Kissinger-Những biên bản hội đàm tuyệt mật chưa công bố

[SaoVang]

Brê-giơ-nhép: Một lần nữa tôi xin chân thành hoan nghênh chuyến thăm Mát-xcơ-va của Ngài. Kể từ cuộc gặp lần trước giữa chúng ta đến nay đã hơn một năm, nhiều sự việc trên thế giới đã có những thay đổi.

Nhưng chúng tôi cho rằng yếu tố chính là ở chỗ, bỏ sang bên tất cả những việc phức tạp hiện tại, hai chúng ta đã dành được thành công trong sự nghiệp củng cố hoà hoãn và cải thiện quan hệ Mỹ-Xô. Tôi phải nói rằng, sự nghiệp này hiện đã trải qua những thử thách có tính lâu bền. Còn chúng tôi cho rằng, nó đã chứng tỏ được tính lâu bền và sáng suốt của nó. Chúng tôi rất tán thưởng Tổng thống Pho và Ngài Quốc vụ khanh của Mỹ, đã trước sau ủng hộ sự nghiệp này bất chấp sự công kích của nhiều người không tán thành việc này.

Tại đây, tôi muốn nhấn mạnh một điểm rất quan trọng về mặt nguyên tắc. Từ hôm nay và ngày mai chúng ta sẽ phải bàn bạc rất nghiêm túc, tôi muốn nhấn mạnh một điểm. Về phía chúng tôi: chúng tôi vẫn dốc sức cho những thoả thuận và Hiệp định cơ bản, đã đi đến nhận thức chung giữa hai nước chúng ta. Chúng tôi vẫn sẵn sàng tiếp tục cố gắng để những thoả thuận đó được quán triệt và thực thi. Đồng thời tôi phải nói thẳng rằng, vài tháng gần đây, không phải tất cả mọi việc đều phát triển thuận lợi như chúng ta mong muốn.

Tôi còn muốn nhấn mạnh, đã xuất hiện trở ngại nào đó trong quá trình phát triển quan hệ giữa chúng ta. Nhưng đó không phải là sai lầm của Liên Xô. Tôi nghĩ trong đó có cả công tác chuẩn bị cho thoả thuận mới về hạn chế chạy đua vũ trang chiến lược. Chúng tôi cho rằng đây không chỉ là sai lầm, nó còn cho phép xuất hiện bất kỳ gián đoạn nào trong quá trình thực thi sự nghiệp liên hợp mà chúng ta đang tiến hành, mặt khắc, bất kỳ sự đình trệ nào cũng đều có hại.

Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, tôi nghĩ tôi nói vậy không sai, Ngài rất hiểu Liên Xô, gồm Chính phủ Xô Viết, toàn Đảng và bản thân tôi, đều ủng hộ một quan hệ thật sự có hệ thống với Mỹ trong phạm vi rộng lớn. Tôi không hiểu vì sao Ngài lại đưa ra ý kiến chống lại và việc thông qua đề nghị đều trở nên phức tạp như vậy, về mặt này chúng tôi coi như là những lĩnh vực chưa đề cập tới. Chúng tôi phải tiến lên theo đường lối này.

Tôi phải nói thẳng rằng, tôi tin Ngài cũng sẽ đồng ý quan điểm của tôi, hai nước chúng ta không có quyền buông lỏng cố gắng trong việc kết thúc sự đe doạ của chiến tranh và chạy đua vũ trang. Còn nhiều vấn đề cần đến sự cố gắng chung của chúng ta.

Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, đây quyết không phải là cuộc gặp lần đầu giữa chúng ta. Chúng ta đã gặp nhau nhiều lần và đã trở thành những thông lệ tốt trong quá khứ. Đây là một Hội nghị có thể trao đổi ý kiến thẳng thắn về bất cứ vấn đề gì nẩy sinh, tôi cũng đề nghị các Ngài bàn bạc bất cứ vấn đề gì chúng ta có thái độ chung.

Vừa rồi nhà báo hỏi, chúng ta sẽ trao đổi vấn đề gì, tôi trả lời rằng, quan trọng nhất là đàm phán về thoả thuận SALT II. Tôi tin Ngài cũng sẽ đồng ý. Vì vậy tôi hy vọng Tiến sĩ Kít-sinh-gơ có thể bắt đầu từ vấn đề SALT và trình bày vấn đề này.

Tôi muốn nói một câu, trong tay tôi có toàn văn bài diễn thuyết của Tổng thống tại Liên Hợp Quốc, nhưng tôi chưa có dịp nghiên cứu kỹ. Có lẽ đến lượt Ngài rồi, Tiến sĩ Kít-sinh-gơ. Xin mời ăn điểm tâm. Chỉ một cái thôi. Tôi thật sự không cho rằng chúng sẽ gây ra nguy hiểm gì cho Ngài (cười)

Grô-mư-cô: Ngài nên biết rằng tất cả các đĩa ở đây đều là MIRV (tiếng cười)

Kít-sinh-gơ: Chí ít cá nhân Tổng Bí thư phải chịu trách nhiệm về việc tôi tăng trọng 15 pound.

