốc phòng - an ninh.

Ba là, kết hợp chặt chẽ kinh tế và quốc phòng, từng bước tích luỹ được kinh nghiệm về kinh tế và quốc phòng, bảo đảm hậu cần - kỹ thuật tại chỗ cho pháo đài quân sự huyện. Theo phương hướng chiến lược của Đảng xác định: từ lương thực, xuất khẩu, phát triển sản xuất hàng hoá đa dạng, phong phú mà đi lên, các huyện xây dựng và bổ sung quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội gắn quốc phòng với an ninh. Nhiều huyện thực hiện phương châm "Trung ương và địa phương cùng làm, Nhà nước và nhân dân cùng làm" đạt những kết quả đáng kể. Khởi đầu là bước đổi mới quan trọng từ huyện Tương Dương xây dựng hai tuyến đường vùng rừng núi; huyện Hương Phú tự lực làm được 3 cầu lớn và sửa nâng cấp 150km đường trên hướng chủ yếu cả kinh tế - quốc phòng; huyện Quảng Xương phát triển giao thông thủy lợi; vùng gò đồi Bình Trị Thiên và vùng núi Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh điều chỉnh bố trí mật độ dân cư phù hợp trên địa bàn huyện.

Bốn là, tập trung nâng cao chất lượng lực lượng vũ trang huyện, chủ yếu là dân quân tự vệ có số lượng, tổ chức thích hợp, chất lượng, quản lý được quân dự bị, tập trung chỉ đạo vùng trọng điểm, tuyến biển, biên giới, thành phố, thị xã, các trục đường giao thông. Quân khu xây dựng, củng cố được 2.579 phân đội an ninh - quốc phòng, có 1.054 phân đội của dân quân và 48 phân đội trực chiến, xung kích thường xuyên sẵn sàng chiến đấu, phục vụ chiến đấu, tham gia giữ gìn trật tự trị an, sản xuất, phòng chống bão lụt. Thành phố Vinh chỉ đạo xây dựng tự vệ đường phố, xí nghiệp; Bình Trị Thiên xây dựng dân quân vùng biển và đầm phá; Thanh Hoá chỉ đạo nông trường Vân Du xây dựng tự vệ trong các nhà máy, xí nghiệp. Nổi bật là huyện Hương Phú tổ chức xây dựng các khu định cư đầm phá gắn chặt với xây dựng lực lượng dân quân và huấn luyện diễn tập tại chỗ.

Năm là, xây dựng cơ quan quân sự huyện đủ sức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, thực hiện được 2 chức năng: làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền và chỉ huy lực lượng vũ trang, từng bước nắm vững kiến thức về kinh tế, văn hoá, xã hội, chủ động năng động tổ chức thực hiện ở cơ sở. Địa bàn trực tiếp của huyện là cơ sở, là nơi thường xuyên hoạt động của người chỉ huy và cơ quan quân sự huyện.

Sáu là, trong chỉ đạo xây dựng pháo đài quân sự huyện, vừa coi trọng chỉ đạo điểm, vừa chỉ đạo đi sâu dứt điểm một số chuyên đề ở cấp huyện và cơ sở, thẳng xuống cơ sở. Quân khu chỉ đạo tỉnh Nghệ Tĩnh tổ chức rút kinh nghiệm xây dựng huyện miền núi an toàn làm chủ tại Kỳ Sơn để thúc đẩy phong trào ở các huyện biên giới khác. Các tỉnh cùng chỉ đạo triển khai và từng bước sơ kết các chuyên đề: xây dựng lực lượng; giải quyết quân nhân đào ngũ và thu hồi vũ khí chất nổ; chống vượt biên, vượt biển gắn với xây dựng xã, cơ sở an toàn làm chủ; phòng vệ dân sự ở một phường, xã của thành phố Vinh...
_____________________________________________
1. Thanh Hoá làm công trình đạt 127%, Nghệ Tĩnh 80%, Bình Trị Thiên 90%, Trung đoàn công binh 414 làm đường trên đảo, ở Lào và Sở chỉ huy Quân khu đạt 100%.
2. Ngày 21-2-1978, Ban Bí thư ra Chỉ thị số 38/CT-KT xác định: "Kết hợp kinh tế với quốc phòng, xây dựng huyện thành pháo đài quân sự”.

[chuongxedap]

Quá trình xây dựng pháo đài quân sự huyện từ Quân khu đến cơ sở những năm qua có chuyển biến về nhận thức, thể hiện việc quán triệt sâu sắc đường lối quân sự của Đảng trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, về 2 nhiệm vụ chiến lược. Nhờ vậy công tác xây dựng pháo đài quân sự huyện toàn Quân khu đã đạt được một số kết quả. Tuy nhiên, chất lượng một số mặt còn yếu, nhất là ở cơ sở chưa vững chắc, chưa nhiều, chưa đồng đều, rộng khắp kể cả những nơi được Quân khu, tỉnh tập trung xây dựng. Một số nơi có thực trạng là trên xuống thì dưới lên, trên lên thì dưới xuống", do chỉ đạo của trên và của huyện chưa đặt đúng vấn đề xây dựng cơ sở phù hợp tình hình mới. Có thể nói công tác xây dựng pháo đài quân sự huyện có một số mặt chưa đáp ứng yêu cầu chiến đấu trước mắt và lâu dài. Trong số 64 huyện thì 20 huyện chưa có kế hoạch tác chiến cơ bản, nhiều huyện chưa luyện tập theo phương án tác chiến đề ra. Số huyện bảo đảm tự cân đối lương thực còn mỏng (13/64 huyện, thị, thành). Công tác bảo đảm, nhất là hệ thống thông tin chỉ huy còn bất cập, nhiều cơ sở nơi trọng yếu, vùng biên giới còn yếu¹.

Quân khu và 3 tỉnh sơ kết xây dựng pháo đài quân sự huyện, huyện an toàn làm chủ đánh giá những thành công và hạn chế trên cơ sở nhìn nhận mới trong bước mở đầu tiến vào thời kỳ đổi mới đất nước.

Đảng ủy Quân khu chủ trương tập trung lãnh đạo công tác thanh niên với những yêu cầu mới đưa vào nội dung đề án Đại hội Đảng các cấp. Ngày 5-3-1986, Đảng ủy Quân khu ra nghị quyết về thực hiện Nghị quyết 26 Bộ Chính trị "Tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên”. Nghị quyết xác định: “Đối với lực lượng vũ trang Quân khu 4, đoàn thanh niên là một tổ chức quần chúng đông đảo nhất, là lực lượng xung kích thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ của đơn vị và địa phương, là đối tượng lãnh đạo chủ yếu của các tổ chức Đảng, quản lý, huấn luyện, chỉ huy của cán bộ các cấp. Thực hiện tốt Nghị quyết 26 Bộ Chính trị, tăng cường công tác lãnh đạo thanh niên góp phần quan trọng trong thực hiện điều chỉnh chiến lược, xây dựng 2 lực lượng (thường trực và dự bị), xây dựng ba thứ quân, xây dựng đơn vị, địa phương vững mạnh toàn diện có sức chiến đấu cao, nâng cao sức mạnh tổng hợp của các lực lượng vũ trang quân khu, củng cố quốc phòng, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân ngày càng vững chắc.

Đẩy mạnh phong trào thi đua "Tuổi trẻ với Đại hội VI", xung kích thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ. Xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh, phát huy vai trò chính trị và làm tốt chức năng của Đoàn góp phần xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh, không ngừng nâng cao sức chiến đấu của lực lượng vũ trang quân khu”².

Cũng thời gian này, Cục Chính trị Quân khu tổ chức Hội nghị liên tịch với Ban Tuyên huấn, Tỉnh đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên phối hợp hoạt động về công tác thanh niên. Hội nghị nêu rõ một số vấn đề chủ yếu về đẩy mạnh công tác thanh niên, trong đó xác định tập trung giải quyết 4 hiện tượng tiêu cực: trốn tránh không nhận nhiệm vụ; đào bỏ ngũ; tự do vô kỷ luật, trộm cắp, gây gổ; sống thiếu văn minh, lành mạnh. Các đơn vị quân tình nguyện trên đất nước Lào vận dụng vào công tác cơ sở địa bàn, tăng cường đoàn kết liên minh chiến đấu với bạn Lào.

