Quân khu 4 - Lịch sử xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (1975 - 2005)

[chuongxedap]

*

*        *

Đầu năm 1991, Đảng ủy Quân sự Trung ương ra Nghị quyết số 01 về nhiệm vụ quốc phòng 5 năm (1991-1995) đánh giá tình hình những năm qua và đề ra phương hướng nhiệm vụ trong 5 năm tới. Nghị quyết xác định: Trong các nhiệm vụ, nhiệm vụ chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ và nhiệm vụ chống chiến tranh xâm lược gắn bó chặt chẽ với nhau. Để chấp hành và thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ đó, quân và dân ta tiếp tục xây dựng nền quốc phòng toàn dân và các lực lượng vũ trang với chất lượng cao.

Những tháng đầu năm 1991, quán triệt Nghị quyết Đảng ủy Quân sự Trung ương và những định hướng cơ bản, nhiệm vụ mục tiêu lớn đề ra trong Dự thảo các văn kiện Đại hội VII của Đảng, ngày 18 tháng 1 năm 1991, Đảng ủy Quân khu ra nghị quyết về nhiệm vụ quốc phòng 1991 và tổ chức thực hiện trong Hội nghị quân chính Quân khu triển khai thực hiện. Nghị quyết nêu rõ trong những năm tới dự đoán có thể diễn ra ba khả năng và tình huống:

1. Chiến tranh xâm lược quy mô lớn đối với đất nước ta ít có khả năng xảy ra, nhưng phải chủ động đề phòng.

2. Các nước đế quốc, chủ yếu là đế quốc Mỹ chỉ đạo các bọn phản động tay sai tiến hành bạo loạn lật đổ chính quyền xã hội chủ nghĩa. Để hỗ trợ cho bọn phản động nội địa, Mỹ có thể đưa lực lượng vũ trang phản động lưu vong từ ngoài về phối hợp và có thể dùng một bộ phận phản ứng nhanh can thiệp theo phương thức của học thuyết “xung đột cường độ thấp” nếu chúng thấy thuận lợi và chắc thắng.

3. Lấn chiếm cục bộ có thể xảy ra ở các vùng biển, đặc biệt là khu vực quần đảo Trường Sa, khi tình hình chung có biến động bất lợi cho ta.

Nhiệm vụ của Quân khu và các tỉnh tập trung thực hiện là: Xây dựng nâng cao chất lượng tổng hợp của các lực lượng vũ trang và sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân, tạo thế và lực mới, thường xuyên đề cao cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu, chủ động phòng chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, giữ vững ổn định chính trị các địa bàn trong mọi tình huống. Tiếp tục chuyển mọi hoạt động về cơ sở, trọng tâm là cơ sở làng xã chiến đấu, phân đội chiến đấu, các cụm kho vũ khí đạn; chuyển mạnh phong cách lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện với trí tuệ và tư duy mới, thực sự đổi mới cách nghĩ, cách làm, hiệu quả thiết thực¹.

Những nhiệm vụ này được Hội nghị quân chính Quân khu thảo luận, thống nhất đề ra các mục tiêu cụ thể: Tập trung xây dựng đơn vị, cơ quan nhà trường vững mạnh toàn diện gồm: Trung đoàn 335 Sư đoàn 324, Trung đoàn 19 Sư đoàn 968 và các trung đoàn binh chủng theo 5 nội dung Bộ xác định; xây dựng cơ quan Quân khu, tỉnh, huyện, Trường Quân chính Quân khu và các trường quân sự tỉnh, các đại đội, tiểu đoàn, trung đoàn bộ đội địa phương; các tiểu đoàn dự bị động viên huyện, trung đoàn dự bị động viên. Xây dựng các cụm kho, kho vũ khí đạn an toàn, vững mạnh, có 1/3 đến 1/2 kho vũ khí đạn cấp huyện đạt tiêu chuẩn lâu bền bằng kinh phí địa phương là chủ yếu. Rút kinh nghiệm chuyên đề bữa ăn bộ đội từ cơ sở đến quân khu, xây dựng 1/2 đến 2/3 bếp ăn tốt như mô hình Tiểu đoàn 5 Trung đoàn 335.

Xây dựng 1/3 đến 1/2 xã phường cơ sở chiến đấu an toàn làm chủ đạt 5 nội dung như đã kết luận, tập trung xây dựng cơ sở ở các thành phố Huế, Vinh và một số vùng trọng điểm, giải quyết tốt những vụ việc nổi cộm, giữ vững an ninh trật tự địa phương.

Thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu về xây dựng quốc phòng năm 1991, các đồng chí Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu, cơ quan Quân khu trực tiếp về các đơn vị, địa phương chỉ đạo, theo dõi tổ chức thực hiện.

Các cơ quan, đơn vị, nhà trường triển khai giáo dục tình hình nhiệm vụ, tập huấn cán bộ, huấn luyện quân sự, rèn luyện kỷ luật theo mục tiêu xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện; đồng thời tổ chức sinh hoạt góp ý kiến và quán triệt một bước Dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đảng Quân khu lần thứ V, xây dựng kế hoạch bảo vệ an toàn Đại hội Đảng các cấp.

Trước âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch liên kết trong ngoài ngày càng bộc lộ công khai, quyết liệt chuyển sang giai đoạn hành động trực tiếp trên địa bàn Quân khu², nhất là phía nam, Quân khu rà soát bổ sung kế hoạch A2, phướng án phòng thủ và chỉ đạo triển khai ở các cấp sát với các tình huống dự báo. Thực hiện mệnh lệnh của Bộ Quốc phòng về tổ chức 1 trung đoàn bộ binh khoảng 1.000 cán bộ, chiến sĩ thuộc Bộ chỉ huy quân sự Thừa Thiên - Huế, bảo đảm sẵn sàng chiến đấu, Quân khu điều động Trung đoàn 176 được bổ sung thêm Tiểu đoàn 4 Sư đoàn 968 vào Phú Bài. Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 176 ở Lào về đứng chân trên hướng đường 8, khi có lệnh đã nhanh chóng tổ chức hành quân sẵn sàng chiến đấu ở địa bàn mới đầu tháng 4-1991 với nhiệm vụ được giao là: vừa là lực lượng cơ động làm nhiệm vụ A2 của Thừa Thiên - Huế và cả phía Nam; đồng thời sẵn sàng nhận nhiệm vụ C89 khi có yêu cầu. Trước đó, tháng 5-1990, 1 tiểu đoàn tăng thiết giáp của Trung đoàn 206 gồm 10 xe PT-76 và 4 xe ĐM2 cũng đã vào nhận nhiệm vụ theo phương án A2 trên địa bàn Thừa Thiên - Huế. Các đơn vị công binh của tỉnh, Quân khu tiến hành bảo quản, xây dựng một số đường hầm, công sự ở các đảo, một số vị trí then chốt ở các tỉnh Nghệ Tĩnh, Quảng Trị, xây dựng các cụm điểm tựa theo phương án tác chiến. Các công trình đều được xây dựng theo tiêu chuẩn đúc nguyên khối thay cho việc lắp ghép trước đây, bảo đảm chất lượng theo yêu cầu chiến đấu.
___________________________________________
1. Nghị quyết 58/NQ-ĐU của Đảng ủy Quân khu, lưu trữ tại Bộ tư lệnh Quân khu 4.
2. Nghị quyết 117 của Đảng ủy Quân sự Trung ương nêu rõ: Đầu thập kỷ 90 "Đế quốc Mỹ và bọn phản động tay sai đã chuyển sang giai đoạn hành động quyết liệt nhằm chuyển hóa và lật đổ chế độ, an ninh chủ quyền biên giới phía Bắc và Việt Nam - Campuchia còn phức tạp. Tình hình tranh chấp trên Biển Đông và thềm lục địa còn tiếp tục diễn biến".

[chuongxedap]

Ở các tỉnh thuộc Quân khu, trong năm 1991, việc triển khai nhiệm vụ quốc phòng có những chuyển mới quan trọng là đều tổ chức Hội nghị quốc phòng địa phương do Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh chủ trì, khắc phục những hạn chế, bó hẹp đơn thuần về quân sự của Hội nghị Quân chính những năm trước đây. Qua quá trình quán triệt Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị, xây dựng diễn tập khu vực phòng thủ ở cả 5 tỉnh, xây dựng xã phường chiến đấu an toàn làm chủ, quan điểm đổi mới đã có những chuyển biến mang tính đột phá trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, công tác tham mưu tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng địa phương (điểm khởi đầu ở Thanh Hóa). Cách làm mới đã củng cố nâng cao hiệu quả vận hành cơ chế 02 trong cả 3 cấp, 3 hệ thống hướng nhiệm vụ quốc phòng gắn với an ninh, quốc phòng - an ninh gắn với kinh tế - xã hội của các địa phương.