[SaoVang]

Brê-giơ-nhép: Chúa ơi! Thêm phần này vào trách nhiệm khác của tôi ư? Nếu đây là toàn bộ trách nhiệm thì sẽ dễ dàng hơn nhiều. Tôi còn muốn báo cho Ngài một việc, tôi đã cai thuốc lá. Tôi phải mất một ngày để làm việc này.

Kít-sinh-gơ: Cái hộp đựng thuốc có đồng hồ của Ngài đâu rồi?

Brê-giơ-nhép: Tôi có hai chiếc hộp như vậy, một chiếc tôi đã mang biếu người khác, còn một chiếc tôi cũng chẳng biết hiện nó ở đâu. Bác sĩ của tôi đề nghị tôi, vì sao Ngài không cai thuốc? Tôi thật kinh ngạc khi thấy cai thuốc dễ như vậy.

Kít-sinh-gơ: Khi Tổng Bí thư sang Mỹ, mong Ngài dạy vợ tôi cai thuốc thế nào.

Brê-giơ-nhép: Tôi không hiểu có gánh nổi không. Vì sự thèm thuốc cứ thế biến mất. Trước đây tôi hay hút thuốc trước khi đi ngủ, hiện nay tôi có chút thèm thuồng, nhưng tôi vẫn không hút.

Kít-sinh-gơ: Vợ tôi hiện nay làm việc tại bệnh viện, buộc phải cai thuốc, cho nên bà ấy hơi nóng nẩy. Một năm trước, bác sĩ đưa bà ấy đến nơi có một người biết dùng thuật thôi miên, hy vọng qua đó giúp bà ấy thôi hút thuốc. Bác sĩ còn cử một hộ lý đi theo. Sau này bà trở về phòng làm việc của tôi và cho tôi biết câu chuyện này. Đang lúc bà ấy kể lại câu chuyện đó cho tôi nghe thì bà ấy lại châm một điếu thuốc (cười). Nhưng người hộ lý đó lại cai được thuốc (cười)

Brê-giơ-nhép: Giống như một câu chuyện của Giô-chen-cô. Tôi gần như còn nhớ được từng câu nói trong chuyện đó. Ông ta đã viết rất nhiều truyện ngắn hài hước. Trong đó có một truyện nói về tác hại của hút thuốc. Một người nói: Tôi chỉ muốn cai thuốc, nhưng muốn làm được điều này thật khó, vì vậy có người đề nghị tôi đi tìm một người biết dùng thuật thôi miên, thế là tôi đi, gian phòng gần tối như mực, tôi ngồi luôn lên ghế.

Người ấy nói: Bỏ tất cả những gì trong túi ra và đặt lên bàn. Tôi lấy ra một bao thuốc nội địa, ông ta vẫy tay liên hồi và nói với tôi: Không được nghĩ về điều gì. Tôi thì tự nhắc mình đừng quên việc gì, nhưng khi về lại quên bao thuốc (cười)

Câu chuyện này nằm trong tập truyện xuất bản ở nước tôi, tác giả là Giô-chen-cô.

Tôi cho rằng nếu mọi người có thể cười đùa với nhau, điều đó chứng tỏ tâm trạng của họ thoải mái và đang thích hợp cho việc trao đổi. Con người không biết đùa không phải là con người ưu tú.

Kít-sinh-gơ: Ngài Tổng Bí thư, đầu tiên tôi xin thay mặt Tổng thống Pho chuyển tới Ngài lời thăm hỏi và lòng kính trọng chân thành, ông ta hy vọng vào lần đàm phán này tôi có thể hoàn thành nhiệm vụ tốt đẹp và mong Ngài sớm sang thăm Mỹ, hy vọng là vào mùa xuân.

Brê-giơ-nhép: Cảm ơn sự thăm hỏi và lời chúc tốt đẹp của Ngài. Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn chân thành và lòng kính trọng sâu sắc đối với Tổng thống.

[SaoVang]

Kít-sinh-gơ: Ngài Tổng Bí thư, khi tôi lần đầu đến Mát-xcơ-va vào tháng 4 năm 1972, thời kỳ then chốt đặc biệt trong quan hệ 2 nước, tình hình thế giới đột nhiên trở nên căng thẳng. Hội đàm về vũ khí chiến lược lâm vào tình trạng bế tắc. Xung đột nổ ra ở những nơi khác trên thế giới, đặc biệt là ở Đông Nam Á, đang đe doạ quan hệ hai nước chúng ta.

Song hai nước chúng ta đều nhận thức rất rõ trách nhiệm của mình và chung sức loại bỏ tất cả trở ngại. Những điều chúng ta có thể làm được trong bối cảnh lúc đó đã chứng minh trách nhiệm đặc biệt của chúng ta về mặt cùng gánh vác công việc hạn chế chạy đua vũ trang hạt nhân và mang lại hoà bình cho thế giới.

Xét về góc độ nào đó, Hội nghị lần này diễn ra trong tình hình tương tự. Những điều chúng ta có thể hoàn thành hoặc không thể hoàn thành trong vài ngày tiếp theo, sẽ có ảnh hưởng lớn đến quan hệ Xô-Mỹ trong một thời gian sau này, đồng thời cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến hoà bình thế giới.