Thực hiện chỉ lệnh của Quân khu, các đơn vị, địa phương triển khai kế hoạch bảo vệ an toàn Đại hội Đảng các cấp, thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu chống chiến tranh phá hoại toàn diện gắn phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc. Thực hiện Chỉ thị 135 của Hội đồng Bộ trưởng, các lực lượng vũ trang quân khu tập trung truy quét bọn lưu manh côn đồ, tội phạm, thu hồi vũ khí, chống vượt biên, vượt biển, khai thác buôn bán trầm hương, phế liệu ở biên giới, lập lại an toàn địa bàn, nhất là các tuyến đường 48, 7, 9, 217 và tuyến biên giới Việt - Lào. Khu kinh tế tây đường 48 - Nghĩa Đàn được mùa lớn cả kinh tế cũng như trật tự an ninh được giữ vững. Tỉnh Nghệ Tĩnh phối hợp với các lực lượng phá được tổ chức phản động "Mặt trận dân chủ người H'Mông" ở Kỳ Sơn, bắt 5 tên phản động ở Na Ngoi. Ta và bạn Lào phối hợp vây chặn phá được hành động xâm nhập của bọn phản động lưu vong Hoàng Cơ Minh từ Thái Lan qua Lào tiến về hướng A Lưới nhận thực hiện kế hoạch “Đông Tiến”.

Qua đợt sinh hoạt tự phê bình, phê bình trong toàn Đảng bộ cho Đảng ủy Quân khu tổ chức nhằm quán triệt một bước những định hướng của Đại hội Đảng VI và chuyển từ thực hiện Nghị quyết 07 sang Nghị quyết 27 của Bộ Chính trị đạt được kết quả to lớn. Đảng bộ các cấp đã chuẩn bị tốt nội dung, coi trọng lấy ý kiến cấp dưới, tập trung những vấn đề trọng yếu, tự kiểm điểm gắn với trách nhiệm được giao và thực trạng tình hình đơn vị địa phương, thành khẩn tiếp thu phê bình của đảng viên, quần chúng, đề ra biện pháp sửa chữa khuyết điểm. Tình hình chính trị tư tưởng, tổ chức của lực lượng vũ trang quân khu, đoàn kết thống nhất trong Đảng bộ và với Đảng bộ, nhân dân 3 tỉnh tốt hơn. Tư tưởng quan điểm của cán bộ, chiến sĩ được nâng lên, lập trường cách mạng được củng cố, xác định rõ ý chí chiến đấu, trách nhiệm, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Kết quả to lớn của đợt sinh hoạt chính trị lần này thể hiện rõ vai trò trung tâm, tính nghiêm túc thẳng thắn và chân tình của Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu, trực tiếp là của đồng chí Bí thư Đảng ủy, Tư lệnh Quân khu trong tự phê bình, phê bình thời gian đầu thực hiện Nghị quyết 27 của Bộ Chính trị.

Đảng ủy Quân khu họp kiểm điểm đánh giá công tác lãnh đạo những năm qua nêu rõ:

Trước tình hình diễn biến phức tạp, thiên tai khắc nghiệt, đời sống nhiều khó khăn, biên chế tổ chức luôn thay đổi, Luật Nghĩa vụ quân sự và cơ chế lãnh đạo của Đảng trong quân đội nhân dân có sự thay đổi, việc thực hiện Nghị quyết 07 trong thời gian chỉ hơn 1 năm nhưng hiệu lực lãnh đạo ở cấp trên cơ sở và một số đơn vị cơ sở bị giảm sút, làm cho hiệu lực công tác đảng, công tác chính trị không được phát huy. Trong bối cảnh đó, Quân khu vẫn tập trung mọi nỗ lực hoàn thành được các nhiệm vụ, trong đó có nhiệm vụ hoàn thành tốt và đạt được thành tựu nhiều mặt.

Trong lãnh đạo, Đảng ủy Quân khu đã đánh giá đúng vị trí, vai trò của địa bàn Quân khu nắm vững quan điểm Đông Dương là một chiến trường, sức mạnh chiến đấu của các lực lượng vũ trang quân khu được nâng lên, sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân được củng cố. Quân khu đã quán triệt quan điểm thực tiễn, kết hợp hai nhiệm vụ chiến lược, trong đó xác định nhiệm vụ chủ yếu là chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu; nắm vững nguyên tắc lãnh đạo tập thể, giữ vững được mối quan hệ với cấp ủy, chính quyền các địa phương trong Quân khu về chấp hành các nhiệm vụ quốc phòng.
______________________________________________
1. Các nội dung sơ kết xây dựng pháo đài quân sự của Quân khu cũng được thông báo. trao đổi trong họp cụm thi đua với Quân khu 3, Quân khu Thủ đô giữa tháng 5 năm 1986.
2. Nghị quyết 56/NQ-ĐU của Đảng ủy Quân khu 4 - Lưu trữ Quân khu 4.

[chuongxedap]

Về hạn chế Đảng ủy Quân khu chỉ rõ: Các đồng chí trong Bộ tư lệnh còn thiếu kế hoạch cụ thể hoá nghị quyết phần việc mình phụ trách. Cơ chế, chế độ và lề lối làm việc chưa được cải tiến. Chưa quan tâm đúng mức xây dựng cơ quan Quân khu vững mạnh toàn diện; chậm đề ra các biện pháp chống đào ngũ. Chế độ kiểm tra của cấp ủy, tiếp thu ý kiến đóng góp của quần chúng chưa thành quy định, nhiều việc giải quyết không kịp thời, về công tác cán bộ, có nhiều trường hợp nắm chưa chắc, nghiên cứu chưa kỹ, nên sử dụng chưa hợp lý hoặc xử lý chậm đối với trường hợp vi phạm kỷ luật¹.

Để khắc phục những hạn chế đó, Đảng ủy Quân khu nêu 4 vấn đề cần tập trung giải quyết: Tiếp tục chỉ đạo chặt chẽ đợt sinh hoạt tự phê bình, phê bình. Nâng cao ý thức cảnh giác cho cán bộ, chiến sĩ, có kế hoạch đánh địch phá hoại. Tăng cường công tác quản lý kỷ luật. Triển khai thực hiện nhiệm vụ xây dựng các cơ quan Quân khu, chấn chỉnh lề lối làm việc, tổ chức chính sách, chỉ đạo kế hoạch làm kinh tế.

Từ ngày 16 đến 20-9-1986 Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân khu lần thứ IV diễn ra tại Sở chỉ huy Quân khu - Đại Huệ. Đây là Đại hội đánh dấu bước phát triển quan trọng trong thời kỳ đầu đổi mới trên lĩnh vực quân sự, quốc phòng của Quân khu theo đường lối của Đảng. Tham dự Đại hội có 24 đoàn, 248 đại biểu thay mặt cho 12.000 đảng viên của Đảng bộ. Đại tướng Văn Tiến Dũng - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư thứ nhất Đảng ủy Quân sự Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng đến dự chỉ đạo Đại hội.

Các đồng chí Nguyễn Kỳ Cẩm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tinh ủy Nghệ Tĩnh; Hà Trọng Hòa - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hoá; Thái Bá Nhiệm - Phó Bí thư Tỉnh ủy Bình Trị Thiên và các đồng chí Đảng ủy quân sự tỉnh, Đảng ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã đến. Quán triệt tư tưởng chỉ đạo của Trung ương Đảng về tiến hành Đại hội Đảng các cấp "nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật và đổi mới tư duy", Đại hội xác định tư tưởng xuyên suốt là "đoàn kết thống nhất, đổi mới tư duy và hành động". Đại hội đã đóng góp nhiều ý kiến vào Báo cáo chính trị và Điều lệ Đảng (sửa đổi) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng trình Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI.

Đồng chí Hoàng Cầm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Quân khu trình bày Báo cáo chính trị của Đảng ủy Quân khu về lãnh đạo thời gian qua về phương hướng nhiệm vụ trong thời gian tới. Đại hội thảo luận đánh giá đúng thực chất kết quả, những yếu kém, từ đó khẳng định trước hết phải thực sự đổi mới tư duy và hành động, đổi mới phong cách lãnh đạo, tác phong lề lối làm việc trong toàn Đảng bộ².