Đầu tháng 5-1991, Quân khu và các tỉnh tổ chức Hội nghị liên tịch quốc phòng. Những năm trước hội nghị chỉ tập trung vào cấp lãnh đạo, điều hành, lần này thêm 2 khối là các tổ chức quần chúng cách mạng và các cơ quan tư tưởng văn hóa, truyền thông đại chúng nhằm phát huy hiệu lực đồng bộ của cả hệ thống chính trị các cấp chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quốc phòng trước yêu cầu mới.

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước - Tư lệnh Quân khu; Thiếu tướng Nguyễn Xuân Chí - Phó tư lệnh; Thiếu tướng Võ Chót - Phó tư lệnh - Tham mưu trưởng và các Cục Chính trị, Tham mưu, Hậu cần, Kỹ thuật họp liên tịch với các Chủ tịch Hội đồng nhân, Ủy ban nhân dân các tỉnh. Thiếu tướng Lê Văn Dánh - Bí thư Đảng ủy - Phó tư lệnh Chính trị; Đại tá Lê Văn Mẹo - Chủ nhiệm Chính trị; Đại tá Trịnh Bá Giản - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu và cơ quan họp liên tịch với Mặt trận, các đoàn thể cách mạng, Ban Tuyên giáo và cơ quan truyền thông đại chúng 5 tỉnh. Quân khu và các tỉnh kiểm điểm đánh giá tình hình phối hợp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, thống nhất tiếp tục nâng cao hiệu lực điều hành theo cơ chế 02, phát huy vai trò các cơ quan, ban ngành, đoàn thể, cơ quan truyền thông giáo dục quốc phòng toàn dân, xây dựng làng, xã, phường, cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng khu vực phòng thủ và thực hiện kế hoạch A2, giải quyết chính sách tồn đọng sau chiến tranh, kịp thời cổ vũ động viên những nhân tố tiên tiến trong phong trào toàn dân củng cố, xây dựng quốc phòng, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, chăm lo hậu phương quân đội, - xây dựng kho vũ khí tỉnh; huyện.

Trước đó, Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu và các cơ quan cũng họp liên tịch lần đầu tiên với Thường trực Ban chấp hành lâm thời Hội Cựu chiến binh các tỉnh¹. Hội nghị bàn bạc thống nhất phối hợp hoạt động, thể hiện quan hệ tình cảm gắn bó thân thiết, trách nhiệm chính trị cao của những đồng chí đang công tác với các đồng chí đã hoàn thành nhiệm vụ trở về với cơ sở; đồng thời cũng thống nhất khẳng định mối quan hệ có tính nguyên tắc giữa cơ quan quân sự với tổ chức quần chúng cách mạng của Đảng cùng một mục tiêu thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng VI, Nghị quyết Trung ương 8 (khóa VI).

Với các phương thức hoạt động như vậy, Quân khu và các tỉnh đã tạo cơ sở trực tiếp cho cơ quan quân sự cấp tỉnh, huyện và một số cơ sở triển khai kịp thời và thành nền nếp ký kết phối hợp thực hiện chương trình hành động với các ban, ngành, đoàn thể, báo và đài phát thanh truyền hình địa phương tốt hơn.

Các địa phương chỉ đạo tập huấn nội dung xây dựng cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu ở một số huyện, xã mới tái lập, tổ chức đội cơ sở về vùng trọng điểm giải quyết một số vụ việc mâu thuẫn nội bộ kéo dài². Xây dựng cơ sở trọng yếu ở Huế, Vinh, các vùng núi và vùng biển.

Thực hiện Chỉ thị 55 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Nghị định 29 của Hội đồng Bộ trưởng, các địa phương tiếp tục khảo sát, kiện toàn đội ngũ cán bộ cơ sở, củng cố dân quân tự vệ, xây dựng chất lượng phân đội mạnh, sẵn sàng chiến đấu với phương châm “dân bàn, dân cử, dân nuôi” trong chuyển đổi cơ chế kinh tế. Phần lớn xã, phường, cơ sở có đủ 3 đồng chí trong Ban chỉ huy quân sự, có phân đội mạnh hoạt động.

Các tỉnh thực hiện Luật Nghĩa vụ quân sự sửa đổi (năm 1990 mới làm thí điểm), gọi thanh niên nhập ngũ 2 năm cả hai đạt đều đạt 100% kế hoạch cho cả Bộ và Quân khu gồm 17.587 chiến sĩ nam, nữ. Chất lượng tuyển quân bảo đảm cả về chính trị, văn hóa, sức khỏe. Một số địa phượng giảm được tỷ lệ dự phòng, gắn tuyển quân với giải quyết đào bỏ ngũ. Huyện Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) giải quyết cơ bản xong vấn đề tuyển quân.

Quân khu cùng tỉnh Nghệ Tĩnh chỉ đạo diễn tập A2 ở thành phố Vinh đạt kết quả tốt. Rút kinh nghiệm cuộc diễn tập này, Quân khu chỉ đạo tiếp cuộc diễn tập A2 ở thị xã Thanh Hóa, thị xã Đông Hà, một số huyện và cơ sở.

Việc bổ sung kế hoạch A, A2, diễn tập thực nghiệm xử lý tình huống, có những tình huống thật góp phần nâng cao nhận thức và hiệu quả thực hiện cơ chế 02. Điểm nổi bật là Quân khu và các địa phương thống nhất cao việc thực hiện cơ chế 02, trước hết phải được vận hành thường xuyên trong phòng chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ; đồng thời được vận hành trong quá trình xây dựng khu vực phòng thủ làm trục chính trong xây dựng xã, phường cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu. Đây là kết luận quan trọng, cơ bản sáng tạo về thực hiện cơ chế 02 được đúc rút từ thực tiễn các cuộc diễn tập của Quân khu, tỉnh và cơ sở.

Cùng với chức năng lãnh đạo, chỉ huy lực lượng vũ trang, chức năng quản lý Nhà nước về quốc phòng, kết hợp quốc phòng với kinh tế, kinh tế với quốc phòng ngày càng trở thành một nội dung quan trọng thường xuyên trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Quân khu.
____________________________________________
1. Hội Cựu chiến binh Việt Nam thành lập ngày 6-12-1989. Chỉ thị 23/CT của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 22-4-1990 và Điện số 552 CV/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 1-10-1990 xác định rõ tính chất, mục đích, nhiệm vụ Hội Cựu chiến binh Việt Nam. Các đồng chí đến dự họp có: Lê Tự Đồng, Dương Bá Nuôi, Lê Công Phê, Hoàng Đưỡm, Nguyễn Hữu Phúc, Trần Kỷ, Nguyễn Văn Vững, Lê Thể Danh, Trần Hường...
2. Vụ ở hai xã Tào Sơn (Anh Sơn) và Ngọc Sơn (Đô Lương), kéo dài từ năm 1990 đến năm 1992, tỉnh, huyện cơ sở mới tập trung giải quyết tình hình ổn định.

[chuongxedap]

Năm 1991, cả nước dấy lên phong trào thi đua lao động xây dựng và bảo vệ đất nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng - đại hội của “Trí tuệ, đổi mới, dân chủ, kỷ cương và đoàn kết”. Quân khu cùng với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tham gia đóng góp ý kiến vào các văn kiện dự thảo của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII. Chấp hành chỉ thị của Thường vụ Đảng ủy Quân khu, các Đảng bộ cơ sở tiến hành Đại hội Đảng (vòng 1).

Đại hội Đảng các cấp trong Quân khu tập trung quán triệt thực hiện 2 nội dung cơ bản là: Xây dựng sự kiên định mục tiêu lý tưởng xã hội chủ nghĩa trong Đảng bộ và đơn vị; xây dựng tổ chức cơ sở Đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên. Các Đảng bộ tổ chức thảo luận, đóng góp quán triệt các dự thảo văn kiện trình Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, thảo luận xây dựng đề án Đại hội Đảng cấp trên và cấp mình gắn liền với xây dựng tư tưởng, quan điểm, chấn chỉnh củng cố tổ chức Đảng, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, đảng viên, giải quyết những vấn đề tồn đọng về kỷ luật, các đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiểm tra đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng.

