Đầu tiên bạn muốn thấy "nội tâm" của những người lính với giả sử có sự "đổi ngôi", bạn muốn mọi người có cái nhìn khách quan hơn về những người lính Pot, tựa như chúng ta là khán giả của một đấu trường nào đó, để thấy sự đánh trả của quân Pot cũng mang một ý nghĩa cao đẹp nào đó, đáng trân trọng theo
cách nhìn nhận của bạn, ví như là họ bảo vệ Tổ quốc bởi lòng yêu nước của mình. Nhưng đây không phải là một cuộc chiến trong đấu trường của những con vật, hay những kẻ nô lệ
thời đế quốc La Mã, chỉ để giải trí và chúng ta ngồi xem, mà đây là một cuộc chiến của những con người có cảm xúc, có chế độ, có nguyên nhân, có bản chất, và chúng ta là người trong cuộc. Lúc đầu, thực sự tôi cũng không phản đối ý của bạn nếu đặt trường hợp bạn hay tôi là người K, chắc chắn sẽ
có một số người K nghĩ như bạn. Nhưng cái sai của bạn đầu tiên là đặt vấn đề không đúng chổ, khi muốn thấy những người lính VN phải biết tôn trọng kẻ thù khi họ chiến đấu trên đất nước kẻ thù, tức là tự xem mình như là kẻ xâm lược.
Đỏ 1. Chính vì "tham gia cuộc chiến là những con người có cảm xúc, có chế độ, có nguyên nhân, có bản chất", chứ không phải mấy con bò trên đấu trường Tây Ban Nha, nên tôi mới mời các bạn thời hậu chiến đừng nhìn những con người phía bên kia như những con bò đang hăng máu. (tôi không dùng ví dụ của bạn về nô lệ
thời La Mã đâu, vì họ cũng là những thân phận, cũng có cảm xúc, có nguyên nhân, có bản chất...)
Đỏ 2. Lại hiểu sai nữa, tôi đã nói không biết bao nhiêu lần rằng: (1) tôi không động đến những người lính. (2) tôn trọng bên này không có nghĩa hạ thấp bên kia.
Hơn thế nữa, bạn muốn tìm một góc nhìn đẹp về lính Pot, nhưng bạn lại để quên động cơ của những người lính Pot khi bắt đầu lao vào cuộc chiến, (toàn thể) họ không thể thay đổi bản chất ngay trong cùng một cuộc chiến ngắn, từ kẻ xâm lược thành kẻ giữ nước, từ kẻ giết người già, đàn bà, trẻ con và đồng bào của mình không gớm tay thành kẻ yêu nước nồng nàn được (bất luận bạn dẫn chứng bằng lịch sử mà bạn hiểu về mấy trăm năm trước). Đơn giản họ chỉ là những kẻ theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan, và chủ nghĩa cực đoan là lý tưởng chủ đạo đối với lính Pot trong suốt cả cuộc chiến, vậy thôi.
Xanh: Bạn có chắc người lính Khmer Đỏ nào cũng gớm ghiếc vậy không? Họ cùng từ nông dân CPC mà ra, mà bản chất người dân thì hiền lành. Các bác CCB kể rồi đó.
Thứ hai, bạn phân người K thành 3 nhóm cũng như nhận định về họ, riêng tôi cũng có thắc mắc và bạn cho rằng bạn đúc kết từ sách vở và báo chí bạn đọc (không có nguồn). Tôi không nghi ngờ về sự đọc nhiều của bạn, nhưng tôi có quyền nghi ngờ về tính đúng đắn, tính khách quan cũng như tính tổng
hợp, bao quát của những tài liệu mà bạn đọc, bởi cách cảm nhận riêng của tôi, cũng như qua sự chia sẻ của các CCB về tình hình dân tình ở K khi họ giải phóng khỏi chế độ Pot. Câu chuyện này cũng lạc đề sau nhiều lòng vòng từ câu chuyện ban đầu.
Nguồn chính của tôi là Brother Enemy của Nayan Chanda và lời kể của các bác CCB, cụ thể là bác Haanh đã nói về người nông dân CPC, và nói về người trí thức khi tiếp xúc với bộ đội VN thì hiểu ra, là cuốn Mùa xa nhà (ở box văn học) của một CCB trong đó có chuyện ngồi hỏi vị sư già xem tại sao người CPC ác cảm với người Việt Nam.
Đúng là chuyện này lạc đề (do nó không nói về thân phận mà đang bàn về phân loại và điển hình) nên khi trả lời lần trước tôi chỉ nói ngắn chứ không để thời gian dịch sách. Nếu bạn muốn, tôi sẽ dịch một trong nhiều đoạn có liên quan từ Brother Enemy (nhưng chắc phải để vào thread khác vì lạc đề)
Bài viết vừa rồi tôi thấy bạn có sửa để nhẹ nhàng hơn ở đoạn cuối (thay chuyện ếch ngồi đáy giếng với chuyên con sói trong rừng hoang). Bạn có lý đấy, cũng như bạn đọc nhiều, nhưng phương cách đọc và nhận thức mới là quan trọng. Tôi cũng ví von rằng, như một đống lá cải tươi, nếu muối tốt thì
được món dưa ngon, nếu sai cách thì thành ủ phân xanh bón cây vậy. Nhưng tôi vẫn thắc mắc là từ cho rằng lính Pot vô học rồi đến kiến thức quân sự cao là sao nhỉ ? cứ kiến thức
+ cao = học nhiều rồi đấy bạn ạ ! Chứng tỏ Pot cũng không vô học như bạn nghĩ đâu, đừng thấy chúng dã man, quái gở quá mà bảo chúng mù chữ, dốt nát.
Nâu: Tôi thay ví dụ "ếch ngồi đáy giếng" không phải vì ví dụ sai bản chất, mà vì ngại có người thấy tôi nói "con ếch" lại tưởng tôi khinh rẻ gì ai, sẽ hiểu nhầm không đáng có, giống như khi tôi nói "tôi đọc nhiều hơn nhiều người" thì đã có người cho là tôi chảnh.
Xanh: Sự học có nhiều khía cạnh. Sê-lốc Hôm thông minh tuyệt vời, thông tường lịch sử, hóa học.... nhưng không biết rằng trái đất hình cầu. Tương tự, có thể có người lính Khmer Đỏ đánh trận giỏi, kiến thức quân sự cao, nhưng kiến thức về lịch sử lại méo mó. Tôi không nói tất cả những người lính Khmer Đỏ đều vô học, ý tôi là có người không được học hành thật, một số khác có học nhưng thiếu những hiểu biết cần thiết nên vẫn bị nhồi sọ. Mà này, bạn đừng hiểu từ "nhồi sọ" của tôi có ý miệt thị nhé. Vì tôi thừa nhận tôi bị nhồi sọ cũng nhiều, trên thế giới không có ai là không bị nhồi sọ đâu, chỉ khác ở chỗ bị nhồi cái gì và mức độ tiếp nhận đến đâu mà thôi.
Khi thay bằng ví dụ người ở với sói, tôi lại thấy thêm một ý minh họa: nếu người đó cư xử hoang dại như chó sói (tất nhiên) và giết người thì chúng ta phản ứng thế nào với anh ta? căm hận, khinh bỉ, lên án "đồ dã man tàn bạo phi nhân tính" chăng? Đem anh ta ra tòa và tuyên tội giết người?
Dilber MC Theme by HarzeM