Đánh giá về tình hình lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ trong nhiệm kỳ 5 năm qua, Đại hội nêu rõ: Quân khu và các tỉnh đã nỗ lực, đoàn kết nhất trí vượt qua nhiều khó khăn thách thức giành thắng lợi lớn trong sản xuất lương thực, chống chiến tranh phá hoại nhiều mặt, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, chi viện cho phía trước và làm nghĩa vụ quốc tế đối với bạn Lào, củng cố nền quốc phòng toàn dân, nâng cao thêm một bước sức chiến đấu của lực lượng vũ trang quân khu.

Hậu phương được củng cố, thế và lực của chiến tranh nhân dân được tăng cường, tạo thêm những nhân tố mới và khả năng mới phát triển đi lên. Tình hình Đảng bộ có chuyển biến nhiều mặt, vai trò lãnh đạo của Đảng trong toàn Đảng bộ được giữ vững.

Tuy nhiên, Quân khu cũng có một số mặt hạn chế như: tổ chức phòng thủ còn nhiều sơ hở, trình độ sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang quân khu cả tư tưởng, tổ chức và trang bị chiến đấu còn thấp. Việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân chưa có kế hoạch toàn diện. Chỉ đạo xây dựng huyện nhiều nơi quản lý không chặt chẽ.

Sức chiến đấu tổng hợp các lực lượng vũ trang quân khu nhiều mặt còn yếu, hiện tượng tiêu cực trong lực lượng vũ trang còn khá phổ biến và kéo dài, có mặt nghiêm trọng như kỷ luật bộ đội kém, còn nhiều hiện tượng đào bỏ ngũ, mất vũ khí.

Tình hình tổ chức cơ sở Đảng chuyển biến chậm, có một số chi bộ và Đảng bộ cơ sở yếu kém. Sau 1 năm thực hiện Nghị quyết 07 của Bộ Chính trị phát sinh hiện tượng tiêu cực trong lãnh đạo và chỉ huy, vi phạm nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng, gây mất đoàn kết nội bộ.
____________________________________________
1. Công tác đảng, công tác chính trị Quân khu 4, tập III, Biên niên, Nxb Quân đội nhân dân, tr. 212, 214, 215.
2. Theo quy định, Đại hội Đảng cấp quân khu trong toàn quân lần này không bầu cử Ban chấp hãnh Đảng bộ mới. Từ Đại hội Đảng Quân khu lần thứ V (9-1991) mới tiến hành bầu cử.

[chuongxedap]

Đại hội xác định 4 nhiệm vụ chính trị cơ bản, các chủ trương công tác chính và công tác xây dựng Đảng bộ trong nhiệm kỳ 1986-1990 là:

Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chuyên chính vô sản cùng toàn dân đánh bại về cơ bản các thủ đoạn chiến tranh phá hoại nhiều mặt của các thế lực thù địch, kết hợp chặt chẽ với chống tiêu cực, trước hết là quét sạch tiêu cực trong nội bộ làm cho các tổ chức cơ quan, đơn vị trong sạch, vững mạnh, tình hình trật tự trị an trên địa bàn ổn định, chuyển biến mạnh mẽ. Xây dựng tuyến biên giới và tuyến biển, kết hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh, huyện, đẩy mạnh công cuộc xây dựng nền quốc phòng toàn dân. Về xây dựng lực lượng, tập trung theo phương hướng nâng cao chất lượng, giảm số lượng quân thường trực.

Đẩy mạnh phong trào của các lực lượng vũ trang quân khu tham gia sản xuất xây dựng kinh tế, góp phần tăng nguồn lương thực, thực phẩm và nhiều mặt hàng xuất khẩu. Chỉ đạo tổ chức 3 tỉnh chấp hành thực hiện tốt nhiệm vụ hậu phương chi viện cho tiền tuyến. Hết sức coi trọng nâng cao chất lượng công tác nhà trường; tăng cường lãnh đạo và chỉ đạo tổng kết chiến tranh, nghiên cứu khoa học, công tác thanh tra, pháp chế, kiểm tra, quản lý trang bị kỹ thuật, vật tư, tài sản, hậu cần, tài chính.

Về công tác xây dựng Đảng, tập trung nâng cao bản chất giai cấp công nhân, nâng cao tính Đảng, tính nguyên tắc, tính chiến đấu, tính tiên phong và phẩm chất cách mạng của đảng viên, làm cho Đảng bộ trong sạch vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện của cấp ủy Đảng, chấp hành nghiêm túc nguyên tắc tổ chức, nguyên tắc lãnh đạo và chế độ tự phê bình, phê bình từ Đảng ủy Quân khu xuống chi bộ. Phát huy vai trò và hiệu lực của chế độ một người chỉ huy ở các cấp, đưa việc thực hiện Nghị quyết 27 của Bộ Chính trị ngày càng vào nền nếp, hiệu quả cao.

Đại hội xác định chủ trương phối hợp với các tỉnh tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp Lào theo yêu cầu của bạn.

Sau Đại hội Đảng bộ Quân khu, phong trào "Mỗi người làm 6 việc tốt theo chức trách, mỗi đơn vị giành 6 đỉnh cao theo nhiệm vụ "Tuổi trẻ với Đại hội VI" của Quân khu được nối tiếp từ sau tổng kết 7 năm phong trào thi đua thực hiện cuộc vận động "Phát huy bản chất tốt đẹp, nâng cao sức mạnh chiến đấu" của lực lượng vũ trang nhân dân toàn Quân khu¹ phát triển sâu rộng theo định hướng đổi mới tư duy và hành động, đã xuất hiện những nhân tố mới nổi bật với nhiều công trình, sản phẩm quan trọng.

Công tác quốc phòng địa phương được phát triển mạnh mẽ ở cả ba tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên. Nổi bật là Thanh Hoá đã xây dựng được phòng tuyến an ninh quốc phòng gồm hai tuyến đông, tây, tập trung 48 xã ven biển, biên giới, 3 thị xã, 8 xã vùng sân bay, 39 xã trục đường sắt và đường 1, xây dựng hoạt động 859 phân đội dân quân tự vệ mạnh. Các huyện Quảng Xương, Nga Sơn, Hoằng Hoá xây dựng được quỹ quốc phòng. Bình Trị Thiên sau bão lụt đã khôi phục trồng cây trồng rừng, sắp xếp 12 điểm và 4 khu dân cư ven biển xây dựng kinh tế đời sống và quốc phòng an ninh.

Các đội quy tập hài cốt liệt sĩ đã triển khai nhiệm vụ đưa về nước được 1.846 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện. Đội xây dựng XD8 của Cục Hậu cần xây dựng nghĩa trang liệt sĩ Cánh Đồng Chum².

Các tổ chức Đoàn thanh niên Quân khu đóng góp 26.123 ý kiến xây dựng Đảng trong đợt sinh hoạt tự phê bình, phê bình. Năm 1986 các cơ sở Đoàn giới thiệu 2.512 đoàn viên ưu tú cho Đảng và 1.840 đoàn viên được kết nạp vào Đảng. Đoàn viên thanh niên là chiến sĩ mới ở Trung tâm 442, Trung tâm 441, Trung đoàn thông tin 80, Trung đoàn bộ đội địa phương 764, Trung đoàn công binh 414 hoàn thành huấn luyện đã hăng hái nhận nhiệm vụ lên vùng biên giới phía Bắc bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế ở Lào.