Sau khi các Đảng bộ tiến hành xong đại hội (vòng 1) từ 25 đến 29-3-1991 Quân khu tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân khu (vòng 1) khoá V. Tham dự có 200 đại biểu thảo luận đóng góp ý kiến 5 dự thảo văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, bầu 12 đại biểu chính thức, 1 đại biểu dự khuyết đi dự Đại hội Đảng toàn quân lần thứ V, hoàn thành tốt 2 nội dung. Tổng hợp chung ở các Đảng bộ cơ sở lên có 14.400 ý kiến và Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân khu có 67 ý kiến đóng góp vào các văn kiện. Các ý kiến đều thống nhất, nhất trí cao với các mục tiêu và những thành tựu đạt được. Trong giai đoạn cách mạng mới, Đại hội nhấn mạnh nhiệm vụ của Quân khu là xây dựng vững mạnh về chính trị, trong sạch về tổ chức, sẵn sàng chiến đấu cao, góp phần cùng quân dân cả nước làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Thực hiện Nghị quyết 24 của Bộ Chính trị, Chỉ thị 66 của Ban Bí thư về công tác tôn giáo trong tình hình mới, ngày 19-4-1991 Thường vụ Đảng ủy Quân khu ra Chỉ thị 240/CT nêu rõ những nguyên tắc, quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước ta về công tác tôn giáo nhằm đoàn kết lương - giáo, tăng cường đại đoàn kết dân tộc, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu thủ đoạn phá hoại của kẻ thù. Bộ chỉ huy quân sự các tỉnh, các đơn vị đóng quân trên từng địa bàn cử một số cán bộ, chiến sĩ có phẩm chất năng lực, được bồi dưỡng công tác, tổ chức thành các tổ công tác bán chuyên trách, phối hợp với địa phương tham gia xây dựng cơ sở chính trị theo 5 nội dung xây dựng xã, phường an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu ở vùng tôn giáo.

Tại Đại hội Đảng toàn quân lần thứ V¹, trong phần bầu cử, đoàn đại biểu Đảng bộ Quân khu 4 không có đại biểu trúng cử đi dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII. Việc này có tác động trực tiếp về tư tưởng, gây băn khoăn bức xúc trong lực lượng vũ trang quân khu. Ngày 11-5-1991, Đảng ủy Quân khu khối quân sự họp với các đồng chí trong đoàn đại biểu dự Đại hội Đảng toàn quân lần thứ V và Bí thư Đảng ủy các cơ quan Quân khu, do đồng chí Lê Văn Dánh - Bí thư Đảng ủy chủ trì.

Đảng ủy Quân khu nghiêm túc kiểm điểm, chủ yếu tập trung xem xét nguyên nhân chủ quan và quyết nghị các chủ trương biện pháp lãnh đạo trước mắt là: Nhanh chóng ổn định tình hình tư tưởng lực lượng vũ trang quân khu, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, tích cực đóng góp ý kiến về sự lãnh đạo của Đảng ủy, Thường vụ Đảng ủy Quân khu nhiệm kỳ qua, tập trung nhiệm vụ số một là tiến hành tốt Đại hội Đảng (vòng 2) các cấp, đẩy mạnh phong trào thi đua giành 3 đỉnh cao trong toàn quân “huấn luyện sẵn sàng chiến đấu tốt, lao động sản xuất tốt, rèn luyện chấp hành kỷ luật tốt”, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ, lập thành tích cao nhất chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII.

Đảng ủy Quân khu chỉ đạo chặt chẽ Đảng bộ Sư đoàn 324, Cục Hậu cần Quân khu, Trung đoàn 80 thông tin tiến hành điểm Đại hội Đảng (vòng 2) đạt kết quả tốt cả 2 nội dung.

Chấp hành điện của Tổng Tham mưu trưởng về tăng cường công tác sẵn sàng chiến đấu, ngày 8-6-1991, Tư lệnh Quân khu ra Chỉ thị số 277/TL về soát xét lại phương án A2, nắm chắc tình hình địa bàn, không để bất ngờ, quản lý chặt chẽ lực lượng sẵn sàng chiến đấu và giao nhiệm vụ cho các đơn vị sẵn sàng cơ động cả chủ lực và địa phương trên từng hướng cụ thể, tổ chức hệ thống trực chỉ huy, trực ban, phân đội trực chiến, hệ thống thông tin liên lạc bảo đảm chủ động trong mọi tình huống. Thường xuyên nắm chắc tình hình tư tưởng cán bộ, chiến sĩ, giáo dục ý thức cảnh giác với mọi âm mưu, thủ đoạn phá hoại của địch, xây dựng tinh thần đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân, giữ nghiêm kỷ luật. Cùng với chính quyền địa phương giải quyết tốt mối quan hệ quân dân.

Cùng thời gian này, Quân khu tiếp tục điều chỉnh tổ chức lực lượng theo yêu cầu sẵn sàng chiến đấu: Giải thể các trung đoàn bộ binh khung động viên của các tỉnh², thành lập các tiểu đoàn bộ binh sẵn sàng chiến đấu gồm: Tiểu đoàn 40 Thanh Hóa, Tiểu đoàn 41 Nghệ Tĩnh, Tiểu đoàn 42 Quảng Bình, Tiểu đoàn 43 Quảng Trị; thành lập 2 trung đội bộ binh ở hai huyện biên giới Quan Hóa, Kỳ Sơn. Giải thể 3 trung đoàn bộ binh của 3 sư đoàn. Các trung đoàn binh chủng: 414 công binh, 283 phòng không, 16 pháo binh nâng cấp thành 3 lữ đoàn; chuyển Trường Quân chính Quân khu thành Trường Quân sự Quân khu; thành lập cụm kho kỹ thuật tổng hợp CK2 thuộc Cục Kỹ thuật Quân khu.
______________________________________________
1. Đại hội Đảng toàn quân lần thứ V diễn ra từ ngày 23 đến 27-4-1991. Ở kỳ đại hội này của các cấp, bắt đầu thực hiện có đại biểu đương nhiên không qua bầu cử, là cấp ủy viên trong cấp ủy khóa trước đi dự đại hội đại biểu khóa mới.
2. Giải thể 7 trung đoàn khung động viên các tỉnh gồm: Trung đoàn 762, Trung đoàn 840 (Thanh Hóa), Trung đoàn 764, Trung đoàn 841 (Nghệ Tĩnh), Trung đoàn 996 (Quảng Bình), Trung đoàn 6 (Quảng Trị), Trung đoàn 842 (Thừa Thiên - Huế).

[chuongxedap]

Ngày 3-8-1991, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 8 quyết định phân định địa giới tỉnh Nghệ Tĩnh thành 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Quân khu chỉ đạo tổ chức thành lập Bộ chỉ huy quân sự 2 tỉnh theo quyết định của Bộ Quốc phòng. Như vậy, kể từ tháng 7-1976, trên địa bàn Quân khu có 3 Bộ chỉ huy quân sự các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh, Bình Trị Thiên; đến năm 1991 tách thành 6 Bộ chỉ huy quân sự tỉnh.

Các đơn vị, địa phương giải thể, thành lập tổ chức mới đều được chỉ đạo triển khai chặt chẽ, khẩn trương, đúng kế hoạch, vừa bảo đảm sẵn sàng chiến đấu, vừa được củng cố về tổ chức cán bộ trước khi bước vào Đại hội Đảng (vòng 2) cấp mình.

Sau Đại hội (vòng 1) của các Đảng bộ trực thuộc Trung ương, từ ngày 24 đến 27-6-1991, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VI) triệu tập Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ VII. Đại hội đánh giá cao sự phấn đấu của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trong 5 năm thực hiện đường lối đổi mới do Đại hội VI khởi xướng, đã đưa đất nước ta vượt qua nhiều khó khăn và đạt được những thành tựu bước đầu rất quan trọng. Đại hội chủ trương tiếp tục lãnh đạo toàn dân, toàn quân đẩy mạnh công cuộc đổi mới, thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000 và Báo cáo xây dựng Đảng và Điều lệ Đảng sửa đổi.

Đại hội khẳng định con đường xã hội chủ nghĩa là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn của Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta. Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động; đồng thời coi trọng đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng và nâng cao năng lực lãnh đạo là yêu cầu quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng.

Đại hội khẳng định tiếp tục thực hiện đổi mới, bổ sung, phát triển và hoàn thiện thêm đường lối đổi mới, bước đầu hình thành một hệ thống các quan điểm chỉ đạo công cuộc đổi mới xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.

Đại hội đã thông qua nhiều văn kiện quan trọng, trong đó nhiệm vụ củng cố quốc phòng, xây dựng quân đội được xác định: “Củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của toàn dân và của Nhà nước”. “Đẩy mạnh xây dựng các khu vực phòng thủ trọng yếu trong thế trận chiến tranh nhân dân. Kết hợp kinh tế với quốc phòng, xây dựng các lực lượng vũ trang nhân dân với quân số thường trực hợp lý, có chất lượng và sức mạnh chiến đấu cao; đồng thời xây dựng lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ rộng khắp”.

Đối với Điều lệ Đảng sửa đổi ở điều 28 chương VI đã trở lại như điều 12 chương II Điều lệ Đảng thông qua tại Đại hội IV, quy định rõ: “Đảng lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt theo quy chế do Ban Chấp hành Trung ương quy định”.

Những vấn đề cơ bản Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII khẳng định phù hợp với thực tế cách mạng nước ta, với tình cảm và nguyện vọng của quân và dân ta, thực sự tạo niềm tin và động lực mới cho cả nước trong công cuộc đổi mới những năm đầu thập kỷ 90 thực hiện kế hoạch Nhà nước 5 năm (1991-1995).