Hai nước chúng ta là hai nước có lực lượng hạt nhân mạnh nhất trên thế giới. Những người khác có thể bàn các vấn đề không quan trọng, nhưng chúng ta có một trách nhiệm đặc biệt, gồm giảm bớt sự đe doạ của chiến tranh hạt nhân, làm dịu tình hình căng thẳng có thể gây ra đối kháng và cùng cố gắng tạo dựng một thế giới hoà bình hơn.

Tôi đã có nhiều dịp đối thoại với Tổng Bí thư, tôi biết Tổng thống cố gắng cải thiện quan hệ hai nước, Tổng thống và chúng tôi đều ý thức rõ trách nhiệm đặc biệt của hai nước chúng ta đang gánh vác. Về lập trường của chúng tôi, Tổng thống kiên định tập trung sức lực vào việc cải thiện quan hệ của chúng ta. Tổng thống sẽ luôn luôn kiên trì phương châm này, bất chấp những công kích của một số người cạnh tranh xuất phát từ chức vụ Tổng thống của hai Đảng trong hoạt động tranh cử của chúng tôi.

Tôi cố gắng gạt bỏ mọi dư luận để đến đây nhằm chứng tỏ mục đích thiện chí của chúng tôi. Song một điều rõ ràng là những thành quả chúng ta có được ở đây sẽ phải chịu sát hạch nghiêm ngặt nhất ở Mỹ.

Tôi cũng hiểu rõ, thưa Ngài Tổng Bí thư, Ngài sẽ có một báo cáo trước toàn Đảng vào tháng sau, vậy chúng ta đều có lý do coi thành quả của Hội nghị lần này là một phần rất quan trọng trong chính sách đối ngoại của hai nước chúng ta.

Chúng ta đều nhiều lần nhắc đến trách nhiệm của mình và sự cần thiết phải làm cho quan hệ của chúng ta được cải thiện. Điều này không thể đảo ngược. Đây cũng là mục tiêu của chúng tôi, nhưng tất cả những gì xảy ra trong 12 tháng qua chứng tỏ mục tiêu này chưa được thực hiện. Phần lớn người Mỹ vẫn tin rằng, tiếp tục cải thiện quan hệ của hai nước hùng mạnh nhất thế giới và hạn chế hơn nữa vũ khí chiến lược là rất cần thiết cho hoà bình thế giới.

(Brê-giơ-nhép và Grô-mư-cô nói chuyện với nhau rất to khi Tiến sĩ Kít-sinh-gơ tiếp tục nói)

[SaoVang]

Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy tiến trình này. Nhưng chúng tôi không thể coi thường một sự thật là khả năng này sẽ phải chịu những ảnh hưởng lớn của thời sự. Vì vậy, nhiệm vụ đầu tiên của Hội nghị lần này là chúng ta phải có những tiến triển về mặt hạn chế vũ khí chiến lược, sau đó là những tiến triển trong luận đàm về các vấn đề khác nhằm chia rẽ hai nước chúng ta.

Hội nghị Vla-đi-vô-stốc qua đi đã hơn 1 năm. Hai bên đều đã xuất hiện những vấn đề mới không thể dự báo trước vào thời điểm đó, chúng ta quyết không cho phép những vấn đề này trở thành chướng ngại vật ngăn cản thành quả có ý nghĩa lịch sử thật sự mà chúng ta đã giành được ở Vla-đi-vô-stốc.

Tôi đã trao cho Đại sứ của quý Quốc một đề nghị mới, đề nghị này chủ yếu nhằm vào tên lửa Crui-giơ và máy bay ném bom Bách-cơ-phai. Chúng tôi tin những đề nghị này đại diện cho những cố gắng lớn lao của chúng tôi, đồng thời tin rằng nếu chúng ta có dịp đi đến những thoả thuận mới, bây giờ chính là thời cơ tốt để hai bên nghiên cứu trao đổi vấn đề này với phương thức chiết trung.

Hôm tôi rời Oa-sinh-tơn, Tổng thống Pho đã triệu tập Hội nghị Uỷ ban An ninh Quốc gia lần thứ ba chuyên bàn về vấn đề này. Khi Hội nghị kết thúc, ông ta nhấn mạnh với các Cố vấn các cộng sự của ông ta, cũng là nhấn mạnh với tôi rằng: Tổng thống cho rằng đàm phán giành được kết quả thành công có một ý nghĩa trọng đại.

Công bằng mà nói, cho dù tất cả ý kiến của ông ta không phải đều được nhất trí thông qua, song điều này cũng đã chứng tỏ chỉ thị của ông đối với sứ mạng của tôi và sự chân thành với quyết tâm và mọi cố gắng. Tổng thống đã phê chuẩn đề nghị này và chỉ thị tôi phải cố gắng hết sức để đi đến một thoả thuận mà hai bên có thể chấp nhận sau khi đến đây.

Tôi muốn nghe qua cảm tưởng của Ngài về biện pháp mới này. 

Ăng-gô-la.

Nhưng trước khi tôi có kết luận, tôi muốn đưa ra một vấn đề xảy ra giữa chúng ta, chúng tôi không thể tha thứ việc một Quốc gia ở Tây bán cầu phát động một cuộc xâm lược thực chất đối với châu Phi. Mặt khác, sự ủng hộ của Liên Xô đối với quân đội Cu Ba đã mở ra một tiền lệ, đây là điều Mỹ phải chống lại. Chúng ta đã tạo ra những nguyên tắc cực kỳ quan trọng cho quan hệ của chúng ta, đó chính là một nước lớn phải thực thi chức trách hạn chế chứ không phải cố gắng mưu cầu ưu thế đơn phương với một nước nhỏ. Nếu nguyên tắc này bị loại bỏ bây giờ, triển vọng sẽ là phản ứng dây chuyền có hậu quả tai hoạ tiềm tàng.