Phong trào lao động sản xuất làm kinh tế trong lực lượng vũ trang quân khu chuyển biến theo 3 chương trình kinh tế lớn của Đại hội VI (lương thực, thực phẩm; hàng tiêu dùng; hàng xuất khẩu) có ý nghĩa đột phá quan trọng, bước đầu thoát ra khỏi tư tưởng bao cấp đạt hiệu quả thiết thực với ý chí tự lực tự cường cao và nhiều cách làm mới. Công tác hậu cần, kỹ thuật có sự chuyển biến mới, nổi bật ở các đơn vị Trung tâm 442, Sư đoàn 342, Trung đoàn 206, Trung đoàn 414, Sư đoàn 341, Sư đoàn 348, Trung đoàn 654... bằng tự lực là chính, các đơn vị tổ chức làm gạch, vôi, khai thác đá, cát xây doanh trại, nhà xe pháo kho tàng kỹ thuật đạt bằng 2 - 6 năm trước. Nhờ vậy, nhiều khu doanh trại của bộ đội đã cơ bản ngói hoá, mở ra khả năng giải quyết được một mục tiêu quan trọng của quân khu đề ra là đến năm 1990 tất cả đều xây dựng được nhà cấp 4, có một số kho, sở chỉ huy lâu bền. Một số xí nghiệp quốc phòng và lực lượng vũ trang Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên, Sư đoàn 342 có sản phẩm xuất khẩu³. Công ty 85 trong mùa khô 1986-1987 có bước tiến vượt bậc, giữ vị trí mũi nhọn kinh tế của quân khu, khai thác được 9.241m³ gỗ thông và gỗ cứng, đã xuất khẩu 6.945m³ sang Nhật, Nam Triều Tiên, Liên Xô; khai thác 50 tấn nhựa thông, đã xuất khẩu 11 tấn cô-lô-phan; trồng hàng vạn cây thông, tu bổ rừng bị tàn phá.

Các đơn vị quân tình nguyện ở Lào như Lữ đoàn 176 xây dựng được 20 vườn mang tên Đoàn thanh niên và trồng thêm 8.270 cây, Sư đoàn 968 gieo cấy 145ha lúa, Sư đoàn 324 phát triển chăn nuôi với đàn bò, dê hơn 1.000 con.
______________________________________________
1. Ngày 2-1-1986, Quân khu tổng kết 7 năm thực hiện cuộc vận động (22-12-1978 - 22-12-1985). Trong quá trình thực hiện cuộc vận động hai Sư đoàn 324 và 341 đều được tuyên dương Đơn vị Anh hùng lần thứ hai, Tiểu đoan 31 được tuyên dương Đơn vị Anh hùng. Trong dịp 2-9-1985, Quân khu được tặng thưởng Huân chương Sao Vàng; các sư đoàn 324, 341, lực lượng vũ trang các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên đều được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh. Sư đoàn 968 được thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất. Sư đoàn 342, 4 năm liền và Lữ đoàn 176, 3 năm liền được Hội đồng Bộ trưởng tặng cờ.
2. Năm 1984 Quân khu được giao nhiệm vụ tìm kiếm cất bốc đưa về nước hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam hy sinh ở Lào.
3. Toàn Quân khu xây dựng doanh trại đạt 131% kế hoạch, sản xuất được 1.491 tấn lương thực, 98 tấn đậu lạc, 209 tấn thịt, 106 tấn cá, gần 5 tấn tôm xuất khẩu, 2.000 tấn than, 1.600 tấn xi măng, 11,5 triệu viên gạch, 1,2 triệu viên ngói, 12,4 triệu viên thuốc.

[chuongxedap]

Đối với dân quân tự vệ cũng xuất hiện nhiều điển hình mới về làm kinh tế quốc phòng trên địa bàn các huyện Tương Dương, Đô Lương, Diễn Châu, Đức Thọ, Nghi Lộc, Bến Hải, Lệ Ninh, Hương Phú, Bố Trạch, Đồng Hới. Dân quân tự vệ Quảng Xương khai thác hàng trăm mét khối đá xây dựng công trình phòng thủ chào mừng Đại hội Đảng VI (cụm Lưu - Hải - Thái). Lực lượng vũ trang Bình Trị Thiên rà phá bom mìn mở rộng nông trường ở Khe Sanh, làm thủy điện Tả Trạch và nhà máy dệt.

Những thành quả trong sản xuất xây dựng kinh tế đạt được theo 4 mục tiêu thiết thực: giữ vững và nâng cao đời sống; giải quyết chính sách; nâng cao sức mạnh chiến đấu; góp sức xây dựng kinh tế địa phương giải quyết được một số phần kinh tế trước những khó khăn gay gắt do biện pháp giải quyết giá - lương - tiền phạm sai lầm, thiên tai lớn, nguồn viện trợ từ bên ngoài giảm hẳn.

Đầu tháng 11 năm 1986, Đảng ủy và Bộ tư lệnh Quân khu họp đánh giá các mặt hoạt động của Quân khu từ sau Đại hội Đảng Quân khu lần thứ IV, đồng thời nêu rõ cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tăng cường công tác sẵn sàng chiến đấu và công tác tư tưởng hướng về Đại hội toàn quốc lần thứ VI của Đảng.

Từ ngày 15 đến ngày 18-12-1986, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI họp tại Hà Nội mở đầu thời kỳ đổi mới đất nước. Đại hội đã thảo luận và nhất trí về đường lối đổi mới toàn diện đất nước, xác định nhiệm vụ cấp bách nhất là đổi mới tư duy kinh tế, nêu rõ vai trò của các thành phần kinh tế trong công cuộc đổi mới; khẳng định kinh tế quốc doanh là nền tảng của kinh tế cả nước; thống nhất quan điểm và chủ trương mới về công nghiệp hoá, tập trung 3 chương trình kinh tế lớn và quản lý kinh tế, kiên quyết xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, nhấn mạnh sự thống nhất giữa chính sách kinh tế với chính sách xã hội.

Đối với nhiệm vụ quốc phòng an ninh, Đại hội nhấn mạnh: Phải quán triệt và thực hiện đúng quan điểm “toàn dân xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc, toàn quân bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước”. Đại hội quyết nghị: “Trong giai đoạn mới phải xây dựng chính quy, ngày càng hiện đại, có chất lượng tổng hợp ngày càng cao, có tổ chức hợp lý, cân đối, gọn và mạnh, có kỷ luật chặt chẽ, có trình độ sẵn sàng chiến đấu và sức chiến đấu cao”. “Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đoàn kết một lòng đem hết tinh thần và lực lượng tiếp tục thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, đồng thời làm tốt nghĩa vụ quốc tế đối với cách mạng Lào và Campuchia”.

Về nguyên tắc Đảng lãnh đạo quân đội, Điều lệ Đảng được Đại hội thông qua ghi rõ: “Quân đội nhân dân Việt Nam... đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tập trung thống nhất về mọi mặt của Đảng theo một quy chế chặt chẽ do Ban Chấp hành Trung ương quy định”¹. Tổ chức Đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam được “Tổ chức theo hệ thống dọc từ cơ sở lên đến toàn quân theo quy định của Ban Chảp hành Trung ương”².

Tại Đại hội, Thượng tướng Hoàng Cầm - Tư lệnh Quân khu và Thiếu tướng Nguyễn Quốc Thước - Phó tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Từ Đại hội Đảng VI, đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới sâu sắc. Cùng với toàn quân, toàn dân, quân và dân Quân khu 4 phát huy mạnh mẽ truyền thống anh hùng, nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.

Năm 1987 - năm đầu toàn Đảng, toàn dân, toàn quân quán triệt và thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng VI và Đại hội Đảng các cấp, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, cả nước bắt đầu thực hiện chuyển hướng chiến lược quốc phòng bảo vệ Tổ quốc được triển khai với những nội dung lớn quan trọng là: đổi mới, điều chỉnh bố trí lại lực lượng và thế trận chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc trên phạm vi cả nước và từng địa phương; củng cố xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh gắn chặt với xây dựng đất nước mạnh lên về kinh tế; chấm dứt xung đột vũ trang; chấn chỉnh tổ chức biên chế, giảm mạnh quân thường trực, nâng cao chất lượng lực lượng vũ trang ba thứ quân, xây dựng quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, ngày càng hiện đại, có chất lượng tổng hợp ngày càng cao, có tổ chức hợp lý, cân đối, gọn và mạnh, có kỷ luật chặt chẽ, có trình độ chiến đấu và sức chiến đấu cao, coi trọng huấn luyện và quản lý lực lượng dự bị động viên gắn chặt củng cố nâng cao chất lượng dân quân tự vệ. Quân đội tích cực tham gia xây dựng phát triển kinh tế, làm tròn nhiệm vụ quốc tế đối với cách mạng Lào và Campuchia trong điều kiện mới.