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, Đảng ủy và Bộ tự lệnh Quân khu tổ chức cho toàn thể cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, công nhân viên học tập các văn kiện Đại hội Đảng, phát động phong trào thi đua trong toàn Quân khu. Phong trào thi đua của các lực lượng vũ trang quân khu chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, hướng tới Đại hội Đảng toàn quân lần thứ V và Đại hội Đảng Quân khu lần thứ V (vòng 2) đem lại hiệu quả thiết thực cả trong lực lượng chủ lực và địa phương, nhất là bảo đảm sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu thể hiện được sự vững vàng, tin cậy về chính trị tư tưởng, cùng các lực lượng giữ vững được ổn định địa bàn thường xuyên và trong các thời điểm chính trị quan trọng. Các tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong Quân khu nối tiếp phong trào phấn đấu “xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”, kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Đoàn đã động viên tuổi trẻ vươn lên hoàn thành các nhiệm vụ, đóng góp hơn 3.200 ý kiến vào Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, tiếp tục thực hiện cuộc vận động “xây dựng chi đoàn mạnh”. Các đơn vị Trung đoàn 335 Sư đoàn 324, Trung đoàn 19 Sư đoàn 968, Lữ đoàn 16, Trung đoàn 80, đặc biệt là Đoàn cơ sở Trung đoàn công binh 414 (vừa chuyển thành lữ đoàn) vinh dự được Hội đồng Nhà nước tặng Huân chương Chiến công hạng ba về thành tích xuất sắc trong công tác Đoàn 5 năm qua.

Đảng ủy Quân khu kịp thời quán triệt, vận dụng những tư tưởng, quan điểm cơ bản của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII vào việc chuẩn bị cho Đại hội Đảng quân khu lần thứ V (vòng 2) tiến hành từ ngày 10 đến 12-9-1991 tại Sở chỉ huy Quân khu - Vinh, có 195 đại biểu về dự. Đại tướng Đoàn Khuê - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng đến dự chỉ đạo Đại hội. Các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy sáu tỉnh gồm: Lê Văn Tu, Nguyễn Bá, Trần Quốc Thại, Trần Đình Luyến, Nguyễn Đức Hoan, Vũ Thắng và Thường vụ Đảng ủy, Bộ chỉ huy quân sự sáu tỉnh dự.

Đại hội tập trung thảo luận Báo cáo chính trị, xác định phương hướng nhiệm vụ quốc phòng Quân khu trong 5 năm (1991-1995) và bầu Ban chấp hành Đảng bộ Quân khu. Đồng chí Lê Văn Dánh - Bí thư Đảng ủy Quân khu trình bày báo cáo chính trị và tự phê bình của Đảng ủy Quân khu nhiệm kỳ qua, đánh giá thực chất tình hình nêu rõ 4 nhiệm vụ và công tác xây dựng Đảng bộ Quân khu trong 5 năm (1991-1995), tập trung đổi mới và chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức Đảng và hiệu lực công tác chính trị.

Với tư tưởng chỉ đạo “Trí tuệ, đổi mới, dân chủ, kỷ cương, đoàn kết”, Đại hội thảo luận, phân tích tập trung hai nội dung cơ bản: kiên định mục tiêu, con đường xã hội chủ nghĩa và công tác xây dựng Đảng, nêu rõ mặt mạnh, yếu, nguyên nhân, những chủ trương, biện pháp lãnh đạo nhiệm kỳ mới, bảo đảm cho toàn Đảng bộ luôn luôn giữ vững và kiên định lập trường, quan điểm của Đảng, mục tiêu lý tưởng cách mạng, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang quân khu, nỗ lực phấn đấu cao nhất, thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, Nghị quyết của Bộ Chính trị và nghị quyết Đảng ủy Quân sự Trung ương về nhiệm vụ quốc phòng trong 5 năm (1991-1995).

[chuongxedap]

Đại hội thảo luận nhất trí cao với kết luận Báo cáo chính trị đánh giá kết quả 5 năm: Đảng bộ Quân khu đã lãnh đạo triển khai thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh quốc tế và trong nước diễn biến phức tạp, trên địa bàn Quân khu cũng có nhiều khó khăn chi phối. Nhưng đã lãnh đạo các lực lượng vũ trang quân khu phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể các cấp và nhân dân các địa phương, phát huy truyền thống cách mạng, nêu cao tinh thần chủ động khắc phục khó khăn, vượt qua mọi thách thức, hoàn thành tốt các nhiệm vụ trên giao, làm được nhiều việc có ý nghĩa chiến lược cả trước mắt và lâu dài.

Đại hội cũng nghiêm khắc chỉ rõ các mặt yếu là:

1. Chưa đầu tư đúng mức cho nhiệm vụ xây dựng lực lượng chủ lực cơ động của Quân khu, đảm bảo thực sự là quả đấm mạnh, nòng cốt của lực lượng vũ trang quân khu.

2. Việc xây dựng cơ sở chính trị lòng dân của nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân chưa được quan tâm đúng mức, trên các vùng trọng điểm còn nhiều cơ sở yếu kém, nhiều điểm nóng là mầm mống của sự mất ổn định chưa được hạn chế khắc phục. Công tác dân vận chưa thực sự là cuộc vận động cách mạng đối với lực lượng vũ trang các cấp.

3. Công tác xây dựng Đảng chưa thực sự ngang tầm, công tác tổ chức cán bộ còn nhiều khuyết điểm.

4. Đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội, chính sách hậu phương quân đội, hậu phương cán bộ còn nhiều khó khăn, bức xúc. Khối lượng tồn đọng về chính sách, về kho tàng vũ khí đạn còn lớn.

Đại hội hoàn toàn nhất trí với phương hướng nhiệm vụ, chủ trương biện pháp đề ra trong Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Đảng bộ và nhấn mạnh 6 nội dung cơ bản cần thực hiện trong nhiệm kỳ khóa V:

1. Trước hết, từ Đại hội này cũng như Đại hội các cấp (vòng 2) sắp tới, vấn đề có ý nghĩa quyết định phải kiên định quan điểm chính trị của Đảng là tiếp tục đi theo con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Bác Hồ đã chọn, không có con đường nào khác. Trên cơ sở đó, xác định nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, trước hết là bảo vệ Đảng, bảo vệ các quan điểm tư tưởng của Đảng, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.

2. Tiếp tục đẩy mạnh việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân, trước tiên là xây dựng thế trận lòng dân. Đây là nhiệm vụ trọng tâm của cả chủ lực và địa phương. Phải có nhiều biện pháp tích cực trong tổ chức xây dựng cơ sở, vận động quần chúng, nhất là cơ sở quần chúng ở các vùng trọng điểm ở biên giới, ven biển và vùng xung yếu ở nội địa. Ngăn chặn và tiêu diệt cho được các lực lượng phản động lưu vong từ ngoài xâm nhập về và hạn chế, từng bước cùng nhân dân, cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể địa phương xóa bỏ các điểm nóng và những mầm mống gây mất ổn định ở các địa phương.

3. Trên cơ sở xây dựng lực lượng vũ trang quân khu vững mạnh về chính trị, tập trung đầu tư xây dựng lực lượng chủ lực cơ động của Quân khu và các tỉnh thực sự vững mạnh toàn diện, cách mạng chính quy, từng bước hiện đại, trước mắt tập trung xây clựng các sư đoàn, lữ đoàn, trung đoàn, đại đội mạnh theo 5 nội dung Bộ xác định. Chăm lo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, bồi dưỡng xây dựng cơ quan, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và hậu phương cán bộ, phát huy tự lực tự cường, cần kiệm xây dựng quân đội. Quán triệt đầy đủ phương châm tư tưởng chỉ đạo của trên đối với nhiệm vụ huấn luyện xây dựng tổ chức lực lượng. Chấp hành nghiêm chỉnh các nhiệm vụ trên giao.

4. Thực hiện tốt nhiệm vụ quốc tế đối với bạn Lào, Quân khu và các tỉnh trước mắt và lâu dài tiếp tục đổi mới phương thức hợp tác giúp đỡ giữa hai nước Việt - Lào.

5. Về bảo quản trang bị vật chất kỹ thuật phải tiếp tục phát huy tinh thần tự lực tự cường, năng động sáng tạo, trên dưới cùng lo, cùng làm để khẩn trương hoàn chỉnh xây dựng hệ thống kho tàng, nhất là kho vũ khí đạn. Trong vài năm tới, thực hiện đưa vào niêm cất bảo quản tất cả các trang bị, vũ khí, phương tiện hiện có, vừa bảo đảm sẵn sàng chiến đấu trước mắt, vừa bảo đảm cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc lâu dài.

6. Tiếp tục xây dựng Đảng bộ Quân khu trong sạch vững mạnh, trước hết là vững mạnh về chính trị, tư tưởng chống mọi biểu hiện dao động, cục bộ, bản vị, gây mất đoàn kết. Mọi sự chia rẽ gây mất đoàn kết làm suy yếu sức mạnh của lãnh đạo, sức mạnh quân đội trong tình hình này là có tội lỗi với Đảng, với quân đội.