Ngoài vấn đề Ăng-gô-la, chúng tôi còn chuẩn bị trao đổi vấn đề Trung Đông.
 
Brê-giơ-nhép: Giọng điệu nói chuyện của Ngài dường như là đang đe dọa bởi một cuộc chiến tranh nào đó sắp bùng nổ.

Kít-sinh-gơ: Đây không phải là sự đe doạ của chiến tranh, thưa Ngài Tổng Bí thư. Nhưng nếu mỗi Quốc gia đều làm như vậy sẽ là tạo ra một cục diện cực kỳ nguy hiểm.

[SaoVang]

Brê-giơ-nhép: Nhưng tôi cho rằng chúng ta phải trao đổi trước, còn trọng điểm là vấn đề SALT. Nếu chúng ta cứ trao đổi những việc không liên quan đến chủ đề này, chúng ta sẽ không thể hoàn thành việc gì.

Khi đang ngủ trên giường, tôi chợt nghe được câu chuyện ở Bồ Đào Nha, tôi không hề biết gì về chuyện này. Sau đó tôi nghe nói Cốt-sta Gô-nét muốn thăm Liên Xô. Và tôi đã đồng ý tiếp ông ta. Ngài có thể đọc qua thông báo. Về mặt thương mại, chúng tôi đã đưa ra cam kết với ông ta. Vậy thì sao? Chúng tôi có quan hệ thương mại với rất nhiều nước. Còn về lãnh tụ Đảng Cộng sản, ông Ava-rô Kun-han, cả đời tôi chưa hề nhìn thẳng vào ông ta.

Tiếp theo lại có chuyện của Ăng-gô-la. Bồ Đào Nha tuyên bố độc lập. Net-tô đã đến Cu Ba sau khi quân xâm lược được kiểm soát, còn Cu Ba đồng ý ủng hộ họ. Quân đội Liên Xô không hề dính đến sự kiện Ăng-gô-la.

Chúng tôi đã từng đồng ý bán cho họ một số xe tăng trước khi Ăng-gô-la độc lập, nhưng đây không phải là bí mật. Nếu điều Ngài nói đây là hậu quả tai hoạ do Liên Xô thì nói như vậy là sai. Tôi cũng có thể nói hậu quả tai hoạ của Mỹ gây ra ở Trung Đông, song đây là phương thức sai lầm.

Không thể đánh giá thấp tầm quan trọng của việc đi đến thoả thuận hạn chế vũ khí chiến lược mà chúng tôi đưa ra. Chúng ta đã ký một Hiệp ước quan trọng tại Vla-đi-vô-stốc hiện nay có người nói đó chỉ là lời nói rỗng tuếch, chúng ta cần xử lý nó một cách mạch lạc.

Tôi không biết Grô-mư-cô nghĩ thế nào về việc này, ông ấy là quan chức ngoại giao. Nhưng dù Tổng thống Pho ngồi ở đây tôi cũng sẽ nói như vậy.

Tôi không muốn bàn về phát biểu của Tổng thống ở Liên Hợp Quốc vì tôi còn chưa đọc. Nhưng chúng tôi đã có dịp bàn về việc này ngày hôm qua. Nhưng nói đến dự toán ngân sách quân sự thì năm 1976 cao hơn rất nhiều so với 1975. Đây là xuất phát từ nhu cầu cần có một lực lượng khi bàn về nhu cầu của các vấn đề gồm có SALT.

Tôi quyết không cho phép những suy nghĩ cần phải dành cho thoả thuận quan trọng như vậy một thái độ lạnh nhạt.

Kít-sinh-gơ: Tôi đồng ý, thưa Ngài Tổng Bí thư. Suy xét đầu tiên phải là thoả thuận mới về vũ khí chiến lược.

Brê-giơ-nhép: Tôi đồng ý.

Kít-sinh-gơ: Xét về thực lực và lợi ích chiến lược của chúng ta trên thế giới, hai nước chúng ta có trách nhiệm đặc biệt để chứng tỏ sự hạn chế này là sự thật. Tôi chưa hề quên những cuộc đối thoại với Tổng Bí thư lúc đó, ông ấy cho tôi biết cha ông ấy nói là cần đặt tượng đài kỷ niệm những người tạo dựng nên hòa bình ở ngọn núi cao nhất.

Chúng ta cần nhớ rằng, những vấn đề xem ra rất quan trọng hiện nay có thể sẽ chẳng là gì sau vài năm. Hàng triệu người đã chết trong cuộc chiến An-sa Lo-ren, điều này có khác gì ngày hôm nay? Thương vong của cuộc chiến tương lai sẽ kết thúc cuộc sống văn minh mà chúng ta đã biết.

Tôi phải nói thẳng với Ngài rằng, đội quân viễn chinh Cu Ba tiến vào Ăng-gô-la với sự ủng hộ của vũ khí Liên Xô là sự việc chúng ta phải nhìn nhận rất nghiêm túc. Tôi cũng đồng ý, chúng ta cần chuẩn bị cho vấn đề vũ khí chiến lược.