Đối với Quân khu 4, ngày 10-1-1987, Đảng ủy ra nghị quyết xác định rõ nhiệm vụ tập trung của Đảng bộ và lực lượng vũ trang, công tác quốc phòng địa phương, đề ra 3 nhiệm vụ cụ thể để tiếp tục thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân khu lần thứ IV: Chuyển hướng sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu, cơ quan Quân khu, các tỉnh đối với công tác quân sự địa phương và nhiệm vụ quốc tế ở Lào.

Đổi mới cơ chế, phong cách lề lối làm việc từ Quân khu đến cơ sở theo hướng sát cơ sở, sát thực tiễn, giải quyết tại cơ sở. Tăng cường lãnh đạo công tác chỉ đạo tổ chức thực hiện, công tác quản lý và kế hoạch hoá, công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện nghị quyết, chấp hành nhiệm vụ.

Trong chỉ đạo triển khai nhiệm vụ quân sự quốc phòng theo đường lối đổi mới, điều chỉnh bố trí chiến lược lớn, tại Hội nghị quân chính Quân khu đầu năm 1987, Bộ tư lệnh kết luận tập trung thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bốn nhiệm vụ cụ thể và công tác xây dựng Đảng do Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân khu lần thứ IV xác định và ba chương trình kinh tế lớn do Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đề ra.

Bộ tư lệnh Quân khu nêu rõ: Tiếp tục thực hiện cuộc vận động lớn: làm trong sạch và nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức Đảng, làm trong sạch và nâng cao hiệu lực quản lý của bộ máy nhà nước, đẩy lùi và xoá bỏ các hiện tượng tiêu cực, làm lành mạnh các quan hệ xã hội và thực hiện công bằng xã hội; đồng thời thực hiện ba đổi mới: tư duy và hành động, phong cách lề lối làm việc, tổ chức cán bộ.
_____________________________________________
1, 2. Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1987, tr. 72, 73.

[chuongxedap]

Quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI và Nghị quyết Đại hội Đảng Quân khu lần thứ IV, toàn Quân khu và các tỉnh triển khai thực hiện nhiệm vụ quân sự quốc phòng cùng với việc điều chỉnh lớn về lực lượng cả ở cơ quan, đơn vị và quân tình nguyện theo đúng tinh thần của Nghị quyết 33 Bộ Chính trị khoá V¹ và Nghị quyết Đại hội Đảng VI.

Theo chủ trương đó, công tác quân sự địa phương trong Quân khu được triển khai đồng bộ, toàn diện và đổi mới trên các mặt:

Sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu, hiệp đồng chặt chẽ giữa lực lượng chủ lực, địa phương Quân khu với bộ đội biên phòng, công an nhân dân, dân quân tự vệ đánh bại chiến tranh phá hoại nhiều mặt của địch. Tăng cường giáo dục ý thức quốc phòng toàn dân, nâng cao chất lượng lực lượng vũ trang địa phương. Thực hiện tốt gọi thanh niên nhập ngũ và công tác động viên.

Quân khu tiếp tục đẩy mạnh xây dựng pháo đài quân sự huyện, huyện an toàn làm chủ gắn với xây dựng và tăng cường cấp huyện, gắn kinh tế với quốc phòng. Xây dựng pháo đài quân sự huyện gắn liền xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh toàn diện, củng cố chất lượng các huyện điểm, phát triển thêm 6 huyện biên giới là Bá Thước, Thường Xuân, Tương Dương, Hương Sơn, Tuyên Hoá, A Lưới; 8 huyện ven biển là Hậu Lộc, Hoằng Hoá, Tĩnh Gia, Quỳnh Lưu, Nghi Xuân, Kỳ Anh. Bến Hải, Phú Lộc, 2 thành phố là Vinh và Huế, 3 thị xã là Bỉm Sơn, Thanh Hoá, Đông Hà. Tập trung xây dựng làng xã chiến đấu, cụm chiến đấu liên hoàn tuyến biển, bản, xã tuyến biên giới và những xã phường khu vực phòng thủ trọng điểm nội địa.

Thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu thường xuyên. Các đơn vị đã phối hợp với dân quân tự vệ, bộ đội biên phòng, công an quản lý địa bàn, tuần tra canh gác, xây dựng lực lượng cốt cán, tổ chức nắm địch trong dân quân tự vệ ở khu vực tuyến biển, biên giới, trọng điểm trục đường giao thông, triệt phá một số băng nhóm tội phạm nguy hiểm, ngăn chặn được trên 60% vụ nhen nhóm hoặc đang vượt biển, nhiều vụ vượt biên có mục đích chính trị². An ninh chính trị được giữ vững. Tiến hành kiềm tra, củng cố tổ chức, giao nhiệm vụ và luyện tập cho các lực lượng sẵn sàng cơ động, củng cố khả năng sẵn sàng chiến đấu trên tuyến đảo. Tuyển quân đợt 1 hoàn thành 100% kế hoạch gồm 26.200 quân, huấn luyện xong bổ sung cho toàn quân. Kết quả huấn luyện giai đoạn 1 cả bộ binh, binh chủng đạt khá. Công tác động viên quản lý nguồn tốt hơn, đạt trên 90% quân dự bị chuyển về huấn luyện tại cơ sở, đồng thời chuẩn bị diễn tập động viên ở hai sư đoàn 342, 341, các trung đoàn binh chủng và một số phân đội ở các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên.

Công tác kỹ thuật chỉ đạo tập trung mọi khả năng các xưởng, trạm, kho thuộc Cục và các đơn vị nỗ lực thực hiện được khối lượng lớn công việc như thu hồi, dồn dịch, sắp xếp, sửa chữa tại chỗ và lưu động, ưu tiên xây dựng kho tàng; đổi mới tư duy và phong cách tạo chuyển biến mới về tổ chức quản lý nâng cao chất lượng, hiệu quả sửa chữa quốc phòng, tham gia xây dựng kinh tế, bảo đảm cho sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu.

Phong trào khai thác vật liệu xây dựng doanh trại, kho kỹ thuật, sản xuất làm kinh tế phát triển đều ở các đơn vị, địa phương, cơ quan; riêng về xây dựng trong 5 tháng đầu năm 1987 đạt bằng cả năm trước. Đồng thời tìm biện pháp khắc phục thiếu thốn, đầu tư mới chủ yếu bằng vốn tự lực đẩy nhanh mục tiêu xây dựng Sở chỉ huy Quân khu tại Vinh. Hầu hết các đơn vị đều đẩy mạnh tăng gia sản xuất, góp phần đưa thêm vào bữa ăn bộ đội từ 3 - 5 đồng/người/ngày. Công tác hậu cần chú trọng đầu tư tuyến cơ sở đại đội, tiểu đoàn. Các đơn vị ở Lào giảm hẳn bệnh sốt rét, không xảy ra hiện tượng phù teo.

Trong những tháng đầu năm 1987, lãnh đạo, chỉ huy Quân khu có những thay đổi lớn. Thượng tướng Hoàng Cầm - Ủy viên Trung ương Đảng - Bí thư Đảng ủy, Tư lệnh Quân khu nhận nhiệm vụ mới ở Bộ. Thiếu tướng Nguyễn Quốc Thước - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu được bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh Quân khu. Trung tướng Đặng Hòa - Phó tư lệnh - Chủ nhiệm Chính trị được chỉ định quyền Bí thư Đảng ủy Quân khu. Đại tá Nguyễn Xuân Chí giữ chức Phó tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu được chỉ định vào Thường vụ Đảng ủy Quân khu.

Sau một thời gian, Đại tá Lê Văn Dánh - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu được bổ nhiệm giữ chức Phó tư lệnh Chính trị Quân khu. Đại tá Võ Chót - Sư đoàn trưởng Sư đoàn 324 được bổ nhiệm Phó tư lệnh Quân khu.