Tại Đại hội, đồng chí Đoàn Khuê đã phát biểu, đánh giá những kết quả 5 năm qua của Đảng bộ Quân khu đạt được trong xây dựng lực lượng vũ trang, củng cố quốc phòng - an ninh, thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược của Đảng. Đồng chí căn dặn trong nhiệm kỳ mới Quân khu cần tiếp tục thường xuyên củng cố xây dựng tốt mối quan hệ mật thiết với chính quyền và nhân dân, chú trọng xây dựng các đơn vị chủ lực mạnh, có sức chiến đấu cao, sẵn sàng đáp ứng mọi nhiệm vụ, lưu ý vấn đề đoàn kết nội bộ Đảng bộ, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, khắc sâu lời dạy của Bác Hồ: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công”.

Đại hội bầu Ban chấp hành Đảng bộ Quân khu khoá mới gồm 13 đồng chí: Nguyễn Xuân Chí - Phó tư lệnh Quân khu; Nguyễn Quốc Thước - Tư lệnh Quân khu; Lê Văn Mẹo – Chủ nhiệm Chính trị Quân khu; Trịnh Bá Giản - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu; Võ Chót - Phó tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu; Trần Bá Toàn - Phó Tham mưu trưởng Quân khu; Tống Viết Phú - Chủ nhiệm Hậu cần Quân khu; Phùng Khác Hiếu - Chủ nhiệm Kỹ thuật Quân khu; Lê Xuân Tỵ - Phó Chỉ huy Chính trị Trường Quân sự Quân khu; Nguyễn Phong Phú - Phó Chỉ huy Chính trị Sư đoàn 341; Phạm Huy Chưởng - Sư đoàn trưởng 968; Nguyễn Văn Táo - Sư đoàn trưởng 324; Hồ Hữu Lạn - Tổng giám đốc Công ty 4. Đồng chí Nguyễn Xuân Chí được bầu làm Bí thư Đảng ủy và đồng chí Nguyễn Quốc Thước - Phó Bí thư Đảng ủy Quân khu.

[chuongxedap]

Sau Đại hội Đảng bộ Quân khu lần thứ V, các Đảng bộ trực thuộc tiến hành Đại hội Đảng (vòng 2) gắn với việc hoàn thành các nhiệm vụ trong năm, nỗ lực theo phương hướng Đại hội xác định. Các đại hội cấp cơ sở tập trung thảo luận 6 nội dung, mục tiêu, khắc phục 4 mặt yếu. Các đơn vị, địa phương hoàn thành kế hoạch huấn luyện quân sự, giáo dục chính trị cả năm, bảo đảm sẵn sàng chiến đấu trong các tình huống, giữ vững an ninh chính trị. Trường Quân chính Quân khu chuyển thành Trường Quân sự Quân khu, nâng quy mô, chất lượng bồi dưỡng đào tạo, thi giáo viên dạy giỏi có 7 đồng chí, trên 700 học viên ra trường đạt yêu cầu 100%. Quân khu tổ chức 2 đợt gồm 136 cán bộ thuộc các cơ quan đơn vị đi Trường Sa¹. Đầu năm 1992, hai tổ quân y của Viện 4 và Viện 268 làm nhiệm vụ ở đảo An Bang. Công tác kỹ thuật đi dần vào kế hoạch cơ bản, đặc biệt là các địa phương đầu tư ngân sách lớn (1.019 triệu đồng) xây dựng được 14 kho vũ khí đạn lâu bền của tỉnh, huyện, đảo. Ngành Hậu cần rút kinh nghiệm chuyên đề bữa ăn bộ đội, nâng cao một bước về chất lượng đời sống vật chất, phòng chữa bệnh, sức khỏe thể lực của đơn vị cơ sở.

Thực hiện Chỉ thị 240 của Hội đồng Bộ trưởng, Chỉ thị 707 của Bộ Quốc phòng về đấu tranh chống tham nhũng, Quân khu đã kiên quyết xử lý 3 vụ: Vụ mua ô tô, lập chứng từ giả ở Quảng Bình; vụ quản lý lợi dụng nghiệp vụ cho vay không ghi sổ sách, tham ô ở Trung đoàn 283; vụ sử dụng xăng dầu không đúng nguyên tắc gây thất thoát, tham ô cá nhân ở Phòng Tác chiến².

Các địa phương tổ chức bồi dưỡng được hơn 4.800 lượt cán bộ chủ trì xã, phường. Ban chỉ đạo xây dựng cơ sở của một số tỉnh, huyện được thành lập mở ra bước phát triển mới trong xây dựng xã, phường, cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu. Các địa phương lập 8 đoàn cán bộ chỉ đạo với 24 tổ gồm 179 đồng chí về một số vùng trọng điểm làm công tác xây dựng cơ sở. Công tác chính sách cả ở hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh mới tái lập đã triển khai liên tục thực hiện được khối lượng lớn: quy tập 109 mộ liệt sĩ ở Lào về, trong nước 4.544 mộ, làm 45 nhà tình nghĩa, đón 84 thương binh nặng về gia đình, giải quyết 97.651 trường hợp huân chương, huy chương các loại.

Điển hình là trong năm 1991, Bộ tư lệnh Quân khu đánh giá chọn khen thưởng là Quảng Bình, Thanh Hóa, Sư đoàn 324, Lữ đoàn 414, Trường Quân sự Quân khu, Lữ đoàn 16, Trung đoàn 335.

Đại hội Đảng các cấp (vòng 2) gồm cả các Đảng bộ mới được củng cố sau khi điều chỉnh tổ chức đều đạt được 2 nội dung cơ bản. Tại Đại hội Đảng bộ Cục Chính trị lần thứ 8 (vòng 2), đồng chí Nguyễn Quốc Thước - Phó Bí thư Đảng ủy Quân khu dự phát biểu khẳng định: Về mặt chính trị tư tưởng, Đảng bộ Cục Chính trị trước hết phải thể hiện là hạt nhân của tính kiên định cộng sản của lực lượng vũ trang quân khu. Về mặt tổ chức, Đảng bộ Cục Chính trị phải xây dựng thực sự là một trung tâm pháo đài trong hệ thống pháo đài của Đảng bộ Quân khu, từ đó mà tỏa xuống các đơn vị trong Quân khu. Thường vụ Đảng ủy Quân khu giao cho Đảng bộ Cục Chính trị chuyển vào trong nội dung sinh hoạt của các Đảng bộ cơ quan và đơn vị cuối năm 1991 và đầu năm 1992.
_____________________________________________
1. Đợt cuối năm 1990: 106 đồng chí, năm 1991: 30 đồng chí.
2. Báo cáo 43c/BC ngày 9-11-1991 của Bộ tư lệnh Quân khu. Các vụ này xảy ra từ năm 1990 về trước, qua thanh tra, kiểm tra, điều tra, xét xử kỷ luật vào năm 1991.

[chuongxedap]

*

*        *

Đầu tháng 1-1992, Đảng ủy Quân khu họp gồm 13 đồng chí Đảng ủy Quân khu và 6 đồng chí Bí thư Tỉnh ủy được Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) quyết định tiếp tục tham gia Đảng ủy Quân khu. Hội nghị thống nhất đánh giá: Thắng lợi của Đại hội Đảng các cấp trong Quân khu có ý nghĩa quyết định đối với bước phát triển mới của lực lượng vũ trang quân khu trong 5 năm (1991-1995), trước hết là 2 năm mở đầu (1991-1992), tập trung xây dựng vững mạnh về chính trị tư tưởng là yếu tố cơ bản nhất làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu, cùng các địa phương kiên định vững vàng vượt qua thử thách lớn sau sự kiện tháng 8-1991 ở Liên Xô, nguồn viện trợ của khối SEP không còn¹. Hội nghị xác định nhiệm vụ quốc phòng năm 1992 và các năm tiếp theo trước tình hình hết sức khẩn trương, quyết liệt và phức tạp: với tư duy quân sự mới, phải đổi mới cả nội dung, phong cách, biện pháp, trọng tâm là đổi mới biện pháp tổ chức thực hiện các nội dung xây dựng thế trận, xây dựng cơ sở chính trị, xây dựng lực lượng chủ lực và địa phương, sẵn sàng đối phó các tình huống A2; đồng thời sẵn sàng đối phó các tình huống vũ trang có thể xảy ra, giữ vững ổn định chính trị trong mọi tình huống.

Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh² và các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, các ủy viên Đảng ủy Quân khu phát biểu thống nhất đánh giá toàn diện các vấn đề, trong đó Quân khu cần tập trung phòng chống “diễn biến hòa bình”, chống bạo loạn³. Hội nghị thống nhất phương hướng nhiệm vụ quốc phòng năm 1992, nhấn mạnh tập trung 4 nội dung:

1. Quán triệt cho mọi cấp, mọi ngành nhận rõ tình hình, hạ quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quốc phòng an ninh, luôn luôn nắm chắc các diễn biến, lực lượng, chấp hành tốt nhiệm vụ phòng chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ.