Về vấn đề này chúng ta đã làm việc gần 5 năm rồi. Nếu chúng ta không thể hoàn thành thì những người kế tục chúng ta sẽ không hoàn thành. Chúng ta ta sẽ dùng tất cả thiện chí để hoàn thành Hiệp định đã đạt được ở Vla-đi-vô-stốc. Chúng tôi không cho rằng nó chỉ là một tờ giấy lộn.

[SaoVang]

Brê-giơ-nhép: Tôi rất mừng như vậy. Nếu Ngài nhận được chỉ thị phải có thái độ nghiêm túc về việc này thì đây là chuyện đùa: đây là một việc khác cần phải có phương thức nghiêm túc.

Chúng tôi hiểu rõ vấn đề thay thế sự thật như thế nao.

Ngài đã nhắc đến chuyến thăm đầu tiên năm 1972 và bối cảnh lúc đó. Ngài rất đúng, tình hình lúc đó thật sự rất phức tạp. Lúc đó chúng tôi từng bày tỏ nguyện vọng, Liên Xô muốn xây dựng quan hệ hữu nghị với Mỹ. Chúng tôi không mong có chiến tranh, điều chúng tôi mong muốn là tất cả các dân tộc đều chung sống hoà bình. Khi đó không có chứng cứ tốt nhất để có thể chứng minh những đóng góp của chúng tôi cho hoà bình.

Khi bom đạn thả trên bầu trời Việt Nam, những người Cộng sản trên toàn thế giới đều lên án mạnh mẽ Mỹ. Chúng tôi rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan trong vấn đề có nên tiếp Kít-sinh-gơ và Tổng thống Ních-xơn ở Mát-xcơ-va hay không. Chúng tôi có thể đưa ra chứng cứ về việc này.

Chúng tôi biết chiến tranh ở Việt Nam cuối cùng sẽ kết thúc và không thể hình thành đại chiến thế giới. Quyết định chúng tôi đưa ra lúc đó chính là minh chứng về đóng góp của chúng tôi cho hoà bình. Tôi sẽ phát biểu tại Đại hội Đảng lần thứ 25 với tinh thần này. Không phải xuất phát từ góc độ sức mạnh mà là từ góc độ mưu cầu hoà bình.

Đến đây chúng ta bàn về SALT chứ? hay là vấn đề Ăng-gô-la? Chúng tôi cần những gì từ thành công của sự kiện Ăng-gô-la? Chúng tôi không cần bất cứ lợi ích gì ở Ăng-gô-la. Nhưng qua báo chí, cả thế giới đều biết phương Tây và Mỹ đang cung cấp vũ khí và tiền bạc cho Ăng-gô-la. Ngài quy tất cả mọi việc vào sự kiện này. Tôi chưa từng đến Bồ Đào Nha, chúng tôi không phải chịu trách nhiệm về bất cứ điều gì xảy ra ở đó.

Ở Tây Ban Nha, nhiều nơi đang tiến hành bãi công Ngài có thể đòi Liên Xô phải chịu trách nhiệm về việc này. Nếu Ngài có chứng cứ ngược lại thì đặt nó lên trên bàn.

An-đơ-rây: Nói cho ông ấy biết Ngài đã đọc được gì

Brê-giơ-nhép: Gần đây tôi đọc được tin trên báo nói rằng Kít-sinh-gơ sẽ đến Tây Ban Nha. Có một đoàn đại biểu Mỹ đang ở đấy chuẩn bị cho một thoả thuận mới về căn cứ quân sự. Ở đây tôi đang dốc sức vì hoà bình, còn Kít-sinh-gơ lại đang chuẩn bị ký kết thoả thuận về căn cứ quân sự.

Tôi sẽ không nói chuyện này trước công chúng, nhưng việc này tôi luôn luôn nhớ trong lòng. Tôi sẽ không xuất ngoại để tổ chức xây dựng căn cứ quân sự nếu tôi đang bàn vấn đề hạn chế vũ khí chiến lược, tôi sẽ về báo cáo với Tổng thống Pho và tập trung vào thoả thuận vũ khí chiến lược mới. Vậy Ngài sẽ chỉ có thể đến Mát-xcơ-va trên đường đi, hoặc mục tiêu chính của Ngài là thăm Ma-drít nếu Ngài muốn làm như vậy. Song tất nhiên như vậy Ngài sẽ không được kính trọng trên thế giới.

[SaoVang]

HỘI ĐÀM VỀ HẠN CHẾ VŨ KHÍ CHIẾN LƯỢC

.

Tiến sĩ Kít-sinh-gơ: Bây giờ cho tôi nói vắn tắt về SALT, những điểm quan trọng trong mục đích chính của chúng tôi.

Brê-giơ-nhép: Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, gần đây chúng tôi đã trình bày cho Tổng thống những đánh giá của chúng tôi về công việc nhà nước trong thoả thuận mới. Chúng tôi hoàn toàn thẳng thắn chân thành, tuyệt đối không quanh co.

Kít-sinh-gơ: Tổng Bí thư ám chỉ điều gì?