Công tác điều chỉnh lực lượng của quân khu được chỉ đạo thực hiện từng bước chặt chẽ, nghiêm túc theo mệnh lệnh của Bộ Quốc phòng và chỉ thị của Tư lệnh Quân khu đầu năm 1987. Việc chấn chỉnh tổ chức, giảm quân số bắt đầu từng bước, tiến tới giảm quân số lớn đến năm 1990 và những năm tiếp theo, trong đó cơ quan các cấp, cơ sở bảo đảm phục vụ giảm từ 20 đến 25% biên chế theo quy định trước đây, tiếp đó giảm thêm 10 đến 15%. Mục đích là nhằm chấn chỉnh một bước lực lượng vũ trang quân khu theo hướng tinh giảm biên chế, nâng cao sức chiến đấu và trình độ sẳn sàng chiến đấu. Chấp hành Nghị quyết 47 của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương, tiếp tục kiện toàn bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương theo hướng gọn mạnh, chính quy, kỷ luật nghiêm minh, giữ vững kỷ cương, xây dựng dân quân tự vệ và các lực lượng dự bị động viên trong sạch vững mạnh, chất lượng chiến đấu cao, đủ sức làm nòng cốt chống chiến tranh phá hoại nhiều mặt và giữ vững an ninh chính trị ở từng địa phương, hết sức chú trọng khu vực xung yếu và địa bàn trọng điểm³.

Quân khu bố trí ưu tiên lực lượng cho các đơn vị quân tình nguyện ở Lào, lực lượng cơ động gồm: bộ binh, binh chủng, các đảo; điều chỉnh hợp lý hệ thống nhà trường và khung huấn luyện chiến sĩ mới; soát xét kỹ lực lượng làm kinh tế, cơ quan các cấp, cơ sở bảo đảm phục vụ. Quá trình thực hiện, tập trung lãnh đạo chặt chẽ công tác tư tưởng, kiện toàn tổ chức, bố trí cán bộ phù hợp, giải quyết chính sách có tình có lý, chấp hành nghiêm kỷ luật, quản lý chặt chẽ vật tư, tài chính, tài sản, tổ chức thanh tra, kiểm tra kịp thời, cụ thể. Trong năm 1986 Quân khu giải thể Trung tâm huấn luyện chiến thuật - chiến dịch, các đội cắm mốc biên giới, các trạm đón quân trả phép, bàn giao bộ đội biên phòng⁴, sáp nhập Phòng Cán bộ chính trị và Phòng Cán bộ binh chủng hợp thành.
_______________________________________________
1. Nghị quyết 33/NQ-TW ngày 21-7-1986 của Bộ Chính trị (khoá V) về nhiệm vụ quốc phòng 1986-1990 xác định rõ: "Trên cơ sở kế hoạch phòng thủ chiến lược lâu dài của đất nước, kế hoạch xây dựng lực lượng vũ trang dài hạn mà chấn chỉnh tổ chức quân đội hợp lý, gọn mạnh, giảm số lượng nhưng chất lượng chiến đấu tổng hợp và trình độ sẵn sàng chiến đấu cao, đáp ứng mọi tình huống của chiến tranh xẩy ra".
2. Bắt ở A Lưới và Hướng Hoá: 6 vụ 9 người, trên đường 8: 2 vụ 10 người.
3. Nghị quyết 02/NQ-ĐU ngày 10-1-1987 của Đảng ủy Quân khu 4, lưu tại Bộ tư lệnh Quân khu 4.
4. Ngày 4-9-1986, Thiếu tướng Dương Bá Nuôi - Phó tư lệnh Quân khu thay mặt Bộ tư lệnh Quân khu 4 bàn giao Cục Biên phòng Quân khu và bộ đội biên phòng 3 tỉnh sang thuộc quyền Bộ lư lệnh Biên phòng do Thiếu tướng Trịnh Trân - Phó tư lệnh Bộ đội Biên phòng tiếp nhận.

[chuongxedap]

Triển khai thực hiện Nghị quyết 47 của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương về thực hiện chế độ chính sách đối với cán bộ các cấp nghỉ hưu, cán bộ thường trực về ngạch dự bị và công nhân viên quốc phòng, quân nhân chuyên nghiệp giảm biên chế về địa phương, tháng 3 năm 1987, Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu tổ chức hội nghị liên tịch với lãnh đạo, chính quyền 3 tỉnh bàn chuyên đề giải quyết chính sách hậu phương quân đội khi lực lượng điều chỉnh chuyển về địa phương rất lớn, bao gồm cả Quân khu và các đơn vị toàn quân - một nhiệm vụ nặng nề của công tác quân sự địa phương, tác động trực tiếp đến tình hình xã hội, quốc phòng, an ninh của mỗi tỉnh. Quân khu và các tỉnh thống nhất: trên dưới cùng lo, tổ chức và cá nhân cùng làm, thực hiện đạt mục đích Nghị quyết Đại hội Đảng VI xác định: "Tạo bước chuyển biến tốt về mặt xã hội, bảo đảm nhu cầu quốc phòng - an ninh", cùng triển khai những cách làm mới, với các biện pháp cụ thể:

Đối với sĩ quan nghỉ hưu, mất sức chưa có nhà ở: xét cấp đất, dành tỷ lệ một số căn hộ ở, nhượng bán một số nguyên vật liệu, nhất là các đồng chí qua ba cuộc chiến tranh. Sĩ quan¹ và quân nhân chuyên nghiệp chuyển ngạch sĩ quan dự bị, dự bị động viên: tạo việc làm, nhất là ở khu vực thành phố, thị xã, thị trấn. Tổ chức việc học tập, đi lao động hợp tác ở nước ngoài.

Động viên đón nhận anh em thương bệnh binh nặng về làng bảo đảm chế độ cho các gia đình chính sách. Nghiên cứu mở rộng tổ chức "Hội quân nhân hậu phương" như ở xã Thiệu Quang - Thanh Hoá, xã Phúc Sơn - Nghệ Tĩnh phát huy bản chất truyền thống "Bộ đội Cụ Hồ", thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược² xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Quân khu trích 10% tổng thu kinh tế trong năm giải quyết chính sách hợp lý cho các đối tượng.

Sự thống nhất giữa Quân khu và các tỉnh trong công tác chính sách đã góp phần ổn định tư tưởng, tổ chức của lực lượng vũ trang và củng cố hậu phương ngày càng vững chắc.

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, sự kiện nổi bật nhất trong cả nước là cuộc bầu cử Quốc hội khoá VIII và Hội đồng nhân dân các cấp ngày 19-4-1987. Quân khu vừa lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức tốt bầu cử ở các địa điểm bỏ phiếu do từng đơn vị đảm nhiệm, đồng thời phối hợp với các địa phương tuyên truyền, giáo dục và sẵn sàng chiến đấu, bảo đảm an toàn, góp phần vào thành công lớn của cuộc bầu cử. Thiếu tướng Nguyễn Quốc Thước - Tư lệnh Quân khu trúng cử đại biểu Quốc hội khoá VIII.

Trước tình hình thế giới có những diễn biến nhanh, nhiệm vụ của quân đội, của Quân khu có những phát triển mới, cần có những chủ trương lãnh đạo kịp thời, đầu tháng 7 năm 1987 Đảng ủy Quân khu họp mở rộng dưới sự chủ trì của đồng chí Đặng Hòa, quyền Bí thư Đảng ủy Quân khu, hội nghị xác định các nhiệm vụ cấp bách:

Nhận rõ âm mưu, thủ đoạn chiến lược phá hoại toàn diện của Mỹ và các thế lực thù địch trong xu thế đối thoại - hòa hoãn chung, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị đánh bại các thủ đoạn kiểu chiến tranh phá hoại nhiều mặt của địch, kết hợp với thực hiện cuộc vận động làm trong sạch nội bộ ta, giữ vững an ninh chính trị trong mọi tình huống. Chuyển hướng thực hiện nhiệm vụ quốc tế ở Lào cho phù hợp với tình hình phát triển mới và yêu cầu điều chỉnh lực lượng quân tình nguyện.

Chỉ đạo chặt chẽ thực hiện điều chỉnh lực lượng đi đôi xây dựng nâng cao chất lượng tổng hợp các lực lượng vũ trang ba thứ quân, đặc biệt là cùng các tỉnh tập trung sức nâng cao chất lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, cơ sở xã phường. Sản xuất, tiết kiệm, tổ chức quản lý chặt chẽ bảo đảm đời sống bộ đội, nhất là các bếp ăn cấp tiểu đoàn trở xuống thiết thực nâng cao sức chiến đấu và củng cố kỷ luật.