2. Tập trung xây dựng cả cơ sở chủ lực (đại đội, tiểu đoàn, trung đoàn mạnh, cơ sở hậu cần, kỹ thuật mạnh), cả cơ sở địa phương (làng, xã, phường an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu). Chú trọng tuyển chọn thanh niên vào bộ đội để huấn luyện xây dựng đơn vị chủ lực mạnh, phát triển đảng viên, đào tạo cán bộ; lúc trở về làm nòng cốt ở địa phương, xây dựng cơ sở địa phương vững mạnh, đồng thời là lực lượng dự bị động viên có chất lượng.

3. Chấn chỉnh, củng cố cơ quan quân sự cấp huyện.

4. Đổi mới công tác quân sự địa phương, trong đó triển khai cho được việc tổ chức Hội nghị quốc phòng địa phương cả 3 cấp tỉnh, huyện, cơ sở⁴.

Bộ tư lệnh và các cơ quan Quân khu chỉ đạo bước quyết định là triển khai thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng tạo sự thống nhất cao trong Hội nghị quân chính của các đơn vị và Hội nghị quốc phòng cả 6 tỉnh (sang năm 1992, lãnh đạo cấp tỉnh chủ trì Hội nghị quốc phòng đã thành nền nếp và nhiều huyện, thị, thành bắt đầu đổi mới việc này, chuyển dần xuống cơ sở). Thường vụ Đảng ủy Quân khu tham dự Đại hội Đảng bộ (vòng 2) của một số tỉnh đóng góp những ý kiến lãnh đạo nhiệm vụ quốc phòng địa phương nhiệm kỳ mới⁵.
_____________________________________________
1. Khối SEP là hiệp hội hợp tác tương trợ kinh tế của các nước xã hội chủ nghĩa, ra đời từ những năm 60 cho đến khi Liên Xô tan rã năm 1991.
2. Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh - Ủy viên Trung ương Đảng - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị thay mặt Đảng ủy Quân sự Trung ương tham dự Đại hội.
3. Các ý kiến của đồng chí Vũ Thắng, Trần Đình Luyến, Trần Quốc Thại, Nguyễn Bá, Lê Văn Tu phát biểu về phòng chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, sau đó được tạp chí Quốc phòng toàn dân trích đăng.
4. Kết luận 11/KL-ĐU ngày 11-1-1992 của Đảng ủy Quân khu.
5. Thường vụ Đảng ủy Quân khu dự Đại hội Đảng bộ Hà Tĩnh lần thứ 13 (vòng 2); Đại hội Đảng bộ tĩnh Nghệ An lần thứ 13 (vòng 2); Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ 13 (vòng 2); Đại hội Đảng bộ tỉnh Thừa Thiên - Huế lần thứ 10 (vòng 2).

[chuongxedap]

Thực hiện Mệnh lệnh số 26/TM ngày 11-1-1992 của Bộ Tổng Tham mưu về sẵn sàng chiến đấu bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, Chỉ thị 38/CT-TM ngày 21-3-1992 về bảo vệ an ninh chính trị phòng chống bạo loạn lật đổ của địch, Bộ tư lệnh Quân khu nghiên cứu quán triệt bổ sung hoàn chỉnh một bước kế hoạch A2 từ Quân khu xuống cơ sở. Nội dung bổ sung tập trung thể hiện rõ địch tiến hành chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ nhằm thực hiện chiến thắng không cần chiến tranh, trước hết dùng các thủ đoạn, biện pháp phá hoại nội bộ Đảng, nội bộ nhân dân làm ta “tự diễn biến”. Chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ lấy chủ động phòng ngừa là chính, trước hết trên mặt trận chính trị tư tưởng¹, luôn kiên định về chính trị tư tưởng, nội bộ Đảng phải đoàn kết thống nhất về chính trị, xây dựng cơ sở vững mạnh, xây dựng lòng tin của nhân dân đối với Đảng, với chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền dân chủ của nhân dân, không để xảy ra vụ việc khiếu kiện, tồn đọng kéo dài. Lực lượng vũ trang xây dựng Đảng, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, tăng cường bảo vệ chính trị nội bộ, làm tốt công tác dân vận. Kế hoạch được bổ sung phù hợp với những phương án xử lý các tình huống, sẵn sàng chiến đấu chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ và rút kinh nghiệm bổ sung.

Thiếu tướng Võ Chót - Phó tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu báo cáo “Quyết tâm sẵn sàng chiến đấu bảo vệ an ninh chính trị, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa” của Quân khu trước Bộ Quốc phòng.

Thực hiện Chỉ thị của Bộ tư lệnh Quân khu, Thanh tra Quân khu và Phòng Tác chiến tổ chức thanh tra Sư đoàn 968, Bộ chỉ huy quân sự các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế về nhiệm vụ A2, kịp thời kiến nghị bổ sung về giáo dục nhận thức âm mưu thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của địch, nâng cao chất lượng huấn luyện, tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ, bổ sung về tổ chức lực lượng và phương châm, phương án phối hợp xử lý tình huống.

Các cơ quan, đơn vị bước vào huấn luyện gắn chặt với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện theo 5 nội dung, tập trung xây dựng chi bộ, Đảng bộ trong sạch vững mạnh, huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, rèn luyện kỷ luật, kỷ cương, nền nếp chính quy; các cơ sở kho vũ khí đạn, đặc biệt chăm lo công tác bảo vệ an toàn, vũ khí trang bị, không để mất, cháy nổ, bảo quản, sử dụng, niêm cất². Tiến hành xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện từ cơ sở và Quân khu tổ chức sơ kết vào đầu năm 1993.

Việc xây dựng cơ sở xã, phường an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu năm 1992 được triển khai thực hiện tập trung với 3 nội dung chính: xây dựng cơ sở về chính trị, kinh tế quốc phòng an ninh, tạo thế và lực mới thúc đẩy các mặt khác, bảo đảm yên dân, giải quyết các sự việc phát sinh, các điểm nóng hợp lòng dân. Quân khu và hầu hết các tỉnh, huyện đều thành lập Ban chỉ đạo xây dựng cơ sở hoạt động hiệu quả, trực tiếp giúp cho cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo cụ thể, kịp thời, phát huy vai trò trung tâm hiệp đồng đồng bộ của hệ thống chính trị xây dựng xã, phường, cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu. Một số địa phương cho rằng xây dựng cơ sở là việc làm trực tiếp của lãnh đạo, chính quyền các cấp, không phải thành lập thêm Ban chỉ đạo. Nhưng thực tiễn sơ kết lần đầu năm 1990 và thực hiện năm 1991 đã khẳng định rõ hơn hiệu lực hoạt động của Ban chỉ đạo xây dựng cơ sở. Về tổ chức, Ban chỉ đạo xây dựng cơ sở Quân khu do đồng chí Bí thư Đảng ủy - Phó tư lệnh Quân khu làm trưởng ban; ở các tỉnh, huyện, thị, thành do đồng chí Bí thư hoặc Phó Bí thư thường trực làm trưởng ban.

Đầu năm 1992, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, Đại hội Đảng các cấp, Ban chỉ đạo xây dựng cơ sở và các tổ công tác xây dựng cơ sở của nhiều địa phương thường xuyên bám sát cơ sở chỉ đạo các mặt hoạt động cụ thể. Quân khu nêu rõ 2 vấn đề có tính chỉ đạo chung, đồng thời chuẩn bị sơ kết đợt 2 mang tính cơ bản hơn từ cơ sở lên Quân khu.

Trong xây dựng cơ sở phải luôn luôn nắm vững phương thức tiến hành: Đảng lãnh đạo, chính quyền điều hành tổ chức thực hiện, các ban, ngành, đoàn thể, cơ quan quân sự làm tham mưu phối hợp chặt chẽ các lực lượng cùng làm, trong đó cơ sở là quyết định.

Mục tiêu là xây dựng cơ sở vững mạnh, phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cao nhất cho cơ sở. Mọi chủ trương kế hoạch xây dựng của trên phải được quán triệt đến tận cơ sở, được cơ sở tiếp nhận đầy đủ, tự giác, tự thân vận động dưới sự chỉ đạo của hệ thống chính trị cấp trên³.

Các đơn vị, địa phương tập trung mục tiêu hàng đầu phòng chống “diễn biến hòa bình”, giữ vững ổn định chính trị các địa bàn trước những thách thức mới. Lực lượng vũ trang quân khu cùng các địa phương bảo vệ an toàn cuộc bầu cử Quốc hội khóa IX. Trong cuộc bầu cử, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước - Tư lệnh Quân khu, đại biểu Quốc hội khóa VIII được bầu tiếp là đại biểu Quốc hội khóa IX.