Đô-brư-nin: Lá thư trước

Brê-giơ-nhép: Dù sao công việc trù bị cho thỏa thuận mới còn chưa xong, vì vậy việc thực hiện thoả thuận đạt được ở Vla-đi-vô-stốc còn xa. Tôi tin rằng tất cả những việc này phải quan trọng như nhau đối với cả hai bên. Do vậy chúng tôi tin rằng Mỹ sẽ không quan tâm tới bất cứ thoả thuận nào có mức độ hạn chế hơn so với của Liên Xô.

Trong các cuộc đàm phán sau Vla-đi-vô-stốc, về phía tôi, chúng tôi đã thoả mãn yêu cầu của Mỹ trong các vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với Mỹ và biểu thị ý nguyện mưu cầu phương thức giải quyết, mang tính xây dựng cho các vấn đề có ý nghĩa quan trọng to lớn, đồng thời còn có những bước đi lớn. Nhưng cho đến nay, Mỹ vẫn chưa có hành động tương ứng hoặc thậm chí có thể so sánh với chúng tôi

Qua đề án mới nhất ngày 14 tháng 1 của phía Mỹ có thể nhận thấy, một mặt phía Mỹ muốn hạn chế những vũ khí hoàn toàn không thuộc vũ khí chiến lược của Liên Xô, mặt khác lại muốn hợp pháp hóa hệ thống mới của mình mà thực chất là hệ thống chiến lược. Không cần nói nhiều, cách làm này đã phức tạp hóa tiến trình đi đến thoả thuận.

Chúng ta nghỉ 5 phút được chứ.

Kít-sinh-gơ: Tôi cũng có ý như vậy.

Brê-giơ-nhép: Vậy chúng ta đã đi đến thoả thuận thứ nhất của chúng ta.

(12 giờ 25 phút đến 12 giờ 41 phút, hội đàm dừng, sau đó lại tiếp tục)

Brê-giơ-nhép: Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, xin cho phép tôi bày tỏ sự hài lòng đối với điều Ngài đã nhận được, như Ngài đã nói, chỉ thị phải tìm ra một thoả thuận hai bên đều có thể chấp nhận về vấn đề vũ khí chiến lược, còn tôi cũng đã nhận được chỉ thị như vậy. Tôi hy vọng hai bên chúng ta đều có thể hoàn hành chỉ thị một cách trung thành mà không cần lo những vấn đề thứ yếu khác.

Chúng ta đều có thể có những ý kiến khác nhau về máy bay ném bom và hàng trăm vấn đề khác, Ngài có thể đặt vấn đề với tôi và tôi cũng có thể làm như vậy với Ngài. Nhưng phải đảm bảo chúng ta đạt được một thoả thuận hoà bình như chúng ta mong muốn, cộng với sự kích lệ đối với cố gắng của chúng ta.

Kít-sinh-gơ: Tôi đồng ý. Đây là tinh thần chúng ta phải quán triệt trong quá trình bàn bạc.

Brê-giơ-nhép: Tốt lắm.

[SaoVang]

(Brê-giơ-nhép và Grô-mư-cô trao đổi ý kiến về sắp xếp chương trình nghị sự)

Chúng ta đang chịu mối đe doạ nghiêm trọng của đói. Chúng tôi có mang chè và tất cả đồ ăn cho mỗi người chúng ta.

Kít-sinh-gơ: Tôi nghĩ Ngài nhất định đã từng cho khách của nhiều nước phải nhịn đói ở điện Krem-li. Hôm qua tôi đã gặp Nữ hoàng Đan Mạch. Bà ta có những ấn tượng rất sâu sắc về chuyến thăm Liên Xô.

Brê-giơ-nhép: Tôi không tiếp bà ấy.

Kít-sinh-gơ: Nếu Ngài làm suy yếu vương quyền... Bà ta nhìn thấy một số châu báu ở Điện Krem-li (cười)

Grô-mư-cô: Là một nhân vật nổi tiếng, bà ta đã để lại ấn tượng sâu sắc cho mọi người.

Brê-giơ-nhép: ở đó cũng có một số người khiến người ta khó quên

Kít-sinh-gơ: Khi Ngài chuẩn bị để lại ấn tượng sâu sắc cho hoàng thất Châu Âu, cảm giác sự an toàn sẽ rất lớn (cười)

Brê-giơ-nhép: Đàn bà luôn bắt đầu từ việc xem châu báu. Đây chính là nguyên nhân vì sao có rất ít phụ nữ trong chính giới.

Kít-sinh-gơ: Giả sử có cũng rất khác nhau

Brê-giơ-nhép: Vậy ai sẽ nói về điều khoản của thoả thuận mới? Chúng tôi đã chuẩn bị viết bản thảo.

Kít-sinh-gơ: Chúng tôi đã chuẩn bị cho Ngài một đề nghị, nhưng chúng tôi chưa nhận được trả lời cho đề nghị này, chúng tôi đã cố gắng thật sự để đáp ứng một số yêu cầu của các Ngài trong đề nghị này. Vì vậy nếu các Ngài có thể xem xét hoặc trả lời cho chúng tôi, chúng tôi sẽ vô cùng cảm kích. Tất nhiên chúng ta cũng có thể trực tiếp ký vào bản đề án này, vậy ngày mai tôi có thể đi Lê-nin-grat. Nếu có thể được.