Xây dựng Đảng bộ, nâng cao năng lực toàn diện đội ngũ cán bộ³, nhất là đội ngũ cán bộ chính trị, hậu cần và cán bộ quân sự địa phương.

Hội nghị xác định cần chuyển hướng mạnh mẽ, thiết thực và hiệu quả hơn nữa về chỉ đạo thực hiện công tác quân sự địa phương trong tình hình mới. Các tỉnh ra nghị quyết hoặc chỉ thị về nhiệm vụ quốc phòng - an ninh trước sự phát triển mới của tình hình Quân khu, quân đội và đất nước.

Hưởng ứng kịp thời những bài viết trên báo Nhân dân của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh (lấy bút danh N-V-L) về những việc cần làm ngay, ngày 18-7-1987 Tư lệnh Quân khu ra Chỉ thị số 125/CT-TL triển khai những việc cần làm ngay trong Quân khu, trước hết là chấp hành nghiêm minh các chỉ thị, mệnh lệnh, kế hoạch, kiên quyết kịp thời phát hiện khắc phục tiêu cực nội bộ⁴, củng cố kỷ luật bộ đội, quản lý chặt chẽ vật chất tài chính, nghiêm cấm việc khoán cho bộ phận hoặc cá nhân tự làm kinh tế. Tiếp đó, Bộ tư lệnh Quân khu tổ chức hội nghị chuyên đề về chấp hành kỷ luật, pháp luật, giáo dục phát huy truyền thống "Bộ đội Cụ Hồ" trong toàn Quân khu. Các cơ quan Quân khu, các ngành kiểm tra, thanh tra, pháp chế trực tiếp đề xuất các chủ trương, biện pháp và tổ chức thực hiện nhằm tạo khí thế mới trong xây dựng các cơ quan, đơn vị.
_____________________________________________
1. Số cán bộ dư biên chế thời điểm này là 36%.
2. Thiếu tướng Trần Ân - Phó tư lệnh Quân khu phụ trách công tác quân sự địa phương đã cùng cơ quan Quân khu đến tận các cơ sở này nghiên cứu. rút kinh nghiệm. Đây cũng là cơ sở bước đầu hình thành Hội Cựu chiến binh vào cuối năm 1989.
3. Thực hiện Nghị quyết số 07/NQ-TW ngày 15-12-1982, cơ quan cán bộ chuyển sang trực thuộc Bộ tư lệnh Quân khu. Đến ngày 12-2-1984, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 172/QĐ-QP thành lập Phòng Cán bộ chính trị thuộc Cục Chính trị để theo dõi, quản lý, sắp xếp cán bộ chính trị.
4. Tòa án quân sự Quân khu xét xử vụ một trợ lý Phòng Quân lương "vi phạm chế độ tem phiếu” với mức án 13 năm tù giam, bồi thuờng số tem lương thực 301.901kg.

[chuongxedap]

Ngày 30-7-1987, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 02 về nhiệm vụ quốc phòng - an ninh trong tình hình mới, cụ thể hoá Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI về chuyển hướng chiến lược phòng thủ đất nước, thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược, giữ vững hòa bình để xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện rõ quan điểm đổi mới của Đảng trên lĩnh vực quốc phòng - an ninh. Ngày 30-11-1987, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Chỉ thị số 20 về nhiệm vụ quốc phòng địa phương của các cấp ủy, chính quyền, các ban ngành đoàn thể.

Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị và Chỉ thị 20 của Ban Bí thư là cơ sở cho Quân khu có căn cứ bàn bạc với các địa phương đẩy mạnh công tác quân sự địa phương, thực hiện có hiệu quả việc chuyển hướng chiến lược bảo vệ Tổ quốc. Quán triệt nghị quyết của Bộ Chính trị, chỉ thị của Ban Bí thư và thực hiện những nhiệm vụ cấp bách mà Nghị quyết Đảng ủy Quân khu giữa năm 1987 đề ra, các địa phương đầu tư hiệu quả hơn việc xây dựng thế trận phòng thủ trên các hướng chủ yếu, nhất là tiếp tục củng cố chất lượng xây dựng huyện gắn với xây dựng xã, phường, cơ sở an toàn làm chủ. Trên cơ sở thành tựu đạt được có những bước phát triển mới, nhiều huyện bước đầu thống nhất tiêu chuẩn làm căn cứ xác định xã, phường an toàn làm chủ gồm 5 nội dung:

1. Có chi bộ, Đảng bộ trong sạch vững mạnh.

2. Kinh tế phát triển, đời sống ổn định, hoàn thành kế hoạch và nghĩa vụ đối với Nhà nước.

3. Giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng được lực lượng vũ trang và an ninh mạnh.

4. Xây dựng nền văn hoá mới, con người mới ngày càng nền nếp.

5. Thực hiện tốt cơ chế Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, chính quyền quản lý, điều hành.

Những tháng cuối năm 1987, Quân khu chỉ đạo các tỉnh đẩy mạnh xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân. Ở Bình Trị Thiên, 14 huyện, thị, thành đều làm điểm xây dựng xã an toàn làm chủ, có mô hình mới liên kết giữa xã - đồn biên phòng như xã Tân Phước với đồn biên phòng Lao Bảo. Quân khu cùng tỉnh chỉ đạo xã Gio Việt tổ chức lực lượng dân quân chiến đấu trên biển. Tỉnh rà xét dân quân tự vệ 410/410 xã và 545/612 cơ sở tự vệ, đưa 27.330 người không đủ tư cách ra và phát triển mới 8.760 người. Một số địa phương trong tỉnh giữ được phong trào "cân thóc quốc phòng, ngày công quốc phòng” có quỹ quốc phòng 3 cấp: huyện, xã, gia đình. 100% cán bộ xã, phường ở 3 tỉnh sau bầu cử Hội đồng nhân dân được sắp xếp lại, các xã, phường đội trưởng đều là đảng viên, trong đó có 59,7% tham gia cấp ủy địa phương¹, các phân đội dân quân tự vệ được củng cố.

Theo tinh thần đổi mới, bám sát yêu cầu thực tiễn đặt ra, Cục Chính trị và Bộ Tham mưu Quân khu đã nghiên cứu đổi mới nội dung giáo dục chính trị, huấn luyện quân sự theo yêu cầu "đánh như thế nào thì huấn luyện như thế" cho dân quân tự vệ, dự bị động viên, từng bước tìm cách khắc phục những khó khăn về tổ chức, huấn luyện, hoạt động trong chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế².

Trong số các huyện, huyện Lệ Ninh nổi bật với cách làm mới, vận dụng phương châm "trên dưới cùng làm, đơn vị và địa phương cùng làm", đi đầu trích ngân sách địa phương tập trung huấn luyện 300 quân dự bị 10 ngày, có cán bộ quân sự xã và khung đơn vị thường trực tổ chức trực tiếp. Từ kinh nghiệm của Lệ Ninh, việc gắn đơn vị, địa phương tạo nguồn, quản lý, huấn luyện, diễn tập lực lượng dự bị động viên đạt chất lượng ngày càng tốt hơn. Sư đoàn 324 tổ chức diễn tập lực lượng dự bị động viên ở các huyện Bến Hải, Lệ Ninh. Sư đoàn 341 diễn tập ở các huyện Yên Thành, Tân Kỳ, Quỳnh Lưu, Diễn Châu. Sư đoàn 390 (Quân đoàn 1) diễn tập ở các huyện Hà Trung, Thiệu Yên, Nga Sơn, Vĩnh Lộc.

Trường đại học Sư phạm và đại học Y khoa Huế, đại học Sư phạm Vinh tổ chức đào tạo sinh viên tốt nghiệp thành sĩ quan dự bị mỗi lớp 3 tháng.

Các sư đoàn và Bộ chỉ huy quân sự Thanh Hoá, Bình Trị Thiên tiến hành xong diễn tập động viên; các sư đoàn 342, 341 và 5 trung đoàn binh chủng của quân khu, một số phân đội của 3 tỉnh hoàn thành kế hoạch diễn tập động viên.