Bộ tư lệnh Quân khu rút kinh nghiệm về thực hiện kế hoạch A2 ở Thừa Thiên - Huế, bổ sung Mệnh lệnh sẵn sàng chiến đấu số 04, 26/BTL phổ biến kịp thời cho 6 tỉnh, duyệt kế hoạch A2 cho các đơn vị, địa phương sau khi làm việc ở Bộ về⁴. Các tỉnh chỉ đạo diễn tập A2 ở các huyện thị còn lại, và một số xã phường, giải quyết kịp thời, đúng phương châm một số điểm nóng kéo dài, một số việc các thế lực thù địch dễ lợi dụng chống phá như Tiếng hát sinh viên, Liên hoan văn hóa Pháp - Việt ở Huế, lễ 100 năm dâng địa phận cho Đức Mẹ ở Xã Đoài, Lễ thánh ở Ba Làng, trước đó là Lễ Kiệu lớn thu hút hàng vạn người hành hương về La Vang (Quảng Trị).
______________________________________________
1. R. Ních-xơn nêu: “Chiến tranh dưới cái tên gọi hòa bình", “cuộc chiến hòa bình”, “toàn bộ vũ khí của chúng ta, các hiệp ước mậu dịch, viện trợ và các quan hệ văn hóa sẽ không đi đến đâu, nếu chúng ta thất bại trên mặt trận tư tưởng". “Tâm lý chiến trở thành vũ khí chiến dịch và chiến lược chính, có thể mạnh hơn nhiều các sư đoàn thiết giáp” (Lý luận quân sự Mỹ. Tạp chí Quốc phòng toàn dân số 3 -1992, tr. 86).
2. Quân khu đánh giá công tác kho tàng từ Hội nghị chuyên đề kho vũ khí đạn tháng 10-1989 đến 1992, báo cáo số 130/BC ngày 20-4-1992 của Cục Kỹ thuật Quân khu. Quân khu tổ chức Hội nghị khoa học công nghệ Ngành Kỹ thuật tại cụm kho CK2.
3. Công văn 08/ND-CS ngày 7-1-1992 của Tư lệnh Quân khu về nội dung rút kinh nghiệm xây dựng xã, phường, cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu.
4. Duyệt kế hoạch A2 của Nghệ An rút kinh nghiệm trước, tiếp đó là 5 tỉnh các sư đoàn 324, 968. 341.

[chuongxedap]

Ở Thanh Hóa, Ban chỉ đạo tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc kéo dài ở Thọ Ngọc, nhất là ở xã Quảng Lộc, huyện Quảng Xương (Thanh Hóa). Ở đây, từ năm 1990 do mâu thuẫn nội bộ, hiềm khích cá nhân, một số cán bộ đảng viên lợi dụng chống tham nhũng mưu đồ thực hiện quyền lực, quyền lợi cá nhân, tập hợp lôi kéo quần chúng khiếu kiện, không chế những người tốt, gây mất an ninh trong xã, làm đảo lộn cuộc sống trong thôn xóm, sản xuất sa sút. Họ thành lập lực lượng dân phòng, soạn thảo luận cương 5 chương, 11 điều đòi giải tán Đảng ủy xã, đe dọa chính quyền, ngang nhiên hoạt động gây áp lực buộc mọi người phải theo. Tỉnh, huyện và cơ sở nhiều lần phải trực tiếp giải thích, giải quyết, phân rõ đúng sai. Địa phương tổ chức lực lượng cán bộ cơ sở kiên trì bám địa bàn, làm công tác vận động quần chúng, động viên nhân dân đẩy mạnh sản xuất, giữ vững đời sống, nắm chắc phần tử chủ mưu. Phát hiện số chống đối chuẩn bị tụ họp để bàn bạc, địa phương kịp thời triển khai lực lượng cơ động nhanh phối hợp với các nhân cốt tại chỗ bắt gọn toàn bộ cả nhóm đứng đầu khi chúng vừa đến nơi họp không kịp chống cự. Tình hình xã Quảng Lộc dần được ổn định.

Ở phía nam Quân khu, các thế lực thù địch kích động bọn lưu vong cấu kết với lực lượng phản động bên trong lợi dụng các sự kiện chính trị, các ngày lễ lớn hàng năm tiến hành các hoạt động chống phá Đảng, chính quyền nhưng bị thất bại.

Ngày 3-5-1992 (tức ngày 25-4 âm lịch), Hoà thượng Thích Đôn Hậu mất tại chùa Linh Mụ - Huế. Do công lao của Hoà thượng, Nhà nước ta đã tặng Huân chương Hồ Chí Minh và tổ chức lễ tang Hòa thượng trọng thể. Với mưu đồ và chủ định từ trước, một số phần tử phản động cực đoan đội lốt Phật giáo (phái Ấn Quang) và Tăng đoàn (cũ) lợi dụng việc Hoà thượng Thích Đôn Hậu mất, tổ chức kích động phật tử đòi yêu sách không công nhận Đảng, Nhà nước ta tặng Huân chương và tổ chức lễ tang cho Hoà thượng, xuyên tạc chính sách tôn giáo, chia rẽ nội bộ, gây sức ép đòi thả những tên chống đối bị bắt, mưu toan biến đám tang thành cơ hội để ra mắt Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất. Ta đã trực tiếp làm việc, nêu rõ chủ trương, chính sách của Nhà nước. Việc làm được các vị chân tu và đông đảo tăng ni phật tử ủng hộ. Âm mưu của một số phần tử cực đoan không thực hiện được. Huyền Quang và một số phần tử trong Tăng đoàn tiếp tục hoạt động chống phá, tán phát tài liệu nói xấu chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy Quân sự Trung ương, ngày 26-4-1992, Đảng ủy Quân khu do đồng chí Nguyễn Xuân Chí - Bí thư Đảng ủy chủ trì Hội nghị nghiên cứu, thảo luận góp ý kiến vào dự thảo Nghị quyết Trung ương về nhiệm vụ quốc phòng - an ninh từ năm 1992 đến 1995 (sau đó là Nghị quyết Trung ương 3). Đảng ủy Quân khu thống nhất đóng góp một số nội dung, chủ yếu về quan điểm tư tưởng như:

Trong số 4 nhân tố có thể gây mất ổn định, cần nêu rõ có những mặt mất ổn định chủ yếu do từ bên trong, từ nội bộ, phải đặc biệt chăm lo xây dựng bên trong vững mạnh. Đối với 5 tình huống cần xác định rõ chống “diễn biến hoà bình” chiến thắng “diễn biến hoà bình” cũng do bên trong quyết định, giữ cho được bên trong và hết sức cảnh giác bên ngoài, cần chăm lo xây dựng cơ sở, lực lượng cơ sở và sức mạnh tại chỗ.

Trong các quan điểm về tư tưởng chỉ đạo, vấn đề trước hết là cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, nhất là thời kỳ chuyển tiếp cán bộ. Ở huyện, thị, thành cần thành lập Đảng ủy quân sự huyện (thay Ban cán sự) để tăng thêm hiệu lực lãnh đạo.

Qua thực tiễn tình hình Quân khu, ý kiến đóng góp của nhiều đồng chí lãnh đạo chủ trì địa phương trong các cuộc họp sơ kết xây dựng cơ sở, hội nghị liên tịch, Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu trước đó cũng đã có kiến nghị gửi Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy Quân sự Trung ương, Bộ Quốc phòng¹ về việc xây dựng quỹ quốc phòng địa phương. Nội dung kiến nghị nêu rõ: Trung ương có Chỉ thị 55/CT-TW về tăng cường lãnh đạo xây dựng lực lượng dân quân tự vệ và dự bị động viên trong tình hình mới. Việc thực hiện giảm quân thường trực phải đi đôi với nâng cao chất lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên là rất đúng đắn. Để thực hiện chủ trương trên, các địa phương đang thực hiện cơ chế khoán theo Nghị quyết 10 và Nghị định 217 gặp nhiều khó khăn, có mặt nan giải. Ở Quân khu 4, lực lượng dự bị động viên có 63 vạn, mỗi năm ngân sách quốc phòng cấp huấn luyện chỉ đáp ứng 750 đồng chí, phải hàng trăm năm mới huấn luyện hết một lượt. Nhiều địa phương trong Quân khu xây dựng, huấn luyện theo phương châm "dân bàn, dân cử, dân nuôi, bảo vệ dân", nhân dân nhất trí đồng tình đóng góp bảo đảm yên ổn sản xuất, đời sống. Ở Hà Tĩnh thực hiện khoán trong nông nghiệp có nhiều cơ sở trích 10 đến 12% quỹ đất chung để lo phúc lợi, chính sách, quỹ quốc phòng an ninh; ở một số huyện, nhiều cơ sở cũng được nhân dân đóng góp cho công tác huấn luyện, bảo vệ trị an.