Grô-mư-cô: Có thể Lê-nin-grat chỉ là một truyền kỳ bắt đầu lưu truyền từ thời đại Lê-nin vĩ đại.

Kít-sinh-gơ: Kể từ sau khi vợ tôi thấy nó, tôi càng tin điều này.

Grô-mư-cô: Đó không thể là thuật thôi miên chứ? (cười)

Brê-giơ-nhép: Giống như con người ngồi đó chỉ nghĩ đến một việc duy nhất trên thế giới, đừng quên bao thuốc lá (cười)

Đầu tiên tôi cho rằng cần thiết phải nhắc nhở Ngài, ý nguyện về việc đưa số lượng 1320 quả MIRV và tất cả số lượng tên lửa phải chịu kiểm tra cùng với MIRV vào tổng số dù quá khứ hay hiện tại đều phải kết luận theo phương pháp giải quyết hai bên đều có thể chấp nhận đối với những vấn đề vẫn nổi cộm đó.

Kít-sinh-gơ: Tôi có thể hiểu được.

Brê-giơ-nhép: Vậy tôi tin chúng ta sẽ không có sự hiểu nhầm trong vấn đề này.

[SaoVang]

Kít-sinh-gơ: Bộ trưởng Ngoại giao đã nói rõ vấn đề này. Tôi không loại trừ khả năng còn một hai người trong Chính phủ chúng tôi tin Ngài đã thừa nhận việc này. Nhưng Bộ trưởng Ngoại giao đã nói rõ vấn đề này trong mỗi cuộc họp của chúng ta.

Brê-giơ-nhép: Bây giờ hãy nói về tên lửa Crui-giơ không đối đất. Chúng tôi cho rằng, tính đến lúc này tên lửa Crui-giơ không đối đất có tầm bắn trên 600 km do máy bay ném bom hạng nặng chuyên chở, phải có trạng thái bằng nhau về đạn đạo phóng đi cùng đẳng cấp, đồng thời tính trong 2400 phương tiện vận tải vũ khí chiến lược, mỗi chiếc tính là một phương tiện vận tải.

Kít-sinh-gơ: Đây luôn là lập trường của các Ngài

Brê-giơ-nhép: Phương pháp giải quyết hữu hiệu nhất là có thể thoả mãn mục đích hạn chế vũ khí chiến lược, đồng thời đảm bảo được sự nhất trí với nội dung chính của thoả thuận Vla-đi-vô-stốc. Đồng chí Kít-sinh-gơ, ý của tôi là Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, (cười)

Kít-sinh-gơ: Đại khái các Ngài cũng xưng hô với tôi như vậy trong Đại hội Đảng (cười). Tôi tin nếu Tổng Bí thư xưng hô với tôi là đồng chí Kít-sinh-gơ, sẽ không ảnh hưởng gì đến cuộc bầu cử vòng một tiếp theo. Giắc-xơn và Ri-gân sẽ rất cảm kích.

Brê-giơ-nhép: Tôi chẳng hiểu chút gì về tất cả kết quả bầu cử của các Ngài, vì vậy, tốt nhất tôi kháng nghị.

(Brê-giơ-nhép đã giải thích cụ thể những lập trường khác và một số quan điểm của Liên Xô trong vấn đề tên lửa Crui-giơ, thí dụ ALCM đã chứng tỏ một số nhân nhượng đối với Oa-sinh-tơn mặc dù cũng yêu cầu cấm LLCM và SLCM, có tầm bắn trên 600 Km.

Về Bách-cơ-phai, Brê-giơ-nhép kiên trì cho rằng nó thuộc dạng phi chiến lược, nó chỉ đảm nhiệm một số công việc di chuyển quan trọng nhằm đảm bảo bán kính chiến đấu của nó vào khoảng 2400 km, hoặc trong phạm vi 1491 dặm Anh.

Kít-sinh-gơ nói đùa rằng: "Nếu một chiếc máy bay bay vào vùng trời Mỹ và thả bom, chúng tôi sẽ biết ngay nó không phải là máy bay ném bom Bách-cơ-phai)

Brê-giơ-nhép: Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, không phải chỉ một mình Ngài, để chúng ta làm một thí nghiệm, Sô-ne-phe-tơ ngồi lên máy bay và rót đầy xăng vào máy bay, sau đó lái nó bay đến Niu-oóc. Có lẽ cần phải gọi nó là MIRV.

Đây là một đáp án rất quan trọng, vì tôi không thể hiện nó một cách thẳng thắn cởi mở. Một khi sự thật không đúng như vậy, thì tôi sẽ bị lật tẩy trước toàn thế giới. Nếu đây không phải là sự thật, còn tôi lại đồng ý ghi nó vào văn bản với tư cách là đại diện chính thức thì hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.

Kít-sinh-gơ: Để tôi nói qua vấn đề này trong 5 phút.

Brê-giơ-nhép: Được, Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, tôi nghĩ rằng giữa ông và tôi cần phải trao đổi thật kỹ, không nên đùn đẩy nhau.

Kít-sinh-gơ: ông nói đúng. Tướng lĩnh của chúng tôi cho rằng phạm vi của Bách-cơ-phai lớn gấp đôi, còn tướng lĩnh của các Ngài lại rút nó xuống còn một nửa.