Trong sản xuất, làm kinh tế, nổi bật là Công ty hợp tác kinh tế Quân khu với vốn ít ỏi năm 1985, qua mùa khô 1986-1987 đã phấn đấu đạt tổng thu 45 vạn USD, mua sắm được một số xe, máy mới để khai thác, vận chuyển gỗ xuất khẩu, tiếp tục mở rộng sản xuất và hoàn trả lại Quân khu đem về niêm cất. Kết quả đạt được của công ty thể hiện sinh động quan điểm kinh tế - chính trị, kinh tế - quốc phòng, tạo thế đứng vững cho cả ta và Lào ở khu trung tâm, hậu phương chiến lược khi lực lượng quân tình nguyện rút về nước.
______________________________________________
1. Thời gian này, Quân khu có 1.703 xã, phường, 1.848 cơ sở tự vệ. Lực lượng dân quân tự vệ cơ động có 20 đại đội, 1.288 trung đội, 140 tiểu đội.
2. Thực hiện khoán 10 trong nông nghiệp và quy định 217 trong các xí nghiệp.

[chuongxedap]

Thực hiện chỉ thị của Tư lệnh Quân khu về sẵn sàng chặn đánh tiêu diệt lực lượng phản động lưu vong do Hoàng Cơ Minh đứng đầu từ Thái Lan xâm nhập về biên giới, các đơn vị, địa phương triển khai cụ thể theo phương án: ở ngoại biên có kế hoạch chặn đánh không cho chúng xâm nhập; khi địch vào nội địa, kiên quyết lùng bắt. Bộ chỉ huy quân sự Bình Trị Thiên triển khai lực lượng trinh sát và lực lượng của huyện A Lưới, gồm 11 tiểu đội dân quân thường trực chiến đấu của các xã chống xâm nhập. Quân khu cử Đại tá Trương Đình Thanh - Phó Tham mưu trưởng Quân khu và đồng chí trưởng Phòng Tác chiến vào chỉ đạo tổ chức thực hiện¹; đồng thời bổ sung một số cán bộ, lực lượng trinh sát, thông tin vào góp phần cùng lực lượng tại chỗ đập tan âm mưu phá hoại của bọn phản động Hoàng Cơ Minh.

Cùng với thực hiện "những việc cần làm ngay", Thường vụ Đảng ủy Quân khu kịp thời có chủ trương, cách làm mới về chỉ đạo tổ chức đợt sinh hoạt tự kiểm điểm, phân loại chất lượng đảng viên, tổ chức Đảng. Các tổ chức Đảng tập trung rà xét, đánh giá số đảng viên trong Đảng bộ có đủ phẩm chất năng lực người đảng viên cộng sản; số đảng viên bị quần chúng chê, ghét, không xứng đáng là bao nhiêu. Kết quả sửa chữa sau tự phê bình, phê bình theo Chỉ thị 79, việc gì đã dứt điểm, việc gì chưa. Các cấp ủy từ chi ủy trở lên đã trong sạch vững mạnh chưa và quần chúng có ý kiến như thế nào về 3 vấn đề trên.

Qua đợt sinh hoạt chính trị rộng lớn, tình hình Đảng bộ có bước chuyển biến mới, nhất là về ý chí, trách nhiệm, tinh thần khắc phục khó khăn thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao.

Qua một số năm phấn đấu, tổ chức phòng thủ đất nước và các lực lượng vũ trang có sự chuyển biến quan trọng, từ tháng 7 năm 1987, toàn quân khu² thực hiện điều chỉnh lực lượng quy mô lớn, đồng thời bố trí lại lực lượng chiến lược để kết hợp giữa nhiệm vụ tác chiến với xây dựng lực lượng và thế trận.

Theo phương hướng tinh giảm biên chế, quân số từ tháng 9 năm 1987, Quân khu quyết định giải thể Trung tâm huấn luyện chiến sĩ mới 441; sáp nhập Trường Đảng, Trường Văn hoá vào Trường Quân chính Quân khu; giải thể Trường Hậu cần - kỹ thuật chuyển một bộ phận sang Cục Hậu cần, Cục Kỹ thuật, chuyển Trường Quân y về Viện quân y 268; giải thể Cục Kinh tế và kiện toàn Phòng Kinh tế.

Ở Lào, các sư đoàn 324, 968, Lữ đoàn 176 nhận thức đúng tình hình nhiệm vụ, phối hợp chặt chẽ với bạn bàn giao cụ thể địa bàn, đảm bảo bí mật, an toàn chấp hành đúng quy định quan hệ quốc tế Việt - Lào. Tháng 11 năm 1987, các đơn vị tổ chức hành quân về nước an toàn.

Đánh giá về những thành tựu bước đầu xây dựng theo đường lối đổi mới của Đảng, ngày 11-1-1988 Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu họp nêu rõ: Quán triệt đường lối quan điểm đổi mới của Đảng, Quân khu đã thực hiện được nhiều việc lớn trong chuyển hướng về nhiệm vụ quốc phòng, chấn chỉnh tổ chức biên chế, điều chỉnh bố trí lại đội hình theo ý định chiến lược mới; các mặt công tác đều triển khai tích cực hoàn thành các nhiệm vụ được giao. Trong lãnh đạo, chỉ đạo đã chú trọng cả về quân sự và chính trị, tư tưởng và tổ chức, giải quyết được nhiều vấn đề cơ bản theo phương hướng đúng đắn, có những cách làm mới, phù hợp tình hình thực tế của Quân khu. Quá trình lãnh đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ đã từng bước đổi mới tư duy và hành động, phong cách làm việc, tập trung khâu then chốt xây dựng Đảng, tăng cường đi sát cơ sở, đối thoại với cấp dưới, mở rộng tự phê bình, phê bình, phát huy dân chủ, tạo được nhất trí trên dưới, trong ngoài thuận lợi.

Tuy nhiên, kết quả chưa tương xứng, đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới. Công tác quân sự địa phương phát triển chưa mạnh, chưa đồng đều, giáo dục quốc phòng làm được ít; những sơ hở mất cảnh giác còn nhiều, an ninh vùng biển và biên giới chưa tốt; tình hình chấp hành kỷ luật tiến bộ chậm, nhiều đơn vị còn nặng về biện pháp hành chính, chưa mở rộng dân chủ đề cao kỷ luật. Hiệu suất chiến đấu, công tác của bộ đội tình nguyện ở Lào còn hạn chế. Việc nhận xét đánh giá, đề bạt, sử dụng cán bộ một số trường hợp chưa chính xác, chưa thực hiện đầy đủ dân chủ trong công tác cán bộ.

Nhìn chung, Quân khu đã thực hiện được một bước về chấn chỉnh lực lượng, giảm mạnh quân số, đẩy mạnh xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, nâng cao sức mạnh và khả năng phòng thủ, sẵn sàng chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của các thế lực thù địch, tham gia sản xuất, xây dựng kinh tế, thực hiện tốt nhiệm vụ quốc tế với Lào.
______________________________________________
1. Báo cáo công tác quân sự địa phương của Đại tá Nguyễn Quốc Khánh - Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Bình Trị Thiên, số 209/Tac ngày 15-9-1987 như sau: theo tin của bạn và Quân khu 5, lực lượng phản động Hoàng Cơ Minh sau khi 3 toán xâm nhập nội địa không thành, ngày 12-7-1987, chúng tổ chức xâm nhập lần thứ 4 qua Lào về tây A Lưới, nam Hướng Hoá gồm 140 tên, trong đó có 25 tên phản động Lào dẫn đường do Hoàng Cơ Minh trực tiếp chỉ huy. Chúng bị lực lượng bạn và quân tình nguyện chặn đánh 16 trận, trận cuối diễn ra ngày 29 tháng 8 ở đông nam Ka Lum. Kết thúc chiến dịch, ta và bạn diệt 40 tên, bắt và gọi hàng 63 tên, thu 15 AK, 3 B.40, 2 M.79, 1 K.54, 1 bộ bàn đồ, cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng và 5 bước công tác của chúng. Hoàng Cơ Minh và bộ tham mưu của chúng bị diệt, còn khoảng 10 tên bỏ chạy.
2. Từ tháng 7-1987 đến cuối 1990, toàn quân giảm 55% tổng quân số. (Sách "Tổng kết công tác chỉ huy - tham mưu chiến lược trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc", tr. 126).