Từ kinh nghiệm Hà Tĩnh, Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu và các địa phương vận động tạo nguồn kinh phí cho lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, đồng thời đề nghị Hội đồng Bộ trưởng, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy Quân sự Trung ương, Bộ Quốc phòng có chủ trương cho xây dựng quỹ quốc phòng trên từng địa phương bảo đảm cho lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên được huấn luyện tốt, sẵn sàng đối phó các tình huống theo tinh thần dân chủ, thông qua các nghị quyết của Hội đồng nhân dân các cấp mà quy định cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, khả năng của các địa phương.
_____________________________________________
1. Kiến nghị số 114/KN ngày 16-3-1992 vào dự thảo Nghị quyết Trung ương 3, Đảng ủy Quân khu nêu tiếp vấn đề này. Trong kết luận tổng kết 10 năm công tác động viên tháng 11-1992, Quân khu tiếp tục đề nghị vận động nhân dân xây dựng quỹ quốc phòng để tăng khả năng bảo đảm nhiệm vụ động viên, đồng thời có nêu “Quân khu đã giảm 5 sư đoàn, chỉ cần trích ngân sách 1 sư đoàn đã giải thể có thể huấn luyện 10 sư đoàn dự bị động viên mỗi đơn vị 1 tháng".

[chuongxedap]

Ngày 26-6-1992, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII) ra Nghị quyết 03 về "Nhiệm vụ quốc phòng và bảo đảm an ninh quốc gia, chống diễn biến hòa bình" và Nghị quyết về "Chính sách đối ngoại và kinh tế đối ngoại". Nghị quyết Trung ương 3 nêu rõ 5 tình huống: "diễn biến hoà bình"; “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ có kết hợp vũ trang và không vũ trang; bạo loạn lật đổ có lực lượng phản ứng nhanh của đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch; bao vây phong toả dùng hoả lực tập kích đường không; chiến tranh cường độ trung bình (bằng hoặc lớn hơn chiến tranh Vùng Vịnh). Nghị quyết xác định: "Lực lượng vũ trang vừa có nhiệm vụ bảo vệ độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, vừa phải bảo vệ vững chắc chế độ xã hội chủ nghĩa, coi 2 nhiệm vụ chiến lược đó gắn chặt với nhau thành một thể thống nhất".

Thường vụ Đảng ủy và Bộ tư lệnh Quân khu tổ chức lớp quán triệt Nghị quyết Trung ương 3 cho 321 cán bộ chủ trì toàn Quân khu và triển khai chương trình hành động 6 điểm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3, tiếp đó chỉ đạo tổ chức chuyển nội dung nghị quyết tới các đơn vị, địa phương. Các cấp ra nghị quyết và lập chương trình hành động triển khai thực hiện nghiêm túc, khẩn trương, có hiệu quả từng mục tiêu đề ra.

Ngày 30-7-1992, Đảng ủy Quân khu họp quán triệt Nghị quyết Trung ương 3. Từ tình hình thực tiễn trên địa bàn Quân khu, hội nghị thống nhất nhận định¹: Âm mưu thủ đoạn “diễn biến hoà bình” của địch diễn ra ráo riết, quyết liệt, ngày càng phức tạp hơn, có diễn biến tại chỗ, có chỉ đạo của lực lượng thù địch bên ngoài bằng mọi thủ đoạn chống phá ta. Cuộc đấu tranh chống “diễn biến hoà bình” diễn ra trên địa bàn Quân khu, mang tính chất địch, ta rõ rệt. Các thế lực thù địch đang tìm mọi cách xen vào để chống phá ta. Những nhân tố tạo sự ổn định phát triển, tăng lên. Nhưng những nhân tố mất ổn định cũng tăng lên do tính chất cuộc đấu tranh một mất một còn, ta kiên quyết bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, địch quyết tâm phá bỏ. Ta phải hết sức tỉnh táo, cảnh giác trong lúc đất nước đang mở rộng quan hệ đối ngoại. Nghị quyết xác định các nhiệm vụ, chủ trương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo phòng chống “diễn biến hoà bình”, sẵn sàng chủ động kịp thời đối phó các tình huống, giữ vững ổn định chính trị cả nội địa và tuyến biên giới phía tây².

Tại Hội nghị này, Đảng ủy Quân khu bầu bổ sung Đại tá Trịnh Bá Giản - Ủy viên Đảng ủy, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu vào Ban Thường vụ.

Sau Hội nghị Đảng ủy Quân khu, Bộ tư lệnh Quân khu kịp thời chỉ đạo thực hiện các biện pháp tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu như: tập huấn tiểu đoàn bộ binh chiến đấu tấn công sát với tình huống chiến đấu của Sư đoàn 324; soát xét nghiên cứu hệ thống công trình quốc phòng trong kế hoạch phòng thủ trước yêu cầu mới; triển khai hiệp đồng với các địa phương về tăng cường lực lượng, phương tiện đánh bắt hải sản xa bờ; phối hợp cùng bạn Lào quản lý tuyến biên giới, nhất là hướng trọng điểm; tiếp nhận 28 xe bọc thép BTR 152 bổ sung cho các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế theo kế hoạch sẵn sàng chiến đấu và nhiệm vụ A2, chỉ đạo Bộ chỉ huy quân sự Nghệ An rút kinh nghiệm xây dựng hậu cần trong khu vực phòng thủ tỉnh.

Thực hiện Chỉ thị 245 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng³, Chỉ thị 142 của Tổng Tham mưu trưởng gắn với Chương trình hành động 280/QK của Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu, Quân khu triển khai kế hoạch tổ chức nghiên cứu đề tài lý luận KX 09-07 và xây dựng mô hình mẫu "Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân, phân vùng các khu kinh tế, quy hoạch khu vực hậu phương và căn cứ hậu phương của tỉnh, xây dựng tỉnh, thành thành khu vực phòng thủ vững chắc để bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa". Quân khu và các tỉnh thống nhất chỉ đạo tỉnh Thừa Thiên - Huế xây dựng mô hình mới cho toàn Quân khu; các tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hoá xây dựng một huyện (hoặc một thành phố, thị xã) làm mẫu cho tỉnh.

Công tác xây dựng khu vực phòng thủ của Quân khu và các tỉnh qua quá trình hình thành, diễn tập, đúc rút kinh nghiệm, triển khai xây dựng mẫu khẳng định rõ việc huy động lực lượng tổng hợp đồng bộ của địa phương theo cơ chế 02, trong đó tập trung xây dựng nền tảng là các làng, xã, phường, cơ sở an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu theo 5 nội dung, chủ động phòng chống "diễn biến hoà bình", bạo loạn lật đổ và sẵn sàng chống xâm lược. "Nếu không có bước phát triển mới này thì tình hình cơ sở còn phức tạp, còn xấu hơn nhiều và dễ có những diễn biến rất bất lợi... Qua triển khai đối phó với các sự việc, các tỉnh đều rút được nhiều kinh nghiệm bổ ích về chỉ đạo tổ chức xây dựng cơ sở, xây dựng khu vực phòng thủ, tạo thêm thế và lực cho cách mạng, thế ổn định chính trị các địa bàn"⁴.

Việc xây dựng bảo đảm hậu cần - kỹ thuật tại chỗ cho hoạt động tác chiến khu vực phòng thủ trong cơ chế thị trường thông qua diễn tập 5 tỉnh và nhiều huyện, xã phường cũng được xác định: chính quyền chỉ đạo điều hành, Ủy ban kế hoạch phân chỉ tiêu cung cấp yếu tố hợp đồng và hướng dẫn các ngành kinh tế - xã hội là thành viên trực tiếp tổ chức thực hiện bảo đảm cho các lực lượng vũ trang và toàn dân đánh giặc dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy địa phương là đúng đắn⁵.
____________________________________________
1. Kết luận 253/KL-ĐU của Đảng ủy Quân khu ngày 31-7-1992.
2. Thái Lan thực hiện chính sách 2 mặt đối với Lào, phản động Lào âm mưu lập chính phủ lưu vong tạo 2 vùng, 2 lực lượng. Ta phát hiện 70 tên phản động Việt Nam lưu vong thuộc tổ chức Nguyễn Văn Chức chuẩn bị xâm nhập từ Lào về hoạt động ở địa bàn Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế.
3. Chỉ thị 245/HĐBT ngày 2-7-1992 về việc tiến hành xây dựng tỉnh, thành phố thành khu vực phòng thủ vững chắc.
4. Nghị quyết của Đảng ủy Quân khu giữa năm 1992 số 230/NQ-ĐU. Trong tổng kết 5 năm xây dựng khu vực phòng thù 1988-1992, Bộ Quốc phòng đánh giá: "Nếu các năm qua không làm tích cực (về xây dựng khu vực phòng thủ) thì tình hình chính trị, trật tự an ninh, an toàn xã hội, tình hình cơ sở còn phức tạp, có thể diễn biến xấu, nhất là các xã - phường - huyện".
5. Báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện cơ chế 02 (về chính quyền điều hành) trong nhiệm vụ xây dựng tỉnh thành khu vực phòng thủ vững chắc của quân khu ngày 27-5-1990.