Brê-giơ-nhép: Các tướng lĩnh không nên kiểm soát Chính phủ của các Ngài, không nên làm quá đáng như thế. Nếu cho phép các tướng lĩnh trị quốc thì rất dễ nổ ra đại chiến thế giới. Lúc đó xung quanh chúng ta không còn tồn tại sinh vật gì và tất nhiên sẽ không còn người để thống trị nữa.

(Hội đàm nghỉ 10 phút, từ 1 giờ 30 đến giờ 40, sau đó lại tiếp tục)

[SaoVang]

Brê-giơ-nhép: Tiến sĩ Kít-sinh-gơ, tôi có thể nói vài câu được chứ? Tôi muốn nêu một đề nghị. Vấn đề chúng ta trao đổi là vấn đề rất quan trọng, đây khẳng định là vấn đề cốt lõi trong quan hệ của hai bên chúng ta. Vì vậy tôi mới nêu ra đề nghị này. Việc này khẳng định phải xem xét và cân nhắc, tất nhiên cũng cần phải có thời gian. Cũng có thể chúng ta phải tuyên bố nghỉ họp. Đồng chí Grô-mư-cô đã chuẩn bị cơm trưa cho Ngài. Nói chuyện cần có thời gian, việc này cũng cần có thời gian. Có lẽ 5 giờ chiều chúng ta có thể tiếp tục nghiên cứu thảo luận.

Kít-sinh-gơ: Ý này rất hay.

Brê-giơ-nhép: Tôi không phải chỉ vì lợi ích của riêng tôi.

Kít-sinh-gơ: Tôi cũng vậy.

Brê-giơ-nhép: Hy vọng những điều các Ngài nêu ra là hợp lý. (chỉ vào Album ảnh mà Kít-sinh-gơ cầm ra). Đó là cái gì?

Kít-sinh-gơ: (đưa Album ảnh cho Brê-giơ-nhép). Đây là những tấm ảnh của Tổng Bí thư mà chúng tôi chụp ở Vla-đi-vô-stốc và Hen-xin-ki, trong đó có mấy tấm chụp rất đẹp.

Brê-giơ-nhép: (lật album ảnh). Bây giờ tôi nặng 85- 86 kg, nặng hơn nhiều so với khi còn ở Hen-xin-ki.

Kít-sinh-gơ: Khí sắc của Tổng Bí thư khá lắm.

Brê-giơ-nhép: Tôi cố gắng giữ gìn, tất cả bọn trẻ đều tự mình cố gắng như vậy nên tôi cũng phải cố gắng giữ gìn.

Kít-sinh-gơ: Tôi biết lời phát biểu của Tổng Bí thư (chỉ tại Đại hội Đảng) phải mất 2-3 tiếng đồng hồ, phải mất nhiều tinh thần và sức lực.

Brê-giơ-nhép: Có nhiều lần thời gian còn dài hơn

A-lếch-san-đơ-ra; Có lần đã nói 10 tiếng đồng hồ.

Brê-giơ-nhép: Nhưng già nửa tinh thần của chúng tôi tập trung vào phần quốc tế. Một phần là kinh tế, một phần là bản thân chính Đảng. Chúng tôi đã đưa ra kế hoạch 5 năm tiếp theo trong Đại hội Đại biểu toàn quốc khóa 24. Trong 5 năm qua chúng tôi đã có những bước phát triển lớn trong lĩnh vực kinh tế, lĩnh vực xã hội và lĩnh vực tinh thần. Tổ chức nhân dân và chính Đảng của chúng tôi đã lớn mạnh. Đối với một tổ chức có khoảng 15 đến 15,5 triệu đảng viên, sức mạnh của tổ chức này lớn lắm.

Kít-sinh-gơ: Chiều nay chúng ta lại phải gặp nhau

Brê-giơ-nhép: Tốt lắm.

Kít-sinh-gơ: Có thể nói chuyện riêng với Tổng Bí thư 1 phút được chứ?

(Kít-sinh-gơ và Tổng Bí thư trao đổi riêng)

Nói chung, chúng tôi muốn nói với Tổng Bí thư, chúng tôi thật sự thành tâm muốn ký thoả thuận với các Ngài. Hoàn cảnh của chúng tôi rất khó khăn. Ngài Brê-giơ-nhép: Hy vọng chúng ta có thể đi đến thoả thuận, như vậy sẽ giúp ích cho hoàn cảnh của Pho.

Kít-sinh-gơ: Đây không phải là vấn đề hoàn cảnh Pho mà là chúng ta đã có mục tiêu cụ thể để đánh bại đối thủ cạnh tranh (dùng biện pháp hoà hoãn). Chúng tôi biết ở Ăng-gô-la các Ngài chẳng được gì, chúng tôi cũng chẳng được gì. Chỉ là 8000 người Cu Ba chạy khắp nơi... Các Ngài cũng không muốn để cho dân đang ở khắp nơi chống lại Liên Xô? (Hội đàm kết thúc)

(Sau bữa cơm trưa và gần chiều, Brê-giơ-nhép và Kít-sinh-gơ trở lại đàm phán về vấn đề hạn chế vũ khí chiến lược nhưng chẳng bao lâu thì nhắc đến Trung Quốc)